{"id":9986,"date":"2023-09-18T00:28:48","date_gmt":"2023-09-18T00:28:48","guid":{"rendered":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=9986"},"modified":"2023-09-18T00:28:48","modified_gmt":"2023-09-18T00:28:48","slug":"disa-mendime-per-temen-a-eshte-letersia-shqipe-ne-rrezik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=9986","title":{"rendered":"Disa \u00a0mendime per temen: A eshte Letersia Shqipe ne rrezik?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n

Talenti, prirja nuk vlejn\u00eb asgj\u00eb pa pun\u00eb, pa kultur\u00eb.<\/strong><\/p>\n

Porosia e fundit e Mitrush Kutelit<\/p>\n

N\u00eb let\u00ebrn e fundit q\u00eb \u00a0Mitrush Kuteli i shkruante gruas s\u00eb tij, Efterpis\u00eb, lidhur me f\u00ebmij\u00ebt dhe dor\u00ebshkrimet, q\u00eb do t\u00eb linte t\u00eb pap\u00ebrfunduara, po publikojm\u00eb, vet\u00ebm nj\u00eb fragment, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj me talentin dhe kulturen. N\u00ebqoft\u00ebse nuk do t\u00eb ken\u00eb formimin e mjaftuesh\u00ebm kulturor,- porosit Kuteli, -le t\u00eb mos merren me to. Pra, n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb t\u00eb \u00e7do krijuesi duhet t\u00eb jet\u00eb niveli i mjaftuesh\u00ebm kulturor, p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me l\u00ebt\u00ebrsi.<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cF\u00ebmij\u00ebt i porosit ta duan vendin dhe gjuh\u00ebn ton\u00eb gjer n\u00eb vuajtje.<\/p>\n

T\u00eb mos u shqas\u00eb zemra kund\u00ebr Shqip\u00ebris\u00eb as kur do t\u00eb vuajn\u00eb pa faj. Atdheu \u00ebsht\u00eb atdhe, bile at\u00ebhere kur t\u00eb vret. K\u00ebtu kan\u00eb lindur, k\u00ebtu t\u00eb rrojn\u00eb me mish e shpirt, qoft\u00eb edhe me dhembje. Atalanta dhe Pandeli<\/strong> kan\u00eb prirje p\u00ebr let\u00ebrsi. Le t\u00eb mbarojn\u00eb studimet n\u00eb ndonj\u00eb deg\u00eb praktike-ajo fizik\u00eb; ay, mjek\u00ebsi ose ndonj\u00eb fakultet tjet\u00ebr, fjala vjen, p\u00ebr ar\u00ebsimtar, -dhe le t\u00eb merren edhe me let\u00ebrsi. Por jo si profesjon kryesor. Profesionismi n\u00eb let\u00ebrsi, n\u00eb v\u00ebndin ton\u00eb, \u00ebsht\u00eb, h\u00eb p\u00ebr h\u00eb, nj\u00eb rrug\u00eb vuajtjesh, buka e tij \u00ebsht\u00eb e hidhur. E hidhur, them, p\u00ebr at\u00eb q\u00eb s\u2019di marifete dhe hipokrizira. Tereni i let\u00ebrsis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tok\u00eb tek g\u00eblojn\u00eb gjerprinjt\u00eb. T\u00eb vrasin shok\u00ebt, se ju b\u00ebn hije. Dhe kur nuk u b\u00ebn hije do t\u00eb thot\u00eb se nuk je i zoti p\u00ebr let\u00ebrsi. Dor\u00ebshkrimet ja u le atyre t\u00eb dyve, sidomos Pandeliut. T\u00eb mos i prek\u00eb askush! Ay do t\u00eb rritet, do t\u00eb lexoj\u00eb sh\u00ebnimet e parealizuara, do t\u2019i p\u00ebrpunoj\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhet t\u00eb grumbulloj\u00eb m\u00eb par\u00eb shum\u00eb kultur\u00eb. Talenti, prirja nuk vlejn\u00eb asgj\u00eb pa pun\u00eb, pa kultur\u00eb.<\/strong><\/p>\n

Askush t\u00eb mos m\u00eb prek\u00eb dor\u00ebshkrimet para se t\u00eb m\u00eb rritet djali! I vini n\u00eb ark\u00eb, i mbyllni!\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Frrok Kovaci<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

“Un\u00eb krenohem me librat q\u00eb kam lexuar,<\/p>\n

e jo me ata q\u00eb kam shkruar”<\/p>\n

Thoshte Borg\u00ebsi.<\/p>\n

Kur takon njerzit e “letrave” t\u00eb prezentohen se ka shkruar 29 “vepra”.!<\/p>\n

E lem\u00eb n\u00eb nj\u00eb an\u00eb kt\u00eb rast…- Armiku i pyllit.<\/p>\n

Un\u00eb besoj se ka letersi t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n

Vet\u00eb koha \u00ebsht\u00eb e imazhit.<\/p>\n

E jo e thelbit.<\/p>\n

 <\/p>\n

Armenida Qyqja<\/a><\/p>\n

E lexova me interes diskutimin mbi letersine shqipe dhe gjendjen ne te cilin ajo ndodhet. Fatkeqesisht nuk ka si te jete ndryshe per dy arsye primare krahas zhvillimeve ekonomike-sociale: shtrydhja dhe marrja e frymes nga \u00e7ensurat komuniste, ngritja ne pedestal e mediokreve qe i thurrnin lavde pushtet dhe tani ne 30 vitet venia e te tera vlerave ne pazar. Pra ne komunizem te ndrydhnin krakun ndersa tani trompetohet kush paguan . Vuuu vleresimet, kritikat, botimet se duam apo s’duam eshte lufte per ekzistene duke e filluar qe nga shtypshkronjat qe e quajne veten shtepi botuese e gjer te akademiket te cileve nuk u del rroga. Nje shoqeri e \u00e7’ekujlibruar, nuk ka sesi te mos pasqyrohet kjo dhe ne botime. Etja per te botuar dhe te z\u00ebnurit nje status. Por a nuk ju kujtojne fare keto lavdira e botime nje nga dramat e Balzakut? A nuk eshte e gjitha nje dejavu ne pasqyren e kohes. Pas luftes se dyte botrore a nuk u botuan me shume libra se kurre? A ishin tere ato tonelata cilesore?<\/p>\n

Letersia shqiptare per mendimin tim eshte po aq e rrezikuar sa letersia ne mbare boten perendimore. Jo me larg se ne dhjetorin qe kaloi, perfundova nje klase letersie bashkohore ne proze ne Universitetin Simon Frazer, ne Brirish Columbia, Kanada dhe nje vit me pare te poezise bashkohore. Poezia bashkohore eshte kthyer ne proze qe nuk eshte aspak proze poetike te pakt\u00ebn dhe ne shume zhanra te tjera qe jane krejt abstrakte qe s’lidhen kurkund me ate \u00e7ka eshte poezia ne thelb. Fallciteti ka arritur kulmin per shkak te “pranimit” te ideve dhe mjaft te jesh ne ato kanale qe ata duan te trompetojne si anti imperializm, anti racial, transxhender axhenda…<\/p>\n

Ndoshta lexuesve u duken bro\u00e7kulla keto qe une them, por beni humultimet tuaja duke filluar me \u00e7fare lexojne sot shkollat e mesme ne Kanada e Amerike. Duket sikur po ju lexoj lajmet e zeza, apokalipsin: po vdes letersia.<\/p>\n

Ne fakt them jo. Letersia shqipe nuk po vdes. Ka akoma letersi te mire dhe te mirefillte, mjaft ta kerkoni ate nen tere kete zhurme e duhme pluhuri, larg pompozitetit fals, brenda dhe jashte kufijve. Nese nje grup akademik\u00ebsh do te mernin mundimin ta filtronin tere kete letersi te prodhuar keto 30 vite, me seriozitet e pa larje nderesh e qokash, jam e bindur se letersia shqipe do te kishte vertete vepra me te cilat mund te nderohej.<\/p>\n

Ardian Cerga<\/a><\/p>\n

…mendoj qe , nuk eshte letersia shqipe ne “rrezik”, por separi mungesa e nje institucioni te mirfillte i kritikes artistike , se dyti mungesa e nje seleksionimi nga shtepite botuese per botimet e reja ( kushdo mund te botoje cfaredolloj ” krijimi) , se treti , kontratat me shtepite botuese dhe autoreve , ( kontrata qe fyejne krijuesit) , se katerti , librarite dhe shperndarja e librit , dhe se pesti ( nuk dua te zgjatem per mungesen e orientimit dhe propagandimin e librit nga intitucionet perkatese ) , dhe me i rendesishmi qe eshte lexuesi , qe po i largohet gjithnje e me shume librit…..<\/p>\n

Preng Maca<\/a><\/p>\n

Ka krijues qe e masin veten me numrin e librave q\u00e8 botojn\u00eb.<\/p>\n

Sht\u00ebpit\u00eb e pafundme botuese e vrasin cilesine e let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n

E kam lexuar diku k\u00ebt\u00eb q\u00eb po e shkruaj m\u00eb posht\u00eb :<\/p>\n

Kur nj\u00eb njeri lexon dy libra dhe shkruan \u00ebsht\u00eb plagjiator, kur lexon nj\u00ebqint libra dhe shkruan \u00ebsht\u00eb krijues, kur lexon nj\u00ebmij\u00eb libra dhe shkruan \u00ebsht\u00eb gjeni.<\/p>\n

Frrok Kovaci<\/a><\/p>\n

Aristoteli e p\u00ebrcakton qart\u00eb, poezija n\u00eb vetvehte \u00ebsht\u00eb emitim.<\/p>\n

Talenti lind\u00eb. Po nuk u kultivu; vdes.<\/p>\n

Poetet e mir\u00eb, b\u00ebhen t\u00eb till\u00eb, se kan zgjedh t\u00eb lexojn\u00eb letersi t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n

E mb\u00ebshtes iden\u00eb tane, Preng\u00eb.<\/p>\n

Pavlin Pali<\/a><\/p>\n

Fillimisht asht n’rrezik Gegnishtja.. Duke qan e rrezikume kjo gjuhe e madhe., normal qe edhe letersia do vuj pasojat..<\/p>\n

Ilir Seci<\/a><\/p>\n

Kur krejt vendi asht ne rrezik nga shpopullimi, kur numri i shkollave zvogelohet \u00e7do vit sepse po zvogelohet numri i nxanesve, natyrisht edhe letersia asht ne rrezik ekzistence ma se pare e lene ma per nga cilesia. Keshtu si ia kane nise keta qe drejtojne vendin do vije dita qe Shqipnia me pase ma shume shkrimtare se lexues\u2026<\/p>\n

Enkelejda Kondi-Masseboeuf<\/a><\/p>\n

Persh\u00ebndetje, Pjet\u00ebr!<\/p>\n

Tek t\u00eb gjitha ato pyetje q\u00eb ju b\u00ebni, jasht\u00eb kontekstit t\u00eb tyre, do t\u00eb ve\u00e7oja let\u00ebrsin\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n

Shum\u00eb pak autor\u00eb i p\u00ebrkushtohen asaj, p\u00ebrve\u00e7 teksteve shkollore, t\u00eb cilat jan\u00eb burime t\u00eb ardhurash p\u00ebr t\u00eb interesuarit.<\/p>\n

Sot e kemi m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthejm\u00eb nga let\u00ebrsia e huaj p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, se sa t\u00eb shkruajm\u00eb let\u00ebrsi shqipe, nga autor\u00eb shqiptar\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, qysh nga f\u00ebmij\u00ebria, kemi tendenc\u00ebn t\u00eb rrisim f\u00ebmij\u00eb me modele dhe personazhe t\u00eb huaj, dhe n\u00eb t\u00eb ardhmen ata t\u00eb q\u00ebmtojn\u00eb tek let\u00ebrsia e huaj duke I besuar asaja m\u00eb shum\u00eb se let\u00ebrsia shqipe.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ne modifikojm\u00eb tek ata, realitetin, shijet estetike, morale, edukative dhe tradicionale.<\/p>\n

Ftoj, pra, t\u00eb gjith\u00eb autor\u00ebt t\u00eb shkruajn\u00eb shqip p\u00ebr vog\u00eblush\u00ebt, ftoj sht\u00ebpit\u00eb botuese t\u00eb sjellin sa m\u00eb pak nga let\u00ebrsia e huaj p\u00ebr ta!<\/p>\n

Bardh Leci<\/a><\/p>\n

Let\u00ebrsia shqipe \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik total, ngaq\u00eb mungon kritika esenciale, objektiviteti n\u00eb gjykim dhe vler\u00ebsim, dhe p\u00ebrzgjedhja e veprave me mik, po ashtu publikimi i tyre n\u00eb media po me mik!<\/p>\n

Mark Gjonaj<\/a><\/p>\n

Poezine nuk mund ta beje dokushdo, nese te shkruash proze don mend e kalem, te shkruesh poezi, don dhe frymzim, me pak rrjeshta, por poeti mbasi t’i zgjedhe,i gdhend ato, dashurohet me shtatzanine e rrjeshtave, e natyrshem kush i lexon do te thote marshallah! Rruget e thurjes se poezise jane te shkurtera, por, qe te mbijetoje ajo, zgjat sa nje tunel i pafund! Urime!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Talenti, prirja nuk vlejn\u00eb asgj\u00eb pa pun\u00eb, pa kultur\u00eb. Porosia e fundit e Mitrush Kutelit N\u00eb let\u00ebrn e fundit q\u00eb \u00a0Mitrush Kuteli i shkruante gruas s\u00eb tij, Efterpis\u00eb, lidhur me f\u00ebmij\u00ebt dhe dor\u00ebshkrimet, q\u00eb do t\u00eb linte t\u00eb pap\u00ebrfunduara, po publikojm\u00eb, vet\u00ebm nj\u00eb fragment, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj me talentin dhe kulturen. N\u00ebqoft\u00ebse nuk do…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7841,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-9986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-letersi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9986"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9987,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9986\/revisions\/9987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}