{"id":951,"date":"2012-06-01T11:20:51","date_gmt":"2012-06-01T11:20:51","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=951"},"modified":"2012-06-01T11:20:51","modified_gmt":"2012-06-01T11:20:51","slug":"ballkani-i-ndyre-dhe-disa-pyetje-per-te-ardhmen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=951","title":{"rendered":"Ballkani \u2018i ndyr\u00eb\u2019 dhe disa pyetje p\u00ebr t\u00eb ardhmen"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Gjuraj-Tonin.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-952\" title=\"Gjuraj Tonin\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Gjuraj-Tonin-298x300.jpg\" alt=\"\" width=\"298\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Gjuraj-Tonin-298x300.jpg 298w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Gjuraj-Tonin-150x150.jpg 150w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Gjuraj-Tonin-1020x1024.jpg 1020w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Gjuraj-Tonin-48x48.jpg 48w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/Gjuraj-Tonin.jpg 1168w\" sizes=\"auto, (max-width: 298px) 100vw, 298px\" \/><\/a>Tonin Gjuraj<\/p>\n<p>Ishte viti 1997 n\u00eb kolegjin St. Antony n\u00eb Universitetin e Oksfordit, ku k\u00ebshilltari im i kolegjit, z. Richard Clogg, nd\u00ebrsa diskutonim rreth Shqip\u00ebris\u00eb dhe Ballkanit, \u00a0m\u00eb tha: \u201cBallkan \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb e ndyr\u00eb\u201d.\u00a0 Sigurisht q\u00eb nuk e kishte p\u00ebr njer\u00ebzit e Ballkanit dhe kombet e tij, por kishte nd\u00ebrmend luft\u00ebrat, konfliktet dhe mosmarr\u00ebveshjet n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon p\u00ebrshekuj, historin\u00eb tragjike t\u00eb Bosnje-Hercegovin\u00ebs dhe trazirat e vazhdueshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon. Kjo n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, n\u00ebse i shtojm\u00eb edhe genocidin serb n\u00eb Kosov\u00eb.<!--more--><\/p>\n<p>Sot ne p\u00ebrballemi me nj\u00eb realitet krejt t\u00eb ndrysh\u00ebm, nj\u00eb rajon t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb bashk\u00ebpunim, k\u00ebmbim mallrash dhe burimesh njer\u00ebzore si edhe n\u00eb proceset \u00a0integruese. Pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj, mund t\u00eb ngrihet pyetja n\u00ebse Ballkani \u00ebsht\u00eb ende specifik.<\/p>\n<p>N\u00eb 22 vitet e fundit Ballkani ka qen\u00eb nj\u00eb tok\u00eb pjellore p\u00ebr k\u00ebrkime politike dhe sociologjike. R\u00ebnia e komunizmit dhe zhvillimi i regjimeve t\u00eb reja demokratike t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen e studiuesve, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb par\u00eb rajonin ton\u00eb si nj\u00eb laborator p\u00ebr studime krahasimore dhe t\u00eb ve\u00e7anta.<\/p>\n<p>Konsolidimi demokratik dhe an\u00ebtar\u00ebsimi i k\u00ebtyre vendeve n\u00eb Bashkimin Europian ka \u00e7uar n\u00eb shum\u00eb pyetje mbi dinamikat dhe struktur\u00ebn e jet\u00ebs politike t\u00eb Ballkanit.<\/p>\n<p>N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, ky rajon i Europ\u00ebs \u00ebsht\u00eb analizuar nga studiuesit si nj\u00eb entitet i ve\u00e7ant\u00eb. Pas nj\u00eb dekade, shum\u00eb autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nis\u00ebn ta p\u00ebrfshijn\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon n\u00eb\u00a0 korniz\u00ebn e p\u00ebrgjithshme europiane, pavar\u00ebsisht ve\u00e7antive rajonale.<\/p>\n<p>P\u00ebr vende, si Sllovenia, Bullgaria, Rumania, Kroacia etj., me an\u00ebtar\u00ebsim t\u00eb certifikuar n\u00eb BE, procesi i gjat\u00eb i adaptimit institucional, reformat ekonomike dhe politika, i transformuan k\u00ebto vende dhe i soll\u00ebn ato m\u00eb pran\u00eb demokracive per\u00ebndimore. Por n\u00eb fakt, t\u00eb gjitha vendet n\u00eb rajon kan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb forta, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb pluraliz\u00ebm politik dhe shoq\u00ebror dhe respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb\u00a0 sistemin e demokracis\u00eb liberale. Megjithat\u00eb, sa i p\u00ebrket konsolidimit demokratik, shum\u00eb autor\u00eb kan\u00eb v\u00ebzhguar simptoma t\u00eb asaj q\u00eb Schedler n\u00eb vitin 1998<strong>, <\/strong>\u00a0e ka quajtur \u201cerozion demokratik\u201d n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon. Europianizimi ka provuar gjithashtu se ka efekte t\u00eb kufizuara n\u00eb funksionimin e institucioneve dhe adoptimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb ligjeve dhe normave t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Vende t\u00eb tjera kan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje serioze, por ende nuk jan\u00eb ftuar p\u00ebr t\u2019iu bashkuar BE-s\u00eb. Shqip\u00ebria dhe Turqia jan\u00eb ndoshta shembujt m\u00eb konkret\u00eb, pavar\u00ebsisht angazhimit t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, t\u00eb gjitha k\u00ebto zhvillime kan\u00eb ndikuar m\u00ebnyr\u00ebn sesi vendet e rajonit e perceptojn\u00eb dhe p\u00ebrdorin Bashkimin Europian n\u00eb politik\u00ebn e tyre t\u00eb dit\u00ebs, por gjithashtu sa i p\u00ebrket rind\u00ebrtimit t\u00eb imazhit t\u00eb vetes dhe kombeve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Prandaj sot, ne mund ta konsiderojm\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon specifik dhe t\u00eb vlefsh\u00ebm p\u00ebr studime vetjake, apo t\u00eb integruara n\u00eb nj\u00eb korniz\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme europiane, por duke treguar disa karakteristika t\u00eb ve\u00e7anta. Guxoj t\u00eb them se nuk do t\u00eb ket\u00eb Europ\u00eb pa Ballkan, duke p\u00ebrfshir\u00eb sigurisht Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Turqin\u00eb n\u00eb t\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb trajtohen k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje, \u00a0duhet t\u2019u p\u00ebrgjigjemi disa pyetjeve q\u00eb lindin:<\/p>\n<p>Cilat jan\u00eb efektet e grumbulluara t\u00eb proceseve simultane t\u00eb\u00a0 konsolidimit demokratik dhe europianizimit? Cilat jan\u00eb efektet e post-komunizmit dhe faktor\u00ebve vendas? A ka ende nj\u00eb model t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb zhvillimin e k\u00ebtyre vendeve? A jan\u00eb rastet devijante ende devijante dhe a jan\u00eb duke performuar ende mir\u00eb favorit\u00ebt?<\/p>\n<p>Kemi nevoj\u00eb t\u2019u p\u00ebrgjigjemi tani dhe n\u00eb t\u00eb ardhmen e af\u00ebrme k\u00ebtyre pyetjeve empirike dhe teorike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>*<em>Rektor i Universitetit Europian t\u00eb Tiran\u00ebs. Fjal\u00eb e mbajtur n\u00eb workshop-in \u201cNga luft\u00ebrat ballkanike te projekti i paqes n\u00eb Ballkan\u201d, i organizuar nga Qendra p\u00ebr K\u00ebrkim Strategjik e Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme t\u00eb Turqis\u00eb, dhe Instituti i Studimeve Ballkanike n\u00eb Universitetin Europian t\u00eb Tiran\u00ebs.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tonin Gjuraj Ishte viti 1997 n\u00eb kolegjin St. Antony n\u00eb Universitetin e Oksfordit, ku k\u00ebshilltari im i kolegjit, z. Richard Clogg, nd\u00ebrsa diskutonim rreth Shqip\u00ebris\u00eb dhe Ballkanit, \u00a0m\u00eb tha: \u201cBallkan \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb e ndyr\u00eb\u201d.\u00a0 Sigurisht q\u00eb nuk e kishte p\u00ebr njer\u00ebzit e Ballkanit dhe kombet e tij, por kishte nd\u00ebrmend luft\u00ebrat, konfliktet dhe&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-951","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kritike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":953,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/951\/revisions\/953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}