{"id":9050,"date":"2021-05-13T16:08:17","date_gmt":"2021-05-13T16:08:17","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=9050"},"modified":"2021-05-13T16:08:17","modified_gmt":"2021-05-13T16:08:17","slug":"legjendat-dhe-ndikimi-i-tyre-ne-jeten-socio-ekonomike-religjioze-dhe-gjeografike-ne-trojet-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=9050","title":{"rendered":"LEGJENDAT DHE NDIKIMI I TYRE N\u00cb JET\u00cbN SOCIO-EKONOMIKE, RELIGJIOZE DHE GJEOGRAFIKE N\u00cb TROJET SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"101\" height=\"160\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Untitled.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9051\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>PJESA E DYT\u00cb<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>ARGJIRA (ARI) UKIMERI \u2013 MA.SC. PEDAGOGE<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>MAJ, 2021 \u2013 PRIZREN <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>1. VARRI I ASHIKUT<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb fshat af\u00ebr Tiran\u00ebs, tregohet kjo legjend\u00eb: Ishte nj\u00eb djal\u00eb\ni ri q\u00eb punonte si hyzmetqae, te nj\u00eb njeri bujar. Mir\u00ebpo, njeriu bujar, diktoi\nq\u00eb djli dashuronte vajz\u00ebne tij dhe vendosi ta fejoj\u00eb t\u00eb bij\u00ebn e tij me nj\u00eb djal\u00eb\ntjet\u00ebr. N\u00eb momentin kur hyzmetqari e mori vesh q\u00eb vajza q\u00eb dashuronte, martohej\nme nj\u00eb njeri tjet\u00ebr, shkoi tek i zoti i sht\u00ebpis\u00eb dhe k\u00ebrkoi dor\u00ebn e vazj\u00ebs s\u00eb\ntij. Mir\u00ebpo, njeriu bujar refuzoi dhe e d\u00ebboi hyzmetqarin nga puna. Megjithat\u00eb,\nhyzmetqari e paralajm\u00ebroi se ata nuk do t\u00eb ndaheshin nga nj\u00ebri tjetri. Deri n\u00eb\nvdekje. Kur erdhi dita e dasm\u00ebs, krushqit erdh\u00ebn p\u00ebr ta marr\u00eb nusen. P\u00ebr gjat\u00eb\nrrug\u00ebs, u shfaq djali i dashuruar n\u00eb vajz\u00ebn dhe b\u00ebrtet\u00eb me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb: O\nkrushqi t\u00eb mir\u00eb. Nusja q\u00eb keni n\u00eb kal\u00eb, \u00ebsht\u00eb e dashura ime. Ne ia kemi dh\u00ebn\u00eb\nbes\u00ebn nj\u00ebri tjetrit q\u00eb nuk do t\u00eb ndahemi kurr\u00eb.\nNd\u00ebrsa nusja, heq\u00eb duvakun dhe thot\u00eb: O burra trima. Nuk jam nusja juaj, mir\u00ebpo\njam e k\u00ebtij burri trim. Krushqit mbet\u00ebn t\u00eb habitur, po nuk u t\u00ebrhoq\u00ebn nga\nzakoni. D\u00ebshironin ta d\u00ebrgonin nusen medoemos n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e dh\u00ebndrrit, ku\nkishte filluar dasma. Asgj\u00eb nuk u mor parasysh. U nis\u00ebn me nusen p\u00ebr n\u00eb vendin\ne caktuar. Mir\u00ebpo, djaloshi nxori arm\u00ebn dhe q\u00eblloi nus\u00ebn, ku nusja ra p\u00ebr tok\u00eb\ndhe vdiq. Djaloshi tha pastaj: Na martoni t\u00eb dy k\u00ebtu, dhe e q\u00eblloi pastaj\nveten. Nd\u00ebrsa krushqit varros\u00ebn t\u00eb dy bashk\u00eb n\u00eb nj\u00eb varr t\u00eb vet\u00ebm. E gjith\u00eb kjo\nsituat\u00eb ndodhi n\u00eb nj\u00eb fshat af\u00ebr Kavaj\u00ebs. Sot, ky varr njihet me emrin VORRI I\nASHIKU \u2013 I DASHNORIT. Pran\u00eb k\u00ebtij varri, gjindet edhe nj\u00eb rrap shum\u00eb shekullor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>2. PREJARDHJA E EMRIT\n\u201cMIRDITA\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rreth emrit t\u00eb Mirdit\u00ebs, egzistojn\u00eb\ngoj\u00ebdh\u00ebna t\u00eb ndryshme. Nj\u00eb goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb tregohet k\u00ebshtu: Nj\u00eb baba kishte 5 djem.\nErdhi koha q\u00eb t\u00eb ndahet pasuria. N\u00eb pamund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb ndahet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb\nbarabart\u00eb, i ati vendosi k\u00ebshtu: djalit t\u00eb par\u00eb ia dha shosh\u00ebn, djalit t\u00eb dyt\u00eb\nia dha shal\u00ebn, djalit t\u00eb tret\u00eb ia shpat\u00eb. Nd\u00ebrsa djalit t\u00eb kat\u00ebrt ia dha hink\u00ebn,\nkurse t\u00eb voglit ia la n\u00eb sundim Oroshin. K\u00ebtu shihet se v\u00ebllez\u00ebrit Shala,\nShoshi, Kuzhneni, Spa\u00e7i&nbsp; dhe Oroshi mor\u00ebn\npasurit\u00eb e tyre nga i ati. Dy v\u00ebllez\u00ebrit e par\u00eb u vendos\u00ebn q\u00eb t\u00eb jetonin n\u00eb\nDukagjin, nd\u00ebrsa tre t\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb Mirdit\u00ebn e sotme. Poashtu, legjenda trego se\nemri Mirdit\u00eb rrodhi k\u00ebshtu: Qysh moti nj\u00eb mbret b\u00ebnte luft\u00eb me armiqte e tij.\nN\u00eb ushtrin\u00eb e tij kishte edhe burra nga Mirdita. Kur erdhi koha q\u00eb t\u00eb sulmohej\narmiku, q\u00eblloi dit\u00eb e premte. Mir\u00ebpo, mbreti d\u00ebshiroi q\u00eb t\u00eb gjente nj\u00eb dit\u00eb\ntjet\u00ebr p\u00ebr sulme ndaj armikut. Nj\u00eb kapedan mirditas shkoi dhe bisedoi me\nmbretin duke i th\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu: T\u00eb sulmojm\u00eb armikun n\u00eb dit\u00ebn e premte, sepse\narmiku do t\u00eb jet\u00eb i pap\u00ebrgatitur. At\u00ebher\u00eb mbreti e d\u00ebgjoi kapedanin. E sulmuan\narmikun. Ky i fundit aq shum\u00eb u d\u00ebrrmua, saq\u00eb u dor\u00ebzua nga sulmet e mbretit.\nPas fitores nga k\u00ebto luftime, kjo u quajt <strong><em>\u201cDIT\u00cb E MIR\u00cb\u201d<\/em><\/strong>. Q\u00eb nga ajo dit\u00eb, qyteti mori emrin <strong><em>MIRDITA.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>3. LEGJENDA E PUP\u00cbZ\u00cbS<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kjo legjend\u00eb, na tregon m\u00eb s\u00eb miri p\u00ebr\nsh\u00ebndrrimin e motr\u00ebs n\u00eb qyqe. Mir\u00ebpo, k\u00ebsaj here sh\u00ebndrrimi i nuses n\u00eb qyqe \u00ebsht\u00eb\ne v\u00ebrteta, mbase nuk \u00ebsht\u00eb motra. Nd\u00ebrsa personi i vrar\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebllau. Mir\u00ebpo,\njan\u00eb dy dh\u00ebndur\u00ebt, dy m\u00ebtues, q\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb kuror\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn vajz\u00eb.\nDy dh\u00ebndr\u00ebt, takohen n\u00eb udh\u00ebkqye, n\u00eb krye t\u00eb dy karvan\u00ebve me krushqi. N\u00eb ato\nmomente shkrepin dhe arm\u00ebt. Nusja duke par\u00eb situat\u00ebn, e tmerruar dhe e \u00e7uditur\nfilloi t\u00eb b\u00ebrtiste: Mos \u2013 Jo \u2013 Prisni! Jo! Pu \u2013 pu \u2013 pu! Pavar\u00ebsisht thirrjeve\nt\u00eb nuses, p\u00ebrleshja vazhdoi, dhe nusja nuk arriti t\u00eb b\u00ebnte asgj\u00eb, filloi t\u00eb b\u00ebnte\nvet\u00ebm Pu Pu Pu! E gjith\u00eb kjo, nuk zgjati shum\u00eb, sepse n\u00eb t\u00ebrbim e sip\u00ebr\nkrushqit vrasin nj\u00ebri tjetrin. P\u00ebrderisa askush nuk mbet\u00eb i gjall\u00eb. Nusja e\ntmerruar nga kjo situat\u00eb, merr vrapin dhe ik\u00eb nga syt\u00eb k\u00ebmb\u00ebt. Duke b\u00ebr\u00eb\ngjithmon\u00eb: Pu Pu Pu. E gjith\u00eb kjo situat\u00eb, kthehet n\u00eb zog\u00ebn e bukur q\u00eb sot\nquhet PUP\u00cbZ. E t\u00ebr\u00eb kjo histori m\u00eb s\u00eb miri tregohet n\u00eb Pogradec.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>4. PLAKAT E PRILLIT<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Shkurt o im v\u00eblla, m\u00eb je 3 dit\u00eb hua t\u00eb\nngrij\u00eb plak\u00ebn me gjith\u00eb\u00e7ka \u2013 \u00ebsht\u00eb kjo th\u00ebnia q\u00eb nis kjo legjend\u00eb. Ishin 3\nplaka: Zana, Migena dhe Zamira. Njihen edhe si plakat e legjend\u00ebs. Kjo goj\u00ebdh\u00ebn\u00eb\nka nj\u00eb histori prej 2000 vje\u00e7are. Kujtohet \u00e7do vit, \u00e7do her\u00eb n\u00eb muajin Mars,\npik\u00ebrisht kur moti n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb p\u00ebson ndryshime t\u00eb dukshme. Goj\u00ebdh\u00ebna tregon se\nn\u00eb fillim dhe n\u00eb fund t\u00eb muajit Prill, at\u00ebher\u00eb kur moti ndryshon. At\u00ebher\u00eb kjo\nperiudh\u00eb njihet si Plakat e Prillit. Shpesh-her\u00eb e nd\u00ebgjojm\u00eb kur thuhet se b\u00ebn\nt\u00eb ftoht\u00eb \u2013 sepse jan\u00eb plakat. Kjo p\u00ebrdoret edhe n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Legjenda na\ntregon q\u00eb nj\u00ebher\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, disa plaka u ngjit\u00ebn n\u00eb nj\u00eb mal dhe thirr\u00ebn me t\u00eb\nmadhe \u2013 Lamtumir\u00eb Dim\u00ebr, vafsh n\u00eb djall\u00eb. Ishte muaji prill. Mir\u00ebpo, dimri\nvendosi t\u00eb vie p\u00ebrs\u00ebri. Muaji Prill k\u00ebrkoi nga muaji Shkurt q\u00eb t\u00eb ia huazonte\ndisa dit\u00eb nga ai, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ngrinte plakat. Kjo ndodhi p\u00ebr shkak q\u00eb t\u00eb ua\nkujtonte plakave q\u00eb dimri nuk ka ikur ende, dhe si stin\u00eb \u00ebsht\u00eb e fuqishme.\nPlakat vdiq\u00ebn nga t\u00eb ftohtit, ku m\u00eb pas erdhi dhe pranvera. Madje, legjenda\ntregon q\u00eb n\u00eb at\u00eb vend gjindet nj\u00eb gu\u00eb n\u00eb form\u00ebn e plak\u00ebs. Sot e asaj dite, aty\nburon uj\u00eb, dhe mendohet q\u00eb jan\u00eb lot\u00ebt e plak\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>5.\nLEGJENDA E QYTETIT<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Disa mij\u00ebra vite m\u00eb par\u00eb, jetonte nj\u00eb Zan\u00eb shum\u00eb e bukur. Nj\u00eb\ndit\u00eb prej dit\u00ebsh, Zana u takua me dy v\u00ebllez\u00ebr vigan. V\u00ebllez\u00ebrit vigan\u00eb, ran\u00eb n\u00eb\ndashuri me Zan\u00ebn e Bukur. Aq shum\u00eb ua trazoi zemr\u00ebn, brenda v\u00ebllez\u00ebrve filloi\nnj\u00eb grindje. Shp\u00ebrtheu dhe nj\u00eb luft\u00eb v\u00ebllavras\u00ebse. Tomorri \u2013 v\u00ebllau i madh pasi\nq\u00eb kishte nj\u00eb shpat\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer, q\u00eblloi v\u00ebllaun e vog\u00ebl tek brinj\u00ebt. Kurse v\u00ebllau\ni vog\u00ebl ishte i armatosur me nj\u00eb topuz shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb , e ndjeki me furi, e\ngoditi aq sa mundi v\u00ebllaun e madh. Nd\u00ebrsa, Zoti q\u00eb shihte k\u00ebt\u00eb dhe nuk e p\u00eblqeu\naspak situat\u00ebn, u trishtua shum\u00eb dhe u zem\u00ebrua prej stiuat\u00ebs s\u00eb till\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb\nsituat\u00eb, v\u00ebllez\u00ebrit duhet nd\u00ebshkoheshin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb situat\u00eb q\u00eb u shkaktua. Andaj\nZoti i ktheu fajtor\u00ebt n\u00eb gurq, i nd\u00ebnoi aq fort\u00eb sa q\u00eb nd\u00ebr shekuj mbajn\u00eb n\u00eb\ntrup gjurmet e k\u00ebtij luftimi t\u00eb tmerrsh\u00ebm. Q\u00eb nga ajo koh\u00eb, v\u00ebllau i madh\nTomorri i tregondiellit hap\u00ebsirat trupor\u00eb t\u00eb tijat gropa gropa, v\u00ebllait t\u00eb tij\nShpiragut. Kjo tregon q\u00eb kushdo q\u00eb kalon n\u00eb k\u00ebto treva, sheh brinj\u00ebt e\ncop\u00ebtuara dhe t\u00eb thelluara vija vija. Nd\u00ebrsa edhe Zana hir\u00ebplot\u00eb, nuk do ti\nshp\u00ebtonte zem\u00ebrimit t\u00eb Zotit. Ai (Zoti), e kthehu n\u00eb nj\u00eb kodrin\u00ebz\u00eb shk\u00ebmbore.\nKurse nga dita n\u00eb dit\u00eb, aty u vendos\u00ebn gur\u00eb mbi gur\u00eb \u2013 ku u nd\u00ebrtua nj\u00eb\nk\u00ebshtjell\u00eb e madhe dhe e bukur n\u00eb qytetin e Beratit. Zana e bukur hir\u00ebplot\u00eb q\u00eb\ni adhuronte v\u00ebllez\u00ebrit, por jo n\u00eb dredhit\u00eb dhe n\u00eb zem\u00ebrimin e tyre mbi nj\u00ebri\ntjetrin \u2013 ajo qau pa mas\u00eb. Lumi Osum \u2013 \u00ebsht\u00eb Lumi q\u00eb sipas legjend\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb\ngj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 rrjedhjes s\u00eb lot\u00ebve&nbsp; q\u00eb\nlagu shk\u00ebmbinjt\u00eb dhe u derdh n\u00eb mes t\u00eb dy v\u00ebllezrve prej Zan\u00ebs Hyjnesh\u00eb. Kjo\nvlen p\u00ebr ti treguar q\u00eb dhimbja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fatkeq\u00ebsi, asnj\u00ebher\u00eb nuk do ti ndal\u00eb\nlot\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong><em>6. VENDI I SHQIPONJAVE<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na ishte nj\u00ebher\u00eb nj\u00eb djal\u00eb. Kishte dal\u00eb pqr t\u00eb\njuajtur n\u00eb male. Mbi qiell fluturoi nj\u00eb shqiponj\u00eb duke rrahur krah\u00ebt fort,, ku\nndaloi n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmb. Shqiponja ishte aq e madhe, saq\u00eb n\u00eb sqepin e saj mbante\nnj\u00eb gjarp\u00ebr. M\u00eb pas shqiponja fluturoi deri tek foleja e saj. Djaloshi i ri\nk\u00ebrceu mbi shk\u00ebmb,&nbsp; ku vuri re se n\u00eb at\u00eb\nfole ishte nj\u00eb shqiponj\u00ebz\u00eb e vog\u00ebl, ku lunate me gjap\u00ebrin e vdekur, n\u00eb realitet\ngjarp\u00ebr nuk ishte fare i ngordhur. N\u00eb ato momente, gjarp\u00ebri ngriti kok\u00ebn, dhe u\npozicionua q\u00eb t\u00eb pickoi shqiponj\u00ebz\u00ebn e vog\u00ebl, e dh\u00ebm\u00ebbt e tij helmues. P\u00ebr nj\u00eb\nmoment, djali e mori harkun dhe e q\u00eblloi gjarp\u00ebrin p\u00ebr vdekje. E mori\nshqiponj\u00ebz\u00ebn n\u00eb rrug\u00ebn e kthimit. ngordhur. &nbsp;Me t\u00eb par\u00eb shqiponja e madhe\nq\u00eb e vogla ishte rr\u00ebmbyer nga djali i tha: Pse po ma rr\u00ebmben foshnj\u00eb time?\nDjali i tha: Shqiponj\u00ebza \u00ebsht\u00eb e imja sepse e\nshp\u00ebtova duke vrar\u00eb gjarp\u00ebrin q\u00eb donte ta pickonte. Sapo b\u00ebri disa hapa, djali\nmbi kok\u00ebn e tij d\u00ebgjon nj\u00eb zhurm\u00eb t\u00eb fort\u00eb dhe p\u00ebrplasje krah\u00ebsh. Ishte shqiponja\nm\u00ebm\u00eb. P\u00ebrse e rr\u00ebmbeve foshnj\u00ebn time, e pyet shqiponja? Ma kthe zogthin tim.\nDhe un\u00eb do t\u00eb t\u00eb jap si k\u00ebmim mbreht\u00ebsin\u00eb e syve t\u00eb mi, dhe forc\u00ebn e&nbsp; krah\u00ebve t\u00eb mi.&nbsp; djaloshi u bind dhe e kthehu zog\u00ebz\u00ebn e vog\u00ebl\nte e \u00ebma e vet. Kur zog\u00ebza u rrit, nisi t\u00eb fluturonte. Shihej q\u00eb fluturonte n\u00eb\nqiell, mbi kok\u00ebn e djalshit, ku do q\u00eb e shikonte ai. Djaloshi ishte b\u00ebr\u00eb burr\u00eb,\nishte rritur, ishte b\u00ebr\u00eb gjuetar dhe luft\u00ebtar\u00eb i madh. Sa her\u00eb kalonte af\u00ebr\nndonj\u00eb vendi t\u00eb banuar me\nnjer\u00ebz, dridhej toka nga frika e njer\u00ebzve kundrejt\u00eb njeriut me shqiponj\u00eb.\nDjaloshi u b\u00eb nj\u00eb prij\u00ebs i men\u00e7ur, i urt\u00eb. \u00c7do vend k\u00ebrkonte urt\u00ebsin\u00eb e tij. Me\nharkun, shigjetat e tij, djaloshi vrau shum\u00eb grabitqar n\u00ebp\u00ebr pyje dhe me\nshpat\u00ebn e tij preu kokat&nbsp; e shum\u00eb\nkund\u00ebrshtar\u00ebve dashakeq\u00ebs. T\u00eb gjith\u00eb ishin t\u00eb mrekulluar me t\u00eb b\u00ebmat e djalit\ngjuetar dhe luft\u00ebtar. Banor\u00ebt e atyre an\u00ebve, zgjodh\u00ebn prij\u00ebsin e tyre q\u00eb e\nquajt\u00ebn Shqiptar \u2013 Bir i Shqipes. Trojet ku banonin i quajt\u00ebn Shqip\u00ebri \u2013 <strong><em>Vend\ni Shqiponjave.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>7. VRIMA E NUSES<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Kanionin e Osumit, 800m n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb fshatit Bigazi\n\u00ebsht\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb karstike. Kjo shpell\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb galerie. Ka nj\u00eb\ndiamet\u00ebr 2m dhe jj\u00eb gjat\u00ebsi prej 8m. ky vend ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe t\u00eb\nrrall\u00eb. Nj\u00ebher\u00eb nj\u00eb nuse martohej pa d\u00ebshir\u00ebn e saj.ishte e detyruar t\u00eb\nzbatonte zakonet e vjetra. Krushqit ktheheshin me nusen q\u00eb kishin marr\u00eb n\u00eb nj\u00eb\nfshat tjet\u00ebr, mir\u00ebpo, kur arrit\u00ebn&nbsp; n\u00eb\nvendin q\u00eb zhvillohej dasma, nusja thot\u00eb: Po m\u00eb qoni tek burri pa d\u00ebshir\u00ebn time.\nKrushqit nuk i dhan\u00eb p\u00ebrgjigje. Nd\u00ebrsa nusja e mendoi planin e ikjes. Duke\nlutur Zotin, i drejtohet shk\u00ebmbit t\u00eb Kanionit: <strong><em>\u201cHapu o shk\u00ebmb q\u00eb t\u00eb shp\u00ebtoi nga\nsilketi q\u00eb m\u00eb ka z\u00ebn\u00eb\u201d. <\/em><\/strong>Shk\u00ebmbi e d\u00ebgjoi dhe menj\u00ebher\u00eb u hap nj\u00eb vrim\u00eb\n\u2013 zgav\u00ebr. Nusja u hodh\u00eb nga kali dhe u fsheh\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vrim\u00eb. Nd\u00ebrsa krushqit u\nkthyen n\u00eb fshat pa nusen. M\u00eb von\u00eb ky vend u quajt \u201cVRIMA E NUSES\u201d. Nisi t\u00eb\nvizitohej nga nuset e reja, t\u00eb cilat k\u00ebrkonin q\u00eb t\u00eb b\u00ebnin f\u00ebmij\u00eb. Nuset q\u00eb\nvinin aty, hynin n\u00eb galeri shk\u00ebmbore me rroba t\u00eb veshura mbrapsht. Brenda i\nzhvshnin k\u00ebto rroba dhe i vishnin mbar\u00eb. T\u00eb qet\u00ebsuara ktheheshin n\u00eb&nbsp; sht\u00ebpi, me q\u00ebllim q\u00eb d\u00ebshirat dhe \u00ebnd\u00ebrrat e\ntyre t\u00eb realizohen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>8. HISTORIA E UJIT T\u00cb KUQ<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vendin e quajtur V\u00ebrmosh, gjindet nj\u00eb burim\nuji q\u00eb quhet <strong><em>\u201cUJI I KUQ\u201d.<\/em><\/strong> Kur \u00ebsht\u00eb vendosur q\u00eb t\u00eb viheshin kufinjt\u00eb n\u00eb\nKelmend, Mali i Zi k\u00ebrkonte q\u00eb edhe ky burim t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij shteti. Duke\nmarr\u00eb k\u00ebshtu edhe V\u00ebrmoshin. Mir\u00ebpo, gjat\u00eb bisedimeve t\u00eb pal\u00ebs Malazeze dhe\nasaj Shqiptare kishte keqkuptime. Shteti fqinj\u00eb mendonte q\u00eb kjo pjes\u00eb i takonte\natyre, ku me \u00e7do kusht donin ta merrnin. Por, Prek\u00eb Cali (p\u00ebrfa\u00ebsues shqiptar)\nia tregoi historin\u00eb e e k\u00ebsaj treve. Sqaron q\u00eb kjo treve quhetr edhe Bjeshk\u00ebt e\nKuqe, dhe si e till\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb. Por malazez\u00ebt e shihnin si t\u00eb\npapranueshme k\u00ebt\u00eb histori t\u00eb treaguar nga Preka, ku \u00e7do her\u00eb donin ta merrnin\nat\u00eb pjes\u00eb. As Prek\u00eb Cali nuk l\u00ebshon pe leht\u00eb. Ua p\u00ebrs\u00ebrit dhe rip\u00ebrs\u00ebrit q\u00eb kjo\n\u00ebsht\u00eb tok\u00eb e jona, Beshk\u00ebt tona t\u00eb kuqe, sepse k\u00ebtu rrjedh\u00eb Uj\u00eb i Kuq. Nd\u00ebrsa\nmalazez\u00ebt duke nd\u00ebgjuar k\u00ebt\u00eb histori i than\u00eb Prek\u00ebs, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb kj q\u00eb\nthuhet e shihet, at\u00ebher\u00eb kufinjt\u00eb do t\u00eb vendosen ashtu si thua ti. Pas k\u00ebsaj,\nt\u00eb gjith\u00eb shkuan te burimi i Ujit t\u00eb Kuq. E v\u00ebrtetuan q\u00eb aty buronte \u00e7do gj\u00eb e\nmrekullueshme. Dhe kufinjt\u00eb u vendos\u00ebn ashtu si desh\u00eb Prek\u00eb Cali.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>9. HIJA E KORBIT<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cHIJA E KORBIT\u201d,<\/em><\/strong> \u00ebsht\u00eb&nbsp; vendi ku u gjet\u00ebn nj\u00eb thesar monedhash antike\nn\u00eb voton 1982. Nd\u00ebrsa kodra ku \u00ebsht\u00eb gjetur thesari \u00ebsht\u00eb Maliqi. Gjegj\u00ebsisht\nmbi bregun e e majt\u00eb t\u00eb lumit Devoll. P\u00ebr nga pozicioni gjeo \u2013 strategjik dhe\nsipa\u00ebrfaqja e saj Hija e Korbit mendohet q\u00eb ruan rr\u00ebnj\u00ebt e historis\u00eb son\u00eb shum\u00eb\nshekullore. Ruan rr\u00ebnojat e qytetit t\u00eb lasht\u00eb ilir Desaret, identifikimi i t\u00eb\ncilit nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfunduar me sakt\u00ebsi. Ky thesar p\u00ebrmban 618 monedha argjendi t\u00eb\nprera n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb kohore q\u00eb daton nga shek. IV p.e.s. T\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrfaq\u00ebsohen\nnga Tetradrahmet e Athin\u00ebs. Duke u bazuar gjithmon\u00eb edhe n\u00eb k\u00ebrkimet dhe p\u00ebrfundimet\nme Tetradrahmet e fundit t\u00eb shek. III p.e.r. t\u00eb prera nga Antioh Hieraks nga\nperandoria selekuide. P\u00ebrb\u00ebrja e thesarit p\u00ebrfshin dy vlera monetare:\nTetradrahme dhe Drahme. K\u00ebto monedha jan\u00eb t\u00eb prera n\u00eb qytete dhe nga mbret\u00ebr\nsi: Athina, Aleksandri i madh dhe Filipi III. Monedhat jan\u00eb t\u00eb prera pas\nmbret\u00ebrimit t\u00eb tyre. Sidomos pas Lysmahut t\u00eb Thrakis\u00eb, t\u00eb Eumenit I, mbretit t\u00eb\nPergamit dhe mbret\u00ebrve t\u00eb tjer\u00eb Selekuid\u00eb si dhe n\u00eb koh\u00ebn e mbretit t\u00eb\nMaqedonis\u00eb Antigon Gonata. Sot k\u00ebto monedha jan\u00eb&nbsp; ekspozuar nga Banka Komb\u00ebtare Shqiptare n\u00eb\nTiran\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>LEGJENDA E MOTIT DHE\nLUMENJ\u00cbVE<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na ishte nj\u00ebher\u00eb nj\u00eb lum\u00eb, q\u00eb\ngjat\u00eb v\u00ebrshimeve dilte nga shtrati dhe shkaktonte problem. Nj\u00eb legjend\u00eb thot\u00eb\nk\u00ebshtu: mos nd\u00ebrtoni kurr\u00eb sht\u00ebp n\u00eb shtratin e lumit, sepse aim und t\u00eb kthehet\ndhe t\u00eb krijoj\u00eb problem. Poashtu, legjenda tregon q\u00eb t\u00eb par\u00ebt tan\u00eb as mullirin\nnuk e kan\u00eb nd\u00ebrtuar asnj\u00ebher\u00eb af\u00ebr lumit, e l\u00ebre m\u00eb lumen. Edhe sot e asaj\ndite, mund t\u00eb shihet se si \u00ebsht\u00eb zgjedhur vendi se ku dot\u00eb nd\u00ebrtohen sht\u00ebpit\u00eb.\nKjo ndodh\u00eb p\u00ebr shkak\u00eb t\u00eb problemeve q\u00eb vijn\u00eb nga v\u00ebrshimet. Vlen t\u00eb p\u00ebrmendet\nq\u00eb degradimi i lumenj\u00ebve nga dora e njeriut, i ka kushtuar shum\u00eb her\u00eb trazira\ndhe problem vendit. Ruajtja dhe mbrojtja e shtret\u00ebrve t\u00eb lumenj\u00ebve tan\u00eb, duhet\nt\u00eb ruhen nga shkat\u00ebrrimet e p\u00ebrditshme q\u00eb b\u00ebhen. Edhe mediat e luajn\u00eb nj\u00eb rol\nt\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr ruajtjen dhe mbrojtjen e tok\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dhe t\u00eb\nlumenj\u00ebve n\u00eb ve\u00e7anti. P\u00ebrmes emisioneve t\u00eb ndryshme, sesioneve informuese mund\nt\u00eb arrihet deri tek nj\u00eb ambient t\u00eb past\u00ebr dhe ruajtjen e sh\u00ebndetit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PJESA E DYT\u00cb ARGJIRA (ARI) UKIMERI \u2013 MA.SC. PEDAGOGE MAJ, 2021 \u2013 PRIZREN 1. VARRI I ASHIKUT N\u00eb nj\u00eb fshat af\u00ebr Tiran\u00ebs, tregohet kjo legjend\u00eb: Ishte nj\u00eb djal\u00eb i ri q\u00eb punonte si hyzmetqae, te nj\u00eb njeri bujar. Mir\u00ebpo, njeriu bujar, diktoi q\u00eb djli dashuronte vajz\u00ebne tij dhe vendosi ta fejoj\u00eb t\u00eb bij\u00ebn e tij&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9051,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-9050","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-letersi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9052,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9050\/revisions\/9052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}