{"id":8443,"date":"2020-08-16T21:21:33","date_gmt":"2020-08-16T21:21:33","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8443"},"modified":"2020-08-16T21:21:33","modified_gmt":"2020-08-16T21:21:33","slug":"thethi-nje-thesar-i-vertet-i-natyres-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8443","title":{"rendered":"THETHI NJ\u00cb THESAR I V\u00cbRTET I NATYR\u00cbS SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"<h3><strong><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7967\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ.png\" alt=\"\" width=\"160\" height=\"160\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ.png 160w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ-150x150.png 150w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ-50x50.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 160px) 100vw, 160px\" \/><\/a>Nga Rita Shkurtaj<\/strong><\/h3>\n<h3>SYRI I KALT\u00cbR I THETHIT NJ\u00cb PERL\u00cb E ALPEVE SHQIPTARE Q\u00cb PO MAGJEPS NJER\u00cbZIT ZEM\u00cbRMIR\u00cb ME MAGJIN\u00cb E TIJ<\/h3>\n<h3>Pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb iu bashkova nj\u00eb grupi alpinist\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb vizituar shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrfolurin dhe reklamuarin vizualisht Fshatin e Bukur t\u00eb Thethit. Ishte vizita ime e par\u00eb dhe kurjoziteti ishte maksimal p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrftu \u00e7do detaj apo ve\u00e7ori q\u00eb e etiketojn\u00eb k\u00ebt\u00eb fshat si nj\u00eb mister p\u00ebr turist\u00ebt ambicioz vendas apo t\u00eb huaj, t\u00eb cil\u00ebt sfidojn\u00eb \u00e7do v\u00ebshtirsi udh\u00ebtimi dhe rendin vazhdimisht pas bukurive magjepse t\u00eb natyr\u00ebs.<\/h3>\n<p><!--more--><\/p>\n<h3>Kisha dal\u00eb edhe her\u00eb t\u00eb tjera n\u00eb Qaf\u00eb Thore (apo t&#8217;thore) q\u00eb n\u00ebnkupton pikjaden e thepisur t\u00eb atij vendi dhe e dija se rruga ishte e p\u00ebrkryer deri n\u00eb at\u00eb pik\u00eb, por s&#8217;e dija se punimi i rrug\u00ebs deri n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Thethit kishte avancuar aq shum\u00eb, sa t\u00eb na mund\u00ebsonte nj\u00eb udh\u00ebtim aq komod dhe t\u00eb rehatsh\u00ebm, megjith\u00ebse punimet vazhdonin akoma.<\/h3>\n<h3>P\u00ebr \u00e7udin\u00eb time \u00e7do fush\u00ebpamje ishte krejt ndryshe nga sa e kisha imagjinuar, si nj\u00eb vend plot v\u00ebshtir\u00ebsi jetese dhe banesa alpine t\u00eb distancuara nga nj\u00ebra &#8211; tjetra.<\/h3>\n<h3>Me t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb qaf\u00ebn p\u00ebrball\u00eb k\u00ebsaj lugine e deri n\u00eb leqet e fundit t\u00eb saj, gjat\u00eb gjith\u00eb atij segmenti rrugor, t\u00eb shoq\u00ebronin tabela orjentuese p\u00ebr prezenc\u00ebn e bujtinave apo toponime q\u00eb diktonin vendndolljen e tyre.<\/h3>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-8445\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi-235x300.jpg\" alt=\"\" width=\"235\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi-235x300.jpg 235w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi.jpg 381w\" sizes=\"auto, (max-width: 235px) 100vw, 235px\" \/><\/a><\/p>\n<h3>Diku n\u00eb leqet e para m\u00eb ra n\u00eb sy nj\u00eb tabel\u00eb me mbishkrimin \u00c7arku pran\u00eb nj\u00eb rrugice, e cila sipas shoq\u00ebruesit t\u00eb guid\u00ebs t\u00eb orjentonte tek Kulla e familjes s\u00eb rapsodit dhe kantautorit t\u00eb shqua, malsorit thethjan\u00eb q\u00eb me dhuntin\u00eb e z\u00ebrit dhe talentin e lidhur fort me dy telat e \u00e7iftelis\u00eb po b\u00ebn epoke me karrieren e tij, duke l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb edhe n\u00eb etnokultur\u00ebn shqiptare. Kull\u00eb e cila tashm\u00eb kishte hapur dyert p\u00ebr turist\u00ebt si bujtin\u00eb, e q\u00eb menaxhohej nga e talentuara pinjoll\u00eb e k\u00ebsaj familje, e mir\u00ebnjohura si p\u00ebrfaqsuese n\u00eb prezantimin e vlerave tona kulturore<\/h3>\n<h3>Nj\u00eb tjet\u00ebr tabel\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn edhe pyeta ishte ajo q\u00eb t\u00eb orjetonte n\u00eb Okolin e Thethit, nj\u00eb em\u00ebrtim t\u00eb cilin e ndeshim gjat\u00eb udhtimit n\u00eb pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Bog\u00ebs, ku sipas vendasve ky toponim n\u00ebnkupton shullanin, apo pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb nj\u00eb teritori.<\/h3>\n<h3>N\u00eb Okolin e Thethit gjindej edhe kulla ku kishte lindur At Ambroz Martini, p\u00ebr t\u00eb cilin kisha hulumtuar e q\u00eb kisha kurjozitetin m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr ta vizituar, por q\u00eb nuk arrita ta shoh nga af\u00ebr pasi rruga n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn duhej t\u00eb hynim ishte bllokuar nga makinerit\u00eb e firm\u00ebs nd\u00ebrtuese, t\u00eb cilat n\u00eb at\u00eb moment ishin n\u00eb proces pune.<\/h3>\n<h3>Mb\u00ebrritja n\u00eb q\u00ebnder na mund\u00ebsoi nj\u00eb panoram\u00eb magjepsese 360\u00b0 ku ne 3\/4 e saj pamja ndalonte mbi malet e larta e t\u00eb thepisura q\u00eb binin pingul nga qielli dhe vetem pjesa jugore t\u00eb mund\u00ebsonte nj\u00eb pamje horizontale tejet p\u00ebrrallore.<\/h3>\n<h3>Ishte m\u00ebngjes dhe lokalet e bujtinave (t\u00eb shumta n\u00eb num\u00ebr) sapo kishin hapur, gj\u00eb q\u00eb t\u00eb impononte nj\u00eb afat kohor pritjeje q\u00eb t\u00eb shijoje gatimin tradicional t\u00eb m\u00ebngjesit &#8220;petullat me mjalt\u00eb&#8221;, jardunin apo gatimet e tjera t\u00eb \u00e7astit. Pritje e cila t\u00eb jepte koh\u00ebn e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb foto apo shijuar n\u00eb maksimum at\u00eb pejsazh t\u00eb bukur alpin n\u00ebn shk\u00eblqimin e rrezeve t\u00eb para t\u00eb diellit.<\/h3>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-8446\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi1-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi1-225x300.jpg 225w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/thethi1.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a><\/p>\n<h3>E mahnitur nga ajo panorame dhe kurjoziteti p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar sa m\u00eb shum\u00eb nga misteret e k\u00ebtij vendbanimi t\u00eb etiketuar dekadat e fundit edhe si pik\u00eb turistike me nxiste t\u00eb pyesja vazhdimisht mbi artefaktet, traditat, goj\u00ebdh\u00ebnat, ku mbresat m\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta m&#8217;i la Kulla e At.Danjel Gje\u00e7aj me artefaktet e skalitura mbi muret e saj.<\/h3>\n<h3>Tek shijonim m\u00ebngjesin e shk\u00ebmbenim biseden e k\u00ebndshme me t\u00eb zotin e bujtin\u00ebs ku q\u00ebndruam, m\u00eb mbeti n\u00eb m\u00ebndje nj\u00eb shprehje shum\u00eb m\u00eb filozofiket se ato q\u00eb t\u00eb ofrojn\u00eb librat &#8220;ZOTI I T\u00cb ZOTIT T\u00cb SHT\u00cbPIS\u00cb \u00cbSHT\u00cb EDHE M\u00cb ZOT SE ZOTI I MIKUT&#8221; p\u00ebr t\u00eb cilin p\u00ebrbehen (z\u00ebn\u00eb be) miku dhe i zoti i sht\u00ebpis\u00eb, \u00e7ka n\u00ebnkuptonte pages\u00ebn e m\u00ebngjesit n\u00eb favor t\u00eb mikpritjes dhe respektit t\u00eb mikut.<\/h3>\n<h3>Me shijen e mir\u00eb t\u00eb atij m\u00ebngjesi u larguam p\u00ebr t\u00eb vizituar Kish\u00ebn e Sh\u00ebn Gjonit t\u00eb Thethit q\u00eb po rikonstruktohej nga artizan\u00ebt vendas, t\u00eb cil\u00ebt kujdeseshin t\u00eb ruanin deri n\u00eb detaje arkitekturen e saj origjinale. Nj\u00eb objekt kulti modest me krehje tipike alpine, por q\u00eb mbart mbi vete gjurm\u00eb t\u00eb shumta historike dhe ngjarjesh t\u00eb p\u00ebrmendura n\u00eb shum\u00eb relacione kishtare, t\u00eb cilat e identifikojn\u00eb at\u00eb si monument kulture t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb par\u00eb.<\/h3>\n<h3>Tek soditnim me sy t\u00eb lir\u00eb at\u00eb bukuri t\u00eb lasht\u00eb natyrore, dikush nga grupi hodhi iden\u00eb p\u00ebr t\u00eb vizituar Syrin e Kalt\u00ebr, pasi ndihej i mahnitur nga fotot q\u00eb kishte par\u00eb n\u00eb internet, t\u00eb cilat na i tregoi nga telefoni i tij.<\/h3>\n<h3>Mjaftoi kaq q\u00eb guida t\u00eb marri nj\u00eb kthes\u00eb tashm\u00eb t\u00eb planifikuar drejt atij destinacioni ku fillimisht mor\u00ebm info mbi rrug\u00ebn, parkimin si dhe porosit\u00ebm ushqimin n\u00ebp\u00ebrmjet numrit t\u00eb kontaktit q\u00eb bujtina aty pran\u00eb kishte shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb internet.<\/h3>\n<h3>Sipas shpjegimit t\u00eb vendasve p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb destinacion kishe dy mund\u00ebsi rrug\u00ebtimi dhe me q\u00eb ne kishim makin\u00eb tip 4\u00d74, fal\u00eb edhe pakimit t\u00eb prurjeve hidrografike, si dhe p\u00ebr t\u00eb shkurtuar rrug\u00eb kaluam Lumin e Shal\u00ebs fare pran\u00eb Kull\u00ebs s\u00eb Ngujimit, pran\u00eb s\u00eb cil\u00ebs pam\u00eb shum\u00eb turist\u00eb dhe vizitor, t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebnin foto dhe filmonin pejsazhin q\u00eb u p\u00ebrftohej nga ajo kod\u00ebr.<\/h3>\n<h3>P\u00ebr hir\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs rruga p\u00ebr n\u00eb Koprre ku gjindej Syri i Kalt\u00ebr ishte shum\u00eb e d\u00ebmtuar nga erozioni, aq sa g\u00ebrryerjet q\u00eb kishte p\u00ebsuar e b\u00ebnin at\u00eb gati t\u00eb pamundur p\u00ebr makinat e ulta, megjithat\u00eb ne e shijuam duke marr\u00eb me sy \u00e7do shpat mali mbi t\u00eb cilat kishin skalitur gjurm\u00ebt e tyre orteqet e bor\u00ebs dhe shenat apo rrjedhat e ujit gjat\u00eb dimrit.<\/h3>\n<h3>P\u00ebr sigurin\u00eb ton\u00eb makin\u00ebn e parkuam n\u00eb oborrin e bujtin\u00ebs s\u00eb fundit ku mbaronte rruga e makin\u00ebs, e cila gjindej diku rreth 1 klm larg, e ku pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtimit duhej ta b\u00ebnim me k\u00ebmb\u00eb.<\/h3>\n<h3>Do e quaja nj\u00eb udh\u00ebtim modest p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb grupit q\u00eb merreshin me aktivitete fizike n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e tyre, por aspak t\u00eb till\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb u ngjit\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb e q\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme b\u00ebnin nj\u00eb jet\u00eb sedentare dhe pa shum\u00eb l\u00ebvizje, megjithat\u00eb udh\u00ebtimi ishte shum\u00eb i k\u00ebndsh\u00ebm, pasi gjat\u00eb gjith\u00eb rrug\u00ebs takoje turist\u00eb nga e gjith\u00eb bota, aq sa mund t\u00eb themi se Syrin e Kalt\u00ebr n\u00eb Theth\u00eb e p\u00ebrsh\u00ebndetnin t\u00eb gjitha gjuh\u00ebt e bot\u00ebs.<\/h3>\n<h3>Megjith\u00ebse ishte nj\u00eb terren i v\u00ebshtir\u00eb ku shum\u00eb segmente t\u00eb asaj rruge t\u00eb b\u00ebnin t\u00eb sfidoje edhe fobit\u00eb nga lart\u00ebsit\u00eb, pasi rruga e kalit apo e k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebve, e cila gjurmonte prej shekujsh n\u00eb at\u00eb intinerar malor t\u00eb impononte t\u00eb kaloje fare pran\u00eb kanjoneve q\u00eb binin pingul rreth 500 m posht\u00eb k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb tua dhe p\u00ebrs\u00ebri kjo gj\u00eb nuk i pengonte turist\u00ebt dhe pushuesit ta b\u00ebnin shpesh k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim, madje as t\u00eb moshuarit dhe f\u00ebmij\u00ebt.<\/h3>\n<h3>Sapo i afroheshe destinacionit ndjeje rrymat e fresk\u00ebta t\u00eb ajrit t\u00eb cilat i \u00e7lironte uji i rrjedhsh\u00ebm i bor\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb t\u00eb mbushte me oksigjenin e pasur me biodiversitetin e k\u00ebsaj natyre t\u00eb eg\u00ebr alpesh, sa ta ndjeje veten sikur gjindesh n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb krejt tjet\u00ebr, sidomos kur para syve t\u00eb shfaqej Syri i Kalt\u00ebr i Thethit.<\/h3>\n<h3>I par\u00eb nga af\u00ebr Syri i Kalt\u00ebr i Thethit ishte nj\u00eb mrekulli m\u00eb vete dhe ajo q\u00eb e b\u00ebnte edhe m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ante k\u00ebt\u00eb sy ishte uji i akullt q\u00eb buronte nga nj\u00eb e \u00e7ar\u00eb shk\u00ebmbi. Sipas vendasve kush guxonte t\u00eb notonte n\u00eb t\u00eb, testonte sh\u00ebndetin e zemr\u00ebs dhe diagnostikohej me zem\u00ebr t\u00eb mir\u00eb q\u00eb n\u00ebnkuptonte sh\u00ebndetin e plote t\u00eb k\u00ebtij organi jetik. Madje edhe po t\u00eb hyje qofte edhe vet\u00ebm me k\u00ebmb\u00eb n\u00eb at\u00eb uj\u00eb, ata e vlersonin si nj\u00eb kur\u00eb shum\u00eb efikase p\u00ebr qarkullimin e gjakut, si dhe rregullimin e pulsit t\u00eb zemr\u00ebs, \u00e7ka b\u00ebnte q\u00eb ky sy t\u00eb thirrej ndryshe &#8220;Doktori i Zemr\u00ebs&#8221;.<\/h3>\n<h3>N\u00eb sofrat e improvizuara mbi bokat e krijuara nga g\u00ebrryerja e dherave p\u00ebrball\u00eb Syrit t\u00eb Kalt\u00ebr e n\u00ebn rrezatimin e ylbert\u00eb q\u00eb p\u00ebrthyhej mbi siperfaqen e ujit magjik, shijuam ushqimin e shijsh\u00ebm me gatime t\u00eb zon\u00ebs.<\/h3>\n<h3>U larguam duke marr\u00eb me vete k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb pafundme nga ai vend, me d\u00ebshir\u00ebn e mir\u00eb p\u00ebr t&#8217;u kthyer s\u00ebrisht.<\/h3>\n<h3>Udh\u00ebtimin n\u00eb Theth mund ta quaj nj\u00eb nga eksperiencat m\u00eb sfiduese t\u00eb k\u00ebsaj vere, por edhe m\u00eb t\u00eb vlefshmit p\u00ebr t\u00eb kuptuar sa e lidhur \u00ebsht\u00eb jeta jon\u00eb me natyr\u00ebn.<\/h3>\n<h3>Nga Rita Shkurtaj.<\/h3>\n<h3>Gusht 2020<\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Rita Shkurtaj SYRI I KALT\u00cbR I THETHIT NJ\u00cb PERL\u00cb E ALPEVE SHQIPTARE Q\u00cb PO MAGJEPS NJER\u00cbZIT ZEM\u00cbRMIR\u00cb ME MAGJIN\u00cb E TIJ Pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb iu bashkova nj\u00eb grupi alpinist\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb vizituar shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrfolurin dhe reklamuarin vizualisht Fshatin e Bukur t\u00eb Thethit. Ishte vizita ime e par\u00eb dhe kurjoziteti ishte maksimal p\u00ebr&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8444,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-8443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8447,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8443\/revisions\/8447"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}