{"id":8153,"date":"2020-03-21T14:08:52","date_gmt":"2020-03-21T14:08:52","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8153"},"modified":"2020-03-21T14:08:52","modified_gmt":"2020-03-21T14:08:52","slug":"qendro-ne-shtepi-dhe-reflekto-pandemine-mund-ta-ndalesh-edhe-ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8153","title":{"rendered":"Q\u00cbNDRO N\u00cb SHT\u00cbPI DHE REFLEKTO. PANDEMIN\u00cb MUND TA NDALESH EDHE TI."},"content":{"rendered":"<h2><strong><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7967\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ.png\" alt=\"\" width=\"160\" height=\"160\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ.png 160w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ-150x150.png 150w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/RITA-KALAJ-50x50.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 160px) 100vw, 160px\" \/><\/a>Rita \u00a0Kalaj<\/strong><\/h2>\n<h2>Me subkoshjencen ton\u00eb t\u00eb gjith\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdish\u00ebm se po kalojme nj\u00eb gj\u00ebndje surreale e teje t\u00eb panjohur edhe pse kemi d\u00ebgjuar<\/h2>\n<p><!--more--><\/p>\n<h2>se situata t\u00eb tilla kan\u00eb kaluar shum\u00eb her\u00eb pupujt e bot\u00ebs,p\u00ebrfshi edhe ne,t\u00eb p\u00ebrballjes me epidemi vdekjeprures q\u00eb shuan n\u00eb mas\u00eb shoqerin\u00eb njerzore.<br \/>\nNisur nga m\u00ebnyra e jetes\u00ebs q\u00eb kemi instaluar n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrit\u00eb tona mesa duket qenka tep\u00ebr e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr ta pranuar edhe pse njihet si mas\u00eb mbrojtese p\u00ebr sh\u00ebndetin apo dhe vet\u00eb jeten,izolimi total n\u00eb ambjentet e sht\u00ebpise,e ta mendosh q\u00eb i p\u00ebrkasim epok\u00ebs s\u00eb kibernetik\u00ebs dhe modernizimit ekstrem t\u00eb mjedisit ton\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb socjal,ku lidhjet virtuale me njerzit dhe bot\u00ebn jane aq prezent sa q\u00eb maten me shpejtesin\u00eb e drit\u00ebs.<br \/>\nLe t\u00eb imagjinojme pak n\u00ebse me k\u00ebt\u00eb pasivitet human q\u00eb na karekterizon sot,sikur t\u00eb binte kushtrimi p\u00ebr luft\u00eb reale frontale, e t\u00eb ishim t\u00eb detyruar t\u00eb p\u00ebrfshiheshim n\u00eb t\u00eb.Mendo pak sa aktiv do ishim me kontribut personal,kur e quajme sfid\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb q\u00ebndrimin n\u00eb sht\u00ebpi?<br \/>\n\u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq sa t\u00eb avancuar jemi n\u00eb modernizimin e mjedisit ku jetojme,e n\u00eb diferencimin e luksit kolektiv p\u00ebr t\u00eb dominuar me mirqenjen socjale apo forca luftarake p\u00ebr &#8220;vetmbrojtje&#8221;, dhe sa pak t\u00eb etur jemi p\u00ebr t\u00eb kuptuar se jeta e NJERIUT \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb cikel zhvillimi fiziologjik shum\u00eb delikat dhe tep\u00ebr transparent,q\u00eb varet thjesht\u00eb dhe vet\u00ebm nga sigurimi i nevojave t\u00eb tij biologjike.<br \/>\nKemi hyr\u00eb n\u00eb pranver\u00ebn e vitit 2020-t\u00eb ku frika e virozes sh\u00ebtit\u00ebse vrastare ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb jeta njerzore e bot\u00ebs moderne t\u00eb kthehet n\u00eb kaos dhe panik,dhe ajo q\u00eb e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb dukshme friken \u00ebsht\u00eb izolimi total i levizjes s\u00eb lir\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb plotsimit t\u00eb k\u00ebtyre nevojave jetike.<br \/>\nK\u00ebto dit\u00eb pam\u00eb se si jeta e p\u00ebrditshme e qendrave t\u00eb m\u00ebdha urbane ngriu,aq sa t\u00eb ngjallte frik\u00eb me pamjet e tyre shteruse e t\u00eb shkretuara sikur gjindesh n\u00eb skenarin e nj\u00eb filmi horror.<br \/>\nMbase nuk duhej ky krahasim kaq skeptik por p\u00ebr ta kuptuar se jeta nis me frymmarrjen e njeriut, t\u00eb shp\u00ebrfillur n\u00eb m\u00ebnyre &#8220;shtazarake&#8221; nga vete ai,ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb ky element kaq jetik t\u00eb pakohet p\u00ebr banor\u00ebt e k\u00ebtyre mjediseve shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha kolektive,ndotja e t\u00eb cilit ka \u00e7uar n\u00eb indicjen e shum\u00eb anomalive me t\u00eb cilat p\u00ebrballet qenja njerzore sot,duke nisur nga presioni psikologjik e deri n\u00eb \u00e7rregullimin e tij fiziologjik.Megjithat\u00eb pame se si me unitetin e vet\u00eb izolimit disa prej tyre ja dolen ta mposhtin k\u00ebt\u00eb pandemi.<br \/>\nT\u00eb pafuqish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kuptuar enigmen e k\u00ebsaj situate t\u00eb gjith\u00eb ngutemi t\u00eb marrim zemer e t\u00eb gjykojm\u00eb sipas kuptimit personal.Besimtar\u00ebt thone kjo \u00ebsht\u00eb pun\u00eb e zotit dhe luten duke nxitur edhe t\u00eb tjer\u00ebt t\u00eb luten p\u00ebr m\u00ebshir\u00eb dhe falje.Shkenctar\u00ebt secili sipas fush\u00ebs s\u00eb vet nxjerr hipoteza se kjo situate \u00ebsht\u00eb me prejardhje shtazore,duke harruar se kafshet jane gjallesat m\u00eb t\u00eb perjashtuara pasi ato jan\u00eb gjenetikisht t\u00eb pergaditura p\u00ebr tu pershtatur me natyren.Biokimistet thone se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arme biologjike e p\u00ebrgaditur q\u00ebllimisht p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar biodiversitetin,hakmarrje rivale apo per dominance mbi palet..e versione pafund q\u00eb nisin nga m\u00eb qesharaket e p\u00ebrfundojn\u00eb tek ato m\u00eb t\u00eb frikshmet q\u00eb lidhet me selektimin e mosh\u00ebs njerzore q\u00eb ky virus vret.<br \/>\nNisur nga eksperjencat e shumta q\u00eb shoqeria njerzore ka p\u00ebrjetuar pergjat gjith\u00eb zhvillimit t\u00eb saj t\u00eb gjitha epidemit\u00eb kan\u00eb patur dy pika t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<br \/>\n1-Shfaqja e tyre n\u00eb ato vende ku dend\u00ebsia e banoreve p\u00ebr meterkatror ka q\u00ebn\u00eb m\u00eb e lartat.<br \/>\n2- dhe importimi i saj kryesisht n\u00eb rrug\u00eb tregtare.<br \/>\nK\u00ebto dy pika u kane dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrparsi epidemive t\u00eb avancoje me ritme t\u00eb shpejta duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik egzistencen e rrac\u00ebs njerzore si\u00e7 p\u00ebrm\u00ebndet ajo e fund shekullit t\u00eb XIII &#8211; t\u00eb e fillim shekullit te XIV &#8211; t\u00eb ku Rajoni Evropjan humbi 2 \/ 3 e popullsis\u00eb s\u00eb saj nga nj\u00eb semundje e ngjizur n\u00eb portet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Evropes nga anijet tregtare.<br \/>\nNisur nga k\u00ebto eksperjenca dhe praktikat e suksesit mbi epidemite apo semundjet vdekjeprurse t\u00eb transmetueshme nga njeriu tek njeriu t\u00eb shfaqura dekadave t\u00eb fundit,tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb e pafalshme q\u00eb vigjilenca njerzote t\u00eb jet\u00eb kaq e pergjumur duke e ditur dhe vete se kush \u00ebsht\u00eb shkaku dhe cilat jan\u00eb pasojat.<br \/>\n\u00c7udit\u00ebrisht njeriu e harron plagen e vet sapo t&#8217;i sherohet,sado e mundimshme apo e thell\u00eb ta ket\u00eb q\u00ebn\u00eb ajo duke ndjekur rutinen e tij te programuar robotike.<br \/>\nMbase dinamika e t\u00eb mirave materjale na ka b\u00ebr\u00eb superjor mbi natyr\u00ebn duke e shp\u00ebrfillur apo shp\u00ebrfytyruar at\u00eb deri n\u00eb tjetersimin e biodiversitetit,s\u00ebrisht harrojme se ne jemi thjeshte dhe vetem pluhuri i saj magjik,prej nga marrim dhe i japim frym\u00eb asaj.<br \/>\nNga lakmia p\u00ebr t&#8217;i marr\u00eb dicka m\u00eb tep\u00ebr natyr\u00ebs po tjetersohemi n\u00eb ambicje dhe ego duke u b\u00ebr\u00eb kapri\u00e7oz edhe n\u00eb mardh\u00ebnje me nj\u00ebri &#8211; tjetrin aq sa po harrojm\u00eb se jemi qenje t\u00eb brishta njerzore,q\u00eb kemi nj\u00eb dhe vet\u00ebm nj\u00eb jet\u00eb, e q\u00eb jemi pjes\u00eb e nj\u00eb zinxhiri t\u00eb varur drejt p\u00ebr drejt nga n\u00ebna natyr\u00eb dhe njeri tjetri,ndaj p\u00ebr hir\u00eb t\u00eb jet\u00ebs apo edhe t\u00eb vetes,le t\u00eb punojm\u00eb si nj\u00eb familje e madhe p\u00ebr t\u00eb mbojtur jet\u00ebn pasi \u00ebsht\u00eb dhurata m\u00eb e \u00e7muar q\u00eb disponojm\u00eb.<br \/>\nLe te qendrojme n\u00eb shtepi e t\u00eb reflektojme se mirqenja nuk na b\u00ebn t\u00eb lumtur apo t\u00eb pavdekshem,di\u00e7ka tjeter na e persos\u00eb jet\u00ebn. Dashuria dhe sh\u00ebndeti.K\u00ebta komponent shum\u00eb t\u00eb nevojshem na b\u00ebjn\u00eb t\u00eb jemi njerez t\u00eb kompletuar.Le ta shfryt\u00ebzojme k\u00ebt\u00eb koh\u00eb t\u00eb meditojme me vehte.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb koha t\u00eb g\u00ebzojm\u00eb p\u00ebr gjithcka t\u00eb bukur q\u00eb kemi e t\u00eb falenderojm\u00eb zotin,natyr\u00ebn dhe nj\u00ebri-tjetrin p\u00ebr gjithcka q\u00eb sot jemi.<\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rita \u00a0Kalaj Me subkoshjencen ton\u00eb t\u00eb gjith\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdish\u00ebm se po kalojme nj\u00eb gj\u00ebndje surreale e teje t\u00eb panjohur edhe pse kemi d\u00ebgjuar<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7967,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-8153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8154,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8153\/revisions\/8154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}