{"id":8056,"date":"2020-01-29T16:37:16","date_gmt":"2020-01-29T16:37:16","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8056"},"modified":"2020-01-29T16:37:16","modified_gmt":"2020-01-29T16:37:16","slug":"poetja-qe-zbulon-te-fshehtat-e-shpirtit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8056","title":{"rendered":"POETJA Q\u00cb ZBULON T\u00cb FSHEHTAT E SHPIRTIT"},"content":{"rendered":"<h2><strong><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ermira-mitro..png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-8057\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ermira-mitro..png\" alt=\"\" width=\"126\" height=\"165\" \/><\/a>Esse-analiz\u00eb rreth librit poetik \u201cGraviteti i Shpirtit\u201d i poetes ERMIRA MITRE KOKOMANI<\/strong><\/h2>\n<h2><strong>\u00a0<\/strong><strong>Shkruar nga Raimonda Moisiu <\/strong><\/h2>\n<h2>Filozofia e Plato-s se poezia q\u00ebndron m\u00eb af\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs jet\u00ebsore se historia dhe se poet\u00ebt shkruajn\u00eb vargje t\u00eb ndjeshme e t\u00eb m\u00ebn\u00e7ura, t\u00eb cilat ndoshta edhe vet\u00eb ata nuk i kuptojn\u00eb, n\u00ebnkupton at\u00eb se poet\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrher\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb enigmave t\u00eb shpirtit njer\u00ebzor n\u00eb udh\u00ebtimin e trisht\u00eb e t\u00eb bukur t\u00eb jet\u00ebs. Vet\u00eb poezia, e cila \u00ebsht\u00eb po aq e vjet\u00ebr sa edhe gjuha q\u00eb njer\u00ebzimi flet, \u00ebsht\u00eb \u201ckop\u00ebshti\u201d me arom\u00ebn shpirt\u00ebrore dhe njer\u00ebzore, me arom\u00ebn e dashuris\u00eb q\u00eb flet n\u00ebp\u00ebrmjet vargut apo fragmentit, dhe kush e ndjen at\u00eb, ka ndjer\u00eb jet\u00ebn dhe etjen p\u00ebr ta jetuar e prekur dhimbjen e bukur, -dashurin\u00eb njer\u00ebzore, ku secili prej nesh ndjehet poet. Por cila dhe si do t\u00eb ishte bota pa poezin\u00eb? Ajo do t\u00eb ishte nj\u00eb bot\u00eb pa frym\u00ebmarrje, pa jet\u00eb, -mendoj un\u00eb!<\/h2>\n<p><!--more--><\/p>\n<h2>Poet\u00ebt paraqesin bot\u00ebn shpirt\u00ebrore dhe at\u00eb t\u00eb p\u00ebrtejme n\u00eb pafund\u00ebsi t\u00eb zbukuruar me vargje e fjal\u00eb poetike, p\u00ebr ta kuptuar e p\u00ebr ta p\u00ebrjetuar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e raportit t\u00eb shpirtit midis s\u00eb kuptueshmes dhe mistereve, q\u00eb nga e bukura, dhimbja, malli, dashuria, tragjedia, jeta e vdekja, n\u00eb vend t\u00eb lot\u00ebve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar dhimbjet e vogla, trishtimin dhe vuajtjet e m\u00ebdha, deri te harmonia dhe m\u00ebrzia e gjendjes shpirt\u00ebrore n\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen njer\u00ebzore. Poezit\u00eb k\u00ebndoheshin shpesh n\u00eb lasht\u00ebsi, dhe njer\u00ebzimi sot \u00ebsht\u00eb i rrethuar nga k\u00ebng\u00eb lirike q\u00eb aspirojn\u00eb poezin\u00eb.<\/h2>\n<h2><strong>\u00a0\u201cGraviteti i Shpirtit\u201d<\/strong> titullohet v\u00ebllimi poetik i poetes, publi\u00e7istes, eseistes dhe p\u00ebrkthyeses s\u00eb talentuar, Ermira Mitre Kokomani. Titulli i referohet nj\u00eb metafore t\u00eb goditur poetike q\u00eb lidhet thell\u00ebsisht me gj\u00ebndjen shpirt\u00ebrore dhe \u00a0ngaz\u00ebllen efektshm\u00ebrin\u00eb e krejt q\u00ebnjes njer\u00ebzore, duke sjelle kontrastet midis jet\u00ebs e artit. V\u00ebllimi poetik i Mitres prezantohet n\u00eb dymb\u00ebdhjet\u00eb cikle me tituj prek\u00ebs dhe frym\u00ebzues, p\u00ebrmbledhje poetike lirike dhe alegorike, e hirshme dhe e maturuar, ku spikatin ndjesh\u00ebm; dashuria, malli, brenga, m\u00ebrgimi, shpresa, dh\u00ebmbshuria, magjia e natyr\u00ebs, dhimbja, dashuria prind\u00ebrore, d\u00ebshp\u00ebrimi, g\u00ebzimi, mbijetesa, jeta dhe vdekja, por q\u00eb Mitre ka arritur t\u00eb na jap\u00eb mjesht\u00ebrisht simbolik\u00ebn\u00a0e lidhjes s\u00eb fort\u00eb mes krijesave natyrore e njer\u00ebzore me lirin\u00eb e shpirtit, momentin poetik nga nj\u00ebra an\u00eb, gj\u00ebndjen emocionale dhe natyr\u00ebn njer\u00ebzore nga ana tjet\u00ebr.<\/h2>\n<h2><strong>\u201cRrug\u00ebtojm\u00eb, \/n\u00eb shtigjet e maleve t\u00eb thepisura me d\u00ebbor\u00eb, \/mbi supet kan\u00eb hedhur heshtjen gri, \/mikpritja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gur, \/e oxhaku l\u00ebngon tymin q\u00eb mungon, \/e kujt i \u00ebsht\u00eb dhimbsur m\u00eb shum\u00eb jeta, \/\u2026\u201d <\/strong><\/h2>\n<h2>Poetja Mitre komunikon lirsh\u00ebm dhe mjesht\u00ebrisht, imazhin e simbolit t\u00eb dhimbjes e harmonis\u00eb, dashuris\u00eb dhe p\u00ebrjetimit shpirt\u00ebror ashtu si\u00e7 e ndjen,\u00a0duke p\u00ebrdorur metafora t\u00eb goditura dhe t\u00eb sofistikuara; shtigje, male t\u00eb thepisura, d\u00ebbor\u00eb, heshtje, mikpritje, gur, oxhak, tym, jeta, &#8211; dhe vet\u00ebm n\u00eb disa vargje poetja na jep fuqin\u00eb e mesazhit t\u00eb poezis\u00eb n\u00eb p\u00ebrzgjedhjen e fjal\u00ebve q\u00eb mbajn\u00eb t\u00eb tendosur litarin shpirt\u00ebror. Njeriu i ndjesh\u00ebm p\u00ebrshtat mendimet me gj\u00ebrat q\u00eb e rrethojn\u00eb, nd\u00ebrsa poeti b\u00ebn t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, ai p\u00ebrshtat sendet q\u00eb e rrethojn\u00eb m\u00eb mendimet e tij.<\/h2>\n<h2>Poetja Ermira Mitre Kokomani d\u00ebshiron t\u00eb komunikoj\u00eb e lir\u00eb, duke u shprehur me ton melankolik, ajo\u00a0 \u201chidhet\u201d drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb veprim, duke na rr\u00ebfyer historin\u00eb mbas, e cila \u00ebsht\u00eb teknik\u00eb mjaft e pranuar n\u00eb dit\u00ebt e sotme n\u00eb poezi; <strong>\u201cRrug\u00ebtojm\u00eb, \/skllev\u00ebr t\u00eb rinj t\u00eb shekullit modern, \/n\u00eb epok\u00ebn e skllav\u00ebris\u00eb me ngjyr\u00eb t\u00eb bardh\u00eb, \/ndoshta gaboj, \/skllav\u00ebria moderne nuk ka ngjyr\u00eb, as shpirt, \/riciklon perandor\u00eb e sulltan\u00eb, \/q\u00eb na kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebr skllev\u00ebr e ushtar\u00eb, \/ata q\u00eb na th\u00ebrrasin me p\u00ebrcmim \u201cshqiptar\u00eb\u201d,\/e n\u00eb celuloid si pirat\u00eb e vrastar\u00eb.\u201d\/<\/strong><\/h2>\n<h2>Strofa e m\u00ebsip\u00ebrme \u00ebsht\u00eb klithm\u00eb e shpirtit t\u00eb p\u00ebr\u00e7muar, sa metaforike aq edhe objektive. Lexuesi e kupton fare mir\u00eb se \u00e7far\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb shpreh\u00eb shpirti i poetes, megjith\u00ebse ende ka nj\u00eb mister p\u00ebr t\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb strof\u00eb vargjet funksionojn\u00eb mir\u00eb s\u00eb bashku duke krijuar melodin\u00eb e gravitetit t\u00eb shpirtit dhe poetja e t\u00ebrheq lexuesin m\u00eb tej me fjal\u00ebt inkurajuese dhe shpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebse: <strong>\u201caty ku klithma jote e par\u00eb, \/derdhi lot g\u00ebzimi, \/aty ku balta jet\u00ebn ndjell e mbjell dashurin\u00eb e shpirtit. \/ <\/strong><\/h2>\n<h2>M\u00eb pas Mitre krijon \u00e7ifte vargjesh dhe standarde t\u00eb metaforave t\u00eb drejp\u00ebrdrejta, t\u00eb cilat poetja i p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb ilustruar intensitetin e kultit e t\u00eb reflektimit: <strong>\u201cT\u00eb mbetur apo t\u00eb ikur, \/skllev\u00ebr t\u00eb vetflijimit, \/lidhur e zgjidhur, \/nga zinxhir\u00ebt e padron\u00ebve t\u00eb rinj t\u00eb integrimit.\u201d<\/strong><\/h2>\n<h2>\u00a0\u00a0N\u00eb poezit\u00eb e ciklit t\u00eb titulluar <strong>\u201c\u2026Shpresojm\u00eb.\u201d<\/strong> tre t\u00eb tilla sikund\u00ebr; <strong>\u201cT\u00eb Sotmen Jetoj\u201d, \u201c\u00cbndrra\u201d, dhe \u201cBjeshk\u00ebt e Namuna\u201d,<\/strong> tituj tejet intrigues, vihet re p\u00ebrdorimi i fjal\u00ebve \u201cveshur\u201d me d\u00ebshirat jet\u00ebsore n\u00eb nj\u00eb kuptim t\u00eb dyfisht\u00eb; \u201ci p\u00ebrballjes s\u00eb dickaje\u201d me ndjenj\u00eb, mall, breng\u00eb, dhe melodin\u00eb e trishtimit; <strong>\u201cJam mbret i ndjenj\u00ebs, i m\u00ebndjes, \/i fjal\u00ebs q\u00eb them, i far\u00ebs q\u00eb mbjell, i foshnj\u00ebs q\u00eb sjell, \/ i ujit q\u00eb pi, i perl\u00ebs q\u00eb nga guaska e detit nxjerr, \/i frutit i mjaltit, i gurit, i drurit,\/jam mbret i zjarrit q\u00eb n\u00eb vat\u00ebr ndez,\/ t\u00eb sotmen shijoj,\/e nes\u00ebrmja enigm\u00ebn n\u00eb preh\u00ebr t\u00eb m\u00eb sjell\u00eb.\u201d <\/strong><\/h2>\n<h2>Poetja tregon mjesht\u00ebrisht aft\u00ebsin\u00eb dhe kujdesin e saj p\u00ebr metafor\u00ebn. Ajo krijon imazhe ilustruese q\u00eb jan\u00eb sa origjinale, aq edhe t\u00eb kuptueshme. Mitre, si poete e di fare mir\u00eb q\u00eb poezia t\u00eb dal\u00eb e maturuar dhe e arrir\u00eb, metafora duhet t\u00eb p\u00ebrdoret enkas p\u00ebr ta argumentuar kuptimin, jo vet\u00ebm si nj\u00eb form\u00eb perceptimi. Edhe nj\u00eb her\u00eb, Mitre p\u00ebrdor aliteracionin si nj\u00eb krahasim t\u00eb rrall\u00eb, me sens t\u00eb mrekulluesh\u00ebm dhe t\u00eb maturuar. M\u00ebnyra se si vargu <strong>\u201cT\u00eb sotmen jetoj\u201d<\/strong>, \u00ebsht\u00eb ide brilante, pasi imazhi q\u00eb ajo krijon m\u00eb pas \u00ebsht\u00eb tejet k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs dhe unik. S\u00eb bashku me metafor\u00ebn shoq\u00ebruese; <strong>\u201csi gur\u00eb tespije n\u00eb dor\u00eb t\u00eb tij rrotullohem\u201d<\/strong>, poetja mjesht\u00ebrisht ngulit imazhin dhe mesazhin n\u00eb mendjen dhe p\u00ebrfytyrimin e lexuesit.<\/h2>\n<h2>Vargjet n\u00eb vijim i referohen fillimit t\u00eb poezis\u00eb \u201c\u00cbndrra\u201d,\u00a0 <strong>-\u201cE ruaj \u00ebndrr\u00ebn si hirin e mbetur, \/prej mishit, prej kock\u00ebs t\u00eb djegur, t\u00eb tretur,\/\u201d<\/strong> -poetja shprehet se \u00ebndrra \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb esenciale e jet\u00ebs s\u00eb njeriut, \u00ebsht\u00eb mendimi dhe veprimi, \u00ebsht\u00eb pasioni dhe forca, \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi, besimi dhe vendosm\u00ebria, materia dhe forma, \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht shpirti q\u00eb nuk zhb\u00ebhet, edhe at\u00ebher\u00eb kur mendon se jeta t\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebrmuar, djegur e tretur n\u00eb hi.<\/h2>\n<h2><strong>\u00a0\u201cJam \u00ebndrra m\u00eb thot\u00eb, jemi bashk\u00eb t\u00eb dy, \/ti m\u00eb ndjek mua dhe un\u00eb t\u00eb ndjek ty, \/ngado q\u00eb t\u00eb vijm\u00eb, ngado q\u00eb t\u00eb shkojm\u00eb, \/un\u00eb edhe \u00ebndrra p\u00ebrjet\u00ebsisht udh\u00ebtojm\u00eb.\u201d <\/strong><\/h2>\n<h2>P\u00ebrmes strof\u00ebs s\u00eb fundit poetja Mitre e personifikon \u00ebndrr\u00ebn, dhe na p\u00ebrforcon bindjen se njeriu e jeton v\u00ebrtet jet\u00ebn e tij vet\u00ebm duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb veprim intelektin e imagjinat\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb dep\u00ebrtuar n\u00eb misteret e universit, apo p\u00ebr t\u00eb zbuluar ngjashm\u00ebrit\u00eb e papritura t\u00eb tij, e m\u00eb pas duke i realizuar ato vizione q\u00eb burojn\u00eb prej zbulimeve, p\u00ebrmes vullnetit dhe veprimeve t\u00eb q\u00ebllimshme. Nj\u00eb njeri pa \u00ebndrra do t\u00eb ishte si nj\u00eb zog me krah\u00eb t\u00eb thyer q\u00eb nuk mundet t\u00eb fluturoj\u00eb hap\u00ebsirave q\u00eb i ofron imagjinata. Ndaj dhe poetja na kujton me optimiz\u00ebm se \u00ebndrra \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebudh\u00ebtare e p\u00ebrjetshme e njeriut, \u00ebsht\u00eb promotorri q\u00eb e b\u00ebn at\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb q\u00ebnie e mundshme p\u00ebr t\u00eb vepruar e ndryshuar vazhdimisht, veten dhe ambientin q\u00eb e rrethon.<\/h2>\n<h2>Te poezia me titull <strong>\u201cBjeshk\u00ebt e Namuna\u201d,<\/strong> trajtimi i koh\u00ebs dhe hap\u00ebsir\u00ebs shihet n\u00eb perceptimin e gjeografikes ku vet\u00eb fjal\u00ebt- bjeshk\u00ebt, t\u00eb namuna, gur\u00eb diamanti, fanar deti, Luli i Voc\u00ebrr, fluturim, etj, shprehin kuptimin metaforik, filozofik e shpirt\u00ebror dhe klima q\u00eb krijon poetja p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb imagjinat\u00ebn poetike t\u00eb kuptueshme dhe ndjesore. Poetja Mitre varg\u00ebzon mes ndjenj\u00ebs dhe ndjen p\u00ebrmes mendimit t\u00eb saj, kombinon intensitetin lirik me at\u00eb dramatik, liriz\u00ebm pik\u00ebllues dhe melankolik t\u00eb qart\u00eb e t\u00eb qet\u00eb n\u00eb varg, origjinalitetin q\u00eb i buron s\u00eb brend\u00ebshmi nga ndjenjat e emocionet q\u00eb vet\u00eb poetja mbart; \u201c<strong>t\u00eb mblidhnim \u00ebndrrat e braktisura, \/si luledelet n\u00eb Bjeshk\u00ebt e Namuna, \/t\u00eb mblidhnim ato shikime t\u00eb pafajshme\/t\u00eb shpirtrave t\u00eb etur, \/q\u00eb klithnin papushim trishtimin, \/ <\/strong>\u201c.<\/h2>\n<h2>Dhe kur brenda gjen element thell\u00ebsisht filozofike dhe psikike n\u00eb ide, at\u00ebhere fabula poetike merr rolin e saj aktiv, meditues dhe vajtuese i dyzuar; t\u00eb vetvetes e t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, nga e p\u00ebrgjithshmja q\u00eb i p\u00ebrket secili prej nesh, p\u00ebrjetime si pjes\u00eb e jet\u00ebs.<\/h2>\n<h2><strong>\u201cN\u00eb grop\u00ebzat e syve, mbanin dy gur\u00eb diamanti, \/dy pupilat, fanar\u00eb deti n\u00eb mbr\u00ebmje, \/shikimet \u00ebndrra t\u00eb pashkruara\/n\u00eb pentagramet e Bjeshk\u00ebve t\u00eb Namuna, \/ rrinin t\u00eb varura n\u00eb drit\u00eb shprese, &#8211;<\/strong> \u00a0poetja shprehet qartsh\u00ebm nga ekzistenca n\u00eb mos ekzistenc\u00eb, nga e duk\u00ebshmja n\u00eb t\u00eb padukshmen, q\u00eb vet\u00ebm poeti mund ta kuptoj\u00eb e shikoj\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e gj\u00ebrave dhe forcon interesin p\u00ebr natyr\u00ebn njer\u00ebzore me brengat, krenarin\u00eb dhe parandjeshm\u00ebrin\u00eb rreth s\u00eb ardhmes s\u00eb larg\u00ebt, barazi kjo q\u00eb stimulon t\u00eb tashmen e paq\u00ebndrueshme; <strong>\u201c\u00cbnd\u00ebrrojm\u00eb shpres\u00ebn q\u00eb nj\u00eb dit\u00eb,\/kur t\u00eb zgjohemi m\u00ebngjeseve me drit\u00eb,\/t\u00eb shikojm\u00eb ish-Lul\u00ebrit e Voc\u00ebrr,\/t\u00eb na p\u00ebrsh\u00ebndesin nga parashuta n\u00eb fluturim,\u201d.<\/strong><\/h2>\n<h2>\u00a0Poetja lufton me t\u00eb shkuar\u00ebn e tyre apo at\u00eb historike, dhe e v\u00eb at\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb pohoj\u00eb kujtimet e t\u00eb shkuar\u00ebs; mallin, dhimbjen, dashurin\u00eb, luft\u00ebn p\u00ebr ekzistenc\u00eb, nostalgjin\u00eb, identifikimin e realitetit dhe gjithcka q\u00eb ekziston n\u00eb marr\u00ebdhenien humane dhe intensifikon aspirat\u00ebn e saj drejt t\u00eb mir\u00ebs e s\u00eb bukur n\u00eb gjithcka q\u00eb na rrethon.<\/h2>\n<h2>Mitre me pjekuri t\u00eb mendimit filozofik dhe artistik, na jep konceptimin harmonizues t\u00eb identitetit dhe emocioneve poetike, dep\u00ebrton n\u00eb vetidentifikimin original dhe delikates\u00ebn fem\u00ebrore; <strong>\u201ctrumcaku veshur me krenarin\u00eb e tij, \/\u00ebsht\u00eb e vetmja frym\u00eb q\u00eb m\u00eb b\u00ebn shoq\u00ebri.\u201d,<\/strong>&#8211; poetja na tregon lidhjen e saj midis \u00ebndrr\u00ebs dhe zhgj\u00ebndrr\u00ebs, vet\u00ebdijes, dhimbjes e dashuris\u00eb njer\u00ebzore; <strong>\u201cBot\u00eb e ngat\u00ebrruar, \/edhe nj\u00eb trumcak m\u00eb ka sfiduar,\/ n\u00eb gjoks mbaj ende mb\u00ebshtjell\u00eb, \/nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb p\u00ebshtjelluar.\u201d<\/strong>,- p\u00ebr nga forca dhe struktura e vargut me rim\u00eb e muzikalitet, poetja na zbulon imt\u00ebsira psiko-analitike, lidhjen e fort\u00eb t\u00eb natyr\u00ebs poetike me veten dhe rolit metaforik midis tyre.<\/h2>\n<h2>Edhe n\u00eb ciklet e tjera Mitre pohon q\u00eb n\u00eb fillim lidhjen e saj me njeriun (lexuesin) dhe hisen e nj\u00ebtrajt\u00ebshme me objektet q\u00eb e rrethojn\u00eb, -\u201c<strong>Vrazhd\u00ebsi e mjer\u00eb por q\u00eb drith\u00ebron shpirt, \/n\u00eb cil\u00ebn ulkonj\u00eb zure rr\u00ebnj\u00eb e u ngjize? \/n\u00eb cil\u00ebn tribu vure shtat e u rrite? \/cila ninull\u00eb ul\u00ebrim\u00eb t\u00eb fali, \/piskam\u00eb p\u00ebr shpirtrat q\u00eb d\u00ebnon s\u00eb gjalli?\u201d<\/strong><\/h2>\n<h2>Poetja Mitre prodhon kompleksitetin pafund t\u00eb d\u00ebshir\u00ebs, p\u00ebrvojave jet\u00ebsore, rrug\u00ebn e vuajtjeve, t\u00eb dhimbjes dhe dashuris\u00eb, ajo eksploron n\u00eb paditurin\u00eb e t\u00eb njohur\u00ebs e s\u00eb panjohur\u00ebs, me pavar\u00ebsin\u00eb e bot\u00ebs shpirt\u00ebrore t\u00eb brend\u00ebshme e t\u00eb jashtme; <strong>\u201cHapi sirtarin e zemr\u00ebs, \/gjeti diamantin blu t\u00eb dhimbjes, \/sirtari i zemr\u00ebs nus\u00ebronte, \/diamant\u00eb dhimbjeje q\u00ebndisur, \/dashuria tymnaj\u00eb zhg\u00ebnjyese, \/djegur e p\u00ebrzhitur<\/strong>,\/-klithm\u00eb shpirti ndaj dhun\u00ebs verbale dhe fizike, jet\u00ebs dhe mbijetes\u00ebs; <strong>\u201cklithma e ul\u00ebrima iu p\u00ebrplas\u00ebn n\u00eb fytyr\u00eb,\/n\u00eb agoni iu tredh shpirti i saj i dlir\u00eb,\/plot dhimbje.\u201d <\/strong><\/h2>\n<h2><u>Poetja p\u00ebrmes nj\u00eb gjuhe t\u00eb guximshme dhe plot muzikalitet shpreh<\/u> kompleksitetin e nj\u00eb vargu p\u00ebrvojash, idesh dhe ndjenjash emocionale t\u00eb shfaqura si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb poezi; <strong>\u201cKush je ti? \/Ah po,\/ti je p\u00ebrbind\u00ebshi me fytyr\u00eb t\u00eb eg\u00ebr njeriu,\/q\u00eb ajo gabimisht fole t\u00eb ngriti n\u00eb gji.\u201d<\/strong><\/h2>\n<h2>Vizioni thelb\u00ebsor i poetes v\u00eb n\u00eb sprov\u00eb ep\u00ebrsin\u00eb e realitetit shpirt\u00ebror e fizik me an\u00eb t\u00eb figurave letrare t\u00eb nd\u00ebrthurura me kuriozitetin e mendimit artistik dhe filozofik.<\/h2>\n<h2><strong>\u201cPes\u00eb kontinentet kan\u00eb veshur, \/fustanin hart\u00eb t\u00eb grisur, \/rreckosur, baltosur, irnosur, \/bota zgjohet n\u00eb histeri, \/fytyr\u00eb shprishur, \/flok\u00eb shpupurisur.\u201d<\/strong><\/h2>\n<h2>Packa se nuk e njohin nj\u00ebri tjetrin, poetja identifikon bashk\u00ebjetes\u00ebn e shpirtrave t\u00eb ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore brenda heshtjes dhe err\u00ebsir\u00ebs t\u00eb hart\u00ebs s\u00eb grisur dhe t\u00eb cop\u00ebtuar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb bota zgjohet n\u00eb histerin\u00eb e m\u00ebkatar\u00ebve, fajtor\u00ebve dhe bashk\u00ebfajtor\u00ebve t\u00eb majmur nga injoranca, absurdi dhe bab\u00ebzia n\u00eb turravrapin e shprishur e t\u00eb shpupurisur t\u00eb koh\u00ebs. Mitre ka shndrruar fabul\u00ebn poetike n\u00eb struktur\u00eb medituese dhe vajtuese, marr\u00ebdh\u00ebnien humane t\u00eb bashk\u00ebvuajt\u00ebsve ngarkuar me barr\u00ebn e dhimbjes, revolt\u00ebs\u00a0dhe klithm\u00ebs p\u00ebr qet\u00ebsi e paqe. Identifikimi me k\u00ebt\u00eb\u00a0realitetit dhe me gjithcka q\u00eb ekziston shfaqet fuqish\u00ebm n\u00eb vargjet: <strong>\u201cHistoria njer\u00ebzore, \/nj\u00eb cirk me t\u00eb nj\u00ebjtat skena, \/por me xhongler\u00eb t\u00eb rinj,\/<\/strong><\/h2>\n<h2>Poetja n\u00ebnkupton ndryshimet rr\u00ebnj\u00ebsore dhe aspekte t\u00eb vecanta q\u00eb po ndodhin n\u00eb bot\u00ebn e sotme; krisma, luft\u00eb, urrejtje, zem\u00ebrim, p\u00ebrplasjet e gardheve t\u00eb hart\u00ebs s\u00eb grisur, teksa vet\u00eb ajo dhe bota p\u00ebrreth jetonj\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen njer\u00ebzore, midis s\u00eb kuptueshmes, sfidave dhe mistereve t\u00eb jet\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb poetja mjesht\u00ebrisht na i paraqet me nd\u00ebrrthurjen e vargut tradicional me at\u00eb bashk\u00ebkohor, teksa na b\u00ebn t\u00eb kuptojm\u00eb akoma m\u00eb mir\u00eb bot\u00ebn psikologjike dhe ve\u00e7mas lot\u00ebt e f\u00ebmij\u00ebve; <strong>\u201cmiliona lot f\u00ebmij\u00ebsh t\u00eb pafajsh\u00ebm, \/nuk e shuajn\u00eb dot, \/zjarrin e lakmis\u00eb p\u00ebr sup\u00ebrfuqi.\u201d,<\/strong>\u00a0 &#8211; Mitre p\u00ebrs\u00ebri identifikon ndikimin e kot\u00ebsis\u00eb sociale teksa aspiron paqen, dashurin\u00eb respektin, harmonin\u00eb dhe shpirtin f\u00ebminor n\u00ebp\u00ebr damar\u00ebt e poezis\u00eb, ajo na flet me gjuh\u00ebn e ndjenj\u00ebs, indinjat\u00ebs, dh\u00ebmbshuris\u00eb dhe tejet k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse: <strong>\u201cMerrma kock\u00ebn b\u00ebma gur n\u00eb vend t\u00eb tij t\u00eb r\u00ebndoj\u00eb,\/gur e kock\u00eb ta ngrej\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebn, m\u00ebncuri t\u00eb pag\u00ebzoj\u00eb;\/Merrmi flok\u00ebt b\u00ebji udh\u00eb, t\u00eb lehta t\u2019i ket\u00eb k\u00ebmba,\/shtegun e tij mban shteg\u00ebtari, po t\u00eb jet\u00eb e drejt\u00eb bota;\/Merrm\u00eb dor\u00ebn b\u00ebma hart\u00eb, q\u00eb t\u00eb mbaj\u00eb pes\u00eb kontinente,\/gith\u00ebrinjt\u00eb ura b\u00ebmi, t\u00eb lidh ndarjet e k\u00ebsaj jete!\u201d<\/strong><\/h2>\n<h2>Poetja gjendet midis kontrastit intrigues t\u00eb guximit p\u00ebr t\u00eb jetuar dhe guximit p\u00ebr t\u00eb mbijetuar, interpretuese e dhimbjes e dashuris\u00eb njer\u00ebzore, fatit t\u00eb bot\u00ebs dhe t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb e rrethojn\u00eb, duke protestuar ndaj pafuqis\u00eb s\u00eb grafik\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs dhe shenjt\u00ebris\u00eb s\u00eb shpirtit t\u00eb murosur n\u00eb muret social\u2013politik t\u00eb koh\u00ebs. \u00a0Jan\u00eb ndjenjat m\u00eb elementare, t\u00eb cilat poetja i unifikon n\u00eb lidhje e ide t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta me instrumentin e mrekulluesh\u00ebm t\u00eb modestis\u00eb n\u00eb koh\u00eb e hap\u00ebsir\u00eb, jep shpresa p\u00ebr paqe dhe dit\u00eb m\u00eb t\u00eb mira; <strong>\u201cJasht\u00eb, jasht\u00eb tok\u00ebs sime am\u00eb, \/bijt\u00eb e tu bekuar me dashurin\u00eb e bardh\u00eb, \/mbi bark\u00ebn e Noes do t\u2019i ngarkoj, \/shp\u00ebtimi, fash\u00eb dashurie plag\u00ebt t\u2019i sh\u00ebroj\u00eb.\u201d<\/strong><\/h2>\n<h2>Meditime poetike lirike e filozofike, me timb\u00ebr original, estetik dhe emocional, ku dallohet qart\u00eb ndjenja e dashuris\u00eb, bukuria fizike dhe shpirt\u00ebrore q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb dhjetra poezi t\u00eb Mitres; <strong>\u201cDashuri N\u00ebne\u201d, \u201cEngj\u00ebllorja ime\u201d, \u201cFoli me shpirtin\u201d, \u201cBeso n\u00eb t\u00eb V\u00ebrtet\u00ebn Biri im\u201d,\u00a0 \u201cIndiferenca\u201d, \u201cHumbja\u201d, \u201cFoshnja e Braktisur\u201d, \u201cMuza\u201d, \u201cPolifoni Pas Vdekjes\u201d, \u201cDashuri e Par\u00eb\u201d,<\/strong> etj, jan\u00eb fabula me tema e subjekte t\u00eb goditura, kujdesin psikik, artistik e filozofik, me mjete modeste, si nga ana figurative, gjuh\u00ebsore, dhe letrare. Poetja nd\u00ebrton alternativ\u00ebn me stilin e saj t\u00eb guximsh\u00ebm dhe imagjinativ, duke ruajtur diskursin mes vargjeve, fabul\u00ebs dhe ideve: <strong>\u201cq\u00eb me \u00ebndrra t\u00eb bukura \u00e7do m\u00ebngjes na zgjon, \/dora jote mbi flok\u00ebt, \/p\u00ebrk\u00ebdhelja e n\u00ebn\u00ebs q\u00eb shpirti na e k\u00ebrkon, \/Dashuria jote\/veladoni i art\u00eb q\u00eb na mb\u00ebshtjell e na mbron.\u201d<\/strong>&#8211;\u00a0 Mitre potretizon psikiken dhe rolin q\u00eb luajn\u00eb idet\u00eb e meditimit poetik me mjesht\u00ebri artistike e filozofike, gjithmon\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb gravitetit t\u00eb nj\u00eb shpirti t\u00eb lir\u00eb, duke vrar\u00eb droj\u00ebn dhe t\u00eb keqen n\u00eb em\u00ebr t\u00eb dashuris\u00eb njer\u00ebzore. Perceptimi i afiniteteve real\u00eb e t\u00eb paansh\u00ebm mes vargjeve; <strong>\u201cT\u00eb kujtoj ty \u00ebngj\u00ebllorja ime, \/lot\u00ebt me puthje t\u00eb \u00ebmbla m\u2019i fshije, \/plag\u00ebt n\u00eb gjunj\u00eb me dashuri m\u2019i lidhje, \/buz\u00ebqeshja jot\u00eb kok\u00ebfort\u00ebsin\u00eb ma zbuste, \/zemr\u00ebn e njom\u00eb me ngroht\u00ebsi ma mbushte.\u201d<\/strong>-e mund\u00ebson k\u00ebshtu poeten n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb ideale dhe njer\u00ebzore jo vet\u00ebm t\u00eb pohoj\u00eb trajtat dhe dukurit\u00eb madh\u00ebshtore t\u00eb ep\u00ebrsis\u00eb s\u00eb shpirtit, por\u00a0 ajo hyn brenda n\u00eb\u00a0 shpirtin njer\u00ebzor dhe zbulon bukurin\u00eb dhe t\u00eb\u00a0 fshehtat e tij.<\/h2>\n<h2>Kjo p\u00ebrmbledhje e vecant\u00eb artistike e titulluar <strong>\u201cGraviteti i Shpirtit\u201d<\/strong>, zot\u00ebron origjin\u00ebn e frym\u00ebzimit poetik t\u00eb Mitres, si nj\u00eb mediatore mes dy bot\u00ebve; bot\u00ebs s\u00eb brend\u00ebshme hyjnore dhe bot\u00ebs njer\u00ebzore, nj\u00eb poete q\u00eb b\u00ebn kompromis pafund\u00ebsisht me larmin\u00eb dhe n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrjetimeve jet\u00ebsore dhe shpirtit njer\u00ebzor dhe i sh\u00ebndrron ato n\u00eb forc\u00ebn e vargut t\u00eb artit poetik; <strong>\u201cAdelia, shpresoj q\u00eb t\u00eb nes\u00ebrmen t\u00eb zgjohesh, \/nj\u00eb grua n\u00ebn\u00eb plot forc\u00eb e m\u00ebncuri, \/krijuesit t\u00eb madh p\u00ebrul\u00ebsisht t\u2019i drejtohesh, \/me shpirtin e ngjizur me besim e dashuri.\u201d\u00a0 <\/strong><\/h2>\n<h2>Poetja Mitre mbart fort at\u00eb -dashurin\u00eb- si shp\u00ebtimtaren e bot\u00ebs njer\u00ebzore.<\/h2>\n<h2>Mitre modulon marr\u00ebdh\u00ebnien mes g\u00ebzimit dhe hidh\u00ebrimit n\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen njer\u00ebzore, duke kontrastuar mes jet\u00ebs dhe humbjes s\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb saj t\u00eb shtrenjt\u00eb: <strong>\u201cPrej vitesh mbi plag\u00eb lotin kam v\u00ebn\u00eb, \/e me vargun lotin e fshij, \/ p\u00ebrjet\u00eb do ta k\u00ebndoj e shkruaj k\u00ebt\u00eb k\u00ebng\u00eb, \/p\u00ebr ty o \u00cbngj\u00eblli im\u201d<\/strong>&#8211; n\u00ebp\u00ebrmjet lotit e ngarkes\u00ebs emocionale t\u00eb patjet\u00ebrsueshme, me t\u00eb gjitha dimensionet shpirt\u00ebrore dhe dualitetit t\u00eb polaritetit t\u00eb dhimbjes e humbjes, jet\u00ebs e vdekjes.<\/h2>\n<h2><strong>\u201cNat\u00ebn me h\u00ebn\u00eb n\u00eb dritare q\u00ebndroj, \/ lart syt\u00eb i hedh me k\u00ebrsh\u00ebri, \/n\u00eb pafund\u00ebsin\u00eb yjore ty t\u00eb k\u00ebrkoj, \/t\u00eb t\u00eb p\u00ebrk\u00ebdhel, t\u00eb t\u00eb marr n\u00eb gji.\u201d,<\/strong> -Poetja p\u00ebrdor forc\u00ebn e vargut \u00a0si instrument p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar dhimbjen dhe forc\u00ebn e dh\u00ebmbshuris\u00eb e dashuris\u00eb njer\u00ebzore, emocionin e brisht\u00eb e trishtues, ku ndjeshm\u00ebria analoge i jep kuptim kurajos e dashuris\u00eb eternale p\u00ebr birin e saj.<\/h2>\n<h2>V\u00ebllimi poetik <strong>\u201cGraviteti i Shpirtit\u201d<\/strong> i poetes, publi\u00e7istes, eseistes dhe p\u00ebrkthyeses s\u00eb talentuar, Ermira Mitre Kokomani, reflekton qartsh\u00ebm se poezia e saj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poezi q\u00eb shikon imt\u00ebsisht n\u00eb zemr\u00ebn e p\u00ebrvojave jet\u00ebsore me ngroht\u00ebsin\u00eb, but\u00ebsin\u00eb, brisht\u00ebsin\u00eb e delikates\u00ebn fem\u00ebrore, mir\u00ebkuptimin, mir\u00ebsin\u00eb, dashurin\u00eb, dhe respektin p\u00ebr dinjitetin njer\u00ebzor. Poezia e Mitre-s konsolidon mendimin n\u00eb dobi t\u00eb natyr\u00ebs njer\u00ebzore, lart\u00ebson shpirtin e lir\u00eb, intensifikon aspirat\u00ebn dhe frym\u00ebzimin, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb s\u00eb mir\u00ebs dhe t\u00eb bukur\u00ebs n\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb na rrethon, dhe ka tendenc\u00ebn q\u00eb t\u00eb shohim m\u00eb qart\u00eb element\u00ebt m\u00eb thelb\u00ebsore e t\u00eb domosdoshme t\u00eb jet\u00ebs mes humanes e dashuris\u00eb njer\u00ebzore.<\/h2>\n<h2><strong>Nga Raimonda MOISIU<\/strong><\/h2>\n<h2><strong>Janar 2020<\/strong><\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esse-analiz\u00eb rreth librit poetik \u201cGraviteti i Shpirtit\u201d i poetes ERMIRA MITRE KOKOMANI \u00a0Shkruar nga Raimonda Moisiu Filozofia e Plato-s se poezia q\u00ebndron m\u00eb af\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs jet\u00ebsore se historia dhe se poet\u00ebt shkruajn\u00eb vargje t\u00eb ndjeshme e t\u00eb m\u00ebn\u00e7ura, t\u00eb cilat ndoshta edhe vet\u00eb ata nuk i kuptojn\u00eb, n\u00ebnkupton at\u00eb se poet\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrher\u00eb n\u00eb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8057,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-8056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-letersi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8056"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8058,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8056\/revisions\/8058"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}