{"id":8018,"date":"2020-01-07T00:53:43","date_gmt":"2020-01-07T00:53:43","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8018"},"modified":"2020-01-07T00:53:43","modified_gmt":"2020-01-07T00:53:43","slug":"per-here-te-pare-nje-perandor-qe-studioi-ne-apoloni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=8018","title":{"rendered":"P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb perandor q\u00eb studioi n\u00eb Apoloni"},"content":{"rendered":"<p style=\"margin: 0in; margin-bottom: .0001pt; line-height: 12.0pt; background: white;\"><strong><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\"><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/apolloni1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-8019\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/apolloni1.png\" alt=\"\" width=\"229\" height=\"148\" \/><\/a>Trash\u00ebgimia\/ Fakte t\u00eb reja p\u00ebr historin\u00eb e Apolonis\u00eb, cop\u00ebza q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb epok\u00ebn dixhitale si libra t\u00eb plot\u00eb, por t\u00eb panjohur p\u00ebr mjedisin e shkenc\u00ebs shqiptare; bibliotekave tona u mungon vepra e plot\u00eb e antikitetit ilir; p\u00ebrdit\u00ebsohet me t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja q\u00ebndrimi n\u00eb Apoloni p\u00ebr studime i perandorit romak, nipit t\u00eb Jul Cezarit, Oktavian Augusti<\/span><\/strong><!--more--><\/p>\n<p style=\"margin: 0in; margin-bottom: .0001pt; line-height: 12.0pt; background: white;\"><strong><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">\u00a0<strong><span style=\"font-family: 'Georgia','serif';\">Ilirjan Gjika<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Deri tani, n\u00eb botimet historike p\u00ebr Apolonin\u00eb e Iliris\u00eb apo Apolonin\u00eb e Jonit, si\u00e7 e quanin dikur, \u00ebsht\u00eb shkruar dhe folur shum\u00eb. Midis tyre kemi edhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb d\u00ebshmish t\u00eb shum\u00eb autor\u00ebve antik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt na tregojn\u00eb mbi studimet q\u00eb ka kryer atje, Oktavian Augusti. T\u00eb till\u00eb jan\u00eb Suetoni, Apiani, Velei Paterkuli, Plutarku, Nikolla i Damaskut etj. T\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku ata na d\u00ebshmojn\u00eb rreth q\u00ebndrimit t\u00eb Oktavianit n\u00eb Apoloni. Nd\u00ebrsa pasazhe t\u00eb gjera dhe interesante jan\u00eb ato tek libra t\u00eb till\u00eb, si: \u201cMbi jet\u00ebn e Perandor\u00ebve\u201d t\u00eb Suetonit, \u201cJet\u00ebt Paralele\u201d t\u00eb Plutarkut, \u201cHistoria e Rom\u00ebs\u201d e Apianit, \u201cJeta e Augustit\u201d e Nikoll\u00ebs s\u00eb Damaskut, \u201cHistoria e Rom\u00ebs\u201d e Velei Paterkulit etj.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta na citojn\u00eb faktin se Oktaviani erdhi n\u00eb Apoloni n\u00eb mosh\u00ebn 19 vje\u00e7are, i d\u00ebrguar nga i ungji, Jul Cezari, p\u00ebr t\u2019u st\u00ebrvitur rreth fushat\u00ebs s\u00eb ardhshme ushtarake q\u00eb Cezari do t\u00eb organizonte kund\u00ebr Parth\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Pasi ishte njohur q\u00eb m\u00eb par\u00eb me sistemin arsimor t\u00eb Apolonis\u00eb, kur kishte q\u00ebndruar aty gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs civile me Pompeun, Cezari, vendosi q\u00eb Oktaviani, nipi i tij, t\u00eb studionte n\u00eb Apoloni. Nga autor\u00ebt e m\u00ebsip\u00ebrm dhe shkrimet e tyre m\u00ebsojm\u00eb se m\u00ebsues i tij i retorik\u00ebs dhe stilistik\u00ebs ishte Apollodori nga Pergami. Po k\u00ebshtu, Oktaviani ishte n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet duke studiuar, kur n\u00eb Rom\u00eb ndodhi vrasja e Cezarit nga komplotist\u00ebt republikan\u00eb.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Por, autori q\u00eb na jep t\u00eb dh\u00ebna m\u00eb t\u00eb plota rreth q\u00ebndrimit t\u00eb Oktavianit n\u00eb Apoloni \u00ebsht\u00eb Suetoni. Midis t\u00eb tjerave ai p\u00ebrshkruan fragmente t\u00eb ndryshme episodesh, tek libri i tij \u201cMbi jet\u00ebn e Perandor\u00ebve\u201d ( Lib II, 2, LXXXIX ), duke na th\u00ebn\u00eb: \u201cOktaviani ishte i interesuar p\u00ebr studimet greke, n\u00eb t\u00eb cilat shk\u00eblqeu shum\u00eb. M\u00ebsuesi i tij i oratoris\u00eb ishte Apollodori nga Pergami, t\u00eb cilin ai e mori me vete nga Roma n\u00eb Apolloni\u2026\u201d. Dhe, diku m\u00eb posht\u00eb tek Libri II, pasazhi 12, midis t\u00eb tjerave Suetoni shton \u201cGjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Apoloni, Augusti u ngjit nj\u00eb dit\u00eb me Agrip\u00ebn n\u00eb studjon e astrologut Theogen\u2026\u201d ( Grup autor\u00ebsh. Ilir\u00ebt dhe Iliria tek Autor\u00ebt Antik\u00eb\u201d, Tiran\u00eb 1964. Fq 217 ).<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Pik\u00ebrisht nga ky fragment i Suetonit dhe nga disa fragmente t\u00eb tjera t\u00eb p\u00ebrkthyera nga autor\u00ebt e tjer\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt i p\u00ebrmend\u00ebm m\u00eb sip\u00ebr, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar edhe nj\u00eb pjes\u00eb e e historis\u00eb s\u00eb Apolonis\u00eb, e cila tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar nga autor\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb sotme p\u00ebrgjat\u00eb shekullit t\u00eb fundit. Por, problem q\u00ebndron se n\u00eb k\u00ebta libra historie shkruhet se, Oktaviani erdhi n\u00eb Apoloni i shoq\u00ebruar nga miku i tij Agripa dhe Apollodori i Pergamit. Gjithashtu n\u00eb to \u00ebsht\u00eb shkruar seiastrologu Theogen, njeriu q\u00eb i p\u00ebrcaktoi Oktavianit, fatin e ardhsh\u00ebm, ishte apoloniat p\u00ebr nga origjina.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb, nj\u00eb tjet\u00ebr e dh\u00ebn\u00eb na vjen rreth k\u00ebtij fakti por tanim\u00eb nga nj\u00eb tjet\u00ebr autor modern. \u00cbsht\u00eb italiani Karlo Nardi, i cili tek libri i tij i botuar n\u00eb Milano n\u00eb vitin 1939, midis t\u00eb tjerave thekson n\u00eb ligj\u00ebrat\u00eb t\u00eb drejt\u00eb se: \u201cCesare, per dargli tole preferenza, doveva aver ben conosciuto te doti del nipote, che quindi mandava a rangiungere le truppe che radunava nell\u2019 Illiria e nel Macedonia. Ottaviano infatti, per prendere contatto con le truppe e inprantichirsi nelle armi sensza interrompere gli studi, sulla fine del 45 partiva per Apollonia ( Vallona), insieme con il giovane amico Agrippa, Qunto Salvidieno Rufo, con retore Apollodoro di Pergamo e l\u2019atrologo Teogene ( Carlo Nardi. AUGUSTO. S.A. Fratelli Trveves Editori. Milano 1939. Pg 21 ).<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Q\u00eb n\u00eb shqip, Karlo Nardi thot\u00eb midis t\u00eb tjerave se: \u201c\u00c7ezari p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb preferenc\u00eb t\u00eb atill\u00eb, nipit, p\u00ebr t\u00eb njohur vlerat e tij, duke e d\u00ebrguar t\u00eb arrinte trupat e mbledhura n\u00eb Iliri dhe Maqedoni. Oktaviani n\u00eb fakt p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb kontakt me trupat u b\u00eb pjes\u00eb e armat\u00ebs dhe p\u00ebr t\u2019u praktikuar pa nd\u00ebrprer\u00eb studimet e tij, n\u00eb fund t\u00eb 45 niset p\u00ebr Apolloni (\u00cballoon), s\u00eb bashku me mikun e tij t\u00eb riun Agripa, Qunto Salvidieno Rufo, me rektorin Apollodor t\u00eb Pergamit dhe astrologun Theogene\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">K\u00ebshtu, Karlo Nardi na jep nj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb, s\u00eb bashku me Oktavianin dhe Agrip\u00ebn n\u00eb Apoloni erdhi edhe miku tjet\u00ebr i tyre Qunto Salvidieno Rufo. Nd\u00ebrsa \u201cshpur\u00ebn\u201d e shoq\u00ebronte p\u00ebrve\u00e7 Apollodorit t\u00eb Pergamit edhe astrologu Theogen. Pra n\u00eb qoft\u00eb se do t\u00eb citojm\u00eb Nardin, duhet t\u00eb korigjojm\u00eb faktin e origjin\u00ebs s\u00eb Theogenit dhe t\u00eb shtojm\u00eb se, p\u00ebr t\u2019u \u201ctrajnuar\u201d\u2019 n\u00eb Apoloni erdhi edhe Qunto Salvidieno Rufo.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb tek Karlo Nardi v\u00ebrejm\u00eb edhe nj\u00eb problem. Ai nuk na tregon burimin ku e ka marr\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb, sepse libri i tij, r\u00ebndom si shum\u00eb botime t\u00eb k\u00ebsaj natyre, referencat nuk i vendosin. Por, kjo nuk na pengon t\u00eb b\u00ebjm\u00eb aludimin e m\u00ebsip\u00ebrm sepse ai si autor diku \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetur. Ndoshta patjet\u00ebr n\u00eb nj\u00eb burim alternativ t\u00eb antikitetit, t\u00eb cilin na duhet q\u00eb ta gjejm\u00eb gjat\u00eb gjurmimeve tona n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Kritika q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb se, p\u00ebrkthimet e autor\u00ebve antik\u00eb p\u00ebr Ilirin\u00eb dhe p\u00ebr historin\u00eb e saj duhet t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb plota, me q\u00ebllim q\u00eb historian\u00ebt ta shkruajn\u00eb me sakt\u00ebsi dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb holl\u00ebsishme historin\u00eb. Nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb mund t\u00eb thuhet edhe p\u00ebr historin\u00eb e Apolonis\u00eb, nga ku edhe krisht\u00ebrimi i hersh\u00ebm p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb kapitull t\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj. Dhe, le t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb k\u00ebtu pasi koh\u00ebt e fundit ka patur indikacione t\u00eb reja n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb duhet th\u00ebn\u00eb se akoma edhe sot n\u00eb bibliotekat tona mungojn\u00eb vepra t\u00eb aplota t\u00eb autor\u00ebve antik\u00eb p\u00ebr Ilirin\u00eb. Nj\u00eb vep\u00ebr e till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe \u201cKozmografia e Anonimit t\u00eb Raven\u00ebs dhe Gjeografia e Guidonit\u201d (Ravennatis Anonymi Cosmographia et Guidonis Geographica: Ex libris manu scriptis ediderumt M. Pinder et G. Parthey. A\u00e7edit Tabula 1860 G 113 540 ), e cila egziston e shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn latine. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, ky lib\u00ebr, p\u00ebrpos t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr trojet ilire na jep t\u00eb plot\u00eb edhe persekutimin e Ibasit nga Athina dhe mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb tij, ngjarje e ndodhur dikur n\u00eb Apoloni.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Rreth saj kan\u00eb shkruar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb autor\u00ebsh modern\u00eb, q\u00eb nga Leon Rei, i cili e citoi i pari k\u00ebt\u00eb fakt n\u00eb revist\u00ebn e tij arkeologjike \u201cAlbania\u201d, si edhe t\u00eb tjer\u00eb autor\u00eb t\u00eb sot\u00ebm shqiptar\u00eb . Biles nj\u00eblloj si Rei dikur edhe nj\u00eb pjes\u00eb e tyre, kan\u00eb patur merit\u00ebn q\u00eb, ta sjellin t\u00eb p\u00ebrkthyer pasazhin nga Guidonis Geographica 113, 51-59, ku flitet p\u00ebr jet\u00ebshkrimin e Ibasit. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb, sot n\u00eb epok\u00ebn dixhitale \u00e7do studjues e gjen k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr n\u00eb google books, mjafton t\u00eb klikosh aty.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb arkeologu i shquar francez na jep edhe nj\u00eb d\u00ebshmi tjet\u00ebr rreth krisht\u00ebrimit n\u00eb Apoloni. N\u00eb ditarin e tij ai na tregon se, diku nga fundi i viteve 1920, kur kishte nisur t\u00eb organizonte fushatat e g\u00ebrmimeve n\u00eb Apolloni, e lajm\u00ebruan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konfidenciale se, n\u00eb bibliotek\u00ebn e Manastirit t\u00eb Ardenic\u00ebs ishte nj\u00eb kodik i vjet\u00ebr, q\u00eb fliste p\u00ebr hitorin\u00eb e Apolonis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Kodiku, tregon Leon Rei n\u00eb \u201cHyjnit\u00eb kishin t\u00eb drejt\u00eb\u201d, botuar n\u00eb Tiran\u00eb nga Sht\u00ebpia Botuese Dituria, p\u00ebrb\u00ebhej nga 60 faqe t\u00eb shkruara m\u00eb dor\u00eb, q\u00eb ishin mb\u00ebshtjell\u00eb nga dy kapak\u00eb l\u00ebkure.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">N\u00eb faqet e para trajtoheshin probleme fetare. Vet\u00ebm n\u00eb faqen e 50-t\u00eb nis t\u00eb flitet p\u00ebr hitorin\u00eb e Apolonis\u00eb. Kodiku ishte shkruajtur nga murgu Ciprian, i cili midis t\u00eb tjerave tregonte p\u00ebr nj\u00eb eremit t\u00eb antikitetit t\u00eb von\u00eb, Polianin, i cili jetonte n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb aty pran\u00eb dhe faltoren e tij e kishte ngritur n\u00eb vendin ku ngrihej dikur tempulli antik i Apolonit.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Dhe, k\u00ebshtu fare mir\u00eb p\u00ebrve\u00e7 Ibasit, d\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb Apolonis\u00eb dhe peshkopit t\u00eb par\u00eb Marinit, n\u00eb saj\u00eb edhe t\u00eb d\u00ebshmis\u00eb t\u00eb Leon Reit, ne, mund ta \u201crikonstruktojm\u00eb\u201d tashm\u00eb m\u00eb t\u00eb plot\u00eb historin\u00eb e qytetit antik.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ditari i Reit na sh\u00ebrben q\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb dhe nj\u00eb tjet\u00ebr refleksion mbi nj\u00eb tjet\u00ebr tem\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. At\u00eb t\u00eb martes\u00ebs s\u00eb sk\u00ebnd\u00ebrbeut me Donika Arianitin, t\u00eb cil\u00ebt e kryen ceremonin\u00eb e martes\u00ebs n\u00eb 23 prill 1451 n\u00eb kish\u00ebn e manastirit t\u00eb Ardenic\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngjarje kemi nj\u00eb tjet\u00ebr d\u00ebshmi t\u00eb ngjashme me at\u00eb q\u00eb na jep Leon Rei. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr italianin Giovanni Lorenzoni, professor i Universitetit t\u00eb Firences. N\u00eb vitin 1930 ai vizitoi nj\u00eblloj si Rei, manastirin e Ardenic\u00ebs dhe pati fatin t\u00eb shihte nj\u00eb tjet\u00ebr kodik ku ishte regjistruar edhe akti i martes\u00ebs s\u00eb heroit ton\u00eb komb\u00ebtar. D\u00ebshmin\u00eb e tij ai e botoi n\u00eb librin \u201cLa questione agraria Albanese\u201d, botuar n\u00eb Bari n\u00eb vitin 1930.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Por, ky dokument s\u00eb bashku me at\u00eb q\u00eb na citon Leon Rei dhe t\u00eb tjera libra dhe dokumenta u dogj\u00ebn me bibliotek\u00ebn e manastirit n\u00eb vitin 1932.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Ndoshta ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem tjet\u00ebr dhe le t\u00eb kthehemi tek historia e Apolonis\u00eb. Citimi nga ana e Leon Reit e \u201cKodikut t\u00eb munguar t\u00eb Ardenic\u00ebs\u201d, na \u201cmeson\u201d se ka ekzistuar nj\u00eb tempull i Apolonit, ekzistenc\u00ebn e t\u00eb cilit arkeolog\u00ebt e kan\u00eb mohuar deri m\u00eb tani n\u00eb Apoloni. Gjithashtu ai na kumton se monakizmi ose jeta e murgj\u00ebve ka nisur n\u00eb truallin ton\u00eb qysh n\u00eb antikitetin e von\u00eb dhe nuk \u00ebsht\u00eb huazuar si\u00e7 thuhet deri m\u00eb tani si nj\u00eb tradit\u00eb e ardhur nga lindja. Nd\u00ebrsa ajo m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb se, historis\u00eb s\u00eb krisht\u00ebrimit n\u00eb Apoloni do ti shtojm\u00eb edhe at\u00eb t\u00eb murgut Polian dhe komunitetit t\u00eb tij . Ndoshta fillimet e manastirit t\u00eb Sh\u00ebn Maris\u00eb s\u00eb Apolonis\u00eb jan\u00eb \u201cprodukt\u201d i pun\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij murgu. Jo m\u00eb kot nj\u00eb mitropoliti i Beratit n\u00eb vitet 1855-1887, Anthim Aleksudhi, nj\u00eb dijetar i shkencave hitorike, hodhi i pari hipotez\u00ebn se manastiri i Apolonis\u00eb \u00ebsht\u00eb ngritur mbi ish tempullin antik t\u00eb Apolonit. Mbase edhe ai kishte patur fatin t\u00eb lexonte k\u00ebt\u00eb \u201ckodik t\u00eb munguar t\u00eb Ardenic\u00ebs\u201d, manastiri i t\u00eb cil\u00ebs ishte n\u00ebn juridiksionin e Mitropolis\u00eb s\u00eb Beratit.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Le t\u00eb vijojm\u00eb k\u00ebshtu, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, q\u00eb n\u00eb \u00e7do koh\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebriodike t\u00eb japim ngacmime dhe ide t\u00eb reja mbi historin\u00eb ton\u00eb. Shkenca \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb por jeta \u00ebsht\u00eb e shkurt\u00ebr, thot\u00eb nj\u00eb proverb latin q\u00eb ka qarkulluar dikur edhe n\u00eb Apoloni. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, t\u00eb japim edhe ne kontributin ton\u00eb. Shpresojm\u00eb q\u00eb sadopak t\u00eb ndikojm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: white; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: #F2F2F2; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0in; margin-bottom: .0001pt; line-height: 12.0pt; background: #F2F2F2;\"><strong><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Na mungojn\u00eb veprat e antikitetit ilir<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: #F2F2F2; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Kritika q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb se p\u00ebrkthimet e autor\u00ebve antik\u00eb p\u00ebr Ilirin\u00eb dhe p\u00ebr historin\u00eb e saj duhet t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb plota, me q\u00ebllim q\u00eb historian\u00ebt ta shkruajn\u00eb me sakt\u00ebsi dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb holl\u00ebsishme historin\u00eb. Nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb mund t\u00eb thuhet edhe p\u00ebr historin\u00eb e Apolonis\u00eb, nga ku edhe krisht\u00ebrimi i hersh\u00ebm p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb kapitull t\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj. Dhe, le t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb k\u00ebtu pasi koh\u00ebt e fundit ka patur indikacione t\u00eb reja n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: #F2F2F2; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb, duhet th\u00ebn\u00eb se akoma edhe sot n\u00eb bibliotekat tona mungojn\u00eb vepra t\u00eb plota t\u00eb autor\u00ebve antik\u00eb p\u00ebr Ilirin\u00eb. Nj\u00eb vep\u00ebr e till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe \u201cKozmografia e Anonimit t\u00eb Raven\u00ebs dhe Gjeografia e Guidonit\u201d (Ravennatis Anonymi Cosmographia et Guidonis Geographica: Ex libris manu scriptis ediderumt M. Pinder et G. Parthey. A\u00e7edit Tabula 1860 G 113 540 ), e cila ekziston e shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn latine. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, ky lib\u00ebr, p\u00ebrpos t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr trojet ilire na jep t\u00eb plot\u00eb edhe persekutimin e Ibasit nga Athina dhe mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb tij, ngjarje e ndodhur dikur n\u00eb Apoloni.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: #F2F2F2; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0in; margin-bottom: .0001pt; line-height: 12.0pt; background: #F2F2F2;\"><strong><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">\u00a0Shkolla apoloniate e arteve<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 12.0pt; background: #F2F2F2; margin: 0in 0in 8.0pt 0in;\"><span style=\"font-family: 'Georgia','serif'; color: #474747;\">Apolonia e ruajti madh\u00ebshtin\u00eb e saj edhe n\u00eb periudh\u00ebn romake. Shkolla apoloniate e arteve t\u00eb bukura ishte me fam\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn antike. N\u00eb momentin kur n\u00eb Rom\u00eb, gjat\u00eb nj\u00eb komploti n\u00eb Senat u vra Jul Cezari, nipi i tij Oktavian Augusti studionte oratorin\u00eb n\u00eb Apoloni. Kronikat romake tregojn\u00eb sesi ai me t\u00eb marr\u00eb vesh lajmin e vrasjes s\u00eb Cezarit u nis me nj\u00eb anije nga Apolonia dhe kur, pas disa koh\u00ebsh vet\u00eb Oktaviani u b\u00eb Perandor, e ruajti mir\u00ebnjohjen p\u00ebr qytetin ku kishte studiuar duke e liruar Apolonin\u00eb nga t\u00eb gjitha taksat.<\/span><\/p>\n<h3><\/h3>\n<h3><\/h3>\n<h3><\/h3>\n<h2><\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trash\u00ebgimia\/ Fakte t\u00eb reja p\u00ebr historin\u00eb e Apolonis\u00eb, cop\u00ebza q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb epok\u00ebn dixhitale si libra t\u00eb plot\u00eb, por t\u00eb panjohur p\u00ebr mjedisin e shkenc\u00ebs shqiptare; bibliotekave tona u mungon vepra e plot\u00eb e antikitetit ilir; p\u00ebrdit\u00ebsohet me t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja q\u00ebndrimi n\u00eb Apoloni p\u00ebr studime i perandorit romak, nipit t\u00eb Jul Cezarit, Oktavian&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8019,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-8018","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori-gjeografi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8018"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8020,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8018\/revisions\/8020"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8019"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}