{"id":7768,"date":"2019-06-06T19:44:09","date_gmt":"2019-06-06T19:44:09","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=7768"},"modified":"2019-06-06T19:44:09","modified_gmt":"2019-06-06T19:44:09","slug":"kuriozitete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=7768","title":{"rendered":"Kuriozitete"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/argjira-U.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7769\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/argjira-U.jpg\" alt=\"\" width=\"146\" height=\"160\" \/><\/a>Popujt e lindjes se lashte, njihen nder shpikesit dhe zbuluesit me te medhenje, ne disa fusha shkencore. Arritjet e tyre ne kete fushe<!--more--><\/p>\n<ol>\n<li>Popujt e Lindjes s\u00eb Lasht\u00eb njihen nd\u00ebr shpik\u00ebsit dhe zbuluesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj\u00eb n\u00eb disa fusha shkencore. Arritjet e tyre n\u00eb fush\u00ebn e astronomis\u00eb dhe mjek\u00ebsis\u00eb jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Nd\u00ebr astronom\u00ebt m\u00eb t\u00eb njohur arab ishte Gjilb\u00ebr Al Tarik. Udh\u00ebtimi i tij n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn la gjurm\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb fush\u00ebn e astronomis\u00eb. N\u00eb nder t\u00eb tij, ngushtica q\u00eb ndan\u00eb Eurp\u00ebn dhe Afrik\u00ebn e veriut mori emrin e tij NGUSHTICA E GJIBLARTARIT.<\/li>\n<li>Alfabeti m\u00eb i gjat\u00eb n\u00eb bot\u00eb \u00ebsht\u00eb ai kinez, i cili num\u00ebron 72 shkronja dhe gjith\u00ebsej 105 simbole. Nd\u00ebrsa ai m\u00eb i shkurt\u00ebr \u00ebsht\u00eb alfabeti kamboxhian gjith\u00ebsej 7 shkronja.<\/li>\n<li>Shkenc\u00ebtari dhe fizikanti i famsh\u00ebm hebre Albert Anjshtajn nuk kishte folur deri n\u00eb mosh\u00ebn 9 vjecare. Sa q\u00eb m\u00ebsuesi i tij kishte th\u00ebn\u00eb: Nuk do t\u00eb pritet asgj\u00eb prej tij. Sot ky gjeni \u00ebsht\u00eb baba i Fizik\u00ebs.<\/li>\n<li>Njihet si nd\u00ebr popujt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb, po aq edhe p\u00ebrvujt\u00ebria e tij \u00ebsht\u00eb e madhe. Izraeli n\u00eb vitin 1948 shpalli pavar\u00ebsin\u00eb e tij. Jo shum\u00eb larg pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij, ky shtet arriti t\u00eb krijoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb artificiale t\u00eb reshurat atmosferike (Bor\u00ebn dhe Shiun).<\/li>\n<li>Kengur\u00ebt p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb u paraqit\u00ebn n\u00eb kontinetin e Autralis\u00eb. N\u00eb fillim u quajt Kanguru, q\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e vjet\u00ebr australine i bie si kafsh\u00eb k\u00ebrcimtare. Sot, kemi kengur\u00eb n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs.<\/li>\n<li>Mesjeta njihet si periudha m\u00eb e err\u00ebt e historis\u00eb njer\u00ebzore. P\u00ebrndjekjet e shumta t\u00eb filozof\u00ebve dhe shkenc\u00ebtar\u00ebve, si dhe vrasja e shum\u00eb mendimtar\u00ebve nga Kisha Katolike, ia ktheu personalitetin e heshtjes bot\u00ebs njer\u00ebzore. Papa Gregori (Gregori i madh), mori vendim: T\u00eb b\u00ebnte testimin e njer\u00ebzve n\u00eb fush\u00ebn e leximit dhe at\u00eb t\u00eb k\u00ebndimit. Njer\u00ebzit q\u00eb nuk dinin lexim dhe k\u00ebndim, nuk mund t\u00eb ishin pjes\u00eb e Kish\u00ebs dhe Korit t\u00eb saj.<\/li>\n<li>Akademia e par\u00eb n\u00eb bot\u00eb ishte ajo e Platonit. Nx\u00ebn\u00ebs i tij ishte Aristoteli, i cili me von\u00eb u b\u00eb m\u00ebsues dhe shkenc\u00ebtar. Platoni e themeloi Akademin\u00eb n\u00eb vitin 387 p.e.s. N\u00eb hyrje t\u00eb k\u00ebsaj Akademis\u00eb shkruan: \u201cAskush mos t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb Akademi, n\u00ebs\u00eb nuk di gjeometri\u201d.<\/li>\n<li>Kurora \u00ebsht\u00eb simbol i vendeve me system monarkik n\u00eb bot\u00eb, q\u00eb mbahet nga mbret\u00ebresha dhe q\u00eb bartet brez pas brezi n\u00eb k\u00ebto vende. Kurora p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb u bart\u00eb nga mbret\u00ebresha e par\u00eb n\u00eb Egjipt NEFERTITI, gruaja e faraonit Akhenaton. Poashtu, ky cift njihet edhe p\u00ebr nd\u00ebrtimin e tempeullit t\u00eb par\u00eb monotheist n\u00eb bot\u00eb me emrin \u201cAL-AMARNA\u201d.<\/li>\n<li>Themeluesi i Turqis\u00eb moderne, Kemajl Ataturk ishte nj\u00eb nd\u00ebr lider\u00ebt m\u00eb me nam n\u00eb rruzullin tok\u00ebsor. Zhvillimi socio-kulturor dhe ekonomik e b\u00ebn liderin m\u00eb unik n\u00eb bot\u00eb. Karakteristik\u00eb e k\u00ebtij lideri ishte nd\u00ebrtimi i nj\u00eb sht\u00ebpie private n\u00eb nj\u00eb kod\u00ebr af\u00ebr Ankaras\u00eb. Mrenda sht\u00ebpis\u00eb jan\u00eb t\u00eb ekspozuara t\u00eb gjitha sukseset e liderit n\u00eb fjal\u00eb. Poashtu, Brenda k\u00ebsaj sht\u00ebpie gjindet edhe varri i tij. Qindra mij\u00ebra lider\u00eb bot\u00ebror ishin present kur vdiq lideri modern turk.<\/li>\n<li>Egjipti i lasht\u00eb njihej p\u00ebr pozit\u00ebn e volitshme gjeografike, si dhe p\u00ebr zbulime t\u00eb ndryshme sa edhe misterioze. Kur vdisnin njer\u00ebzin, pran\u00eb varrit t\u00eb tij viheshin gj\u00ebra n\u00eb baz\u00eb t\u00eb profesionit q\u00eb kishte. Nj\u00eb studim i fundit tregon vdekjen e nj\u00eb muratori q\u00eb kishte nd\u00ebrtuar nj\u00eb nga piramidat e Giz\u00ebs. Pran\u00eb varrit t\u00eb tij u gjet\u00ebn shum\u00eb vegla t\u00eb ndryshme t\u00eb dor\u00ebs.<\/li>\n<li>Kur flitet p\u00ebr duhanin, menj\u00ebher\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr d\u00ebmtimin e sh\u00ebndetit q\u00eb ai na b\u00ebn. Pik\u00ebrisht, duhani u sjell pas luft\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb bot\u00ebrore nga SHBA-t\u00eb n\u00eb Eurpo\u00eb. Nikotina (helm p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs i duhanit) emrin e mori nga nj\u00eb diplomat francez Jean Nicote, i cili zbuloi at\u00eb dhe n\u00eb nder\u00eb t\u00eb tij e mori edhe emrin Nikotin\u00eb.<\/li>\n<li>Inkasit e vjet\u00ebr (Peruan\u00ebt e sot\u00ebm) ishin popull politeist. N\u00eb koh\u00ebn e perandorit Pashakutia, u b\u00ebnin shum\u00eb nderime t\u00eb vdekurve. Sa q\u00eb n\u00eb koh\u00eb t\u00eb festave, t\u00eb vdekurit nxirreshin nga varret dhe festonin bashk\u00eb me t\u00eb gjall\u00ebt. Pas rivarrimit t\u00eb t\u00eb vdekurve, iu jepnin me vete edhe gj\u00ebsende m\u00eb me vler\u00eb. Mir\u00ebpo, n\u00eb shekullin V pas Krishtit, n\u00eb Peru \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb Kisht\u00ebrimin Katolik.<\/li>\n<li>Testi i par\u00eb i intelegjenc\u00ebs u b\u00eb n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb vitin 1905, nga psikologu fr\u00ebng Alfred Bine. Ai mori f\u00ebmij\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 03-13 vjec p\u00ebr t\u2019i testuar n\u00eb t\u00eb gjitha fushat, vecmas n\u00eb at\u00eb t\u00eb matematik\u00ebs. Zbulimi ishte pozitiv. F\u00ebmij\u00ebt ishin t\u00eb aft\u00eb q\u00eb t\u2019i zgjidhnin shumic\u00ebn e detyrave matematikore.<\/li>\n<li>Lufta e par\u00eb p\u00ebr n\u00eb bot\u00eb llogaritet t\u00eb jet\u00eb b\u00ebr\u00eb mes fisit t\u00eb Hitit\u00ebve t\u00eb Izraeli dhe forcave besnike t\u00eb Faraonit Ramsesi II n\u00eb Egjipt. Njihej me emrin \u201cBeteja e Kadeshit\u201d, q\u00eb rezultoi me fitoren e egjiptian\u00ebve.<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>P\u00ebrgatiti: Ari Ukimeri (MA.SC. Pedagoge).<\/em><\/p>\n<p><em>Prizren<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Popujt e lindjes se lashte, njihen nder shpikesit dhe zbuluesit me te medhenje, ne disa fusha shkencore. Arritjet e tyre ne kete fushe<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-7768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-letersi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7768"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7770,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7768\/revisions\/7770"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}