{"id":7622,"date":"2019-02-02T00:19:13","date_gmt":"2019-02-02T00:19:13","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=7622"},"modified":"2019-02-02T00:19:13","modified_gmt":"2019-02-02T00:19:13","slug":"fragmente-nga-monografia-zef-mala-e-z-astrit-jegeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=7622","title":{"rendered":"Fragmente nga Monografia &#8220;Zef Mala&#8221; e z. Astrit Jegeni"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/ZEF-MALAJ.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7623\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/ZEF-MALAJ.png\" alt=\"\" width=\"119\" height=\"160\" \/><\/a>Zef Mala student n\u00eb Vien\u00eb (1934)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Fragmente nga monografia &#8220;Zef Mala&#8221; e z. Astrit Jegeni<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb 17.\u00a0 2. 1935 Revista &#8220;Fryma e Re&#8221; doli n\u00eb publik. N\u00eb kryeartikullin me titull &#8220;Dy Fjal\u00eb&#8221; shkruante:<\/p>\n<p><em>\u00a0&#8220;Brezi yn\u00eb i ri ka p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ma t\u00eb madhen kundrejt brezave t\u00eb ma vonsh\u00ebm, sepse lumt\u00ebnija e tyne dhe sistemacioni shoqnuer m\u00ebvaret prej drejtimit qi do t&#8217;i epet e na mund t\u00eb thomi me ball\u00eb t\u00eb nalt\u00eb: jemi p\u00ebrgjegj\u00ebs, jo aq p\u00ebrpara koh\u00ebs s\u00eb sot\u00ebshme, se p\u00ebrpara historis\u00eb dhe generacjoneve t\u00eb ardh\u00ebshme. &#8220;<\/em><!--more--><\/p>\n<p><em>dhe, ma posht\u00eb, shkruan:<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0&#8220;Q\u00ebllimi kryesuer i yni do t\u00eb qindroj\u00eb n\u00eb trajtimin e njeriut p\u00ebr t&#8217;a drejtuem kah\u00eb e v\u00ebrteta, dhe per t&#8217;a bam\u00eb t\u00eb aft\u00eb qi fuqin\u00eb t&#8217;a nderroj\u00eb n\u00eb drejt\u00ebsi, dhe bindjen n\u00eb detyr\u00eb. &#8220;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zef Mala, n\u00eb shkrimin e tij analitik me titull \u201cIdeologjia dhe Gramatika\u201d, shkruan:<\/p>\n<p><em>\u00a0\u201cJemi nji shtet i ri n\u00eb \u00e7do pikpamje t\u00eb jet\u00ebs shoq\u00ebnore e politike, dhe vet\u00ebm tashti po nisim t\u00eb bajm\u00eb hapat e para n\u00eb vallen e l\u00ebvizjeve t\u00eb shumta q\u00eb koha dhe evolucioni kan pruem me vete. \u00a0Sidomos n\u00eb pik\u00eb-pamje kulturore e ideologjike p\u00ebrpjekjet t&#8217;ona jan\u00eb tep\u00ebr t\u00eb kufizume, meqe ende nuk kemi m\u00ebrrijt me gjet\u00eb boshtin rreth t\u00eb cilit do t\u00eb sillet jeta e jon\u00eb si popull, n\u00eb t&#8217;ardhmen. \u00a0Nevoj\u00ebt t&#8217;ona jan\u00eb t\u00eb panjehuna e gjithfar\u00ebsh, e sidomos na mungojn\u00eb drejtimet e caktume mbr\u00ebnda t\u00eb cillave duhet t&#8217;endim pun\u00ebn e nisun. <\/em><\/p>\n<p><em>Nuk kemi pas\u00eb rastin t\u00eb formojm\u00eb nji edukat\u00eb t&#8217;on\u00eb e cila t\u00eb na dalloj\u00eb si ent m\u00eb vehte, sepse e shkuemja e jon\u00eb si popull ka qen\u00eb e till\u00eb q\u00eb ka penguem \u00e7do zhvillim t\u00eb lir\u00eb. <\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ebndej tan\u00eb p\u00ebrpjekja e mundi i jon\u00eb qindron n\u00eb krijimin e nji ideologjis\u00eb s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt e cilla t\u00eb na frym\u00ebzoj\u00eb e t\u00eb na drejtoj\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha shfaqjet e jet\u00ebs s&#8217;on\u00eb politike-shoqnore.<\/em><\/p>\n<p><em>. . . . . . . P\u00ebriudha e sot\u00ebshme duhet t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrjudh\u00eb krijimit, dhe si e till\u00eb lyp\u00eb pun\u00eb e brum\u00eb, \u00e7fardo qoft\u00eb forma q\u00eb i jepet. <\/em><\/p>\n<p><em>Koha e sot\u00ebshme asht nji koh\u00eb edukimi, dhe edukata e jon\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb mbrendi e themele t\u00eb qindrueshme. \u00a0Sot jetojm\u00eb n\u00eb nji koh\u00eb kur duhet t\u00eb formojm\u00eb ideologjin\u00eb t&#8217;on\u00eb, tue lan\u00eb nj&#8217;an\u00eb leqet e gramatik\u00ebve e ngataresat e skolastik\u00ebs s\u00eb mykun. <\/em><\/p>\n<p><em>Dhe ideologjia e jon\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb p\u00ebr popullin, tue nis\u00eb n\u00eb popullin e tue mbarue tek ai. &#8220;<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb dokument tjet\u00ebr t\u00eb policis\u00eb italiane t\u00eb dat\u00ebs 18 shtator 1939 shkruhet se,<\/p>\n<p><em>\u201c\u2026. Zef \u00a0Mala \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komunist i spikatur q\u00eb banon n\u00eb Tiran\u00eb, ka intimitet me Vasil Llazarin komunist i rreziksh\u00ebm, Zef Mala si element i rreziksh\u00ebm t\u00eb ndiqet e t\u00eb survejohet.&#8221; <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(A. SH. \u00a0F 260. \u00a0viti 1939 D. \u00a031 Xh 39) <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shkres\u00eb t\u00eb Zyr\u00ebs Mbret\u00ebrore t\u00eb Policis\u00eb t\u00eb Tiran\u00ebs shkruhet:<\/p>\n<p><em>\u201c \u2026ka bashk\u00ebpunuar me gazet\u00ebn \u201cArb\u00ebnia\u201d duke shkruar artikujt e tij antifetar. \u00a0<\/em><em>Ka organizuar n\u00eb Shkod\u00ebr student\u00eb t\u00eb ideve komuniste dhe i ka drejtuar kund\u00ebr ideve tona \u00a0(fashiste). \u00a0<\/em><em>N\u00eb 1939 \u00ebsht\u00eb arrestuar p\u00ebr propagand\u00eb komuniste. <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(A. SH. \u00a0Fondi 53. \u00a0Viti 1940 Dosja 31\/8 Xh. 215)<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb vendimin e tij, Komisioni i Internimit thot\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201c Komisioni n\u00eb shqyrtimin e personave t\u00eb posht\u00eb tregueme q\u00eb kan\u00eb organizue ose kan\u00eb mar\u00eb pjes\u00eb aktive n\u00eb manifestime ilegale me ngjyr\u00eb komuniste t\u00eb bam\u00eb me pretkste t\u00eb ndryshme me q\u00ebllim q\u00eb me t\u00ebrheq opinionin publik kund\u00ebr regjimit, autoritetit shkolluer e sidoqoft\u00eb shtetnuer, tue konsiderue se Zef Mala i Gjonit e Maries lindur n\u00eb Shkod\u00ebr me 12 mars 1915, n\u00ebnpun\u00ebs pran\u00eb Drejtoris\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebshme P. T. T. \u00a0t\u00eb Tiran\u00ebs, i mir\u00ebnjoftun p\u00ebr qendrimin e tij komunist, p\u00ebr t\u00eb cilin ka qen\u00eb d\u00ebnue me 10 vjet burg t\u00eb rand\u00eb, ka q\u00ebndrue plot\u00ebsisht kund\u00ebr regjimit, tue vazhdue me frekuentue elementa t\u00eb njoftun komunistash si dhe ka zhvillue propagand\u00eb aktive komuniste, tue pas p\u00ebr q\u00ebllim me t\u00ebrheq opinionin publik kundra gjendjes s\u00eb sotme e kundra autoriteteve qeveritare p\u00ebr me determinue turbullime t\u00eb randa n\u00eb rregullin publik, gjindet n\u00eb konditat e duhuna nga ligja p\u00ebr t\u2019u internue. <\/em><\/p>\n<p><em>Tue mar\u00eb parasysh personalitetin e tij, precidentet e tija politike, aktivitetin e zhvillume dhe mbasi asht\u00eb shum\u00eb i rreziksh\u00ebm si dhe tu e mar\u00eb parasysh zot\u00ebsin\u00eb e tij p\u00ebr propagand\u00eb, koha e qendrimit mund t\u00eb caktohet n\u00eb 4 vjet p\u00ebr t\u2019i vuejt n\u2019Itali\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(A. Sh. \u00a0Fondi M. P. B. \u00a0Drejtoria politike. \u00a0Viti 1940. \u00a0D. 93, Bobina 5)<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb relacion tjet\u00ebr t\u00eb firmosur nga Questore B.\u00a0 Scaminaci, shkruhet:<\/p>\n<p><em>\u201cZef Mala \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element i rreziksh\u00ebm komunist me kultur\u00eb inteligjente e p\u00ebr fanatiz\u00ebm politik.\u00a0 Ka nj\u00eb natyr\u00eb subversive t\u00eb fort\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme deri n\u00eb fund\u2026. . \u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Pasi Zefi provoi n\u00eb kurriz p\u00ebrndjekjen e eg\u00ebr e t\u00eb vazhdueshme t\u00eb regjimit komunist p\u00ebr t\u00eb cilin ai kish luftuar vet\u00eb, shkruan:<\/p>\n<p><em>\u201cK\u00ebto regjime q\u00eb bazohen n\u00eb masat e pa zhvilluara, jan\u00eb regjime q\u00eb jetojn\u00eb p\u00ebr do koh\u00eb, se vet\u00eb historia ka treguar se k\u00ebto jan\u00eb tranziztore, dhe nj\u00eb dit\u00eb, nga ky qorsokak ku e kan\u00eb futur veten, kjo udh\u00ebheqje, kan\u00eb thyer kokat e tyre, e popujt kan\u00eb shp\u00ebtue veten nga padituria e tyre, dhe nga ajo rrug\u00eb e err\u00ebt ku ishin futur, tue mos ditur s\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb e vend do t\u00eb kishte edhe humnera ku do t\u00eb thyejn\u00eb qaf\u00ebn. \u201d \u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>(Zef Mala. \u00a0A. M. B. )<\/em><\/p>\n<p><em>Revolucioni bahet p\u00ebr me pa dit\u00eb ma t\u00eb mira p\u00ebr at\u00eb q\u00eb vuan, e jo p\u00ebr me ba me vuajt t\u00eb gjith\u00eb.\u00a0 <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(Zef Mala. \u00a0A. M. B. )<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Po, kam p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb babiloni q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar, un\u00eb kam marr\u00eb n\u00eb qaf\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb brezit ton\u00eb t\u00eb ri, se nuk kam ditur t\u00eb dalloj midis asaj q\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb dhe q\u00eb duhet t\u00eb ishte.\u00a0 T\u00eb ruajt\u00eb Zoti nga fanatik\u00ebt dhe xhahilat kur marin pushtetin n\u00eb dor\u00eb.&#8221;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(Zef Mala. \u00a0A. M. B)<\/em><\/p>\n<p><em>\u2026. . &#8220;N\u00ebse dikur do t\u00eb na marr\u00eb historia, do t\u00eb na marr\u00eb, jo p\u00ebr at\u00eb \u00e7&#8217;ka kena ba, se k\u00ebt\u00eb e kan\u00eb ba me qindra t\u00eb tjer\u00eb si na, por p\u00ebr at\u00eb \u00e7&#8217;ka nuk e kena ba, sepse nuk pranuem me u bashkue me rrug\u00ebn e atyne politikan\u00ebve karrerista, t\u00eb atyne q\u00eb sot p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb negacionin absolut t\u00eb atyne idealeve djaloshare tona p\u00ebr t\u00eb cilat shkrime gjith\u00e7ka sepse komunizmi, si ideologji, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb utopi dhe si nj\u00eb sistem politik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb regres p\u00ebr njer\u00ebzimin dhe ne q\u00eb kontribuam p\u00ebr fitoren e k\u00ebsaj kolere q\u00eb mbolli zi, lot e helm n\u00eb zemr\u00ebn e popullit t\u00eb shum\u00ebvuajtur, na takon t&#8217;i k\u00ebrkojm\u00eb atij t\u00eb falur n\u00eb gjunj\u00eb e me zem\u00ebr n\u00eb dor\u00eb&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(Zef Mala. \u00a0A. M. B. )<\/em><\/p>\n<p>Zef Mala, shum\u00eb vite m\u00eb von\u00eb, do t&#8217;i shprehej me hidh\u00ebrim, Henrik Gjok\u00ebs:<\/p>\n<p><em>&#8220;Misioni im mbaroi me formimin e P. K. Sh. \u00a0Mbas \u00e7lirimit nga pushtuesit un\u00eb do t&#8217;u kushtohesha studimeve t\u00eb mija t\u00eb preferume&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Zefi, k\u00ebt\u00eb situat\u00eb armiq\u00ebsore q\u00eb iu vendos nga Partia, e shpjegon si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n<p><em>&#8221; Ata m\u00eb d\u00ebrguan nj\u00eb njeri si Thanas Nano me t\u00eb cilin nuk mund t\u00eb merresha vesh. \u00a0Un\u00eb kam pikpamjet e mia t\u00eb cilat jan\u00eb formue n\u00eb nj\u00eb pro\u00e7es t\u00eb gjat\u00eb vitesh, pra, p\u00ebr me konstatue t\u00eb metat, gabimet e mia, duhet me bisedue me nj\u00eb nj\u00ebri t\u00eb formum plot\u00ebsisht nga ana ideologjike i cili me argumenta t\u00eb ma mbushi mendjen. \u00a0Un\u00eb kam vendosur t\u00eb mos flas as mos t\u00eb k\u00ebrkoj shpjegime mbasi m\u00eb duken t\u00eb kota k\u00ebto. \u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(Zef Mala. \u00a0A. \u00a0M. \u00a0B. \u00a0)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00eb posht\u00eb jan\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb marra nga Zefi nga bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e Sigurimit gjat\u00eb bisedave provokuese me t\u00eb.<\/p>\n<p><em>\u201cKur i kam than\u00eb se cilat jan\u00eb fajet e tija, ay m\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur,\u00a0 (Zefi) se shok\u00ebt e mij t\u00eb vjet\u00ebr Qemal Stafa, Tuk Jakova, Vasil Shanto, Kristo Themelko, duke p\u00ebrfituar nga mungesa ime k\u00ebtu, kur u formua Partia, t\u00eb gjitha fajet e grupit t&#8217;on\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb ishin dhe fajet e tyre m&#8217;i ngarkuan mua, k\u00ebshtu q\u00eb un\u00eb mbeta fajtor n\u00eb sy t\u00eb Partis\u00eb, duke mos patur mund\u00ebsi t\u00eb sqarohem, kam mbetur gjer me sot fajtori kryesor si p\u00ebrgjegj\u00ebs me faje t\u00eb Grupit Komunist t\u00eb Shkodr\u00ebs.\u00a0 P\u00ebr k\u00ebt\u00eb kam k\u00ebrkuar dhe k\u00ebrkoj vazhdimisht t\u00eb m\u00eb d\u00ebrgohet nji shok i Qarkorit me t\u00eb cilin t\u00eb parashtroj pikpamjet dhe t\u00eb merrem vesh.&#8221;\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u201cDiktatura e proletariatit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebri e madhe q\u00eb e beson vet\u00ebm populli injorant dhe i vog\u00ebl n\u00eb shpirt. \u201d <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(Zef Mala Arkivi M. B. )<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cPo un\u00eb e kam formuar botkuptimin tim sidomos atje n\u00eb Itali si i internuar n\u00eb 1940, duke studjuar dhe duke qen\u00eb n\u00eb kontakt me personalitetet t\u00eb shquara anti-fashiste, komuniste, socialiste etj dhe gjithmon\u00eb kam patur parasysh lirin\u00eb e personalitetit, pavarsin\u00eb dhe dinjitetin. \u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(Zef Mala Arkivi . M. B. )<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1955 Zef Mala shkroi nj\u00eb Promemorje. Nd\u00ebr t\u00eb tjera aty thuhet:<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8220;P\u00ebr disa vjet me rradh\u00eb pata mund t&#8217;i mbahem zotimit t&#8217;em mos me zhvillue aktivitet politik e mos me manifestue opinione q\u00eb mund t&#8217;ishin n\u00eb opozicjon me vij\u00ebn e pikpamjet e partis\u00eb e pushtetit , tuej e kufizue gjith\u00eb vem\u00ebndjen time n\u00eb pun\u00ebt e p\u00ebrdit\u00ebshme q\u00eb m\u00eb kishin ngarkue pushteti. \u00a0Pata qen\u00eb i zoti t&#8217;i mbajte mendimet e mija, t\u00eb mos hapi goj\u00ebn asnj\u00eb her\u00eb p\u00ebr \u00e7do \u00e7\u00ebshtje qoft\u00eb, dhe t\u00eb shikoj vet\u00ebm pun\u00ebn time tue humb\u00eb bile dhe interesin p\u00ebr evenimentet e p\u00ebrdit\u00ebshme dhe tuej mos lexue rregullisht m\u00eb shtypin. \u00a0Por para nj\u00eb vjeti e tek\u00ebndej ndjenja ndryshoi n\u00eb mue. \u00a0Ndofta zhvillimi i ngjarjeve n\u00eb bot\u00eb e ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Rusi ndofta ndryllja e vazhdueshme e individualitetit tim, ndofta goditjet e vazhdueshme q\u00eb m\u00eb b\u00ebheshin n\u00eb \u00e7do an\u00eb e lodh\u00ebn vullnetin t&#8217;im dhe p\u00ebsova nj\u00eb shthurrje shpirtnore.\u00a0 Dala nga dal\u00eb, mbrenda k\u00ebsaj kohe, filluen t\u00eb m\u00eb lindin mendime q\u00eb ndiejsha nevoj\u00ebn t&#8217;i formuloj. \u00a0E kuptojshe q\u00eb k\u00ebto mendime ishin n&#8217;opozicion me pikpamjet e partis\u00eb e t\u00eb pushtetit dhe her\u00eb mbas here e ndjenja nevoj\u00ebn edhe t&#8217;i shfaq me k\u00ebdo q\u00eb mund t\u00eb gjeshem t\u00eb disponuem me m&#8217;digjue. \u00a0K\u00ebto probleme ose \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndryshme politike, shoqnore, ekonomike, letrare etj. \u00a0prekshin veprat e aktivitetin e partis\u00eb e t\u00eb pushtetit dhe me gjithse e kuptojshem se baj gabim t&#8217;ue interpretue me m\u00ebnyr\u00ebn time dhe faj duke i shfaq ndaj t\u00eb tjer\u00ebve nuk mund t\u00eb ndalesha pa i manifestue n\u00eb disa momente ishin m\u00eb t\u00eb forta se vullneti im i dobsuem. <\/em><\/p>\n<p><em>Gjith\u00eb ndryshimet e v\u00ebrtetume n\u00eb B. R. S. S mbas vdekjes s\u00eb Stalinit m\u00eb bane me mendue se B. R. S. S ndodhej n\u00eb nj\u00eb udh\u00eb kryq se p\u00ebrpiqej me gjet nji rrug\u00eb t\u00eb re qoft\u00eb n\u00eb fush\u00ebn politike qoft\u00eb n&#8217;at\u00eb ideologjike n\u00eb p\u00ebrgjithsi, qoft\u00eb dhe n\u00eb realizimin konkret t\u00eb socializmit. <\/em><\/p>\n<p><em>R\u00ebnia e Berias e Malenkovit krijimi i agrogores\u00eb \u00a0(zona t\u00eb banuara bujq\u00ebsore A. J. ) e pastaj heqja e tyre, prodominimi i industris\u00eb s\u00eb rand\u00eb ose i asaj t\u00eb konsumit n&#8217;ekonomi, orientimet e reja n\u00eb let\u00ebrsi ngjarjet analoge n\u00eb vendet e demokracis\u00eb popullore, orientimi i ri karshi Jugosllavis\u00eb mar\u00eb n\u00eb fund, m\u00eb ban\u00eb me dyshue n\u00eb rezultatet e orientume nga aplikimi i socializmit etj. \u00a0dhe me mendue se e ardhmja mund t\u00eb na ruante kushedi \u00e7far\u00eb t\u00eb papritunash t\u00eb tjera. <\/em><\/p>\n<p><em>Gjith\u00eb k\u00ebto evenimente t\u00eb nji pasnjish\u00ebm m\u00eb \u00e7\u00ebrjentuan fare dhe fillova t\u00eb mendoj se t\u00eb metat dhe anomalit\u00eb e konstatume n\u00eb vendin t&#8217;on\u00eb nuk ishin ndofta tipike t&#8217;onat, por ndofta t\u00eb lidhuna ngusht\u00eb me sistemin. \u00a0Tuej kujtue se ishin vet\u00ebm tonat, kisha besimin se nji dit\u00eb do t\u00eb kap\u00ebrxeheshin, tuej mendue se i p\u00ebrkasin sistemit mbeta i d\u00ebshp\u00ebruem. \u00a0Me gjith\u00eb inkapacitetin t&#8217;em t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb grupeve kisha besue me fanatiz\u00ebm n\u00eb socializ\u00ebm e n\u00eb B. R. S. S. \u00a0si n\u00eb nj\u00eb dog\u00ebm fetare. \u00a0N\u00eb koh\u00ebn e rinis\u00eb sime kur humba religjonin e trash\u00ebguem nuk p\u00ebsova ndonji tronditje t\u00eb madhe se fillova t\u00eb besoj n\u00eb nji religjon t\u00eb ri, ma universal, ma i drejt\u00eb se aj i pari. \u00a0Me k\u00ebt\u00eb besim i pata durue perepecit\u00eb e mija t\u00eb shumta kur filloj me me mungue ky, jeta m&#8217;u duk besa dhe e pa q\u00ebllimt. <\/em><\/p>\n<p><em>Ka pas\u00eb momente n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn m\u00eb vinte keq q\u00eb nuk ishem besimtar n\u00eb per\u00ebndin\u00eb, dhe m\u00eb vinte keq se nuk mund t\u00eb besojshem. \u00a0Mendojshem nga nji her\u00eb se besimtar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb vetmit t\u00eb lumtun se rrojn\u00eb me shpres\u00ebn e bot\u00ebs tjet\u00ebr e nuk kan\u00eb probleme p\u00ebr t\u00eb zgjidh\u00eb. <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(Z. M. \u00a0Promemorja A. M. B viti 1955 n\u00ebntor)<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Po vazhdoj me d\u00ebshmi t\u00eb Zef Mal\u00ebs th\u00ebn\u00eb n\u00eb mir\u00ebbesim bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb Sigurimit.<\/p>\n<p>-Un\u00eb, Zef Mala, kam manifestue dhe kam qen\u00eb kund\u00ebr faktit q\u00eb nj\u00eb poet i madh si Fishta t\u00eb braktiset n\u00eb nj\u00eb an\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb ideve t\u00eb tij.\u00a0 Un\u00eb mendoj se p\u00ebrgjith\u00ebsisht n\u00eb let\u00ebrsi dhe n\u00eb art m\u00eb shum\u00eb se personaliteti i artistit, ka r\u00ebnd\u00ebsi vepra e tij.<\/p>\n<p>-Fisht\u00ebn un\u00eb e konsideroj si poetin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe q\u00eb i ka kap\u00ebrcyer kufit\u00eb e Shqipnis\u00eb dhe t\u00eb Ballkanit dhe z\u00eb v\u00ebnd midis poet\u00ebve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj evropian\u00eb t\u00eb shekullit ton\u00eb.\u00a0 Do t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb Fishta do t\u00eb rehabilitohet\u00a0 (viti 1955)<\/p>\n<p>-Un\u00eb n\u00eb artin k\u00ebrkoj m\u00eb tep\u00ebr form\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb paraqitur se sa p\u00ebrmbajtjen.\u00a0 P\u00ebr mua p\u00ebrmbajtja \u00ebsht\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb dyt\u00eb.<\/p>\n<p>-Kam manifestue e kam shfaq mendim se gjuha letrare e ardhshme duhet t\u00eb hartohet mbi geg\u00ebnishten.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>-Kam qen\u00eb i mendimit se, p\u00ebr sa i p\u00ebrket shkollave t\u00eb fillores dhe unikes, t\u00eb jepeshin m\u00ebsime n\u00eb dy tekste, geg\u00ebnisht p\u00ebr shkollat e veriut, dhe tosk\u00ebrisht p\u00ebr shkollat e jugut.\u00a0 Jam i mendimit se tendenca e zhvillimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe shkon drejt geg\u00ebnishtes.\u00a0 Instituti i Shkencave ishte drejt zhvillimit t\u00eb gjuh\u00ebs tosk\u00ebrisht.\u00a0 Vet\u00eb fakti se kryeqyteti \u00ebsht\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, do t\u00eb krijoj\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e asimilimit t\u00eb gjuh\u00ebve shqipe dhe ka p\u00ebr t\u00eb prodominuar dialekti geg\u00ebnisht i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme.<\/p>\n<p>Tash p\u00ebr tash, mendoj se duhet t\u00eb ket\u00eb dy abetare, geg\u00ebnisht e tosk\u00ebrisht.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkollat e nalta kam mendimin se duhen drejtuar nga kuadro e specialist\u00eb t\u00eb huaj, si nga B. S e vendet e Demokracis\u00eb Popullore, me afate t\u00eb gjata 10-15 vjet\u00ebsh dhe pran\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb profesor\u00ebt dhe studentat m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, p\u00ebr ndryshe, asht rrezik q\u00eb arsimi yn\u00eb t\u00eb bjer\u00eb.\u00a0 Prandaj detyra jon\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb jo zgjerimi i shkollave t\u00eb nalta, por ato t\u00eb jen\u00eb pak por sakt\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr mendimin tim, niveli i studentave q\u00eb mbarojn\u00eb jasht\u00eb, n\u00eb v\u00ebndet e Demokracis\u00eb Popullore \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se niveli i studentave q\u00eb mbarojn\u00eb n\u00eb institutet tona.<\/p>\n<p>-Nuk kam qen\u00eb dhe nuk jam dakort me politik\u00ebn q\u00eb ndjek Pushteti Popullor karshi minoritetit.\u00a0 grek.\u00a0 P\u00ebr mendimin tim, grek\u00ebrit q\u00eb jan\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb mos kishin trajtimin e minoriteteve, por t\u00eb vazhdohej pro\u00e7esi i shqiptarizimit.\u00a0 Nuk duhet q\u00eb minoriteti t\u00eb ket\u00eb shkollat e tyre greqisht dhe shtypin.\u00a0 Por t\u00eb ken\u00eb vet\u00ebm shkolla shqip.\u00a0 Duke mar\u00eb parasysh pun\u00ebn shkombtarizuse q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb grek\u00ebrit k\u00ebtu e 150 vjet kund\u00ebr shqiptar\u00ebve n\u00eb Greqi, nuk m\u00eb duket me vend q\u00eb ne k\u00ebtu n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb ngrehim nj\u00eb problem p\u00ebr pakicat greke n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>-. . . . Si duket, k\u00ebrkojn\u00eb ta shk\u00ebputin L\u00ebvizjen Komuniste prej \u00e7do tradite.\u00a0 Sipas tyre, komunizmi ka ardh\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri vet\u00ebm kur k\u00ebta formuan Partin\u00eb.\u00a0 Por historia \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb: n\u00eb koh\u00ebn kur Enver Hoxh\u00ebs i pritej bursa nga regjimi i satrapit Zog dhe i jepej n\u00ebpun\u00ebsi n\u00eb Konsullat\u00ebn Shqiptare n\u00eb Bruksel, ndofta p\u00ebr ta luftuar m\u00eb mir\u00eb regjimin e Zogut\u00a0 ( k\u00ebto fjal\u00eb i tha me ironi) t\u00eb tjer\u00ebt punonin p\u00ebr komunizmin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit, lidhur me vizit\u00ebn e delegacinit sovjetik n\u00eb Jugosllavi, Zef Mala thot\u00eb:<\/p>\n<p>&#8220;Dora q\u00eb s&#8217;kafshohet puthet.\u00a0 T\u00eb gjitha sa kishin p\u00ebshtyr\u00eb, sovjetik\u00ebt po i l\u00ebpijn\u00eb.\u00a0 Me k\u00ebt\u00eb vizit\u00eb pozitat e Titos konsolidohen.\u00a0 M\u00eb tep\u00ebr se asnjan\u00ebsin\u00eb aktive, t\u00eb cil\u00ebn Beogradi e ka mbrojtur gjithnj\u00eb, Titua nuk mund t&#8217;u jap\u00eb sovjetik\u00ebve.<\/p>\n<p>Titua ndjek politik\u00ebn e fitimit t\u00eb koh\u00ebs, sepse e di q\u00eb, n\u00eb rast lufte, po fitoi B. Sovjetik, Titon me shok\u00eb B. S.\u00a0 do t&#8217;i likuidoj\u00eb, dhe po fitoj\u00eb Per\u00ebndimi, gjithashtu do t&#8217;i likuidoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb vendosur mbretin.<\/p>\n<p>N\u00eb gjyqet e pro\u00e7eset politike un\u00eb nuk besoj.\u00a0 S&#8217;ka si t\u00eb b\u00ebhen agjent\u00eb, kryetar\u00eb shtetesh dhe figura politike me r\u00ebnd\u00ebsi. Gjyqe t\u00eb tilla kurdisen p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb caktuara.\u00a0 Nga kjo an\u00eb, kemi vet\u00eb eksperienc\u00eb personale&#8221;.<\/p>\n<p>Ne, social-demokrat\u00ebt kemi pasqyr\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe t\u00eb nj\u00eb demokracie reale marksiste.\u00a0 Komunizmi i Leninit \u00ebsht\u00eb i shtremb\u00ebruar dhe mbahet n\u00eb fuqi me diktatur\u00ebn e proletariatit, pse mos t\u00eb kishin k\u00ebt\u00eb kurr\u00eb nuk do t\u00eb q\u00ebndronin n\u00eb fuqi dhe t\u00eb kishin kaq\u00eb jet\u00eb t\u00eb gjat\u00eb.\u00a0 Masat duhet t\u00eb ngrihen me evolucion dhe t&#8217;i jipet e drejta e plot\u00eb e liris\u00eb, t\u00eb mos ket\u00eb frik\u00ebn e automatikut si\u00e7 veprohet sot.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nuk jan\u00eb marksista k\u00ebto, marksista si Sejfulla Mal\u00ebshova e Tuk Jakova k\u00ebto i hoq\u00ebn, ky regjim mbahet n\u00eb fuqi prej servilave e dallaveraxhijve, un\u00eb jam i bindur se k\u00ebta nuk do t\u00eb fitojn\u00eb, por \u00e7&#8217;e do, se m\u00eb hiku koha n\u00ebp\u00ebr burgje e n\u00eb vuajtje, ky nuk \u00ebsht\u00eb komunizmi i Marksist dhe i Leninit.\u00a0 Un\u00eb, vazhdoi Zefi, jam i sigurt\u00eb se k\u00ebta do t\u00eb falimentojn\u00eb si fashizmi, se p\u00ebr anollogji ngjasin shum\u00eb, etj.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sindikatat u donte me ken\u00eb e panvarura, k\u00ebshtu ajo t&#8217;i thot\u00eb filan fabrike ndalo pun\u00ebn, k\u00ebrkon t\u00eb drejtat tuej t\u00eb baj\u00eb demonstrat\u00eb p\u00ebr padrejt\u00ebsinat q\u00eb mund t\u00eb baj\u00eb pun\u00ebdhan\u00ebsi, shteti.\u00a0 Por kur sindikatat t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kontrolluara nga diktati i partis\u00eb dhe t\u00eb shtetit \u00e7&#8217;far\u00eb mund t\u00eb bajn\u00eb k\u00ebto sindikata p\u00ebr puntorin asgja.\u00a0 K\u00ebta kan\u00eb shum\u00eb pikpamje t\u00eb gabume dhe e dijn\u00eb mir\u00eb por i ka hyp aq fort n\u00eb shpin\u00eb B. S.\u00a0 sa nuk i len me marr\u00eb frym\u00eb.\u00a0 Ky regjim mbahet prej servilave e dallaveraxhijve gazetar. . . . . .<\/p>\n<p>. . jam plot\u00ebsisht i bindur se komunizmi nd\u00ebrkomb\u00ebtar e ka humb\u00eb davan\u00eb p\u00ebr arsye se e kan\u00eb paraqitur shtrembur, pse \u00ebsht\u00eb praktikue shtrembur.\u00a0 Hungaria sidomos i ka dhan\u00eb t\u00ebposhten, rrenave q\u00eb dikush n\u00eb Per\u00ebndim u ka pas besue.\u00a0 Ky nuk \u00ebsht\u00eb as komunizmi i Marksit as i Leninit.\u00a0 Un\u00eb k\u00ebto nuk i due p\u00ebr arsye se un\u00eb u kam deklarue se nuk jam komunist\u00a0 (k\u00ebshtu si e kuptojn\u00eb k\u00ebta) e dijn\u00eb mir\u00eb, e vetmja rrug\u00eb e imja \u00ebsht\u00eb me mujt\u00eb e me dal\u00eb prej k\u00ebtu e me shkue n\u00eb Itali e Franc\u00eb a Australi e me jetue i lumtur. . . . . Un\u00eb bindjet e mija i kam t\u00eb pa l\u00ebkundshme.\u00a0 . . . . Un\u00eb jam i bindur tha Zefi se do t\u00eb falimentojn\u00eb nji dit\u00eb ashtu si fashizmi, se p\u00ebr analogji ngjasin shum\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Un\u00eb, tha Zefi, n\u00eb logjik\u00ebn e komunistave nuk kam pa kurr ndonj\u00eb gj\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe kam ken\u00eb i bindur se vet\u00ebm Per\u00ebndimi \u00ebsht\u00eb i drejt\u00eb dhe jep lirin\u00eb q\u00eb duan njer\u00ebzit. . . . . . q\u00eb situata do t\u00eb ndryshoj\u00eb n\u00eb favor t\u00eb liris\u00eb k\u00ebtu tek na \u00ebsht\u00eb e pashmangshme dhe duhet me prit\u00eb patjet\u00ebr. . . . . .<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Un\u00eb, p\u00ebr veten time, besoj se komunizmi \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm iluzion. T\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb me k\u00ebrkue me hang\u00ebr e me u vesh ma mir\u00eb se t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>. . . . . Un\u00eb jam i vdekur por m\u00eb vjen keq q\u00eb mbeti populli n\u00eb duart e avanturierve, t\u00eb njer\u00ebz\u00ebve q\u00eb jan\u00eb futur n\u00eb valle vet\u00ebm p\u00ebr pozit\u00eb e p\u00ebr asgj\u00eb tjet\u00ebr.\u00a0 Un\u00eb, p\u00ebr vete, po t\u00eb doja, n\u00eb koh\u00ebn e Zogut ashtu dhe n\u00eb koh\u00ebn e Italis\u00eb do isha me pozit\u00eb, sepse isha i zoti, por nuk kam pranuar, sepse kam dasht q\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn time t\u00eb komunizmit, t\u00eb vijshin edhe t\u00eb tjer\u00ebt dhe jo vet\u00ebm un\u00eb, por sot s&#8217;ka idealista e sentimentalista, sot sundojn\u00eb katilat, k\u00ebta kur jan\u00eb n\u00eb pozit\u00eb nuk shohin e gjoja nuk din\u00eb asgj\u00eb se \u00e7&#8217;far\u00eb po b\u00ebhet me komunistat, por kur r\u00ebzohen, thon\u00eb nuk kemi ditur asgj\u00eb se \u00e7&#8217;far\u00eb vuani ju.\u00a0 Por, kur p\u00ebrs\u00ebri hypin n\u00eb karrike, nuk mbajn\u00eb mend gja. . .<\/p>\n<p>Qysh kur erdha nga Italia n\u00eb 1943, e pash\u00eb se kush qen\u00eb komunistat, i njofta, e prej at\u00ebhere hoqa dor\u00eb nga politika.\u00a0 K\u00ebta m\u00eb kan\u00eb sht\u00ebn\u00eb dy her\u00eb n\u00eb burg, por un\u00eb jam ay q\u00eb kam qen\u00eb.\u00a0 K\u00ebta m\u00eb kan\u00eb thirr\u00eb dy her\u00eb e m\u00eb kan\u00eb than\u00eb se ti po flet shum\u00eb.\u00a0 Un\u00eb i kam than\u00eb se nuk merrem me politik\u00eb, por helbete njeriu duhet t\u00eb flasi, kur trajtohet keq njeriu q\u00eb ka punuar.\u00a0 Kur m\u00eb kan thirr\u00eb i kam than\u00eb se as dua t\u00eb jem komunist dhe as q\u00eb dua t\u00eb dij gj\u00eb p\u00ebr komunizmin.\u00a0 Thoni se jam fashist, nazist, \u00e7&#8217;far\u00eb t\u00eb doni. . . .\u00a0 P\u00ebr vete s&#8217;kam gajle sepse jam i vet\u00ebm, mua ma prish\u00ebn familjen, m\u00eb lan\u00eb pa f\u00ebmij\u00eb, pa sht\u00ebpi, pa t\u00eb ardhme.<\/p>\n<p>-Un\u00eb, vazhdoi Zefi, besoj se k\u00ebta\u00a0 (komunistat) do t\u00eb falimentojn\u00eb si fashizmi se p\u00ebr anallogji ngjasin shum\u00eb. (viti 1964)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr demokracin\u00eb, ai ka th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n<p>&#8220;N\u00eb shtete borgjeze ka demokraci, zbatohet mbrojtja e ligjeshm\u00ebris\u00eb, ruhet dinjiteti i personit.\u00a0 N\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb socialiste thuhet se njeriu \u00ebsht\u00eb kapitali m\u00eb i \u00e7mush\u00ebm, por kjo \u00ebsht\u00eb demagogji, \u00ebsht\u00eb ironia m\u00eb e madhe, k\u00ebtu njeriu nuk vlen asnj\u00eb dysh.\u00a0 N\u00eb v\u00ebndet borgjeze nuk t\u00eb fut njeri n\u00eb burg pse b\u00ebn grev\u00eb ose thua llafe, por pa provoje k\u00ebtu nj\u00ebher\u00eb.\u00a0 Fitorja e komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb demaskimi m\u00eb i mir\u00eb q\u00eb i b\u00ebhet k\u00ebtij komunizmi, ata q\u00eb e demaskojn\u00eb jan\u00eb burgjet e kampet e internimit t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb kundraligjshme.<\/p>\n<p>&#8221; Neve t\u00eb grupeve komuniste duhet t\u00eb na djegin me benzin\u00eb se vet\u00eb e krijuam k\u00ebt\u00eb Parti, vet\u00eb e k\u00ebrkuam socializmin dhe mua t\u00eb m\u00eb djegin t\u00eb parin se kam p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb babiloni q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar, un\u00eb kam marr\u00eb n\u00eb qaf\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb brezit ton\u00eb t\u00eb ri, se nuk kam ditur t\u00eb dalloj midis asaj q\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb dhe q\u00eb duhet t\u00eb ishte.\u00a0 T\u00eb ruajt\u00eb Zoti nga fanatik\u00ebt dhe xhahilat kur marrin pushtetin n\u00eb dor\u00eb.<\/p>\n<p>Socializmi ka d\u00ebshtuar kudo, \u00ebsht\u00eb e kot\u00eb t\u00eb flitet p\u00ebr socializma t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr ligj\u00ebshm\u00ebrin\u00eb n\u00eb vendin ton\u00eb, ai ka th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n<p>&#8220;K\u00ebtu ka vet\u00ebm terror dhe tortura, sot ndodh ajo q\u00eb ndodhte dhe n\u00eb koh\u00ebn e Ko\u00e7i Xoxes, por b\u00ebhen pak m\u00eb t\u00eb rafinuara.\u00a0 Jan\u00eb po k\u00ebto kuadro q\u00eb ishin at\u00ebhere.\u00a0 K\u00ebta jan\u00eb b\u00ebr\u00eb histerik\u00eb dhe sadist\u00eb, nuk mund t\u00eb rrin\u00eb pa pir\u00eb gjak.\u00a0 Ky sistem \u00ebsht\u00eb totalitar, policor, q\u00eb terrorin e ka p\u00ebr parim, por un\u00eb nuk duhet t\u00eb ankohem, se vet\u00eb e desha k\u00ebt\u00eb sistem.\u00a0 Zogu na jipte nga 15 napoleona flori p\u00ebr studime, kur ishim studenta dhe ne qaheshim nga ai, donim t\u00eb \u00e7lironim popullin, ja si e \u00e7liruam.\u00a0 As fashistat italian\u00eb nuk e b\u00ebnin k\u00ebt\u00eb q\u00eb b\u00ebjn\u00eb k\u00ebta.\u00a0 Paska qen\u00eb th\u00ebn\u00eb q\u00eb festat e vitit t\u00eb ri t&#8217;i b\u00ebjm\u00eb n\u00ebp\u00ebr burgje e kampe, por fajin e kam vet\u00eb, kur t\u00eb vdes, t\u00eb m\u00eb digjni me benzin\u00eb.<\/p>\n<p>Socializmi s&#8217;ka asgj\u00eb, vet\u00ebm k\u00ebmb\u00eb zbathur dhe bark\u00eb bosh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr luft\u00ebn q\u00eb b\u00ebjn\u00eb v\u00ebndet koloniale p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi, ka th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n<p>&#8221; K\u00ebto vende nuk duhet t\u00eb luftojn\u00eb kundra imperializmit dhe kolonializmit, se po t\u00eb mos kishin shkuar kapitalist\u00ebt n\u00eb k\u00ebto vende, nuk do t\u00eb kishte zhvillim ekonomik dhe politik, k\u00ebto vende do t\u00eb ishin akoma n\u00eb rendin fisnor dhe krejt t\u00eb pa zhvilluar.\u00a0 N\u00eb socializ\u00ebm nuk ka si t\u00eb ket\u00eb demokraci, se n\u00eb krye t\u00eb pushtetit q\u00ebndron vet\u00ebm nj\u00eb parti, nuk ka qeveri kualicioni.\u00a0 Sot populli shqiptar rron m\u00eb keq se n\u00eb koh\u00ebn e Zogut, at\u00ebhere populli hante vaj ulliri dhe tash nuk e sheh me sy.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Edhe thon\u00eb se njeriu \u00ebsht\u00eb kapitali m\u00eb i \u00e7muar, po ku i gjejn\u00eb k\u00ebto formula demagogjike.\u00a0 A ka ironi m\u00eb t\u00eb madhe se sa kjo parull\u00eb boshe p\u00ebr v\u00ebndet socialiste, ku njeriu nuk vlen as nj\u00eb dysh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr demokracin\u00eb e per\u00ebndimit, ai ka th\u00ebn\u00eb se:<\/p>\n<p>Kush t\u00eb fut n\u00eb burg se b\u00ebn grev\u00eb apo b\u00ebn llafe n\u00eb vendet e qytet\u00ebruara.<\/p>\n<p>Italian\u00ebt gjat\u00eb 20 vjet\u00ebve vet\u00ebm nj\u00eb njeri d\u00ebnuan p\u00ebr komunist dhe ata nuk ekzekutuan.\u00a0 Fitorja e komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb demaskimi q\u00eb i b\u00ebhet komunizmit n\u00eb k\u00ebto burgje e kampe internimi t\u00eb kundra-ligjshme. .<\/p>\n<p>Zefi ka mburrur Gjergj Fisht\u00ebn duke th\u00ebn\u00eb se<\/p>\n<p>ai ka qen\u00eb poeti m\u00eb i madh i vendit ton\u00eb, vepra e tij p\u00ebrkthehet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.\u00a0 Fishta u ka k\u00ebnduar masave t\u00eb varf\u00ebra, ai ka qen\u00eb patriot, ka shp\u00ebtuar Shkodr\u00ebn nga serb\u00ebt e malazez\u00ebt.\u00a0 Zyrtarisht veprat e Fisht\u00ebs jan\u00eb t\u00eb ndaluara, por Lahuta e Mal\u00ebsis\u00eb shitet nga 5000-6000 lek kontroband\u00eb\u00a0 (copa).\u00a0 Ndalimi i Fisht\u00ebs \u00ebsht\u00eb marr\u00ebzia m\u00eb e madhe q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>n\u00eb v\u00ebndin ton\u00eb populli rron shum\u00eb keq, ai nuk ka as nivelin e koh\u00ebs s\u00eb Zogut n\u00eb jetes\u00eb, at\u00ebhere kishte boll\u00ebk, kishte vaj ulliri, sot nuk e sheh me sy, sot nuk ka as buk\u00eb.<\/p>\n<p>. . . . Zefi nuk beson se sistemi socialist \u00ebsht\u00eb m\u00eb i p\u00ebrparur se sitemi kapitalist. N\u00eb socializ\u00ebm nuk ekziston demokracia e lir\u00eb e t\u00eb menduarit, t\u00eb drejtat demokratike nuk ekzistojn\u00eb fare. Un\u00eb do t\u00eb d\u00ebshirona t\u00eb shfryt\u00ebzohesha si shfryt\u00ebzohet pun\u00ebtori anglez, francez, por t\u00eb kisha t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb mendoja lirisht.\u00a0 Mua m\u00eb \u00ebsht\u00eb mbushur m\u00ebndja se sistemi socialist kurr\u00eb nuk mund t&#8217;ja kaloj\u00eb sistemit kapitalist.<\/p>\n<p>Un\u00eb kam nj\u00eb urrejtje kaq t\u00eb madhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb rini q\u00eb po rritet sot, jan\u00eb kaq injorant\u00eb, sa q\u00eb nuk mund ta imagjinosh, djal\u00eb i ri me nj\u00eb botkuptim kaq t\u00eb ngusht\u00eb, e jo vet\u00ebm nga ana e logjik\u00ebs. N\u00eb qoft\u00eb se merr nj\u00eb maturant t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Zogut dhe t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Italis\u00eb dhe nj\u00eb q\u00eb mbaron universitetin sot, ai fshin byth\u00ebn me k\u00ebta universitar\u00eb, kur t\u00eb duash &#8211; Mizerje! e kur ven\u00eb n\u00eb Kuk\u00ebs e Tropoj\u00eb edhe thon\u00eb: M\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb burs\u00eb shteti dhe m\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb titullin inxhinier.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Un\u00eb e kam formuar botkuptimin tim sidomos atje n\u00eb Itali si i internuar n\u00eb 1940 duke studjuar dhe duke qen\u00eb n\u00eb kontakt me personalitetet e \u00e7quara antifashist\u00eb, komunist\u00eb, socialist\u00eb etj dhe gjithmon\u00eb kam patur parasysh lirin\u00eb e personalitetin, pamvar\u00ebsin\u00eb dhe dinjitetin. T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto n\u00eb k\u00ebt\u00eb sistem jan\u00eb paralizuar dhe p\u00ebr mue gabim themelor filloi qysh n\u00eb 1905 kur u formua partia Bolshevike u b\u00eb gabimi i par\u00eb lidhur me diktatur\u00ebn e proletariatit e cila nuk ka qen\u00eb diktatura e proletariatit e as diktatura e partis\u00eb ose e nj\u00eb grupi, por diktatura e nj\u00eb personi q\u00eb nga Lenini, Stalini, Mao Ce Duni dhe e v\u00ebrteta ky sistem ve\u00e7 diktatur\u00ebs nuk mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb fuqi, p\u00ebr mue ky nuk \u00ebsht\u00eb socializ\u00ebm, gjerisa nuk respekton lirin\u00eb e fjal\u00ebs, nd\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb ideve, qoft\u00eb filozofike qoft\u00eb fetare etj, prandaj un\u00eb nuk jam\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, un\u00eb dua at\u00eb sistem q\u00eb i respekton k\u00ebto principe, k\u00ebto kategori, panvarsisht nga tabella dhe emri q\u00eb mban.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sa p\u00ebr rus\u00ebt, Hrushovin me kompani, Titon, Gomulk\u00ebn etj, jan\u00eb demagog\u00eb dhe mashtrues m\u00eb t\u00eb paturpsh\u00ebm sepse ata ushtrojn\u00eb n\u00eb fakt diktatur\u00ebn m\u00eb t\u00eb neveritshme.\u00a0 Po ta shohish mir\u00eb mir\u00eb, partit\u00eb e atyre vendeve socialiste dhe partit\u00eb e Per\u00ebndimit nuk jan\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7 agjentur\u00eb e Mosk\u00ebs dhe n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb hegjomonizmit Moskovit. . .\u00a0 fundi i fundit ne nuk jemi kompllotist se kompllotist\u00ebt duan t\u00eb \u00e7dukin \u00c7&#8217;do liri, dhe neve jemi p\u00ebr liri t\u00eb plot\u00eb t\u00eb ideve dhe t\u00eb nd\u00ebrgjegjes, gjerisa mungon liria e fjal\u00ebs e shtypit etj neve heshtim, dhe nuk kemi asnj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi se \u00ebsht\u00eb historikisht e v\u00ebrtetuar se \u00e7do regjim i p\u00ebrshtatet pupullit dhe regjimi yn\u00eb i sot\u00ebm si do q\u00eb \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrshtatet nivelit t\u00eb zhvillimit t\u00eb popullit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzimi domosdo do t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet qytet\u00ebrimit p\u00ebrendimor. Socializmi do t\u00eb d\u00ebshtoj\u00eb kudo mbasi mori n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb t\u00eb drejtat themelore t\u00eb njeriut, lirin\u00eb personale, t\u00eb drejtat qytetare , dinjitetin e personit sa p\u00ebr vendin ton\u00eb ky popull \u00ebsht\u00eb kaq i pa zhvulluar sa q\u00eb meriton \u00e7do trajtim q\u00eb i b\u00ebhet.<\/p>\n<p>Revolucion \u00ebsht\u00eb ai francez q\u00eb dha gjith\u00eb k\u00ebto vlera njer\u00ebzimit, nd\u00ebrsa ai i Tetorit n\u00eb Rusi ishte nj\u00eb grusht shteti q\u00eb tregoi se \u00ebsht\u00eb i aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb shkat\u00ebrruar \u00e7&#8217;do gj\u00eb por jo p\u00ebr t\u00eb \u00e7elur rrug\u00eb t\u00eb reja, gjys\u00ebm shekulli eksperenc\u00eb tregon rezultatet e hidhura dhe negative t\u00eb asaj eksperence sidomos n\u00eb vendet e Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zogu sundoi 17 vjet e krijoi dhe ai stabilitetin e vet. Nuk ka qen\u00eb satrap, ashtu si\u00e7 mendojshim ne, se ai tani i ka kaluar historis\u00eb, por ka meritat e veta, duhet me qen\u00eb m\u00eb realist e me than\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.\u00a0 P. sh.\u00a0 me dokumenta, Luft\u00ebn \u00eb Vlor\u00ebs e ka organizuar Zogu i k\u00ebshilluar nga anglez\u00ebt.\u00a0 Liroi 400 xhandar\u00eb dhe 100 prefekt\u00eb, q\u00eb i d\u00ebrgoi tebdil n\u00eb Vlor\u00eb dhe u d\u00ebrgoi fshehurazi arm\u00eb.\u00a0 Kurse ne themi q\u00eb luft\u00ebn e b\u00ebri Selam Musai.\u00a0 Un\u00eb kam lexuar vet\u00eb konceptet e dor\u00ebshkrimet e Zogut, kur isha drejtor i Arkivit.\u00a0 Ai ka drejtuar efektivisht dhe nuk ishte figur\u00eb.\u00a0 Edhe p\u00ebr Vermoshin e Sh\u00ebn Naumin nuk kishte nga t&#8217;ia mbante, ua dha serb\u00ebve. Konsulli anglez ka qen\u00eb k\u00ebshilltari direkt i Zogut, pra njeriu i anglez\u00ebve, qoft\u00eb kur drejtonte qeverin\u00eb e Kongresit t\u00eb Lushnjes, qoft\u00eb kur u largua p\u00ebr n\u00eb Jugosllavi ose kur u kthye duke dalur si mbrojt\u00ebs i legalitetit kund\u00ebr bazhibuzuk\u00ebve<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>. . . .\u00a0 Duke folur p\u00ebr parimin n\u00eb forcat tona Zef\u00a0 Mala tha: Parimi n\u00eb forcat tona \u00ebsht\u00eb autarqi, nuk \u00ebsht\u00eb justifikuar as nga shtetet e m\u00ebdha jo m\u00eb tek ne nj\u00eb v\u00ebnd i vog\u00ebl.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>. . . . . Vajtja n\u00eb fshat \u00ebsht\u00eb nj\u00eb regres mbasi vendet e industralizuara e kan\u00eb rezerv\u00ebn e krahut t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb fshat, jo t\u00eb d\u00ebrgohen nga qyteti n\u00eb fshat.\u00a0 Industria n\u00eb qytet nuk duhet t\u00eb mbetet n\u00eb vend.\u00a0 Idealet fallco nuk mobilizojn\u00eb, b\u00ebjn\u00eb rol negativ.\u00a0 Herojt\u00eb fallco nuk inkurajojn\u00eb heroiz\u00ebm por indiferentiz\u00ebm. . . .\u00a0 Idealet nuk imponohen me bajonata e as ndalohen me bajoneta. . .\u00a0 Nj\u00ebra prej t\u00eb dyve, ose idealet jan\u00eb t\u00eb drejta dhe nuk \u00ebsht\u00eb nevoja as p\u00ebr bajonetat as p\u00ebr mure izolimi, ose nuk jan\u00eb t\u00eb drejta dhe nuk kan\u00eb fuqi k\u00ebshtu si\u00e7 e kan\u00eb nis\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet varri i vendeve socialiste, sepse mundohen t\u00eb ndaloj\u00eb at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e koh\u00ebs, at\u00eb q\u00eb nuk mund t\u00eb ndalet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb televizor duhet t\u00eb jepen lirisht t\u00eb gjitha, me edukue rinin\u00eb, q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e zonja t\u00eb zgjedh\u00eb vet\u00eb, t\u00eb p\u00ebrbuzi t\u00eb keqen, t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00eb diferencimin.\u00a0 Do t\u00eb ket\u00eb njer\u00ebz q\u00eb imitojn\u00eb si majmuna, le t\u00eb ket\u00eb, do t\u00eb izolohen. Por jo ndalim me mure e bajoneta.\u00a0 . . .<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>. . . duke e \u00e7uar bised\u00ebn n\u00eb d\u00ebnimin e grupit t\u00eb A.\u00a0 K\u00ebll\u00ebzit, Zef Mala tha:<\/p>\n<p>Asgja p\u00ebr t&#8217;u \u00e7udit, nj\u00eb fund i logjiksh\u00ebm, vazhd\u00eb qysh n\u00eb themelimin e partis\u00eb.\u00a0 N\u00eb em\u00ebr t\u00eb diktatur\u00ebs s\u00eb proletariatit \u00ebsht\u00eb vendos diktatura e partis\u00eb.\u00a0 Pre\u00e7edent\u00ebt jan\u00eb krijuar qysh n\u00eb themelimin e partis\u00eb, kan\u00eb d\u00ebnuar nj\u00ebri tjetrin, gj\u00eb e rall\u00eb, jan\u00eb likuiduar dy K. Q.\u00a0 n\u00eb sasi.\u00a0 Pse ndodh ky fenomen? sepse nuk bajn\u00eb luft\u00eb t\u00eb hap\u00ebt politike n\u00eb parti, b\u00ebjn\u00eb amin, solidarizohen.\u00a0 Kur nuk kan\u00eb konviksione\u00a0 (bindje), jan\u00eb fallco b\u00ebjn\u00eb jet\u00eb t\u00eb dyfisht\u00eb, sepse jan\u00eb kund\u00ebr vij\u00ebs dhe solidarizohen me vij\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ruajt postin q\u00eb kan\u00eb.<\/p>\n<p>Pak burra kan\u00eb dor\u00ebzuar test\u00ebn e partis\u00eb p\u00ebr mos solidarizim me vij\u00ebn, sepse duhet t\u00eb dor\u00ebzojn\u00eb edhe postin.\u00a0 K\u00ebshtu fillojn\u00eb bisedat personale kund\u00ebr vij\u00ebs dhe p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb aventurjera dhe komplotist\u00eb e spiun\u00eb.\u00a0 Mua disa her\u00eb m\u00eb kanq ftuar t\u00eb futem n\u00eb Parti.\u00a0 Pse nuk kam hyr\u00eb? Sepse duhet t&#8217;i n\u00ebnshtrohem disiplin\u00ebs s\u00eb partis\u00eb, duhet t\u00eb aprovoj pa diskutim ato q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb par\u00eb dhe q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhen.\u00a0 Po t\u00eb ket\u00eb diskutim t\u00eb lir\u00eb do t\u00eb futesha n\u00eb parti<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Di Vittorio ka pas personalitet, qysh n\u00eb Ventotene kund\u00ebrshtonte rolin e Partis\u00eb n\u00eb sindikata, nuk pranonte q\u00eb sindikatat t\u00eb ishin rrip transmisioni i partis\u00eb. . Koha po verteton tha Zef Mala se marksizmi ka nevoj\u00eb t\u00eb revizionohet, t\u00eb mos merret si ideologji, por si metod\u00eb, P. sh.\u00a0 nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar pluralizmi i shoq\u00ebris\u00eb, nuk jan\u00eb zhduk\u00eb shtresat e mesme, teoria e mbivler\u00ebs nuk justifikon vetveten, revolucioni nuk u zhvillua n\u00eb v\u00ebndet m\u00eb t\u00eb zhvilluara, por n\u00eb v\u00ebndet m\u00eb t\u00eb prapambetura. Sot diktatura e proletariatit ka degjeneruar n\u00eb diktatur\u00eb t\u00eb nj\u00eb partie. Shteti ka degjeneruar n\u00eb pushtetin e sekretarit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, n\u00eb absolutizmin e nj\u00eb personi.\u00a0 Nuk mund t\u00eb ket\u00eb socializ\u00ebm pa liri demokratike.<\/p>\n<p>Lenini i kishte lejuar grupet mbrenda partis\u00eb, bile dhe disident\u00eb, k\u00ebto grupe i zhduki Stalini q\u00eb pushkatoi tre milion\u00eb antar\u00eb partie. Sipas Maqo \u00c7om\u00ebs, vazhdon Zef \u00a0Mala, n\u00eb vendin ton\u00eb deri n\u00eb vitin 1956 kan\u00eb kaluar n\u00ebp\u00ebr burgje e internime 436 000 mij\u00eb vet\u00eb, 1\/4 e popullsis\u00eb. . . . Socializmi nuk \u00ebsht\u00eb barazi n\u00eb fukar\u00ebll\u00ebk por barazi n\u00eb begati. \u00a0Edhe kultura nuk duhet t\u00eb zbres\u00eb n\u00eb nivelin e popullit, jo kultur\u00eb me \u00e7ifteli, por popullin me e ngrit n\u00eb nielin e kultur\u00ebs bot\u00ebrore, q\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb Bethovnin.<\/p>\n<p>Partit\u00eb komuniste t\u00eb Per\u00ebndimit zhvillohen n\u00eb vende q\u00eb kan\u00eb tradit\u00eb demokratike, ku socializmi nuk mund t\u00eb kuptohet pa liri demokratike, prandaj ata jan\u00eb jo p\u00ebr udh\u00ebheqjen e nj\u00eb partie por p\u00ebr pluralizmin, p\u00ebr shum\u00eb parti n\u00eb pushtet, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese bile dhe me u dor\u00ebzue pushtetin po qe se u paksohen votat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>. . . . . Nuk kuptoj p\u00ebrse nuk i lejojn\u00eb stacionet e huaja n\u00eb televizor, pamja e lir\u00eb do t\u00eb ndihmonte zhvillimin e popullit n\u00eb kultur\u00eb, shkenc\u00eb, n\u00eb njohjen e realitetit. Kur ai u p\u00ebrgjigj se kishin hallin e rinis\u00eb, mbas\u00eb shum\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb pa pjekur e imitojn\u00eb shpejt t\u00eb keqen, at\u00ebhere Zefi mori zjarr, duke folur si n\u00eb leksion: Krejt e kund\u00ebrta rinia nuk do t\u00eb imitonte, ajo do t\u00eb nxirrte vet\u00eb konkluzionet, po t&#8217;i lejshin lirisht stacionet n\u00eb televizor, po t&#8217;ja thuash t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn rinis\u00eb.\u00a0 Duke i ndaluar, rinia ka krijuar iluzione p\u00ebr per\u00ebndimin sikur \u00e7do gj\u00eb n\u00eb per\u00ebndim \u00ebsht\u00eb n\u00eb rregull, sikur ka boll\u00ebk, pun\u00eb, para.\u00a0 Pik\u00ebrisht sepse i ndalohet e v\u00ebrteta, rinia mendon t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e asaj q\u00eb i thuhet, \u00ebsht\u00eb instikti i rinis\u00eb q\u00eb t\u00eb besoj\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e asaj q\u00eb i servirin, i beson asaj q\u00eb i a ndalojn\u00eb.<\/p>\n<p>Vendi ka nevoj\u00eb p\u00ebr liri, demokraci e dituri. <strong>\u00a0<\/strong>Pa k\u00ebto asgj\u00eb nuk b\u00ebhet.\u00a0 Vendet socialiste kan\u00eb mbetur mbrapa pik\u00ebrisht, sepse nuk ka opinion publik secili pret se \u00e7&#8217;far\u00eb do t\u00eb thuhet n\u00eb gazet\u00eb e radio, pastaj t\u00eb flas\u00eb.\u00a0 Nuk \u00e7mohen njer\u00ebzit n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kapacitetit, por shihen garancit\u00eb politike din apo nuk din, por pak r\u00ebnd\u00ebsi ka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hendeku n\u00eb mes t\u00eb vendeve t\u00eb per\u00ebndimit nga pikpamja e zhvillimit dhe vendeve socialiste po shkon duke u thelluar dhe jo duke u ngushtuar.\u00a0 Plot kuadro nxjerrim ne por \u00e7far\u00eb niveli jan\u00eb, kuadro nominal, universitet nominal.\u00a0 Edhe ato pak gj\u00ebra q\u00eb m\u00ebsojn\u00eb, nuk kan\u00eb n\u00eb dor\u00eb ti zbatojn\u00eb.\u00a0 Por a i vjen ndonj\u00eb rezik vendit ton\u00eb nga mbr\u00ebnda p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb liris\u00eb, demokracis\u00eb e dituris\u00eb? Besa aspak! 100 vjet q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb pushtet me k\u00ebt\u00eb diktatur\u00eb q\u00eb kan\u00eb.\u00a0 Por e p\u00ebson vendi, do t\u00eb mbetemi mbrapa, shum\u00eb mbrapa, komunizmi nuk duhet dhe nuk mund t\u00eb jet\u00eb stanjacion.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8220;Komunizmi, si ideologji, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb utopi dhe, si nj\u00eb sistem politik, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb regres p\u00ebr njer\u00ebzimin&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8220;ne q\u00eb kontribuam p\u00ebr fitoren e k\u00ebsaj kolere q\u00eb mbolli zi, lot e helm n\u00eb zemr\u00ebn e popullit t\u00eb shum\u00ebvaujtur, na takon t&#8217;i k\u00ebrkojm\u00eb atij t\u00eb falur n\u00eb gjunj\u00eb e me zem\u00ebr n\u00eb dor\u00eb&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Mblodhi Bardhyl Selimi, 2 janar 2019<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zef Mala student n\u00eb Vien\u00eb (1934) &nbsp; Fragmente nga monografia &#8220;Zef Mala&#8221; e z. Astrit Jegeni &nbsp; N\u00eb 17.\u00a0 2. 1935 Revista &#8220;Fryma e Re&#8221; doli n\u00eb publik. N\u00eb kryeartikullin me titull &#8220;Dy Fjal\u00eb&#8221; shkruante: \u00a0&#8220;Brezi yn\u00eb i ri ka p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ma t\u00eb madhen kundrejt brezave t\u00eb ma vonsh\u00ebm, sepse lumt\u00ebnija e tyne dhe sistemacioni&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7623,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-7622","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7622","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7622"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7622\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7624,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7622\/revisions\/7624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7622"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}