{"id":7364,"date":"2018-06-28T14:09:31","date_gmt":"2018-06-28T14:09:31","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=7364"},"modified":"2018-06-28T14:09:31","modified_gmt":"2018-06-28T14:09:31","slug":"krim-pasioni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=7364","title":{"rendered":"Krim Pasioni"},"content":{"rendered":"<p><strong><em><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BLERTA-HAXHIAJ.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7190\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/BLERTA-HAXHIAJ.png\" alt=\"\" width=\"246\" height=\"157\" \/><\/a>Nga Blerta Haxhiaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Krimi i dhunsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb relativisht i drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb. T\u00eb dashurosh nuk \u00ebsht\u00eb mekat! Mekati \u00ebsht\u00eb t\u00eb mos zot\u00ebrosh m\u00ebnyr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb dashuruar. Dashuria \u00ebsht\u00eb Universale, ajo thjesht zgjedh <!--more-->formen me t\u00eb cil\u00ebn shfaqet. T\u00eb zot\u00ebrosh informacionin mbi krimin gjithmon\u00eb ka q\u00ebn\u00eb nj\u00eb mjet popullor p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb n\u00eb q\u00ebnd\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes. Politikat dhe studimi mbi krimin jan\u00eb mbi pasionet irracionale dhe intereset racionale. Efektet forcuese t\u00eb krimit i p\u00ebrkasin koh\u00ebs, individ\u00ebt kryejn\u00eb krime, planifikojn\u00eb, jan\u00eb pjes\u00eb e rrjeteve kriminale, burgosen aty ku lidhjet me t\u00eb burgosurit tjer\u00eb forcohen edhe m\u00eb shum\u00eb sepse ata mbajn\u00eb stigm\u00ebn e ish t\u00eb d\u00ebnuarve, gj\u00eb q\u00eb kufizon mund\u00ebsit\u00eb e tyre legjitime. Si nj\u00eb rreth vicioz i sjelljes kriminale, simbolika e politikave mbi parandalimin e krimit, k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebshkime dhe d\u00ebnime t\u00eb ashpra, t\u00eb cilat \u00e7ojn\u00eb n\u00eb rritjen e shpenzimeve, t\u00eb cilat i pasurojn\u00eb ekzekutimin dhe burokracit\u00eb penale. Pra, politika e krimit, jo vet\u00ebm krimi, \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb studim n\u00eb bashk\u00ebveprim mes pasionit dhe interesit vetjak. Triumfi i simbolik\u00ebs mbi disa lloje t\u00eb racionalizmi shprehet mes triumfit t\u00eb ekspresivitetit mbi besimin e asaj t\u00eb kontrrollit dhe rehabilitimit t\u00eb krimit racional. Dilemat e shumta t\u00eb politikave mbi krimin mund t\u00eb paraqiten si t\u00eb pambrojtura n\u00eb nivelin shoq\u00ebror dhe individual \u2013 te dikush q\u00eb i jep fund jet\u00ebs s\u00eb tij si pasoj\u3351 e ekuacionit ekonomik. Argument kund\u00ebr krimit t\u00eb pasionit \u00ebsht\u00eb vet\u00eb morali si prepozicion q\u00eb vras\u00ebsi e meriton t\u00eb vdes\u00eb mir\u00ebpo nga ana morale kjo bie na ndesh sepse krimi dhe vrasja jan\u00eb t\u00eb ndaluara. Leximi virtual dhe komunikimi virtual kan\u00eb zhvilluan nj\u00eb tejpopullim t\u00eb veprimit komunikativ si\u00e7 \u00ebsht\u00eb krimi i cili n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb primare shfaqet i drejt\u00eb dhe ka karakter social e ekonomik, n\u00eb instancat e vonshme jep totalisht t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e saj. Vras\u00ebsi, ai q\u00eb vret, pla\u00e7kit\u00eb, p\u00ebrdhunon dhe vjedh ka nj\u00eb karakter t\u00eb keq, prandaj se si t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb karakter i till\u00eb, tenton t\u00eb identifikoj\u00eb mbeshtetjen strukturore t\u00eb personalitetit t\u00eb njeriut ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb puna dhe oportuniteti. Dikush tjet\u00ebr fokusohet mbi familjen dhe religjonin, dikush mbi tradh\u00ebtin\u00eb dhe paran\u00eb. Frika m\u00eb e madhe n\u00eb publik \u00ebsht\u00eb shfaqja haptazi e k\u00ebtyre t\u00eb kombinuara s\u00ebbashku sepse aty shfaqen probleme q\u00eb duhet zgjidhur. Fokusimi i patologjive individuale sociale lirohet nga frika sistematike, pabarazia ekonomike dhe gjinore, preventivat japin nj\u00eb rrezik t\u00eb madh dhe serioz ndaj krimeve t\u00eb tilla q\u00eb ndodhin si krime pasioni apo krime ekonomiko-pasioni. Krimi dhe kriminelet nd\u00ebshkohen dhe d\u00ebnohen n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb gjenerata tjet\u00ebr e krimineleve t\u00eb ken\u00eb n\u00eb mendje s\u00eb \u00e7far\u00eb mund ndodh\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen po atyre. Aplikimet n\u00eb sociologji, filozofi dhe shkenca sociale jan\u00eb t\u00eb mbjellura n\u00eb ligj dhe psikologji. Ai q\u00eb jep m\u00ebsim shkenca politike dhe kriminologji eksploron politikat e simbolikave mir\u00eb t\u00eb njohura politike dhe se si ato jan\u00eb t\u00eb aplikuara n\u00eb krim. Turma dhe politikat komplekse t\u00eb krimeve mund t\u00eb kuptohen vet\u00ebm n\u00eb kontekstin e vlerave kulturore dhe kondicioneve sociale t\u00eb jet\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, morali nd\u00ebshkues, p\u00ebrgjigjet individuale t\u00eb pyetjve sociale, pabarazia gjinore dhe dallimi n\u00eb shtresa, ndoshta nuk po arrijme t\u00eb tolerojm\u00eb. \u201cVepra penale kryhet me pakujdesi kur personi, megjith\u00ebse nuk i d\u00ebshiron pasojat, e parashikon mund\u00ebsin\u00eb e ardhjes s\u00eb tyre dhe me mendjeleht\u00ebsi shpreson t\u2019i shmang\u00eb ato, ose nuk i parashikon, megjith\u00ebse sipas rrethanave duhej dhe kishte mund\u00ebsi t\u2019i parashikonte.\u201d\u00a0 &#8211; Neni 16 Kodi Penal RSH. Menaxhimi i rrezikut mund t\u00eb mos jet\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb n\u00eb menaxhim por p\u00ebrsa i p\u00ebrket dhunes nuk ka ndjenja t\u00eb ndryshme ndaj saj. Si domosdoshm\u00ebri p\u00ebr nga fuqia, politik-b\u00ebr\u00ebsit jan\u00eb fillestar n\u00eb dallimin e kujdessh\u00ebm t\u00eb krimineleve, pla\u00e7kit\u00ebsve dhe p\u00ebrdhunuesve. T\u00eb merresh m\u00eb ta \u00ebsht\u00eb shum\u00eb kontraversale dhe nj\u00eb mister n\u00eb vete, N\u00eb fund, ligji penal \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sistem d\u00ebnimi i bazuar n\u00eb ndjenjat e p\u00ebrbashk\u00ebta morale. Shumica prej nesh do t\u00eb pajtoheshin &#8211; n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb intuitive &#8211; se ata q\u00eb kryejn\u00eb vrasje me paramendim duhet t\u00eb marrin d\u00ebnimin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm, edhe pse mund t\u00eb mos pajtohemi n\u00ebse ky d\u00ebnim duhet t\u00eb jet\u00eb me vdekje. Por d\u00ebnimi p\u00ebrshtatet me krimin e kryer nd\u00ebrsa nd\u00ebshkimin shpirt\u00ebror q\u00eb ata do ta marrin do jete t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn. Ekonomia dyt\u00ebsore e fton dhun\u00ebn q\u00eb t\u00eb jet\u00eb sa m\u00eb aktive. Politikan\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb epok\u00ebn e tyre do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ata mos t\u00eb shfaqen t\u00eb but\u00eb ndaj krimit. P\u00ebrtej simbolik\u00ebs s\u00eb tyre opinion publik \u00ebsht\u00eb i zgjuar dhe kundrejt faturave e taksave q\u00eb shqiptar\u00ebt paguajn\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e politk\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme. Ligji forcon lidhjet e shumta, mbron individin, \u00ebsht\u00eb influencues dhe shum\u00eb z\u00ebm\u00ebrgj\u00ebr\u00eb n\u00eb kontributet sociale dhe t\u00eb siguris\u00eb si te legjlislator\u00ebt dhe te zbatuesit e ligjit. Vet\u00ebgjyq\u00ebsia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tipar karakteristik i shoq\u00ebris\u00eb shqiptare (n\u00ebse do q\u00eb nj\u00eb pun\u00eb ta b\u00ebsh mire, b\u00ebj\u00eb vet), por ata nuk e harrojn\u00eb se veprat penale ndahen n\u00eb krime dhe n\u00eb kund\u00ebrvajtje penale. \u201cVrasja e kryer n\u00eb gjendje t\u00eb tronditjes s\u00eb fort\u00eb psikike &#8211; Vrasja me dashje e kryer n\u00eb gjendje t\u00eb tronditjes s\u00eb fort\u00eb psikike t\u00eb \u00e7astit shkaktuar nga dhuna ose fyerja e r\u00ebnd\u00eb e viktim\u00ebs d\u00ebnohet me burgim gjer n\u00eb tet\u00eb vjet\u201d &#8211; Neni 82. Rritja e krimit m\u00eb shum\u00eb ngjason me rritjen industriale, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb mekat sepse n\u00eb vend t\u00eb q\u00eb rritet mir\u00ebq\u00ebnia e jetes\u00ebs dhe mbar\u00ebvajtja e individit brenda shoq\u00ebris\u00eb krimi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb si nj\u00eb kafe q\u00eb del e pi qet\u00eb e qet\u00eb n\u00eb nj\u00eb kafiteri. Racionaliteti dhe irracionaliteti nuk pushojn\u00eb shum\u00eb larg nj\u00ebra tjetres ato jan\u00eb si nj\u00eb p\u00ebrllogaritje q\u00eb her\u00eb del sakte dhe mire, here del gabim dhe mir\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Blerta Haxhiaj &nbsp; Krimi i dhunsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb relativisht i drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb. T\u00eb dashurosh nuk \u00ebsht\u00eb mekat! Mekati \u00ebsht\u00eb t\u00eb mos zot\u00ebrosh m\u00ebnyr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb dashuruar. Dashuria \u00ebsht\u00eb Universale, ajo thjesht zgjedh<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7190,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-7364","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7364"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7365,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7364\/revisions\/7365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}