{"id":6996,"date":"2017-12-24T14:18:37","date_gmt":"2017-12-24T14:18:37","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=6996"},"modified":"2017-12-26T13:04:04","modified_gmt":"2017-12-26T13:04:04","slug":"mendime-mbi-dy-poezi-te-pjeter-jakut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=6996","title":{"rendered":"Krijimtaria e poet\u00ebve t\u00eb Diaspor\u00ebs  (Rasti: Pjet\u00ebr Jaku)"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ermira-ymeraj1-e-plote.png\" rel=\"attachment wp-att-6998\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6998\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ermira-ymeraj1-e-plote-159x300.png\" alt=\"ermira ymeraj1 e plote\" width=\"159\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ermira-ymeraj1-e-plote-159x300.png 159w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/ermira-ymeraj1-e-plote.png 284w\" sizes=\"auto, (max-width: 159px) 100vw, 159px\" \/><\/a>Dr. Ermira Ymeraj<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Pjet\u00ebr Jaku si krijues larg atdheut i stisur nga malli dhe \u00a0nga poet\u00ebt e asaj kohe t\u00eb ndritur, t\u00eb Nolit, Konic\u00ebs, k\u00ebrkon q\u00eb t\u2019ia kthej\u00eb borxhin jet\u00ebs, konkretisht asaj jete q\u00eb zhvillohej n\u00eb vendlindjen e tij.<!--more--> \u00a0\u201c<em>N\u00eb Lak t\u00eb Drenit dhe Suk Bukur<\/em> \/ <em>E ka humb fyellin Lala Preng\u00eb.<\/em> \/ <em>As nip-st\u00ebrnipi nuk \u00ebsht\u00eb dukur,<\/em> \/ <em>T\u2019ia lidh\u00eb plag\u00ebt me nj\u00eb k\u00ebng\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb poezin\u00eb e tij k\u00ebrkon tema q\u00eb p\u00ebrcjellin breng\u00ebn e m\u00ebrgimtarit, k\u00ebrkon pasqyrimin e gjith\u00eb <em>plag\u00ebve<\/em> q\u00eb e p\u00ebrshkojn\u00eb at\u00eb. N\u00eb lirik\u00ebn<em> Vendit tim<\/em>, dhimbja e tij flet e djeg: <em>m\u00ebrgimm\u00ebrguar p\u00ebr tek ti, nj\u00eb zjarr i djegur q\u00eb m\u00eb djeg.<\/em> Autori si krijues, si bir i larguar nga vendlindja e sheh veten n\u00eb d\u00ebshmit\u00eb autoktone t\u00eb vendit t\u00eb tij, te lisat p\u00ebr t\u00eb lind e rilind vet\u00ebm n\u00eb atdheun e tij.<\/p>\n<p><em>Jam n\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e \u00e7do lisi<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u00eb kur lind edhe rilind<\/em><\/p>\n<p><em>apo: <\/em><strong>( Vendlindjes time, Moll\u00eb-Kuqe ), \u201c<\/strong><em>Thyhen dit\u00ebt mbi shk\u00ebmbinjt\u00eb, Vetmia kullat po i plas! Krojet rrjedhin lot\u00eb t\u00eb hirt\u00eb, Malet ne po na vijn\u00eb pas\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>L\u00ebnd\u00eb e poezis\u00eb p\u00ebr poetin jan\u00eb t\u00eb gjitha ato meditime q\u00eb e preokupojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare brenda dhe jasht\u00eb saj. N\u00eb poezi ai k\u00ebrkon \u201c<em>njeriun e koh\u00ebs<\/em>\u201d<em>,<\/em> nd\u00ebrsa si t\u00eb met\u00eb t\u00eb saj konsideron mospranin\u00eb e plot\u00eb t\u00eb njeriut n\u00eb t\u00eb. Mat\u00ebse e vler\u00ebs s\u00eb poezis\u00eb p\u00ebr Jakun \u00ebsht\u00eb tharmi i njeriut me mall p\u00ebr vendlindjen, p\u00ebr t\u00eb dashur\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn, t\u00eb drejt\u00ebn, kund\u00ebr kapjes s\u00eb njeriut nga makut\u00ebria p\u00ebr vesin, ndaj Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb munges\u00eb e p\u00ebrhershme:<\/p>\n<p><em>\u201cTi nuk e di,<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00eb gjitha m\u00ebrgimet e ngarkojn\u00eb mbi vete emrin t\u00ebnd,<\/em><\/p>\n<p><em>Rikthimet nga viset m\u00eb t\u00eb larg\u00ebta kan\u00eb emrin t\u00ebnd,<\/em><\/p>\n<p><em>Shqip\u00ebria ime, munges\u00eb e p\u00ebrhershme\u201d!<\/em><\/p>\n<p>Dhimbja p\u00ebr atdheun e bjerrun nga muret e heshtjes s\u00eb diktueme, b\u00ebjn\u00eb q\u00eb autori, nga ana e tij, t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb misionarin, pelegrinin q\u00eb vihet n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb mohuar, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb liris\u00eb q\u00eb digjet e flakohet n\u00eb mall dhe i ngjyros me metafora sugjestionuese, duke flakue imazhin e atdheut t\u00eb fjetun prej koh\u00ebsh n\u00eb muz\u00ebn e tij shtegtare. \u201c<em>M\u00eb b\u00ebni qytetar nderi n\u00eb Moll\u00eb t\u00eb Kuqe, Fshatin tim t\u00eb braktisur, Ku ret\u00eb e kalojn\u00eb Munell\u00ebn duke qar\u00eb! N\u00eb vendin m\u00eb t\u00eb bukur t\u00eb bot\u00ebs, Ku vet\u00ebm varrezat banojn\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb vargjet e tij, ndihet e v\u00ebzhgohen shprehjet e mendimeve q\u00eb ngjizin probleme njer\u00ebzore, g\u00ebzimi apo pik\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb. I thurur si varg i rimuar me gjuh\u00ebn e fantazis\u00eb dhe imazhit, ai p\u00ebrcjell bot\u00ebn e tij ndjesore.<\/p>\n<p><em>\u201cUdh\u00ebtoj err\u00ebsir\u00ebs, I p\u00ebrhumbur, i mbytur, Pa q\u00ebn\u00eb i verb\u00ebr\u201d!<\/em><\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00eb vjet\u00ebt e krijimtaris\u00eb s\u00eb tij letrare n\u00eb atdhe t\u00eb huaj, ai pohon e thot\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb: at\u00eb q\u00eb ndjen dhe e shpreh n\u00eb nj\u00eb varg t\u00eb endur me thjesht\u00ebsi.<\/p>\n<p><em>Diktatori: <\/em><em>Me pabesi shpellash, Monst\u00ebr ogurzez\u00eb p\u00ebr vendin e tij, Pa miq, pa shok\u00eb, pa ndjenj\u00eb. Metamrofoz\u00eb e keqe<\/em><em>, q\u00eb nuk dihet nga vjen&#8230; <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Krijuesi k\u00ebrkon mallin, rr\u00ebnojat, portretet e memorizuara n\u00eb kujtes\u00ebn e hapave t\u00eb dikursh\u00ebm, nd\u00ebrsa me artin e krijuesit jo m\u00eb fillestar, ai i jep jet\u00eb vargut fuqi kohore dhe \u00a0mesazhit dhe i p\u00ebrgjigjet q\u00ebllimit t\u00eb krijimit.<\/p>\n<p><em>\u201cEh at\u00ebher\u00eb, <\/em><\/p>\n<p><em>oho, sa mir\u00eb<\/em><\/p>\n<p><em>Gjith\u00eb kulltar\u00ebt do t\u00eb mb\u00ebrrijn\u00eb<\/em><\/p>\n<p><em>Gjysh\u00ebr-gjyshet do t\u00eb ngrihen<\/em><\/p>\n<p><em>T\u2019gjitha kullat do t\u00eb krihen\u201d!<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb poezin\u00eb e tij, autori shpreh e k\u00ebrkon hallet e njer\u00ebzve q\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar realitetin. Drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, ai transmeton nj\u00eb lloj realitetit me t\u00eb gjitha hije-dritat q\u00eb e p\u00ebrshkojn\u00eb bot\u00ebn e tij ndjesore. Udh\u00ebtim i pakthyesh\u00ebm ( Babait )<\/p>\n<p><em>\u201cGjyshja m\u00eb kish th\u00ebn\u00eb dikur, se njeriut, para se t\u00eb vdes\u00eb, shpirti i shkon gjithkund ku ai ka shkelur. Para se fryma t\u2019i soset dhe ajri t\u2019i b\u00ebh\u00ebt mal i r\u00ebnd\u00eb, shpirti udh\u00ebton, gjithkund mendja i ka shkuar\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Materiali\u00a0 poetik n\u00eb shum\u00eb tituj poezish si: <em>Vendit tim, Mirdita, Kthimi i emigrantit, Vdekja e varreve, Peisazh patriotik<\/em>; behet p\u00ebrcjell\u00ebs i shqet\u00ebsimeve jo vet\u00ebm t\u00eb nj\u00eb mikrobote njer\u00ebzore, por nj\u00eb makrobote emigrante, q\u00eb \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs. N\u00eb poezi ai k\u00ebrkon ndjeshm\u00ebrin\u00eb e njeriut me virtyt<em>,<\/em> nd\u00ebrsa thupron antivlerat, evidenton veset, d\u00ebshtimet, t\u00eb mirat po dhe gjen di\u00e7ka premtuese: \u2026<em>Nj\u00eb popull i lodhur, i k\u00ebrrusur nga vuajtjet<\/em><em>, Ve\u00e7 p\u00ebr t\u00eb mbijetuar.<\/em><em> Edhe pinjollet pa morfologji,<\/em><em> Q\u00eb ia mbajten kok\u00ebn n\u00eb duar dhe zun\u00eb karrigen e tij,<\/em> <em>Kemi p\u00ebr t\u2019i lejuar\u2026. <\/em><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Her\u00eb me shpirt rebelues, e her\u00eb me tone t\u00eb buta me nuanc\u00eb baladeske, n\u00eb poezit\u00eb <em>Pritje, Shkruar s\u2019di se kur, E shtun\u00eb, Let\u00ebr<\/em>, <em>\u00cbnd\u00ebrr<\/em>: m\u00ebton t\u00eb trajtoj\u00eb tem\u00ebn e dashuris\u00eb. Dashuria p\u00ebr vash\u00ebn \u00ebsht\u00eb terreni m\u00eb i\u00a0 p\u00ebrshtatsh\u00ebm n\u00eb\u00a0 p\u00ebrpjekjet e tij p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar vargje plot ndjesi p\u00ebr brendin\u00eb shpirt\u00ebroret\u00eb nj\u00eb burri.<\/p>\n<p><em>\u201cDashuria, <\/em><\/p>\n<p><em>Nuk e di se si vjen, Se kur mbaron e di, At\u00ebher\u00eb kur qielli zien, Dhe val\u00ebt flasin k\u00ebng\u00eb, Kur ret\u00eb p\u00ebrplasen, P\u00ebr t\u00eb derdhur shi, Ato m\u00eb pare, ran\u00eb, N\u00eb dashuri\u201d!<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn e poet\u00ebve m\u00ebrgimtar\u00eb, autori nuk hyn me droj\u00eb, sepse:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>N\u00ebse \u00e7do emigrant \/ <\/em><\/strong><strong><em>Do t\u00eb shkruante \/ <\/em><\/strong><strong><em>Dhimbjen e vet, \/ <\/em><\/strong><strong><em>N\u00eb bot\u00eb \u00a0\/ <\/em><\/strong><strong><em>Do t\u00eb kishte \/ <\/em><\/strong><strong><em>Nj\u00eb miliard \/ <\/em><\/strong><strong><em>Poet\u00eb\u201d! \u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jaku arrin atje ku synon me p\u00ebrkushtimin e krijuesit q\u00eb ruan origjinalitetit, p\u00ebrmes simbolove dhe metaforave poetike synon t\u00eb sjell\u00eb porosi\u00a0 t\u00eb kuptueshme.<\/p>\n<p>Tendenca e lirik\u00ebs s\u00eb dashuris\u00eb nuk synon kompleksitetin jet\u00ebsor, edhe kur mbetet n\u00eb brendin\u00eb e shpirtit t\u00eb tij krijues. N\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb t\u00eb brendshme shpirt\u00ebrore e mendimesh, <em>I sikletur, i vrerosur, <\/em>(Portret), p\u00ebr t\u00eb vizatuar t\u00eb bukur\u00ebn, t\u00eb dlirt\u00ebn ndjenj\u00eb t\u00eb dashuris\u00eb, autori nuk e ndal trokun e tij edhe pse ndoshta do t\u00eb vuaj\u00eb\u2026<\/p>\n<p>Do t\u00eb mbyt\u00ebm&#8230;<\/p>\n<p><em>\u201cPorsi kal\u00eb liruar freri \/ Trokun vet\u00ebs s\u2019do t\u2019ia ndaj \/ Do t\u00eb mbytem un\u00eb i mjeri \/ N\u00eb shpirt-mallin e asaj\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>Poezia e Pjet\u00ebr Jakut q\u00eb shpesh vjen nga nj\u00eb heshtje e brendshme e tij, n\u00eb momente t\u00eb caktuara shp\u00ebrthen, b\u00ebhet e zhurm\u00ebshme me synim edhe rebelizmin. Ky shp\u00ebrthim i menj\u00ebhersh\u00ebm, si rezultat i\u00a0 revolt\u00ebs q\u00eb ia shkakton <em>Lejimi i s\u00eb keqes<\/em> nga vet\u00eb populli q\u00eb e lindi dhe e rriti, ting\u00ebllon fuqish\u00ebm dhe b\u00ebhet refuzues i s\u00eb keqes, p\u00ebrmes shprehjeve t\u00eb poetike q\u00eb p\u00ebrcjellin fenomene t\u00eb ndryshme, ekstreme, q\u00eb e sh\u00ebmtojn\u00eb jet\u00ebn:<\/p>\n<p><em>E lejuam diktatorin t\u00eb ikte, pa e p\u00ebrz\u00ebn\u00eb<\/em><\/p>\n<p><em>Pa e tortutuar, pa e vrar\u00eb, pa i hy ferr\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb.<\/em><\/p>\n<p><em>Nj\u00eb popull i lodhur, i k\u00ebrrusur nga vuajtjet<\/em><\/p>\n<p><em>V\u00eb\u00e7 p\u00ebr t\u00eb mbijetuar.<\/em><\/p>\n<p><em>Edhe pinjoll\u00ebt pa morfologji,<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u00eb ia mbajt\u00ebn kok\u00ebn n\u00eb duar dhe zun\u00eb karrigen e tij,<\/em><\/p>\n<p><em>Kemi p\u00ebr t\u2019i lejuar\u2026. <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa vargjet: \u201c<em>Un\u00eb jam bir i marr\u00ebzis\u00eb, S\u2019e l\u00eb rehat imagjinat\u00ebn, N\u00eb udh\u00ebtim drejt pleq\u00ebris\u00eb, Asnj\u00ebher\u00eb nuk do t\u00eb plak\u00ebm\u201d<\/em>, jan\u00eb rezultat i ngadhnjimin t\u00eb poetit.<\/p>\n<p><em>\u201cMendime pa udh\u00eb, <\/em><em>Mendime t\u00eb mjegullta, Pushojn\u00eb n\u00eb mua, Her\u00eb m\u00eb marrin m\u00ebngjesin, Her\u00eb ma err\u00ebsojn\u00eb mesditen, N\u00eb vend t\u00eb m\u00eb vrasin,ma vjedhin diten.\u201d <\/em>vijn\u00eb n\u00eb kuptimin e nj\u00eb situate reflektuese, ai nuk i fshihet realitetit para syve t\u00eb bot\u00ebs dhe m\u00ebnyr\u00ebs jo transparente p\u00ebr vendime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, ai \u00ebsht\u00eb aty p\u00ebrmes shprehjes metaforike, q\u00eb n\u00ebnkupton forc\u00ebn e vargut t\u00eb mallit t\u00eb emigrantit n\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn e bes\u00ebtarit: Q\u00eb un\u00eb t\u2019u pri p\u00ebrjet\u00ebsisht maleve\u2026.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Gjer ku dielli shkon e vjen<\/p>\n<p>Le t\u00eb jem p\u00ebr vendin tim<\/p>\n<p>Dhe pse larg, nj\u00eb gur i r\u00ebnd\u00eb!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dr. Ermira Ymeraj<\/p>\n<p><em>Shkod\u00ebr, m\u00eb 25.12.2017<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Ermira Ymeraj \u00a0 Pjet\u00ebr Jaku si krijues larg atdheut i stisur nga malli dhe \u00a0nga poet\u00ebt e asaj kohe t\u00eb ndritur, t\u00eb Nolit, Konic\u00ebs, k\u00ebrkon q\u00eb t\u2019ia kthej\u00eb borxhin jet\u00ebs, konkretisht asaj jete q\u00eb zhvillohej n\u00eb vendlindjen e tij.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6997,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-6996","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-letersi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6996","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6996"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6996\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7001,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6996\/revisions\/7001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}