{"id":6753,"date":"2017-08-14T21:43:08","date_gmt":"2017-08-14T21:43:08","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=6753"},"modified":"2017-08-14T21:43:19","modified_gmt":"2017-08-14T21:43:19","slug":"liria-pozitive-e-besimit-dhe-liria-negative-e-besimit-habermas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=6753","title":{"rendered":"Liria pozitive e besimit dhe liria negative e besimit – Habermas"},"content":{"rendered":"

\"BLERTA<\/a>Blerta Haxhiaj <\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

H<\/strong>abermas Jurgen me nj\u00eb teori normative n\u00eb m\u00ebnyre t\u00eb kujdeshme na tregon se si duhet te jete (\u2026.) dhe jo se si \u00ebsht\u00eb (\u2026.). Nj\u00eb ngjajshmeri me Hanna Arend \u2013 ku e gjith\u00eb puna e saj \u00ebsht\u00eb n\u00eb kuader t\u00eb politikes dhe jo p\u00ebr politik\u00ebn. Gjendja shpirt\u00ebrore karakterizohet nga dy tendenca primare t\u00eb cilat jan\u00eb\u00a0 – ekspansioni i konceptimeve natyraliste mbi boten dhe ndikimi politik i fanatizmave fetare. \u2018Commonsense\u2019 qytetar vihet n\u00eb sprov\u00eb dhe ato fetare dhe jo fetare mundohen t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb \u2018Modus Vivendi\u2019\u00a0 q\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb rregullsi dhe n\u00eb harmoni s\u00eb bashku. Ku \u00ebsht\u00eb momenti p\u00ebr inkuadrimin e elementeve teknike? \u2013 Krijimi i opinionin dhe shprehja e vullnetit t\u00eb lire n\u00eb shoqerit\u00eb demokratike mund t\u00eb funksionoj\u00eb dhe t\u00eb realizohet at\u00ebher\u00eb kur qytetaret p\u00ebrmbushin pritjet e mundshme n\u00eb qytetarin\u00eb e sjelljeve dhe n\u00eb komunikimin e tyre. Nuk \u00ebsht\u00eb e lehte t\u00eb komunikohet mes dy apo m\u00eb shum\u00eb religjoneve sepse l\u00ebm\u00eb vend keqkuptimeve dhe konflikteve qoft\u00eb verbale \u2013 simbolike apo fizike. Q\u00eb bindja fetare t\u00eb realizohet edhe n\u00eb komunikim duhet t\u00eb respektohet ajo,\u00a0 duhet t\u00eb gjendet rruga e duhur p\u00ebr k\u00ebte komunikim.\u00a0 Dialogu midis Natyralizmit dhe Religjonit (mes asaj qe rritet nga vet\u00ebvetja dhe t\u00eb sh\u00ebnjtes) si element inkuadrohet sekularizmi, roli, poziviteti dhe negativiteti i saj mir\u00ebpo pa harruar teknikat dhe elementet n\u00eb komunikim sepse n\u00ebpermes komunikimit shprehin njohurite dhe dijet. Habermas n\u00eb \u201cTheory\u00a0of Communicative Action<\/em>\u201d, religjonin e trajton nga nj\u00eb prespektive sociologjike. Si nj\u00eb m\u00ebnyre arkaike e integrimit social, q\u00ebkur at\u00ebher\u00eb, sidoqoft\u00eb, ai eksploron rolin e religjonit n\u00eb politik dhe marr\u00ebdhenien midis \u201cmetodikes\u201d religjoze dhe filozofike t\u00eb diskursit. Filozofia hyn n\u00eb loje vetem me an\u00ebn sekulare<\/strong> : \u2013 \u201cUn\u00eb b\u00ebj dallimin n\u00eb mes termit \u2018sekular\u2019 dhe atij \u2018sekularist\u2019. N\u00eb ndryshim me pozicionin mosp\u00ebrfilles t\u00eb nj\u00eb personi sekular apo jobesimtar, i cili mban qendrim agnosticist p\u00ebrkundrejt\u00eb vlerave fetare, sekularist\u00ebt hyjn\u00eb n\u00eb polemike me doktrinat fetare t\u00eb cilat, megjithat\u00eb tezat e tyre t\u00eb pap\u00ebrligjura shkencerisht g\u00ebzojn\u00eb sidoqoft\u00eb nj\u00eb peshe shoq\u00ebrore. Sot sekularizmi shpesh mb\u00ebshtetet mbi nj\u00eb natyraliz\u00ebm t\u00eb rrepte, do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb natyralizem t\u00eb argumentuar shkenc\u00ebrisht. Ndryshe nga rasti i relativizmit kulturor n\u00eb k\u00ebte rast mua nuk me duhet t\u00eb marr qendrim p\u00ebr sfondin filozofik. Sepse n\u00eb bashkelidhjen ton\u00eb mua m\u00eb intereson \u00e7eshtja n\u00ebse zhvleft\u00ebsimi sekular i fese, kur nj\u00eb dite ai pranohet nga shumica dermuese e qytetarve sekulare, do t\u00eb p\u00ebrputhet, p\u00ebrgjith\u00ebsisht, me raportin e skicuar t\u00eb barazise shtet\u00ebrore \u2013 qytetare dhe diferencave kulturore\u201d Si filozof ky autor (Jurgen Habermas) ka p\u00ebrshkruar qasjen e tij si nj\u00eb \u2018ateizem metodologjik\u2019, e cila n\u00ebnkupton nj\u00eb lloj eksperimenti n\u00eb demitiligjizimin radikal e cila sidoqoft\u00eb \u00ebsht\u00eb e hapur. E shikuar nga ky k\u00ebnveshtrim nuk do t\u00eb n\u00ebnkuptoje q\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb e pakuptueshme apo e v\u00ebshtire nga ana e reflektimit teologjik. Ai garanton at\u00eb\u00a0 q\u00eb quhet aft\u00ebsit\u00eb e panevojshme p\u00ebr kuptimin q\u00eb jan\u00eb t\u00eb ruajtura n\u00eb gjuhen religjoze. Aftesi t\u00eb cilat nuk jan\u00eb t\u00eb reduktuara n\u00eb arsye filozofike dhe sekulare. Autori insiston n\u00eb diferencen mes m\u00ebnyres diskursive filozofike dhe teologjike, si nj\u00eb refleksion i fatit, teologjia nuk mund t\u00eb heqe dore nga esenca e vet n\u00eb eksperiencen religjoze dhe rituale. Si pasoj\u00eb ajo reziston si apologji e cila synon t\u00eb jap\u00eb (gjeneroje) besime religjoze nga premisat filozofike. K\u00ebt\u00eb revizionim Habermas e zhvillon n\u00eb dialogun e zhvilluar me Cardinal Ratzinger (Pope Benedict XVI), k\u00ebtu verehet se sa shum\u00eb filozofia per\u00ebndimore p\u00ebrmban trash\u00ebgimi Kristiane, ku filozofet asimilohen duke ndjekur idete e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb, autonomise dhe t\u00eb justifikimit; historia dhe kujtesa; fillimi i ri; inovacioni; kthimi; alienimi; rimish\u00ebrimi; individualizmi dhe komuniteti. Idea e Krishtert\u00eb se qenia njer\u00ebzore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb imazh i Zotit ka q\u00ebn\u00eb nj\u00eb bazament i r\u00ebnd\u00ebsishem p\u00ebr teorine morale\u2013politike perendimore. E cila n\u00ebse p\u00ebrkthehet n\u00eb idene religjoze nga k\u00ebndveshtrimi sekular \u2018njeriu si i barabart\u00eb n\u00eb dinjitet dhe respekt i pakusht\u00ebzuar\u2019. K\u00ebtu mund\u00ebsohet lidhja mes mund\u00ebsive t\u00eb shprehjeve t\u00eb diferencuara dhe ndjeshm\u00ebrise e cila derivon n\u00eb ato jet\u00eb t\u00eb cilat kan\u00eb konsumuar, semundje sociale, d\u00ebshtimi n\u00eb jete dhe deformimi i relacionit njerezor. N\u00eb m\u00ebnyren e veprimit apo pragmatizmit religjoni mund t\u00eb prese ose t\u00eb kete p\u00ebrmbajtje njoh\u00ebse integrale e cila nuk \u00ebsht\u00eb ezauruar nga mundimet sekulare. Habermas duket q\u00eb ka lokalizuar kufijte e eksperimentit t\u00eb tij metodologjik t\u00eb demitiligjizimit.<\/strong> Autori evokon p\u00ebr nj\u00eb dialog n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn format e p\u00ebrbashk\u00ebta sekulare dhe religjoze mund t\u00eb m\u00ebsojne nga njera-tjetra. K\u00ebtu lidhja mes menyres sekulare dhe religjoze ateron ne ate pozicion ne te cilen Habermas e quan dhe e vendose religjonin ne sferen publike<\/em><\/strong>. Jo \u00e7do hapesire publike p\u00ebrben nj\u00eb sfere publike? Duhet t\u00eb plot\u00ebsohen disa kushte q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbushen kriteret p\u00ebr sfere publike, pra jo \u00e7do hap\u00ebsire p\u00ebrben nj\u00eb habitat (gjendje) t\u00eb sferes publike.\u201dP\u00ebr ta njohur t\u00eb ve\u00e7ant\u00ebn n\u00eb natyren sociale t\u00eb njeriut, duhet p\u00ebrkthyer fjale p\u00ebr fjale formulimi i famshem i Aristotelit, me \u00e7ka njeriu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zoom politikon<\/strong>: njeriu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kafsh\u00eb politike, do t\u00eb thote nj\u00eb kafshe ekzistuese n\u00eb hap\u00ebsiren publike. Me sakte mund edhe t\u00eb thuhej: njeriu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kafshe, i cili fale nd\u00ebrthurjes se tij fillestare n\u00eb nje rrjetezim publik t\u00eb marr\u00ebdhenieve sociale vetem atehere i zhvillon kompetencat e veta, t\u00eb cilat e b\u00ebjne ate nj\u00eb personalitet \u2026 Ne, njerezit m\u00ebsojme nga njeri \u2013 tjetri dhe kjo \u00ebsht\u00eb e mundshme vetem n\u00eb hap\u00ebsiren publike t\u00eb nj\u00eb mjedisi kulturor stimulus\u201d Sfera publike lidhet me strukturat dhe pasojat e qellimeve se p\u00ebrse nj\u00eb sfere e till\u00eb ekziston. Shpeshhere kur flasim p\u00ebr sferen publike kihet parasysh se sfera e mediave, nj\u00eb nga elementet qe e p\u00ebrbejne sferen publike. Habermasi vinte n\u00eb dukje se p\u00ebrmasa e sferes publike kerkon t\u00eb p\u00ebrligje t\u00eb drejten e pushtetit t\u00eb saj politik duke k\u00ebmb\u00ebngulur n\u00eb karakterin universal t\u00eb burimeve normative t\u00eb cilave individet i drejtoheshin. Habermas sferen publike e sheh si nje ideal vleresues ku ndryshimi ne sferen publike nenkupton fuqin\u00eb korrigjuese t\u00eb saj duke paraqitur nj\u00eb p\u00ebrmase normative dhe aksiologjike q\u00eb i njihen sferes publike si nj\u00eb tip \u2013 ideal. \u201cPer sferen publike t\u00eb qytetarise ashtu si\u00e7 shihet nga Habermas, si nj\u00eb arene e debatit publik, te informuar dhe rezonues \u2026.\u201d N\u00eb diskutim domethene n\u00eb debat, p\u00ebr t\u00eb ditur n\u00ebse \u2018k\u00ebrkesat e vlefshmerise\u2019 t\u00eb paraqitura n\u00eb aktin e kominikimit jan\u00eb gjithashtu t\u00eb perligjura ku b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr \u2018perpikeri\u2019\u2013\u2018 saktesi \u2018 dhe \u2018\u00e7iltersi\u2019. Q\u00eb diskutimi t\u00eb rrjedhe mir\u00eb duhet siguruar q\u00eb \u00e7do pjesemarres ka nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb shpalosur \u2018p\u00ebrpikm\u00ebrin\u00eb\u2019 e mendimit te tij, t\u00eb k\u00ebrkoje t\u00eb vleresohet \u2018sakt\u00ebsia\u2019 e tij dhe t\u00eb parashtrohe hapur \u2018\u00e7iltersine\u2019 e tij. Relacioni n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbajtjes jan\u00eb detyrat e qytetarve besimtare p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkthyer religjonin e tyre t\u00eb bazuar mbi thirrjeve apo shprehjeve sekulare, mundesisht t\u00eb hapura ndaj arsyes. P\u00ebr Habermasin besimi nuk duhet n\u00ebnvleresuar si nj\u00eb force ekzistenciale e religjonit, se si besimi p\u00ebr disa besimtare mund t\u00eb siguroj\u00eb bazat e mjaftueshme p\u00ebr drejtimet e tyre politike, edhe at\u00ebhere kur arsyeja publike mund t\u00eb merret si mb\u00ebshtet\u00ebs\u00eb e k\u00ebtyre pikepamjeve. \u00c7eshtja e cila besimtaret e p\u00ebrshtatin n\u00eb religjonin e tyre nga pik\u00ebpamjet sekulare si justifikim imponon ngarkesa t\u00eb panevojshme t\u00eb k\u00ebtij lloji. P\u00ebrgjigjet e k\u00ebrkuara p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lloj p\u00ebrshtatshm\u00ebrie ndoshta u pershtaten vetem politikaneve dhe personaliteteve publike n\u00ebn institucionet e pushtetit t\u00eb cilet e b\u00ebjn\u00eb, aplikojne dhe ekzekutojne ligjin<\/strong>. Jo vet\u00ebm n\u00eb sferen publike mirepo edhe n\u00eb ambientet e pushtetit, arsyeja religjoze mund t\u00eb jete e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb justifikuar vendimet shtrenguese ligjore dhe administrative. \u201cSekularizmi i pushtetit shtet\u00ebror ishte p\u00ebrgjigjja e p\u00ebrshtatshme ndaj luft\u00ebrave konfensionale t\u00eb fillimeve t\u00eb Eres s\u00eb Re. Parimi i \u2018ndarjes se shtetit nga kisha\u2019 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbushur shkall\u00eb-shkall\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme n\u00eb legjislacionin e vendeve te ndryshme. Dora dores pushteti shtet\u00ebror merrte karakter sekular, me p\u00ebrpara vetem sa t\u00eb duruara, u jepeshin t\u00eb drejta t\u00eb metejshme \u2013 pas lirise s\u00eb besimit s\u00eb fundi edhe e drejta p\u00ebr ushtrimin e lire dhe t\u00eb barabarte t\u00eb besimit. Nj\u00eb v\u00ebshtrim historik mbi k\u00ebt\u00eb pro\u00e7es t\u00eb v\u00ebshtire dhe q\u00eb zgjati deri ne shek. XX mund t\u00eb na jape informacion t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr premisat e arritjes s\u00eb \u00e7mueshmerise t\u00eb nj\u00eb lirie besimi gjith\u00ebp\u00ebrfshirese, t\u00eb p\u00ebrgjithshme dhe t\u00eb barazvlefshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetaret\u201d Habermasi q\u00ebndron n\u00eb premisen se parimin e neutralitetit e zhb\u00ebn at\u00eb q\u00eb n\u00ebngjesh demokracin\u00eb moderne konstitucionale, me ndarjet e saj t\u00eb kishave dhe statusit. K\u00ebtu \u00ebsht\u00eb idea se t\u00eb gjitha vendimet politike duhet (patjeter) t\u00eb formulohen n\u00eb at\u00eb gjuhe e cila \u00ebsht\u00eb e barabarte p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetaret, dhe duhet (patjet\u00ebr) t\u00eb jete e mundshme q\u00eb t\u00eb justifikohet n\u00eb po at\u00eb gjuhe. Mirepo ka edhe t\u00eb tille q\u00eb e kund\u00ebrshtojne k\u00ebt\u00eb ide p\u00ebr nj\u00eb demokraci te legjitimuar. Respektivisht presupozohet se pro\u00e7edurat dhe vendimet duhet t\u00eb veprojne me nj\u00eb background t\u00eb barabarte p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetaret, edhe pse demokracia duhet t\u00eb mbaj\u00eb legjitimitetin e vet dhe t\u00eb shmange disfunksionimet prap\u00eb se prap\u00eb derivon te pushteti. P\u00ebrmbajta e k\u00ebtyre debateve shtrihet mbi barr\u00ebn e qytetarve, besimtaret mund t\u00eb ken\u00eb si objektiv teorite e Habermasit i cili tenton t\u00eb vendose\u00a0 planin asimetrik<\/strong> mbi barren e tyre, nga ana institucionale duke tejkaluar m\u00ebnyrat sekulare t\u00eb justifikimit. Jobesimtaret nuk kan\u00eb nevoje t\u00eb mbajn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin justifikim religjoz. K\u00ebtu Habermas ofron hipotezen se besimtaret dhe jo \u2013 besimtaret jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb nj\u00eb pro\u00e7es komplementar t\u00eb m\u00ebsimit n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn nga \u00e7do an\u00eb mund t\u00eb mesojn\u00eb nga njeri \u2013 tjetri, si nj\u00eb pro\u00e7es kooperativ mesimi. \u201cNd\u00ebrkaq mbetet gjithnj\u00eb e diskutueshme se si n\u00eb rastin konkret do t\u00eb hiqet kufiri mes liris\u00eb positive t\u00eb besimit, pra t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ushtruar besimin t\u00ebnd dhe liris\u00eb negative t\u00eb besimit, p\u00ebr t\u00eb mos q\u00ebn\u00eb i detyruar t\u2019u n\u00ebnshtrohesh praktikave fetar\u00eb t\u00eb besimeve t\u00eb tjera. Por n\u00eb nj\u00eb demokraci, t\u00eb d\u00ebmtuarit \u2013 qoft\u00eb edhe jo drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb \u2013 marrin pjese edhe vet\u00eb n\u00eb procesin e vendimmarrjes\u201d. P\u00ebrshtatja mund\u00ebson q\u00eb t\u00eb shtrohen pyetje dhe \u00e7eshtje nga t\u00eb dy an\u00ebt, besimtari e cili k\u00ebrkon argumente t\u00eb pranueshme publicistike nd\u00ebrkohe q\u00eb jo\u2013besimtari mundohet ta afroj\u00eb religjonin si nj\u00eb burim t\u00eb mundshem t\u00eb mendimit, ku t\u00eb gjitha t\u00eb v\u00ebrtetat e ekzistences njer\u00ebzore jan\u00eb t\u00eb relevuara. \u201cKuptimi deontologjik i vlefshmerise s\u00eb normave, nd\u00ebrkohe t\u00eb b\u00ebra problematike, shpalosen n\u00eb kushtet e diskursit si ideja posttradicionale e v\u00ebrtet\u00ebsise s\u00eb marrjes parasysh n\u00eb m\u00ebnyre t\u00eb barabarte t\u00eb interesave. Nevoja arsyetuese, e shtrir\u00eb n\u00eb vete normat, me pas t\u00ebrheqe vemendjen n\u00eb desiratin e nj\u00eb parimi perkates t\u00eb moralit, i cili si rregull argumentuese mund t\u00eb b\u00ebnte t\u00eb mundshme nje konsensus t\u00eb arsyetuar mbi normat e diskutueshme dhe me k\u00ebt\u00eb mund t\u2019i\u00a0 ruante moralin edhe n\u00eb kushtet moderne nj\u00eb domethenie kognitive\u201d Habermasi sugjeron disa shtrirje t\u00eb mundshme te besimtaret, ku n\u00eb per\u00ebndim n\u00eb fund t\u00eb fundit, t\u00eb Krishteret nuk jan\u00eb edhe aq t\u00eb ngarkuar ashtu si\u00e7 mendohet, pas t\u00eb gjithave disa nga idete sekulare t\u00eb cilat informojn\u00eb nj\u00eb demokraci konstitucionale informojn\u00eb edhe t\u00eb drejtat individuale t\u00eb patjetersueshme, liria dhe pelqimi qe origjinen e kan\u00eb n\u00eb Krishterim. Disa arsye te religjoni, ato mund t\u00eb ken\u00eb dal\u00eb n\u00eb siperfaqe n\u00eb m\u00ebnyre inteligjente si nj\u00eb prepozicion te jo-besimtaret, e t\u00eb cilat nuk mund t\u00eb p\u00ebrshtaten nga eksperienca e jetes apo te fati, sidoqofte mbetet e r\u00ebndesishme q\u00eb jo-besimtaret t\u00eb mesojn\u00eb nga besimtaret dhe duhet q\u00eb besimtaret t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb avantazh epistemologjik n\u00eb k\u00ebt\u00eb pro\u00e7es p\u00ebrshtatshm\u00ebrie apo ndryshe pro\u00e7esi determinues ose nj\u00eb permbajtje sekulare t\u00eb p\u00ebrshtatshme t\u00eb jet\u00eb e bazuar mbi arsyen. Objektivizmi presupozohet se sipas k\u00ebndveshtrimit t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb asimetri mes arsyes publike sekulare nga e cila n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e saj ka akses n\u00eb parimet e tij, dhe arsyet religjoze nga e cila vetem besimtaret kan\u00eb akses t\u00eb plote.<\/p>\n

P\u00ebrndryshe mb\u00ebshtjetja objektive nga pozicioni i Habermasit \u00ebsht\u00eb t\u00eb drejtoj\u00eb at\u00eb objektivitet e cila thirret n\u00eb p\u00ebrmbledhje ku t\u00eb t\u00ebr\u00eb parimet e t\u00eb gjitheve kan\u00eb nj\u00eb akces t\u00eb barabarte duhet t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb priviligjuar n\u00eb diskursin politik. P\u00ebr t\u00eb refuzuar pozicionin publik t\u00eb arsyes sekulare, n\u00eb nj\u00eb shoqeri pluraliste, \u00ebsht\u00eb si t\u00eb thuash aty nuk ka arsye publike, \u00e7do prespektive e qytetarit qofte religjoze apo jo \u00ebsht\u00eb e kuptueshme q\u00eb t\u00eb jete e barabarte me te tjeret. \u201cDoemos \u2018toleranca\u2019 nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7eshtje vet\u00ebm e ligjv\u00ebnies dhe ligjzbatimit, ajo duhet praktikuar n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme. Tolerance do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb besimtaret, besimtaret ndryshe dhe jobesimtaret t\u00eb pohojne reciprokisht bindje, praktika dhe forma jetesore q\u00eb ata vete nuk i pranojn\u00eb\u201d Mos t\u00eb harrojme se dikush mund t\u00eb heqe asimetrine mes aksesit t\u00eb arsyes sekulare dhe religjoze duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb diskurs t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb pranueshme p\u00ebr t\u00eb gjitha parimet, mir\u00ebpo kjo v\u00ebshtire mund t\u00eb justifikoje eksperiencen ekzistenciale. Diskursi diskursiv i diskutimit, pohimi q\u00eb konsiston n\u00eb zberthimin racional t\u00eb objektit p\u00ebr t\u00eb cilin mendohet, gjykohet e cila eshte e kunderta e intuites. Nd\u00ebrthurja simpatike shoq\u00ebri \u2013 politike \u2013 religjon t\u00eb derivon n\u00eb kanale t\u00eb shumta t\u00eb komunikimit, p\u00ebr t\u00eb shkuar atje duhet kuptuar se \u00e7fare \u00ebsht\u00eb natyraliz\u00ebm, sekular, sfere publike, hap\u00ebsir\u00eb publike, demitiligjizimi (deligjitimi i mitit) dialogu q\u00eb th\u00ebrret autori ka format e p\u00ebrbashk\u00ebta q\u00eb mund t\u00eb m\u00ebsojne nga njera \u2013 tjetra, liria negative dhe liria positive e besimit.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Blerta Haxhiaj \u00a0 Habermas Jurgen me nj\u00eb teori normative n\u00eb m\u00ebnyre t\u00eb kujdeshme na tregon se si duhet te jete (\u2026.) dhe jo se si \u00ebsht\u00eb (\u2026.). Nj\u00eb ngjajshmeri me Hanna Arend \u2013 ku e gjith\u00eb puna e saj \u00ebsht\u00eb n\u00eb kuader t\u00eb politikes dhe jo p\u00ebr politik\u00ebn.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6418,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6753","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6753","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6753"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6755,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6753\/revisions\/6755"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}