{"id":6085,"date":"2016-05-19T22:29:25","date_gmt":"2016-05-19T22:29:25","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=6085"},"modified":"2016-05-19T22:29:25","modified_gmt":"2016-05-19T22:29:25","slug":"shenime-kritike-per-botimet-e-reja-te-flutura-ackes-dhe-reshida-cobes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=6085","title":{"rendered":"Shenime kritike per botimet e reja te Flutura A\u00e7kes dhe Reshida \u00c7obes"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/A.-MONDA-MOISIU.png\" rel=\"attachment wp-att-6086\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-6086\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/A.-MONDA-MOISIU.png\" alt=\"A. MONDA MOISIU\" width=\"129\" height=\"192\" \/><\/a>Nga Raimonda Moisiu<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Shpirti nuk gjykohet\u2026\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Esse analiz\u00eb rreth v\u00ebllimit poetik, \u201cFtes\u00eb p\u00ebr Flirt\u201d e\u00a0 autores Flutura Acka <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Shkruar nga Raimonda MOISIU <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ambicioze dhe e m\u00ebncur, e palodhur, e q\u00ebndrueshme dhe e pap\u00ebrkulur, ajo \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb njer\u00ebzores dhe s\u00eb bukur\u00ebs. S\u00eb bashku me talentin e lindur, aft\u00ebsit\u00eb gjeniale dhe shpirtin krijues, e kujdes\u00ebshme deri n\u00eb skrupulozitet, p\u00ebr t\u00eb portretizuar q\u00ebniet njer\u00ebzore, p\u00ebrvojat dhe t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn jet\u00ebsore, <!--more-->at\u00eb\u00a0 humanen t\u00eb prekshmen e patund\u00ebshme, her\u00eb pesimiste dhe her\u00eb optimiste,\u00a0 kurajoze dhe dekurajoze, forca e saj ideore nga p\u00ebrmbajtja e detajizimitthell\u00ebsisht, filozofike, sociale dhe letraro-artistik, analiz\u00eb e holl\u00ebsishme e ngjarjeve dhe fakteve, problemeve t\u00eb mprehta t\u00eb dram\u00ebs sociale,\u00a0 q\u00eb karakterizojn\u00eb veprat e shkrimtares dhe poetes, Flutura Acka,e kan\u00eb shnd\u00ebrruar at\u00eb, nj\u00eb nga shkrimtaret m\u00eb t\u00eb\u00a0 r\u00ebnd\u00ebsishme dhe me em\u00ebr n\u00eb letrat shqipe. Dhe jo vet\u00ebm kaq! Edhe m\u00eb tej gadishullit Ballkanik. Autore profilike e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb romanesh dhe v\u00ebllimeve me poezi, e vler\u00ebsuar me cmime komb\u00ebtare e nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00eb karrier\u00ebn e saj mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse,\u00a0 t\u00eb gjat\u00eb krijuese letraro-artistike dhe dokumentare, Flutura Acka, na ka dh\u00ebn\u00eb gjithcka nga talenti dhe shpirti krijues i saj. Me vitalitetin e saj krijues, n\u00eb veprat realiste t\u00eb Ack\u00ebs, fokusi kryesor \u00ebsht\u00eb sfondi jet\u00ebsor e njer\u00ebzor n\u00eb kultur\u00ebn e nj\u00eb kombi, me marr\u00ebdh\u00ebniet midis burrit e gruas, jet\u00ebn e brend\u00ebshme t\u00eb grave dhe vendi i tyre n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb moderne. N\u00eb nj\u00eb epik\u00eb dimensionale dhe t\u00eb guxim\u00ebshme, studiuese,\u00a0 dhe me nj\u00eb skedar t\u00eb gjer\u00eb letraro-artistike dhe\u00a0 dokumentar, e mir\u00ebvendosur n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr galaktik\u00eb; midis\u00a0 dialogut intim dhe shoq\u00ebror, romantizmit dhe njer\u00ebzores, midis\u00a0 identitetit dhe rolit t\u00eb tij,\u00a0 midis brezave dhe kufirit t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb thyerjes s\u00eb brezave, f\u00ebmij\u00ebs e prindit, vetes dhe t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb e rrethojn\u00eb, midis bot\u00ebs shpirt\u00ebrore\u00a0 t\u00eb brend\u00ebshme dhe asaj t\u00eb jasht\u00ebme,\u00a0 vdekjes dhe radiografis\u00eb s\u00eb shpirtit t\u00eb dhimbjes e t\u00eb mbijetes\u00ebs, t\u00eb dashuris\u00eb dhe intimitetit t\u00eb shpirtit, t\u00eb kaluar\u00ebs e s\u00eb tashmes, p\u00ebr t\u2019i hapur udh\u00ebn e shpres\u00ebs dhe jet\u00ebs, -individuales, kolektives dhe gjith\u00ebsis\u00ebme v\u00ebshtrimin kah e ardhm\u00ebja. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, Acka hyn n\u00eb rolin e psikologes dhe sociologes, historianes e analistes, duke qen\u00eb e lir\u00eb, me brisht\u00ebsin\u00eb dhe sinqeritetin e saj eternal dhe universal t\u00eb shpirtitt\u00eb lir\u00eb, q\u00eb\u00a0 kurr\u00ebnuk gjykohet! Krijimtaria e saj si n\u00eb proz\u00eb e poezi, konsiderohet dialog shum\u00ebdimensional e gjithp\u00ebrfshir\u00ebs mbi tema t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb koh\u00ebs q\u00eb jeton, n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e interesave t\u00eb saj dhe t\u00eb p\u00ebrfshirjes t\u00eb vet\u00eb autores n\u00eb\u00a0 bashk\u00ebbisedimin letraro-artistik,\u00a0 interpretuese e ndjenjave dhe mendimeve njer\u00ebzore, t\u00eb cilat mbartin mjesht\u00ebrin\u00eb\u00a0 aristike, lirike e filozofike q\u00eb m\u00eb shum\u00eb ndjehet sesa shprehet, duke e b\u00ebr\u00eb proz\u00ebn dhe poezin\u00eb e saj me nj\u00eb feminitet t\u00eb k\u00ebndsh\u00ebm, metafora t\u00eb goditura, plot dashuri e dhimbje.<\/p>\n<p><strong>\u201cFtes\u00eb p\u00ebr flirt\u201d, <\/strong>titullohet libri me poezi, i shkrimtares Flutura Acka, i sapo dal\u00eb nga sht\u00ebpia botuese<strong> \u201cSkanderbeg Books\u201d, Tiran\u00eb, <\/strong>t\u00eb cilin autorja ka zgjedhur t\u00eb mos e ndaj\u00eb n\u00eb kapituj respektiv\u00eb, por i ka mir\u00ebvendosur poezit\u00eb,\u00a0 si nj\u00eb poem\u00eb e t\u00ebr\u00eb. Duke lexuar poezit\u00eb e k\u00ebtij v\u00ebllimi poetik, del n\u00eb konkluzionin se titulli <strong>\u201cFtes\u00eb p\u00ebr flirt\u201d, <\/strong>\u00ebsht\u00eb alegorik dhe unik, i cili merr kuptimin e dyfisht\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e tij. N\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen njer\u00ebzore t\u00eb gjith\u00eb \u201cflirtojm\u00eb\u201d n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, sepse edhe vet\u00eb jeta lind nga flirti, gjallohet po nga \u201cflirti\u201d, dhe ec\u00ebn me koh\u00ebn e p\u00ebr koh\u00ebn, po nga flirti. Ky lloj dualiteti alegorik, \u00ebsht\u00eb metafora josh\u00ebse\u00a0 dhe elokuente\u00a0 n\u00eb kufijt\u00eb e meditimit dhe t\u00eb dialogut, q\u00eb autorja eksploron testamentin e shpirtit t\u00eb lir\u00eb dhe t\u00eb besueshm\u00ebris\u00eb n\u00eb lirin\u00eb e vet\u00ebreflektimit shpirt\u00ebror, manifest fem\u00ebror, qytetar dhe intelektual n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb bashk\u00ebkohores. Poetesha Acka, n\u00ebp\u00ebrmjet pen\u00ebs poetike dhe vargjeve lirike,\u00a0 refuzon rolin e viktim\u00ebs n\u00eb dashuri, jet\u00ebn social-politike dhe n\u00eb art, duke thyer heshtjen dhe tabut\u00eb, pranon t\u00eb \u201cflirtoj\u00eb\u201dme misionin e gjallimit t\u00eb jet\u00ebs, si pjes\u00eb e s\u00eb t\u00ebr\u00ebs, universit njer\u00ebzor e shpirt\u00ebror dhe dukurive t\u00eb tyre psikollogjike:<strong> \u201cFjal\u00eb er\u00ebs i them, puhis\u00eb f\u00ebshf\u00ebrim\u00eb,\/E pagjum\u00eb \u00ebndrr\u00ebs pres t\u00eb vish,\/Port\u00ebn hapur e gjen, shpirti im,\/Bot\u00ebn ne ta harrojm\u00eb dashurisht.\u201d (poezia \u201cDashurisht\u201d f.22). <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cFtes\u00eb p\u00ebr flirt\u201d, <\/strong>nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm ftesa p\u00ebr pasion apo intimitet biollogjik, por \u00ebsht\u00eb;\u201cftesa p\u00ebr t\u00eb biseduar\u201d lirsh\u00ebm me vitalitetin dhe intimitetin lirik e nj\u00eb shpirti t\u00eb trazuarn\u00eb harmoni me kontrastet shoq\u00ebrore, forc\u00ebs sociale, ngarkes\u00ebs emocionale\u00a0 dhe psikollogjin\u00eb e saj.<\/p>\n<p>Pra, poetja Acka \u201cflirton\u201d duke iu g\u00ebzuarreales\u00a0 dhe emocionit t\u00eb castit, duke i dh\u00ebn\u00eb frym\u00eb poetike ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore, besimit n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e sfid\u00ebs e dashuris\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn e me jet\u00ebn. Realistedhe moderne, ironike dhe dramatike, me ndjenj\u00eb e ngroht\u00ebsi, mall e breng\u00eb, brisht\u00ebsi fem\u00ebrore,\u00a0 ironi e sarkaz\u00ebm, e vet\u00ebdijshme dhe e guxim\u00ebshme, qytetari dhe inteligjenc\u00eb, autorja \u201cflirton\u201d ndjesh\u00ebm, me liriz\u00ebm t\u00eb holl\u00eb, ton historik dhe atdhedashuri, social dhe komb\u00ebtar. Acka ndjehet tejet koncize dhe e vetmuar duke ofruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paralele nj\u00eb sistem vlerash sociale, filozofike, historike, lirike dhe at\u00eb erotike,\u00a0 n\u00eb\u00a0 diagram\u00ebn e dramave t\u00eb vogla e t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen njer\u00ebzore.<\/p>\n<p><strong>\u201cN\u2019kull\u00ebn e rrnueme prej ikjes,\/Prej zanash,\/Prej frym\u00ebsh,\/Prej ahtesh,\/T\u2019panjoftun,\/Numuroj ushtar\u00ebt e betejave t\u00eb andrr\u00ebs,\/P\u00ebrdit,\/e sillem si gur shpatit,\/Si gog\u00ebl e humbun,\/Natyr\u00ebs s\u00eb pasos\u00eb,\/Un\u00eb hici,\/N\u00eb rropam\u00ebn e gjam\u00ebs,\/Nj\u00eb Atdhe t\u00eb pamujtun,\/P\u00ebr fmin\u00eb,\/P\u00ebr shtratin\/P\u00ebr vorrin,\/K\u00ebrkoj.\/Por Atdheu m\u00eb shklet, Si ran\u00eb e im\u00ebt gishtash t\u2019pabindun t\u00eb rrin\u00eb bashk\u00eb,\/Si uj i rrjedhun prej birash,\/Ku streha unj\u00ebt nga vitet,\/E mban zorit muran\u00ebn e lasht\u00eb,\u201d(Poemth, Kang Gegnisht, f.63)<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb t\u00ebr\u00eb konceptimin e vargut poetik dhe fizionomin\u00eb e tij, Acka sintetizon motivet kryesore me ndjeshm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb dhe\u00a0 koloritit t\u00eb pasur figurativ n\u00eb poezi, q\u00eb nga romantizmi brenda mendimit mbizot\u00ebrues t\u00eb poezis\u00eb moderne, deri n\u00eb motivimin e luft\u00ebs p\u00ebr jet\u00ebn e mbijetes\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e bosht\u00eb t\u00eb farsave dhe mureve social\u00eb, e palodhur n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb nj\u00eb bote ndryshe, nga ajo e padobishmja dhe e pavler\u00eb:<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00a0 Kuku, Atdhe,\/N\u2019dor t\u2019kujt ke mbet,\/Me mbet Atdhe!\u201d<\/strong>Acka shfryt\u00ebzon\u00a0 ndjesh\u00ebm mjesht\u00ebrin\u00eb e vet artistike me mendimet dhe idet\u00eb thell\u00ebsisht filozofike, t\u00eb rr\u00ebnjosura k\u00ebto n\u00eb imazhe konkrete, vizuale dhe simbolike, me \u00a0stil\u00a0 mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs dhe kuptimplot\u00eb, q\u00eb i mbart t\u00eb dyja: t\u00eb shprehurin e nj\u00eb shpirti t\u00eb lir\u00eb dhe\u00a0 kontrastet e dy aspekteve n\u00eb virtuozitetin e poezis\u00eb, p\u00ebr v\u00ebshtrimin e ngulur e\u00a0 t\u00eb patundur\u00a0 prek\u00ebs, drith\u00ebronj\u00ebs dhe mall\u00ebngjyes t\u00eb poetes, \u00a0n\u00eb kufijt\u00eb e t\u00eb pamundur\u00ebs. Gjetjet e goditura t\u00eb fabul\u00ebs s\u00eb poezis\u00eb, episodike dhe estetike jan\u00eb karakteristik\u00eb e persionalitetit krijues t\u00eb vet\u00eb autores, kontrasti midis realitetit dhe fantazis\u00eb, se si n\u00eb\u00a0 t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb jan\u00eb gj\u00ebrat dhe\u00a0 se si ne i perceptojm\u00eb ato t\u00eb jen\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u201c Vitesh,\/nuk e ndala dot,\/bloj\u00ebn e madhe t\u00eb\u00a0 shpirtit,\/q\u00eb m\u00eb endet bot\u00ebs,\/kahmos, si kaike.\/Atdhe, shpesh t\u2019i ndjej poplat,\/mbi shpin\u00eb, e n\u00eb kryet, q\u00eb i ul durimsh\u00ebm.\u201d (Poezia \u201cAtdhedashuri\u201d, f.70)<\/strong><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht forc\u00ebs s\u00eb atdhedashuris\u00eb, q\u00eb dominon n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e nj\u00eb bote t\u00eb eg\u00ebr e t\u00eb padrejt\u00eb, Acka \u201cflirton\u201dme<strong>\u00a0 \u201cbloj\u00ebn e madhe t\u00eb shpirtit\u201d,-<\/strong>incidente\u00a0 dramatike natyrore t\u00eb jet\u00ebs, por q\u00eb\u00a0 \u00ebsht\u00eb ende;<strong> \u201ceshtra jote, diku n\u00eb terrina\u201d, <\/strong>t\u00eb cilat\u00a0 ekzistojn\u00eb mes trupit dhe shpirtit, reales dhe mitikes, qet\u00ebsis\u00eb dhe l\u00ebvizjes, dhe<strong> \u201cm\u00eb trembin me miopi mizore\u201d &#8211;<\/strong>shprehet poetja.Me stilin e saj karakteristik p\u00ebr t\u00eb paraqitur t\u00eb kund\u00ebrtat, Acka zbulon var\u00ebsin\u00eb e natyr\u00ebs me perceptimin e shpirtit t\u00eb lir\u00eb dhe syrin e vizionit poetik, p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb kuptim e vler\u00eb, Atdhedashuris\u00eb:<strong> \u201cZ\u00ebr vend,\/n\u00eb do t\u00eb jesh nj\u00eb form\u00eb,\/nj\u00eb p\u00ebrmbajtje,\/nj\u00eb kuptim,\/nj\u00eb ngjyr\u00eb,\/nj\u00eb njoll\u00eb\u201d, &#8211;<\/strong>po aq sa edhe p\u00ebrfytyrimeve t\u00eb aft\u00ebsive njer\u00ebzore, dhimbjes e\u00a0 lot\u00ebve q\u00eb derdhim n\u00eb heshtje, dhe na japin forc\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar shpagimin, t\u00eb cilat dalin nga koha e frik\u00ebs e tragjedis\u00eb, vuajtjes e trishtimit: <strong>\u201c Un\u00eb hesht,\/por edhe t\u00eb hesht marr shpagim\u201d! <\/strong>Sa bukur poetja komplikon dhe humanizon n\u00eb poezin\u00eb \u201cAtdhedashuri\u201d!<\/p>\n<p>N\u00eb\u00a0 nj\u00eb nga poezit\u00eb e saj m\u00eb t\u00eb mira dhe e trisht\u00eb, e titulluar<strong>\u201c Vdekja e fqinj\u00ebs\u201d, <\/strong>ku Acka, n\u00ebp\u00ebrmjet metaforave, legjitimon\u00a0 melankolin\u00eb dhe trishtimin n\u00eb nj\u00eb t\u00eb\u00a0 vetme n\u00eb vazhd\u00eb t\u00eb perceptimit t\u00eb origjinalitetit dhe ngjasimit t\u00eb castit kalimtar trishtues,\u00a0 meditimit dhe dilem\u00ebs:<strong>\u201cDor\u00ebzuar engj\u00ebllimit,\/ti ve grimin e fundit t\u00eb p\u00ebrkories njer\u00ebzore,\/dhe e pret pa pendes\u00eb gjykimi.\/Tani n\u00eb shpell\u00ebn e madhe,\/m\u00ebsuar t\u2019i themi,\/apartamenti yt, shpellon vec heshtja.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Hipoteza metaforike e Ack\u00ebs p\u00ebrforcon stilin e saj karakteristik dhedialektik,\u00a0 n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb shtjelluar qart\u00eb e mir\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebniet mes realitetit t\u00eb gj\u00ebrave\u00a0 dhe kuptimit t\u00eb tyre, g\u00ebzimet e hidh\u00ebrimet e t\u00eb p\u00ebrditshmes njer\u00ebzore.\u00a0 Acka kontraston dy m\u00ebnyrat; zbules\u00ebn, n\u00ebn petkun e vdekjes; <strong>\u00a0\u201c Askush tha n\u00eb vdiqe e bukur,\/e bukura ime,\/Askush tha n\u00eb vdiqe e heshtur,\/e heshtura ime.\u201d, <\/strong>-dhe shmangjes hedonistike t\u00eb saj. Nj\u00eb grua ka vdekur dhe duhet t\u00eb tregojm\u00eb dh\u00ebmbshurin\u00eb e mir\u00ebnjohjen njer\u00ebzore. Me stilin e saj t\u00eb gjall\u00eb aforistik, plot talent, mjesht\u00ebri artistike dhe\u00a0 thelbin filozofik t\u00eb psikikes, poetja,\u00a0 n\u00ebn l\u00ebkur\u00ebn poetike, na jep thelbin e jetuar t\u00eb nj\u00eb jete dhe\u00a0\u00a0 ballafaqimin e realitetit t\u00eb saj dhe p\u00ebrvojave jet\u00ebsore; munges\u00ebn, dhimbjen e shpres\u00ebn,\u00a0 duksh\u00ebm n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb normalitetit brenda shpirtit dhe ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore, b\u00ebrtham\u00ebn e kuptimit mes jet\u00ebs e vdekjes;<strong>\u201cFytyra jote n\u00ebn qelqe, p\u00ebrcjell nj\u00eb qeshje ironike,\/q\u00eb sfidon shp\u00ebrfilljen bot\u00ebs s\u00eb madhe,\/q\u00eb nuk e diti se,\/\u00ebngj\u00ebjt, ndonj\u00ebher\u00eb, jan\u00eb edhe t\u00eb gjall\u00eb,\/dhe pret pa pendesa gjykim,\u201d <\/strong>Poetja e koncepton bot\u00ebn e vet me forc\u00ebn e vargut. Vargjet poetike n\u00eb poezia <strong>\u201cVdekja e fqinj\u00ebs\u201d, <\/strong>deklamojn\u00eb idet\u00eb dhe lidhjet\u00a0 dialektike mes njer\u00ebzve dhe natyr\u00ebs, evoluon z\u00ebrin lirik, retrospektiv\u00ebn erotike,\u00a0 shpirt\u00ebroren e psikiken, metamorfoza t\u00eb\u00a0 jet\u00ebs k\u00ebto, q\u00eb jan\u00eb edhe\u00a0 karakt\u00ebristikat\u00a0 e stilit poetik t\u00eb Ack\u00ebs. Z\u00ebri i saj poetik modulon nga m\u00eb e thjeshta e naivja, deri te t\u00ebr\u00ebsia e kompleksiteti i nj\u00eb bote t\u00eb cudit\u00ebshme, por q\u00eb Acka zbulon t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet e paradoksit dhe ambiguitetit plot gjall\u00ebri, mencuri dhe intensitet ironik. Kjo strategji poetike e Ack\u00ebs,\u00a0 n\u00ebnkupton negotacionin delikat dhe meditimin brilant t\u00eb poetes, shpjeguar far\u00eb qart\u00eb n\u00eb vargjet e fundit t\u00eb poezis\u00eb:<strong>\u201c Pragun e ka z\u00ebn\u00eb ngrica,\/e dimrit t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb munges\u00ebs.\/Reklamat kapic\u00eb do ta mbysin,\/pa e ditur kur e kush t\u2019i jap\u00eb fshes\u00ebn.\/Ti qiri i bardh\u00eb,\/ n\u00eb laryshit\u00eb e koh\u00ebs q\u00eb t\u00eb derdhi vetmi, thurr p\u00ebrhirje intime, t\u00eb fqinj\u00ebrimit t\u00eb njeriut njeri!\u201d, <\/strong>u jep shpjegim karakteristikave t\u00eb stilit t\u00eb saj\u00a0 n\u00ebp\u00ebrmjet gjuh\u00ebs dhe ngarkes\u00ebs emocionale, sepse ndjeshm\u00ebria shpirt\u00ebrore \u00ebsht\u00eb e patjet\u00ebrsueshme.<\/p>\n<p>Poetja Flutura Acka me mjesht\u00ebri filozofike e artistike dhe solemnitet kuptimplot\u00eb, mir\u00ebkuptimi, sinqeriteti dhe vendosm\u00ebri, b\u00ebn kompromis me forc\u00ebn e vargut\u00a0 n\u00ebt\u00ebr\u00ebsin\u00eb e bot\u00ebs s\u00eb brend\u00ebshme njer\u00ebzore\u00a0 dhe hyjnore,\u00a0 n\u00eb t\u00eb gjitha dimensionet e dualitetit e polaritetit t\u00eb jet\u00ebs e vdekjes.<\/p>\n<p>N\u00eb vargjet lirik\u00eb t\u00eb poezis\u00eb me titull <strong>\u201cDashuri q\u00eb ec\u00ebn<\/strong>\u201d,\u00a0 Acka mediton\u00a0 forc\u00ebn\u00a0 simbolike t\u00eb natyr\u00ebs njer\u00ebzore dhe shpirtit t\u00eb lir\u00eb, marr\u00ebdhnien q\u00eb p\u00ebrfshin variablat e tyre, dhe varg\u00ebzimi i poetes;<strong>\u201c Ti je qenie brenda meje.\/- <\/strong>funskionon paralelisht me p\u00ebrjetimin e forc\u00ebs s\u00eb\u00a0 dashuris\u00eb, emocion i brisht\u00eb i clit\u00ebr, q\u00eb transformohet n\u00eb instrumentin e poetes p\u00ebr t\u00eb materializuar konceptimin e vargut\u00a0 dhe fizionomin\u00eb e tij.<\/p>\n<p><strong>\u201cDashuri, t\u00eb kisha dashur t\u00eb ishe, i dashur,\/nj\u00eb shum\u00ebp\u00ebrmas\u00eb, t\u00eb t\u00eb prekja,\/Nj\u00eb dashuri n\u00eb ecje,\/nj\u00eb siluet\u00eb,\/thonj, nerva\u2026.qeliza e inde konkret\u00eb.\/Aniprap\u00eb,\/dashuri je,\/mjegull n\u00eb kufijt\u00eb e rejsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebrkimit tim,\/beft globin e mbyllt\u00eb t\u00eb d\u00ebshirave t\u00eb mia.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Acka n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtyre vargjeve t\u00eb ndjeshme lirike dhe erotike,kombinon\u00a0 monolgun e brend\u00ebsh\u00ebm, ku forca\u00a0 e dashuris\u00eb dhe natyra e q\u00ebndrueshme e saj me\u00a0 but\u00ebsin\u00eb, dhimbjen e\u00a0 trisht\u00eb e t\u00eb brisht\u00eb t\u00eb llojit njer\u00ebzor, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb\u00a0 p\u00ebrjetimevedhe p\u00ebrvojave jet\u00ebsore t\u00eb nj\u00eb zemre humane;<strong> \u201cDashuria,\/nj\u00eb tok\u00eb mes nesh,\/ku as vemi,\/as e kemi,\/C\u2019mbetet tjet\u00ebr,\/jan\u00eb fjal\u00eb,\/humbasin,\/t\u2019i themi.\u201d,-<\/strong>duke e mbartur at\u00eb, dashurin\u00eb si shp\u00ebtimtaren e bot\u00ebs njer\u00ebzore.<\/p>\n<p><strong>\u201cUn\u00eb e lexoj pritjen t\u00ebnde,\/Biri im,\/n\u00eb ecejak\u00ebne paqet\u00eb,\/q\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb kam,\/se i lumtur \u00ebsht\u00eb kush ka p\u00ebr t\u00eb pritur.\/Por N\u00ebna \u00ebsht\u00eb aty,\/m\u00eb e brishta qenie fem\u00ebr,\/me posesionin e saj sentimentesh trazuar,\/krijes\u00eb e nd\u00ebrtuar me cudin\u00eb e durimit,\/b\u00ebhet sy.\u201d (Poezia \u201cPritja jote\u201d, Birit,f.45).<\/strong>Acka transmeton ndjesh\u00ebm e me talent energjit\u00eb pozitive n\u00eb k\u00ebto vargje, duke i ndar\u00eb me audienvc\u00ebn e lexuesve, edhe p\u00ebr faktin se ndjeshm\u00ebria e tyre analoge i jep kuptim, simbolit t\u00eb dashuris\u00eb njer\u00ebzore, kuptimit metaforik emocional, origjinal dhe njer\u00ebzor, se si ne e perceptojm\u00eb at\u00eb; pra jeta lind nga flirti dhe dhimbjet e lindjes:<strong> \u201c Biri im,\/frym\u00ebs m\u2019i jep kuptim,\/e jet\u00ebn ma dizenjon me drit\u00eb,\/Burri i vog\u00ebl q\u00eb hov maturi,\/e me t\u2019bukurat revolta adoleshente,\/t\u2019i ik\u00ebsh, f\u00ebmij\u00ebris\u00eb ti,\u201d&#8211;<\/strong>dhe se si ne i kap\u00ebrxejm\u00eb kufijt\u00eb e mitit n\u00eb progres q\u00eb merr kuptim t\u00eb ri simbolik njer\u00ebzor, N\u00ebn\u00eb&amp;Bir;<strong>\u201cTi mbetesh Bir, ti Bir,\/E t\u00eb t\u2019vij\u00eb era Njeri!\u201d,-<\/strong>q\u00eb\u00a0 natyrisht n\u00eb vetvete k\u00ebto jan\u00eb metafora thell\u00ebsisht njer\u00ebzore t\u00eb g\u00ebrshetuara me mjesht\u00ebri ndjenj\u00eb e dashuri,\u00a0 artistike dhe filozofike.Autorja flet me ndjenj\u00ebn e shpirtit, pjes\u00eb qelizore e cila shnd\u00ebrrohet n\u00eb forc\u00eb shpirt\u00ebrore q\u00eb noton n\u00eb optimizmin dhe shpres\u00ebn tek ardhm\u00ebria.<\/p>\n<p>P\u00ebrjetimet, kujtimet konkrete dhe origjinale, q\u00eb t\u00eb dyja kan\u00eb historin\u00eb e tyre dhe p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb specifike, Acka,<strong> \u201cnj\u00eb grua-limf\u00eb\u201d, <\/strong>krijon dicka madh\u00ebshtore, personale, private dhe intime duke e\u00a0 kryq\u00ebzuar historin\u00eb e kujtimeve me nostalgji e dashuri:<strong> \u201cKthjell\u00ebt sonte,\/Trieste trandet territ tretur,\/n\u00ebp\u00ebr blu.\/N\u00eb Piazza del\u2019Unita,\/hapash penguar,\/nj\u00eb grua tymiset mes zjarresh adoleshente,\/pa e ditur se rinia koh\u00ebsh ka shkuar.\/Rrudhat\u00a0 n\u00eb pasqyr\u00eb turbullojn\u00eb ndjenj\u00ebn,\/q\u00eb koklavitet n\u00eb rrjedh\u00ebn e limf\u00ebs.\u201d<\/strong>K\u00ebto kujtime, momenteve t\u00eb vecanta,\u00a0 ndjenjave mistike Acka i b\u00ebn t\u00ebr\u00ebsisht pjes\u00eb t\u00eb shpirtit t\u00eb saj dhe u jep nj\u00eb dimension t\u00eb ndjesh\u00ebm, t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, t\u00eb pavdek\u00ebshme, eternal, dhe t\u00eb prek\u00ebshme;<strong> \u201c Tutje, n\u00eb kryqet e rrug\u00ebve, kujtimet kryq\u00ebzojn\u00eb krenarin\u00eb,\/ shtylla, hije,t\u00eb dikurshmit dashnor\u00eb,\/n\u00eb sken\u00ebn q\u00eb dhez\u00ebllin aktrojn\u00eb,\/por t\u00eb vetmuar\u00ebn spektatore tukequr nga befit,\/edhe fryma e tremb.\u201d <\/strong>Acka ka krijuar nj\u00eb klim\u00eb intime, ngacmuese\u00a0 dhe nostalgjike, q\u00eb\u00a0 e b\u00ebn poezin\u00eb m\u00eb t\u00eb kuptueshme e ndjesore, me fenomenologjin\u00eb e p\u00ebrfytyrimeve, duke hedhur drit\u00eb n\u00eb shum\u00eb aspekte t\u00eb p\u00ebrvojave jet\u00ebsore:<strong> \u201c N\u00eb k\u00ebt\u00eb vend historish t\u00eb m\u00ebdha,\/nuk po ditke, grua,\/as t\u00eb vogl\u00ebn t\u00ebnde t\u00eb mbrosh, ti?!\u201d\u00a0 &#8211;<\/strong>q\u00eb burojn\u00eb s\u00eb brend\u00ebshmi p\u00ebr shkak t\u00eb moralit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, duke i shfaqur ato mes origjinalitetit dhe fuqis\u00eb shpreh\u00ebse t\u00eb t\u00eb kund\u00ebrtave. Gjithkush gjen veten n\u00eb poezin\u00eb e titulluar;<strong>\u201cKujtimet q\u00eb kryq\u00ebzojn\u00eb historin\u00eb\u201d, (f. 36).<\/strong><\/p>\n<p>V\u00ebllimi poetik,<strong> \u201cFtes\u00eb p\u00ebr flirt\u201d, <\/strong>\u00ebsht\u00eb\u00a0 nj\u00eb v\u00ebllim alegorik dhe unik, -vargjet poetike lirike e t\u00eb cilit shpesh i tejkalojn\u00eb kufijt\u00eb e tradit\u00ebs dhe forc\u00ebs s\u00eb zakonit, arrijn\u00eb n\u00eb nivelin e guximit, heroikes dhe origjinalitetin e tyre, fuqis\u00eb sensuale shprehe\u00ebse dhe erotikes,\u00a0 duke sjell\u00eb universalen dhe p\u00ebrjet\u00ebsimin e p\u00ebrvojave jet\u00ebsore, q\u00eb eksplorojn\u00eb intensitetin e liris\u00eb individuale dhe kolektive, t\u00eb liris\u00eb s\u00eb shpirtit dhe ftes\u00ebs p\u00ebr t\u00eb \u201cflirtuar\u201d me brisht\u00ebsin\u00eb e intimitetit njer\u00ebzor dhe me t\u00eb gjith\u00eb faktor\u00ebt social\u00eb, historik\u00eb dhe psikollogjik\u00eb t\u00eb\u00a0 aseteve njer\u00ebzor\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u201cFtes\u00eb p\u00ebr flirt\u201d, <\/strong>\u00ebsht\u00eb forca e aspirat\u00ebs substanciale t\u00eb liris\u00eb s\u00eb shpirtit dhe mosgjykimit t\u00eb tij, konkludimi erotik dhe lirik i titullit,\u00a0 tek i cili\u00a0 impresionet dhe t\u00eb shprehurit, poetja Flutura Acka\u00a0 flirton pa u epur m\u00eb dashurin\u00eb njer\u00ebzore, dhe i jep gjithkujt mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb jetuar dhe kuptuar jet\u00ebn ashtu si vjen e t\u00eb ofrohet me misterin eternal t\u00eb natyr\u00ebs njer\u00ebzore. Dashuria njer\u00ebzore mes vedit dhe njer\u00ebzve q\u00eb na rrethojn\u00eb, shp\u00ebton bot\u00ebn!<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Raimonda MOISIU<\/strong><\/p>\n<p><strong>HARTFORD CT USA <\/strong><\/p>\n<p><strong>Mars 2016,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Flirt i Per\u00ebndish\u00ebm<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Esse-analiz\u00eb e detajuar rreth v\u00ebllimit poetik \u201cFlirtoj me Universin\u201d, t\u00eb\u00a0 poetes s\u00eb Haiku-t shqiptar, Reshida Coba.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Shkruar nga Raimonda MOISIU <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Poeti dhe poezia i japin kuptim jet\u00ebs, dashuris\u00eb, respektimit\u00a0 t\u00eb bot\u00ebs njer\u00ebzore dhe hyjnore , vlerave dhe atributeve qytetare, intelektuale e komb\u00ebtare, me integritetin krijues t\u00eb tyre, q\u00eb jan\u00eb\u00a0 vlera t\u00eb\u00a0 domosdoshme n\u00eb vetvete dhe mbartin filozofin\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn dhe me jet\u00ebn. Botimi\u00a0 i nj\u00eb libri\u00a0 me poezi \u00ebsht\u00eb shpirti mitik i poetit\/poetes, \u00ebsht\u00eb\u00a0 vigjilja mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs\u00eb me rrjedh\u00ebn e vet\u00ebekzistenc\u00ebs dhe but\u00ebsin\u00eb\u00a0 e t\u00eb bukur\u00ebs, universales,\u00a0 dhe po aq mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse\u00a0 dhe e vler\u00ebsueshme p\u00ebr forc\u00ebn shpirt\u00ebrore poetike t\u00eb mendimeve dhe t\u00eb ideve, q\u00eb ndryshojn\u00eb bot\u00ebn, me mesazhin e patjet\u00ebrsuesh\u00ebm t\u00eb dashuris\u00eb njer\u00ebzore.\u00a0 P\u00ebr sa koh\u00eb poeti\/poetja\u00a0 b\u00ebn sakrifica dhe p\u00ebrpjekje t\u00eb guxim\u00ebshme n\u00eb artin e t\u00eb shkruarit poezi,\u00a0 ai\/ajo ndricojn\u00eb\u00a0 bot\u00ebn\u00a0 e brend\u00ebshme, ndjeshm\u00ebrin\u00eb dhe bukurin\u00eb shpirt\u00ebrore t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb njeriut me imazhet tradicionale t\u00eb natyr\u00ebs, njer\u00ebzit dhe sendet q\u00eb e rrethojn\u00eb, me temperamentin e natyr\u00ebs njer\u00ebzore, mes\u00a0 bot\u00ebs natyrore dhe hyjnore, duke i par\u00eb ato si ndodhi fenomenale. E fort\u00eb, kurajoze dhe duke qen\u00eb vetvetja n\u00eb cdo varg, poetja Reshida Coba, pa e ditur dhe njohur at\u00eb, zbuloi flirtin e per\u00ebndish\u00ebm n\u00eb vargjet lirike t\u00eb saj; se ishte e dashuruar me Haiku-n. N\u00eb nj\u00eb hark kohor t\u00eb admiruesh\u00ebm, ajo arriti t\u00eb botoj\u00eb dy v\u00ebllime me poezi n\u00eb stilin e Haiku-t, at\u00eb t\u00eb titulluar,<strong> \u201cUn\u00eb Gruaja R\u201d, <\/strong>dhe<strong>\u00a0\u00a0 \u201cFlirtoj me Universin\u201d, <\/strong>ky i fundit, i sapo dal\u00eb nga sht\u00ebpia botuese,- Botimet Nacional, 2016-\u00eb, Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm mendimet dhe idet\u00eb e\u00a0 poetes\u00a0 Coba mish\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb ndjeshm\u00ebri poetike t\u00eb per\u00ebndishme, stil i guximsh\u00ebm, ndjeshm\u00ebri romantike n\u00eb fluturimin e saj imagjinativ fem\u00ebror dhe\u00a0 hyjnor, madh\u00ebshtin\u00eb e natyr\u00ebs, irracionales dhe magjik\u00ebs, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb ndricimit n\u00ebp\u00ebrmjet pasazheve t\u00eb bukuris\u00eb shpirt\u00ebrore e njer\u00ebzore dhe intensitetin simbolist q\u00eb injekton individualitetin sensual, t\u00eb sinqert\u00eb dhe intuitiv t\u00eb poetes, duke e indentifikuar at\u00eb si poete progresive e bashk\u00ebkohore.\u00a0 Reshida Coba \u00ebsht\u00eb e lidhur fort me temat e\u00a0 akretipeve, q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb rrjedh\u00ebn e evolucionit, q\u00eb\u00a0\u00a0 individ\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm e p\u00ebrjetojn\u00eb dhe e ndjejn\u00eb, e mendojn\u00eb dhe e respektojn\u00eb n\u00eb modele t\u00eb ngjashme me\u00a0 enthusiazmin, forc\u00ebn e harmonis\u00eb\u00a0 dhe t\u00eb dashuris\u00eb njer\u00ebzore, vargje lirike t\u00eb\u00a0 frym\u00ebzuara me gjith\u00eb kompleksitetin e ndjenjave njer\u00ebzore si pozitive e negative. N\u00eb nivelin metaforik kjo \u00ebsht\u00eb\u00a0 liria nga prangat e kuptimit dhe q\u00ebllimit t\u00eb poetes, trillimit e origjinalitetit, se bota letraro-artistike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb e bot\u00ebs reale njer\u00ebzore dhe hyjnore, \u00ebsht\u00eb flirt i per\u00ebndish\u00ebm dhe\u00a0 tjerrja kuptimplot\u00eb me\u00a0 aft\u00ebsin\u00eb krijuese, por e \u201cpikturuar\u201d me sinqeritet e v\u00ebrtet\u00ebsi, an\u00eb t\u00eb qen\u00ebsishme t\u00eb jet\u00ebs; mir\u00ebkuptimin,sensualen e liriken,\u00a0 me nj\u00eb feminilitet t\u00eb k\u00ebndsh\u00ebm, jasht\u00eb kontrollit t\u00eb kuptimeve dhe ideve t\u00eb shumtadhe pakuptim\u00ebsis\u00eb s\u00eb pashmang\u00ebshme t\u00eb tyre, t\u00eb cilat e b\u00ebjn\u00eb poezin\u00eb lirik\u00eb t\u00eb\u00a0 Cob\u00ebs, q\u00eb t\u00eb lexohet me \u00ebndje dhe p\u00ebrfitim t\u00eb madh njer\u00ebzor, fem\u00ebror, bashk\u00ebkohor\u00a0 dhe dinjitet. Coba \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mesazhiere e liris\u00eb s\u00eb shpirtit, ajo flirton per\u00ebndish\u00ebm me universin deri n\u00eb shenjt\u00ebri, me t\u00eb cilat shpirti i saj frymon n\u00ebp\u00ebrmjet artit poetik, q\u00eb gjen prehje n\u00eb hap\u00ebsirat virtuale t\u00eb ndjenjave, miq\u00ebsis\u00eb, simbolit, metafor\u00ebs, kujtimit, romantizmit, nostalgjis\u00eb, mallit, \u00ebndrr\u00ebs dhe dashuris\u00eb duke i dh\u00ebn\u00eb impuls jet\u00ebsor dhe eternal, oazit t\u00eb bot\u00ebs fem\u00ebrore. Shpesh, poet\u00ebt, v\u00ebllimet e tyre me poezi,\u00a0 zgjedhin t\u00eb mos\u00a0 i ndajn\u00eb n\u00eb cikle apo kapituj, -por v\u00ebllimin e saj poetik,<strong> \u201cFlirtoj me Universin\u201d, <\/strong>poetesha e haiku-t, Reshida Coba ka zgjedhur ta ndaj\u00eb n\u00eb cikle me tituj t\u00eb larmish\u00ebmdhe krejt t\u00eb vecant\u00eb, sikund\u00ebr:<strong>\u201cHaiku me nj\u00eb varg\u201d, \u201cHaiku me dy vargje\u201d, \u201cHaiku me tre vargje\u201d, \u201cPer\u00ebndia jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e gjelb\u00ebra\u201d, \u201cPuthja e Lipsarit\u201d, \u201cT\u00eb\u00a0 Haiku-t tim me nj\u00eb dhe dy vargje\u201d, dhe poezit\u00eb e gjata \u201cNuk ka vet\u00ebm nj\u00eb dashuri\u201d, \u201c Loja e Trupit\u201d ,\u201cPer\u00ebndia jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e gjelb\u00ebra\u201d, \u201cUji b\u00ebn dashuri\u201d, \u201cPuthja e Lipsarit\u201d, &#8221; Mos nga Korca &#8230;ishte Eva ? &#8221; <\/strong>etj<strong>.<\/strong>Vargjet lirike t\u00eb Haiku-t t\u00eb poetes Coba, kan\u00eb simbolik\u00ebn e fort\u00eb, flirtin e per\u00ebndish\u00ebm, njer\u00ebzor e hyjnor, me lirin\u00eb e shpirtit, rebeliz\u00ebm e m\u00ebncuri, etja p\u00ebr dashuri;<strong> \u201cZjarri jo m\u00eb kot ndizet n\u00eb mes gjithmon\u00eb\u201d, \u201cDhe lulja n\u00eb lul\u00ebzim, ngelet pafjal\u00eb, kur sheh dy njer\u00ebz q\u00eb puthen\u201d, \u201c I pari q\u00eb kupton trupin tim t\u00eb dashuruar \u00ebsht\u00eb krevati\u201d, \u201cLlastimet e mjelm\u00ebs m\u00eb zgjojn\u00eb fillime dashurie\u201d, \u201cKur pres t\u00eb b\u00ebhet e plot\u00eb h\u00ebna, humb durimin.\u201cAsnj\u00eb gardh nuk e ngat\u00ebrron rrug\u00ebn e vet\u201d,\u201cKjo re e thinjur vet\u00ebm k\u00ebshilla jep\u201d, <\/strong>(nga Cikli\u201d Haiku me nj\u00eb varg\u201d, f.9,10,11, 12, 13<strong>). <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cCfar\u00eb moshe ka ky grur\u00eb \/ Hedh syt\u00eb n\u00eb gjinjt\u00eb e grave\u201d, \u201cSyri im i vog\u00ebl \/ Si e nxe gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb oqean t\u00eb madh \u201d, \u201cSa guxon kjo lule\u00a0 \/ Kap\u00ebrxeu dhe murin e komshiut \u201c, \u201dMbr\u00ebmjeve merakosem p\u00ebr drit\u00ebn \/ Ku t\u00eb ket\u00eb ikur e vetme&#8221;, \u201cBukur tundet bari \/Nuk di t\u00eb vrapoj\u00eb\u201d, \u201cBregu nuk ja u heq nj\u00eblloj dallg\u00ebve\/Mbathjet tyl\u00a0 t\u00eb bardha\u201d, \u201cShinat e vjetra akoma kujtojn\u00eb \/ F\u00ebrkimet me trenin\u201d, \u201cM\u00eb t\u00eb turpshme se gjethen \/Era nuk gjen dot t\u00eb dashur\u201d,\u00a0 \u201cC\u2019\u00ebsht\u00eb ky mall i fshehur zemre \/ P\u00ebr fjal\u00ebn zem\u00ebr\u201d.(\u201cHaiku me dy vargje\u201d, f.31)<\/strong><\/p>\n<p>K\u00ebto vargje me stilin e Haiku-t, jan\u00eb harmonike me bot\u00ebndijimin dhe bot\u00ebperceptimin psiko-analitik dhe\u00a0 metaforik, muzikalitet t\u00eb ndjesh\u00ebm, plot sharm e krenari fem\u00ebrore n\u00eb varg\u00ebzim, melankoli e brisht\u00ebsi tekanjoze, \u00ebmb\u00eblsi, but\u00ebsi dhe liriz\u00ebm i feminilitetit n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb dhimbjeve t\u00eb \u00ebmbla dhe gabimeve t\u00eb bukura njer\u00ebzore t\u00eb\u00a0 intimitet hyjnor dhe forc\u00ebs t\u00ebrheq\u00ebse t\u00eb tyre p\u00ebr t\u2019i ndjer\u00eb,\u00a0 ku magma ndjesore e delikates\u00ebs fem\u00ebrore maturon mendimet dhe eksklamacionet poetike t\u00eb ndjenjave\u00a0 dhe dashuris\u00eb njer\u00ebzore. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sintetizuar\u00a0 Coba kap nocionet kryesore t\u00eb Haiku-t me nj\u00eb varg, dy vargje dhe tre vargje, fraza post-strukturaliste n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shqet\u00ebsimi kryesor i poetes, q\u00eb shkaktohet\u00a0\u00a0 nga d\u00ebshira e pluralitetit t\u00eb mendimeve\u00a0 dhe\u00a0 marr\u00ebdh\u00ebnia e gjer\u00eb dhe intensive, pakti i saj i shpirtit me intimen,\u00a0 q\u00eb poetja krijon mes tyre: <strong>\u201cCfar\u00eb moshe ka ky grur\u00eb?\/Hedh syt\u00eb n\u00eb gjinjt\u00eb e grave.\u201d, \u201c Me nj\u00eb dim\u00ebr flen\u00eb,\/Tre stin\u00ebt femra.\u201d, \u201c Dhe gruaja provokuese,\/Nuk tundet aq bukur sa bari.\u201d, \u201cSi nx\u00eb syri im kaq i vog\u00ebl\u201d,\/Gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb oqean t\u00eb madh.\u201d, \u201cE vetmja gj\u00eb q\u00eb zbutet pleq\u00ebris\u00eb, \/Zemra dhe lot\u00ebt.\u201d, ( <\/strong>\u201cHaiku me dy vargje\u201d, f.31<strong>), <\/strong>-dhe poetja i g\u00ebzohet\u00a0 pranis\u00eb s\u00eb reales, asaj t\u00eb duk\u00ebshmes dhe emocionit t\u00eb castit, jo vet\u00ebm nga motivi dhe intensiteti emocional, por edhe struktura harmonike brenda realitetit\u00a0 lirik-baladik, t\u00eb lidhura s\u00eb bashku me pasionin dhe femilitetin n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e vargjev, merr hov fluturimi i flirtit t\u00eb per\u00ebndish\u00ebm n\u00eb\u00a0 universin i poetesh\u00ebs, Reshida Coba.<\/p>\n<p><strong>\u201cLugin\u00ebs s\u00eb gjinjve,\/Hutuar dallg\u00eb e bardh\u00eb,\/Harroi bregun.\u201d, \u201cVarg i k\u00ebputur,\/Gjinjve shk\u00ebrmoqen,\/Perla t\u00eb p\u00ebrlotura.\u201d, \u201cPerl\u00eb e vog\u00ebl,\/Sy i bardh\u00eb,\/P\u00ebr detin blu.\u201d, \u201cMe v\u00ebrsh\u00ebllim\u00ebn e tij,\/Veriu capk\u00ebn,\/Puth\u00a0 gjinjt\u00eb kodrave.\u201d, Un\u00eb n\u00eb gjum\u00eb,\/Gjinjt\u00eb bisedojn\u00eb,\/me nj\u00ebra tjetr\u00ebn\u201d, \u201c E cmendi gurin e nxeht\u00eb,\/Ik\u00eb e hajde\/Kjo dallg\u00eb e lagur.\u201d, \u201cMe er\u00eb i njeh krimbi \/ Grat\u00eb q\u00eb veshin\/ Mbathje m\u00ebndafshi\u201d,\u00a0 &#8220;Grindem me Korc\u00ebn \/Ku i ke kalimtar\u00ebt\u00a0 \/T\u2019i p\u00ebrqafoj \u201d,&#8221;C\u2019thon\u00eb korbat e Van Gogut \/Re t\u00eb z\u00ebza n\u00eb shtrat\/ Penelave plot ngjyra\u201d, \u201cGjithmon\u00eb n\u00eb udh\u00ebtim \/ Pluhuri mbledh pluhur\/Ushqen universin\u201d, \u201cXix\u00ebllonja e un\u00eb \/ Net\u00ebve flirtojm\u00eb\/ Ndiz e shuaj zjarre\u201d,\u00a0 \u201cUn\u00eb n\u00eb gjum\u00eb \/ Gjinjt\u00eb bisedojn\u00eb \/ Me nj\u00ebra tjetr\u00ebn\u201d, \u201cMerak m\u00eb mbeti\/ C ngjyr\u00eb kishte molla \/Q\u00eb cuditi Ne\u00ebtonin \/ \u201d( \u201cHaiku me tre vargje \u201c)<\/strong><\/p>\n<p>Poetja Coba krijon harmonin\u00eb me qeniet e universit, ku forca e dashuris\u00eb, erotizmi dhe sensualiteti n\u00eb poezit\u00eb e saj me tre vargje nuk simbolizojn\u00eb vet\u00ebm qeniet njer\u00ebzore, por edhe bot\u00ebn natyrore me element\u00ebt e saj: Lugina, dallga, gjinjt\u00eb, bregu, veriu, kodrat, guri i nxeht\u00eb, dallg\u00eb e bardh\u00eb, etj. Poetja p\u00ebrdor metaforat dhe i konsideron kontrastet\u00a0 e dashuris\u00eb dhe lumturimit, ndjenja q\u00eb veprojn\u00eb e riveprojn\u00eb, mbajn\u00eb t\u00eb tendosur erotizmin e natyr\u00ebs me flirtin shpirt\u00ebror dhe triumfin e dashuris\u00eb njer\u00ebzore<strong>; \u201c Dy per\u00ebndime\/Dielli e dashuria ime\/ U ndan\u00eb n\u00eb horizont\u201d\/, \u201cDy breshka t\u00eb gjelb\u00ebra\/Ciftohen \u00ebmb\u00ebl\/Her\u00eb n\u00eb tok\u00eb e her\u00eb n\u00eb uj\u00eb.\u201d -varg\u00ebzon\u00a0 Coba.<\/strong><\/p>\n<p>Poema<strong>\u201cNuk ka vet\u00ebm nj\u00eb dashuri\u201d,<\/strong>\u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga poemat m\u00eb t\u00eb bukura t\u00eb Cob\u00ebs, nj\u00eb poem\u00eb evokative\u00a0 dhe medituese me vargjet e saj lirike, poetja menaxhon ndjesh\u00ebm paralelizmin figurativ: <strong>\u201cNet\u00ebve tejnet\u00ebve \u2026n\u00eb pakoh\u00ebsi,\/mendohem t\u00eb p\u00ebrz\u00eb err\u00ebsir\u00ebn brenda vetes,\/P\u00ebr gj\u00ebrat q\u00eb nuk jam e gj\u00ebrat q\u00eb nuk di,\/Guxoj t\u00eb pyes n\u00eb terrnaj\u00ebn e universit,\/n\u00eb udh\u00ebt ku ende drita s\u2019\u00ebsht\u00eb nisur,\u201d-<\/strong>pavar\u00ebsisht vargut e aluzioneve;<strong>\u201cerr\u00ebsira\u00a0 dhe drita\u201d, \u201cterrnaja dhe tejnet\u00ebt<\/strong>\u201d,\u00a0 t\u00eb cilat kan\u00eb simbolik\u00ebn e nj\u00eb prek\u00ebshm\u00ebri shum\u00ebkuptimore,\u00a0 pa r\u00ebn\u00eb n\u00eb sentimentaliz\u00ebm dhe fatalitet, duke kapur thelbin n\u00eb imazhet me struktur\u00eb komplekse, emocionale dhe stil ekspresiv, atyre poetja edhe iu kund\u00ebrvihet: <strong>\u201cPse mbeta gjith\u00eb jet\u00ebnte habia e dyshimi,\/Pse mbijn\u00eb nj\u00eblloj dashurit\u00eb e tradh\u00ebtit\u00eb,\/Bota \u00ebsht\u00eb MONO, por s\u2019jan\u00eb MONO,\/Dashurit\u00eb!\u201d, <\/strong>&#8211; stil, i cili mbetet i nj\u00ebkoh\u00ebsh\u00ebm dhe i fuqish\u00ebm, mish\u00ebrim i prehjes e paqes shpir\u00ebrore se<strong> \u201cBota \u00ebsht\u00eb Mono, por jo dashurit\u00eb\u2019,\u00a0 &#8211;<\/strong>nj\u00eb lloj mospajtueshm\u00ebrie romantike,\u00a0 vizuale dhe e erotizuar me materjen lirike dhe konceptin filozofik e hyjnesh\u00ebs s\u00eb dashuris\u00eb njer\u00ebzore.<\/p>\n<p><strong>\u201cNdaj e trishtuar i rr\u00ebfehem universit,\/ E zgjedh momentin kur dua t\u00eb sulmohem net\u00ebve\/\u00a0 Kur jam e t\u00ebra Eter \/Kur b\u00ebhem e t\u00ebra nj\u00eb moment zog Palloi \/ Me cmendurin\u00eb e ngjyrave,hapjes s\u00eb krah\u00ebve \/Loj\u00ebs me format \/ At\u00ebhere flirtoj me universin \/ Flirtoj me yjet gjys\u00ebm t\u00eb cmendur \/Dhe iki mijra vite drite larg \/Kulloj qum\u00ebsht t\u00eb bardh\u00eb\u00a0 plot dije\/ Trupi im nj\u00eb orizore e madhe \/ Shkund kokra orizi mbi\u00a0 gjokse universesh \/ Ju shfaqem me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn time fisnike \/ Dhe pyes ,a\u00a0 jan\u00eb Mono\u2026Dashurit\u00eb \/ Dy t\u00eb v\u00ebrteta gjithmon\u00eb luftojn\u00eb \/ Por vet\u00ebm nj\u00ebra mbetet e vetme \/ Edhe H\u00ebna dikur guxoi t\u00eb hiqte dor\u00eb nga froni \/Kur pa se flitej\u00a0 p\u00ebr nj\u00eb diell plus ,minus nj\u00eb h\u00ebn\u00eb \u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Koncepti elegjik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb epitaf i paharruesh\u00ebm me intensitet t\u00eb fort\u00eb emocional n\u00eb k\u00ebto vargje lirike, q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barazvlefshme Coba n\u00ebnkupton veten e saj dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e dashuris\u00eb njer\u00ebzore me ankthin e pritjes, \u00ebndrrat dhe d\u00ebshirat, se si funksionon bota njer\u00ebzore n\u00eb akord me natyr\u00ebn dhe hyjnoren. Poetja \u00ebsht\u00eb vazhdimisht n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb nj\u00eb klim\u00eb artistike e filozofike, kontemporane, eleganc\u00eb dhe elokuenc\u00eb\u00a0 n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb rrethanave natyrore, fizike e shpirt\u00ebrore:<strong> \u201c Pse kaq e paduk\u00ebshme lavdia e Dashuris\u00eb?\/Pse kaq e lart\u00ebsuar Lavdia e Zotit ndaj Monogamis\u00eb?\/Un\u00eb do\u00a0 pres edhe k\u00ebtu ku jam dhe n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr,\/Do p\u00ebrgjoj mbi fatin e nj\u00ebshit t\u00eb dashuris\u00eb,\/Edhe pse e z\u00ebn\u00eb do jem me pun\u00ebt e vdekjes sime.\u201d <\/strong><\/p>\n<p>Poetja e do lexuesin e saj, e vler\u00ebson dhe \u00ebsht\u00eb e shqet\u00ebsuar a do ta kuptojn\u00eb drejt,ndaj vazhdon me vargjet<strong>: \u201cNuk di c\u2019do thoni ju,kur t\u00eb m\u00eb lexoni \/ Do dyshoni p\u00ebr mua \/ Mundet t\u00eb m\u00eb\u00a0 sugjeroni se duhet t\u00eb flas me nj\u00eb zot \/ Por un\u00eb nuk do ta b\u00ebj \/ Ju kam zgjedhur juve\/ Me zotat bisedoj vet\u00ebm kur nuk kam njer\u00ebz m\u00eb t\u00eb mencur af\u00ebr.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Poetja Coba beson n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e jet\u00ebs e dashuris\u00eb, n\u00eb vlerat njer\u00ebzore q\u00eb ato mbartin, beson n\u00eb tragjedin\u00eb njer\u00ebzore, jet\u00ebn n\u00eb bot\u00ebn e p\u00ebrtejshme, dhe e konsideron at\u00eb nj\u00eb bot\u00eb n\u00eb harmoni me natyr\u00ebn edhe<strong>\u201cpse e z\u00ebn\u00eb do jem me pun\u00ebt e vdekjes sime\u201d,- <\/strong>thot\u00eb poetja,-e cila guxon t\u00eb drejtoj\u00eb veten drej tejdukshm\u00ebris\u00eb lirike t\u00eb intimes sensuale, brenda cdo individi e universit shpirt\u00ebror ku t\u00eb gjith\u00eb dashurojn\u00eb, vuajn\u00eb, g\u00ebzojn\u00eb dhe<strong> \u201cp\u00ebrgjojn\u00eb\u00a0 fatin e nj\u00ebshit t\u00eb dashuris\u00eb\u201d,\u00a0 <\/strong>k\u00ebt\u00eb ndjenj\u00eb universale e flirtit t\u00eb\u00a0 per\u00ebndish\u00ebm, nga ku lind jeta, dashurit\u00eb dhe dhimbjet e saj.Tashm\u00eb pa e fshehur shqet\u00ebsimin e koh\u00ebs, poetja k\u00ebrkon zgjidhje,k\u00ebrkon ndihm\u00eb nga mendjet njer\u00ebzore, poet\u00ebt, duke iu drejtuar: <strong>\u201cKu jan\u00eb pendesat\/ Ku \u00ebsht\u00eb poeti i Monogamise \/ As martes\u00ebn e vet se mbrojti dot \/Nga rreziku i dashurive t\u00eb reja \/ \u00cbsht\u00eb koha t\u00eb shkruhet e v\u00ebrteta \/Asnj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i mbrojtur, nga rreziku i rr\u00ebnies n\u00eb dashuri edhe n\u00eb koh\u00ebn e shenjt\u00eb t\u00eb bashk\u00ebjetes\u00ebs \/Ndodh shpesh n\u00eb shtratin bashk\u00ebshortor\u00a0 zgjohen m\u00ebkatet \/ Mbushen\u00a0 brinj\u00ebt e shtratit me\u00a0 dhimbje \/ Shtohen ritualet \/ Gruaja duke zgjatur flok\u00ebt \/ Burri duke th\u00ebrmuar heshtjen \/ Bashk\u00ebjetesa fytyr\u00eb e dubluar \/ Rr\u00ebnkon n\u00eb numurin nj\u00ebj\u00ebs\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Duke njohur karakteristikat e bot\u00ebs poetike t\u00eb Cob\u00ebs, t\u00eb poezia <strong>\u201cPuthja e Lipsarit\u201d,<\/strong> poetja injekton duke p\u00ebrfshir\u00eb kontradiktat e dykuptueshm\u00ebris\u00eb dhe rolin e dualitetit\u00a0 t\u00eb paqart\u00eb t\u00eb poetit dhe vet\u00eb poezis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb\u00a0 g\u00ebrshetuar tema m\u00eb t\u00eb gj\u00ebra, duke grishur me\u00a0 motive romantike,: <strong>\u201cPuthm\u00eb, puthm\u00eb\u2026.lerm\u00eb t\u00eb t\u00eb puth,\/Nuk kam puthur kurr\u00eb nj\u00eb grua kaq t\u00eb bukur!\/O Zot\u2026cfar\u00eb po ndodh, nuk paskam vdekur,\/Pse ndjej se mund t\u00eb puth nj\u00eb grua\u2026v\u00ebrtet?\/Lerm\u00eb t\u00eb lutem\u2026lerm\u00eb t\u00eb t\u00eb puth,\/I lumtur t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb lipsar..\u201d<\/strong>N\u00eb k\u00ebt\u00eb\u00a0 reflektim\u00a0 k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebspoetja shpreh dhimbjen me vargje lirike dhe meditime shum\u00eb m\u00eb t\u00eb thella n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn njer\u00ebzore dhe natyrore, dashuria \u00ebsht\u00eb josh\u00ebse, e pashmang\u00ebshme dhe fatale.Poetes\u00a0 i dhimbset \u201cLipsari\u201d, t\u00eb cilit nuk i plot\u00ebson d\u00ebshir\u00ebn e tij,\u00a0 nuk ia zbut dot dhimbjen p\u00ebr nj\u00eb puthje, d\u00ebshp\u00ebrohet poetja dhe vrapon t\u00eb hedh\u00eb dhimbjen n\u00eb vargje;\u00a0 \u201cIshte tronditur kujtesa ime,\/Ndjeja se isha kthyer nga nj\u00eb funeral,\/Ku nuk shkohej p\u00ebr t\u00eb vdekurin, por p\u00ebr t\u00eb lindurin nga vdekja, si detaj.\u201d Dashuria p\u00ebr Cob\u00ebn kurr\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, por e paraqitur gjithmon\u00eb me element\u00eb komplikues e ngush\u00eblluese:<strong> \u201cN\u00eb dor\u00eb mbante nj\u00eb shishe uiski,\/Q\u00eb p\u00ebrk\u00ebdhelej andej k\u00ebtej,\/Fliste fjal\u00eb t\u00eb bukura p\u00ebr gruan,\/k\u00ebndonte k\u00ebrcente,\/Recitonte vargje nga idehuri Heminguej\u201d\/ \u201cDhe kthehej t\u00eb humbiste n\u00eb k\u00ebrcimin e tij\u201d,\/Me p\u00ebrplasjet e dhimb\u00ebshme\u00a0 t\u00eb thembr\u00ebs n\u00eb tok\u00eb.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u201cIshte tronditur kujtesa ime,\/Ndjeja se isha kthyer nga nj\u00eb funeral,\/Ku nuk shkohej p\u00ebr t\u00eb vdekurin, por p\u00ebr t\u00eb lindurin si detaj.\u201d-nj\u00eb shp\u00ebrthim i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm i poetes, aktakuz\u00eb trondit\u00ebse shoq\u00ebrore dhe morale e Cob\u00ebs, q\u00eb trajton varf\u00ebrin\u00eb dhe d\u00ebshp\u00ebrimin n\u00ebp\u00ebrmjet kombinacionit poetik, t\u00ebr\u00eb filozofi dhe mjesht\u00ebri artistike, q\u00eb sfidon didaktin dhe simplicitetin\u00a0 e sfer\u00ebs amatore. Poetja dashuron jet\u00ebn, vuajtjet e dhimbjet e t\u00eb tjer\u00ebve, (lipsarit), i b\u00ebn t\u00eb vetat, dhe shpirti njer\u00ebzor i poetes gurgullon me vargje lirike e romantike, p\u00ebr t\u00eb zbutur sadopak ato, streset, dhimbjet\u00a0 dhe ndjeshm\u00ebrin\u00eb e tyre nga problemet e mosmarr\u00ebveshjet e dit\u00ebs n\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmen njer\u00ebzore: \u201cHapa der\u00ebn \/Hyra n\u00eb sht\u00ebpi pa zhurm\u00eb \/Kisha frik\u00eb mos trembja lutjet e tij \/K\u00ebrcimin, z\u00ebrin e tij t\u00eb bukur\u00a0 \/Q\u00eb mpakte cdo grua \/ Kam qar\u00eb dhe kam k\u00ebrcyer n\u00eb dyshemen\u00eb e dhom\u00ebs\/ Pa asnj\u00eb orendi \/Jasht\u00eb e nxorra ajrin \/Gjith\u00eb puthjet e mia \/ Jet\u00ebn time \/K\u00ebrceja, qaja, k\u00ebndoja, recitoja vargjet e mia \/E\u00a0 dehur &#8230; ashtu si ai &#8220;Dashuria pavar\u00ebsisht n\u00ebnrrymave t\u00eb heshtura n\u00eb vargun e saj, p\u00ebr nga m\u00ebnyra e artikulimit poetik, Coba intimiton muzikalitet dhe zot\u00ebrim t\u00eb konvencioneve lirike. Me an\u00eb t\u00eb fabul\u00ebs\u00a0 n\u00eb k\u00ebt\u00eb poezi, Coba jep konceptet e nd\u00ebrtuara nga shoq\u00ebria, q\u00eb kan\u00eb\u00a0 t\u00eb b\u00ebj\u00eb me c\u00ebshtjet social ekonomike\u00a0 dhe fatin e individit, cfar\u00eb ndodh n\u00eb bot\u00ebn e brend\u00ebshme shpirt\u00ebrore t\u00eb saj dhe individ\u00ebve, mentaliteteve t\u00eb ndryshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb e p\u00ebrplasjeve t\u00eb tyre n\u00eb udh\u00ebtimin e trisht\u00eb e t\u00eb lumtur t\u00eb jet\u00ebs.E ndodhur mes dilemave dhe pyetje t\u00eb shumta n\u00eb \u00a0mendjen e saj, poetja Coba p\u00ebrpiqet t\u00eb b\u00ebj\u00eb dallimin midis instikteve intelektuale t\u00eb dashuris\u00eb e instikteve gjenetike t\u00eb seksit\u00a0 dhe ja vjen me nj\u00eb poezi shum\u00eb t\u00eb komplikuar si subjekt ; \u201cLoja e Trupit\u201d, n\u00ebp\u00ebrmjet vargjeve:\u00a0 <strong>\u201cNga cili planet vjen ky mesazh qiellor \/ D\u00ebshir\u00eb e fshehur eksitimi zbret nga diku \/Ngjan me sekretin e Per\u00ebndive t\u00eb panjohura \/ Me heshtjen gurkali\u2026Dremitjen e minutave blu\u201d<\/strong>.As me shpjegimet e saj filozofike, as me shpjegimet shkencore,poetja nuk ndjehet komode,e mundon limiti i mendjes njer\u00ebzore,q\u00eb nuk dep\u00ebrton dot n\u00eb k\u00ebto mistere t\u00eb trupit, kaq t\u00eb pranishme,pjes\u00eb e k\u00ebrkuar vazhdimisht nga trupi,ku njeriu nuk kund\u00ebrshton ,por dhe nuk shpjegon dot at\u00eb cfar\u00eb \u00a0ndodh, ndaj Coba vazhdon; <strong>\u201cBie era trup \u2026era qiell \/ S\u00ebmundje e p\u00ebrsosm\u00ebris\u00eb n\u00eb udh\u00ebtim \/P\u00ebr t\u00eb mbritur n\u00eb rr\u00ebmuj\u00ebn e rregullt t\u00eb shpirtit\u00a0 \/ Le t\u00eb ndodh\u00eb p\u00ebrfytyrimi !<\/strong> \u201c dhe m\u00eb tutje: <strong>\u201cEpsh i harlisur vjen \/ Nisur nga diku \/Dikush e quan eksitim,ves\/ Dikush e quan nj\u00eb fe vulgare \/ Dikush thjesht e quan seks\u201d.<\/strong>Dyshimi dhe k\u00ebrkimet e poetes nuk mbarojn\u00eb,ajo do t\u00eb dij\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn q\u00eb e mundon net\u00ebve dhe e le pa gjum\u00eb, ndaj shtron dilemat e saj; <strong>\u201cMos shpirti i thot\u00eb trupit nuk t\u00eb kam harruar \/ Dhe ik\u00ebn t\u00eb mbetet shpirt i pashpjeguar \/ Mos zoti tallet me naivitetin e krijes\u00ebs s\u00eb tij \/ Dhe shfaqet me guximin e mask\u00ebs s\u00eb drit\u00ebs e frym\u00ebs \/Nd\u00ebrsa njeriu me guximin e rr\u00ebnies n\u00eb dashuri \/ At\u00ebhere \u2013 Epshi \u00ebsht\u00eb kafsha\u00a0 ! Dashuria \u00ebsht\u00eb njeriu\u00a0 ( O Zot \u2026mos qoft\u00eb k\u00ebshtu ! ) T\u00eb mendohem m\u00eb shum\u00eb dua \/ Ta njoh universin absurd t\u00eb trupit tim \/ Por nuk di si ! Ndaj shkruaj p\u00ebr loj\u00ebn e trupit \/Kufijt\u00eb midis drit\u00ebs e ferrit\/ Un\u00eb luaj me dy gjysmat q\u00eb kurr\u00eb s,do ti kuptoj \/ Kur I p\u00ebrkasim gjysm\u00ebs s\u00eb parajs\u00ebs \/ Kur i p\u00ebrkasim gjysm\u00ebs s\u00eb ferrit.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>E dashuruar me natyr\u00ebn, me t\u00eb gjelbr\u00ebn,poetja Coba n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr\u00a0 em\u00ebrton\u00a0 dashurin\u00eb e saj\u00a0\u00a0 \u201cE gjelbra\u201d, ndaj dhe vesh fustanin Jeshil,i p\u00ebrk\u00ebdhelet\u00a0 dashuris\u00eb s\u00eb saj,dhe ngjyr\u00ebs,Jeshile.<\/p>\n<p><strong>\u201cKam veshur fustanin jeshil p\u00ebr ty,\/E mban mend dit\u00ebn kur u ndam\u00eb\u2026.un\u00eb b\u00ebja sikur\/shkundja drit\u00ebn nga supet,\/Dhe z\u00ebndrojtur fola:-Dukem bukur n\u00eb jeshile?\/Ti mbillje v\u00ebshtrimin n\u00eb gjoksin tim t\u00eb bardh\u00eb,\/Me kujdesin sa m\u00eb af\u00ebr qendr\u00ebs\u2026.sa m\u00eb af\u00ebr er\u00ebs s\u00eb\/qum\u00ebshtit.\u201d ( Per\u00ebndia jon\u00eb \u00ebsht\u00eb \u2026.e gjelb\u00ebra\u201d,f.157). <\/strong><\/p>\n<p>E vecanta e k\u00ebtyre vargjeve lirike \u00ebsht\u00eb metamorfoza e kompleksitetit t\u00eb emocioneve, e cila me delikates\u00ebn fem\u00ebrore elegante e nazike fillon t\u00eb flirtoj\u00eb me universin, \u00ebndrrat, d\u00ebshirat dhe heroin lirik t\u00eb saj,\u00a0 q\u00eb e mbajn\u00eb t\u00eb lidhur p\u00ebrjet\u00ebsisht poeten. N\u00ebp\u00ebrmjet ngjyr\u00ebs jeshile, poetja insiston n\u00eb coroditjen e\u00a0 turbullt t\u00eb ndjenj\u00ebs mashkullore;<strong> \u201c Nga drith\u00ebrimat e prekjes, lind ylberi tok\u00eb-qiell pritur,\/N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e shk\u00eblqimit t\u00eb diellit\u2019, -simbole t\u00eb\u00a0 adhurimit k\u00ebto, t\u00eb prushta e drith\u00ebruese, nj\u00eb drit\u00eb e d\u00ebshir\u00eb jeshile,mes veditdhe heroit lirik t\u00eb saj;\u00a0 \u201cA nuk ndjehesh i zgjedhuri qiellor..Re-Shi-Diell?\/Fol-Qiellori im\u2026q\u00eb ylberon mbi mua!\u201d<\/strong>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme poetja konfirmon romanc\u00ebn potenciale me forc\u00ebn dhe energjin\u00eb shpirt\u00ebrore, p\u00ebrpos bukuris\u00eb shpirt\u00ebrore e fizike, dhimbjen e \u00ebmb\u00ebl t\u00eb egos supernatyrale dhe ambicjes s\u00eb\u00a0 ndryshimit n\u00eb bot\u00ebn e brend\u00ebshme shpirt\u00ebrore rrethuar nga dashuria. V\u00ebllimi poetik<strong> \u201cFlirtoj me univertsin<\/strong>\u201d, i poetesh\u00ebs s\u00eb Haiku-t shqiptar, Reshida COBA, \u00ebsht\u00eb manifestimi i nj\u00eb shpirti t\u00eb bukur, t\u00eb ndjesh\u00ebm, sensual, lirik dhe romantik, hymn dashurie p\u00ebr bot\u00ebn njer\u00ebzore si dinjiteti, dashuria p\u00ebr jet\u00ebn -dhe p\u00ebr at\u00eb m\u00eb sublimen, Dashurin\u00eb Njer\u00ebzore.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Postscriptum<\/strong><\/p>\n<p>Poetesh\u00ebn Reshida \u00c7oba, e kam mike t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, lindur e rritur n\u00eb qytetin e bukur, q\u00eb vet\u00ebm buz\u00ebqesh, Korca, n\u00eb lagjen e aristokracis\u00eb myslimane, ku ngrihet madh\u00ebrish\u00ebm p\u00ebr 6 shekuj e gjys\u00ebm,\u00a0 Xhamia e Iljaz Bej Mirahorit, themeluesit t\u00eb Korc\u00ebs moderne.\u00a0 Ar\u00ebsimin e hersh\u00ebm tet\u00ebvje\u00e7ar e kemi b\u00ebr\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shkoll\u00eb. Lagja jon\u00eb,\u00a0 q\u00eb nga brezat n\u00eb vazhdim thirret \u201clagja e Radanecit\u201d,\u00a0 ishte dhe\u00a0 vazhdon t\u00eb jet\u00eb aq e ve\u00e7ant\u00eb, p\u00ebr vet\u00eb pozicionin e saj gjeografik, dhe per\u00ebndimin m\u00eb t\u00eb bukur t\u00eb diellit. \u00c7do mbr\u00ebmje njer\u00ebzit, p\u00ebrfshir\u00eb edhe mua e Reshid\u00ebn dilnim sofateve t\u00eb sht\u00ebpive tona, jo vet\u00ebm b\u00ebnim ndonj\u00eb pun\u00ebdore me grep apo q\u00ebndisnim jast\u00ebk\u00ebt, paj\u00ebn vajz\u00ebrore, por me k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe ndjenim n\u00eb at\u00eb p\u00ebrcjelljen e ngroht\u00eb t\u00eb diellit, sikur t\u00eb ishte pjes\u00ebtar i familjes ton\u00eb dhe shijonim kabat\u00eb\u00a0 me klarinet\u00eb t\u00eb arixhinjve, e Lulushit t\u00eb pavdeksh\u00ebm dhe melodin\u00eb e fizarmonik\u00ebs s\u00eb Bani Kuqos, t\u00eb cil\u00ebt cak\u00ebrqejf nga rakia e muzika, duke k\u00ebnduar\u00a0 k\u00ebng\u00ebt e vjetra t\u00eb Qerime arixhofk\u00ebs, na shkelnin syrin e ngacmonin ne q\u00ebndistareve bjondina. T\u00eb gjith\u00eb\u00a0 ata dhe njer\u00ebzit q\u00eb i rrethonin na dukeshin aq t\u00eb bukur e t\u00eb p\u00ebrz\u00ebm\u00ebrt, me bekimin diellor, flirtin e per\u00ebndish\u00ebm dhe dashurin\u00eb p\u00ebr nj\u00ebri tjetrin, dhe v\u00ebrtet ishin t\u00eb till\u00eb! P\u00ebrve\u00e7 atyre q\u00ebndismave me yje, tr\u00ebndafila dhe per\u00ebndimin e diellit, belb\u00ebzonim vargje poetike n\u00ebn tinguj serenatash t\u00eb Abaz Hajros. Reshida na jepte edhe nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi m\u00eb shum\u00eb, si fol\u00ebse n\u00eb Radio Kor\u00e7a, ku recitonte vargjet e saj t\u00eb shkruara n\u00ebn p\u00ebrqafimin e per\u00ebndimit diellor, por lexonte edhe ato vargjet fillestare, tonat. P\u00ebrve\u00e7se n\u00eb k\u00ebndin letrar t\u00eb shkoll\u00ebs, poezit\u00eb e at\u00ebhershme t\u00eb Reshid\u00ebs u botuan edhe n\u00ebrevist\u00ebn \u201cShqiptarja e Re\u201d dhe \u201cDrita\u201d. M\u00eb pas ajo emigron n\u00eb SHBA-\u00ebs, ku jeton, punon e krijon prej 20 vjet\u00ebsh. Poetja kor\u00e7are, tashm\u00eb shqiptaro-amerikane, i rishikon edhe nj\u00ebher\u00eb poezit\u00eb e saj t\u00eb para, por edhe duke krijuar t\u00eb tjera dhe zbuloi\u00a0 se ishte dashuruar me Haiku-n, pa e njohur at\u00eb, p\u00ebrmes ndjeshm\u00ebris\u00eb dhe bukuris\u00eb q\u00eb p\u00ebrshkruante marr\u00ebdh\u00ebnien e njeriut me natyr\u00ebn dhe njer\u00ebzit q\u00eb e rrethojn\u00eb, por edhe vet\u00eb temperamentin e natyr\u00ebs njer\u00ebzore me bot\u00ebn natyrore. E fort\u00eb, kurajoze dhe duke qen\u00eb vetvetja n\u00eb \u00e7do varg t\u00eb Haiku-t, ajo arriti t\u00eb botoj\u00eb fillimisht\u00a0 librin e titulluar <strong>\u201cUn\u00eb, Gruaja R\u201d, <\/strong>dhe k\u00ebt\u00eb vit, v\u00ebllimin e dyt\u00eb poetik<strong> \u201cFlirtoj me Universin\u201d, <\/strong>me vargje prek\u00ebse, q\u00eb t\u00eb mbeten n\u00eb mendje dhe q\u00eb nuk mund t\u2019i anashkalosh pa i lexuar disa her\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr stilin poetik t\u00eb poetes Reshida Coba jan\u00eb shprehur pena t\u00eb njohura t\u00eb letrave shqipe; q\u00eb nga shkrimtari Nasho Jorgaqi, i cili mendon se: \u201cShprehja e saj poetike \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb e komunikuese, larg retorik\u00ebs spontane. Mendimet e autores mbartin filozofin\u00eb q\u00eb m\u00eb shum\u00ebndjehet, sesa shprehet. Kjo e b\u00ebn poezin\u00eb e saj lirike me nj\u00eb feminitet t\u00eb k\u00ebndsh\u00ebm, me figura t\u00eb p\u00ebrvijuara lehtazi, t\u00eb dh\u00ebna me dashuri e dhimbje, q\u00eb shpesh vjen larg. Ajo k\u00ebndon lirisht, cdo gj\u00eb njer\u00ebzore, e hapur dhe e sinqert\u00eb deri n\u00eb sensualitet. \u00cbsht\u00eb padyshim nj\u00eb z\u00eb i ri n\u00eb poezin\u00eb fem\u00ebrore, q\u00eb po e pasuron me vlerat e saj m\u00eb t\u00eb mira e bashk\u00ebkohore, k\u00ebt\u00eb dekad\u00eb t\u00eb fundit.\u201d Nd\u00ebrsa kritiku letra Fatbardh Rustemi, i cili \u00ebsht\u00eb edhe njoh\u00ebs i mir\u00eb i pen\u00ebs poetike t\u00eb Cob\u00ebs shprehet se: \u201c Reshida Coba edhe kur guxon t\u00eb v\u00ebr\u00eb pik\u00ebpyetje mbi monogamin\u00eb, rr\u00ebzon tabun\u00eb duke shenjt\u00ebruar dashurin\u00eb, tek e cila mbahen t\u00eb gjitha vlerat njer\u00ebzore,\u00a0 te but\u00ebsia fem\u00ebrore, te delikatesa, te shfaqja e nj\u00eb shpirti t\u00eb dlir\u00eb, feminiliteti me ngasje t\u00eb bukura qendron gjith\u00eb pushteti poetik lirik, romantik e sensual i poetes.\u201d<\/p>\n<p>Mjeshtri i Madh,poeti,Petrit Ruka shprehet se: \u201cVet\u00ebm sinqeritete t\u00eb tilla kaq shkundulluese n\u00eb vargjet e nj\u00eb gruaje, mund t\u00eb t\u00eb shtien n\u00eb shpirt drith\u00ebrima k\u00ebnaq\u00ebsish estetike. Do mjaftonte vet\u00ebm poezia \u201cLuksi me arrixhinj \u201c,p\u00ebr t\u2019u bindur se kjo \u00ebsht\u00eb poezia e v\u00ebrtet\u00eb,cdo poet do e kishte zili nj\u00eb poezi t\u00eb till\u00eb n\u00eb librin e vet \u201c, por jo cdo grua do kish guxim,ta quante \u201c nj\u00eb luks me arrixhinj &#8221;<\/p>\n<p>M\u00eb dt 6 Mars 2016, n\u00eb ambientet e bibliotek\u00ebs Tirana Times, Tiran\u00eb, -Sht\u00ebpia Botuese Nacional, n\u00ebn moderimin e botuesit t\u00eb saj, shkrimtarit dhe poetit Muj\u00eb Bucpapaj, promovoi v\u00ebllimin poetik \u201cFlirtoj me Universin\u201d, i poetes shqiptaro-amerikane Reshida Coba. Mor\u00ebn pjes\u00eb figura e personalitete t\u00eb njohura t\u00eb letrave shqipe, artit e kultur\u00ebs shqiptare, mes tyre nuk mungoi edhe k\u00ebng\u00ebtarja e shquar Aurela Gace, e cila me z\u00ebrin e saj t\u00eb magjish\u00ebm p\u00ebrsh\u00ebndeti, duke k\u00ebnduar hymnin apo flirtin e per\u00ebndish\u00ebm t\u00eb \u00a0bukuris\u00ebfem\u00ebrore korcare, serenat\u00ebn, \u201cPer\u00ebndesh\u00eb e Bukuris\u00eb\u201d.<\/p>\n<p><strong>Raimonda MOISIU<\/strong><\/p>\n<p><strong>HARTFORD CT USA<\/strong><\/p>\n<p><strong>Mars 2016 <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Raimonda Moisiu &nbsp; Shpirti nuk gjykohet\u2026\u2026 \u00a0 Esse analiz\u00eb rreth v\u00ebllimit poetik, \u201cFtes\u00eb p\u00ebr Flirt\u201d e\u00a0 autores Flutura Acka \u00a0 Shkruar nga Raimonda MOISIU \u00a0 Ambicioze dhe e m\u00ebncur, e palodhur, e q\u00ebndrueshme dhe e pap\u00ebrkulur, ajo \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb njer\u00ebzores dhe s\u00eb bukur\u00ebs. S\u00eb bashku me talentin e lindur, aft\u00ebsit\u00eb gjeniale&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6086,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6085"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6087,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6085\/revisions\/6087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}