{"id":5928,"date":"2016-02-28T13:47:39","date_gmt":"2016-02-28T13:47:39","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5928"},"modified":"2016-02-28T13:48:23","modified_gmt":"2016-02-28T13:48:23","slug":"roman-i-absurdit-te-nje-kohe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5928","title":{"rendered":"ROMAN I ABSURDIT T\u00cb NJ\u00cb KOHE"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cK\u00ebpuc\u00ebt e Kaltrin\u00ebs\u201d i Petrit Palushit<\/strong><\/p>\n<p>Nga NDUE DEDAJ<a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/DEDAJN.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5906\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/DEDAJN-300x227.jpg\" alt=\"DEDAJ,N\" width=\"300\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/DEDAJN-300x227.jpg 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/DEDAJN.jpg 311w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Nj\u00eb ironi deri n\u00eb sarkaz\u00ebm, me fabul\u00ebn romanore t\u00eb tapave, q\u00eb nuk jan\u00eb tapa shishesh, por shtroje\/ sholle\/ p\u00ebrfund\u00ebse\/ goma k\u00ebpuc\u00ebsh, q\u00eb i sjell liqeni i nj\u00eb qyteti verior p\u00ebrmes dy lumenjve nd\u00ebrkufitar\u00eb t\u00eb tij, <!--more-->qytet q\u00eb rend i gjithi pas atyre tapave sipas nj\u00eb magjie shp\u00ebtimtare. \u201cGjimnazist\u00ebt u sul\u00ebn me mbledh k\u00ebpuc\u00ebt, q\u00eb i nxirrte ujana e liqenit n\u00eb breg. Ua hiqnin shpejt eprinat dhe i merrnin e i ndanin ve\u00e7as p\u00ebrfund\u00ebset: m\u00eb pas, thuajse vrulltas dyndeshin n\u00ebp\u00ebr k\u00ebpuctarit\u00eb e qytetit, e me ato p\u00ebrfund\u00ebse me ndreq\u00eb k\u00ebpuc\u00eb t\u00eb reja&#8230;\u201d Ky \u00ebsht\u00eb si t\u00eb thuash lajmi, i vetmi lajm i atij qyteti t\u00eb ndryr\u00eb brenda t\u00ebkurrjes s\u00eb ekonomis\u00eb dhe politik\u00ebs moniste. Kishte per\u00ebnduar dielli ndri\u00e7imtar i sistemit t\u00eb quajtur t\u00eb barazis\u00eb dhe mir\u00ebqenies iluzive. Shkrimtari Petrit Palushi nuk merret me analiza t\u00eb zgripit t\u00eb gjithansh\u00ebm, por ndalet n\u00eb nj\u00eb gjetje letrare mjaft dometh\u00ebn\u00ebse, q\u00eb jan\u00eb k\u00ebpuc\u00ebt, q\u00eb simbolizojn\u00eb ecjen, por n\u00eb rastin shqiptar t\u00eb asaj kohe, ngecjen. Nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb m\u00eb shum\u00eb se komentohte shijohet p\u00ebr frym\u00ebn q\u00eb sjell dhe eleganc\u00ebn e t\u00eb shkruarit. Nj\u00eb stil vetanak i p\u00ebrvijuar m\u00eb s\u00eb miri nga nj\u00ebri roman n\u00eb tjetrin. \u201cP\u00ebrroi i Andrr\u00ebs\u201d (2004), \u201cTri motra n\u00eb nj\u00eb qytet\u201d (2006) &#8211; botim i dyt\u00eb (2011), \u201cNjeriu q\u00eb kujdesej p\u00ebr varrin e vet\u201d (2007), \u201cArtemisa e m\u00ebkatit\u201d (2010) dhe \u201cK\u00ebpuc\u00ebt e Kaltrin\u00ebs\u201d (2013). Palushi \u00ebsht\u00eb dhe sjell\u00ebsi i poetit disident Havzi Nela n\u00eb bot\u00ebn e letrave, nga harresa dhe ndalesa e gjat\u00eb ku ai ishte varruar, p\u00ebrmes botimit t\u00eb krijimtaris\u00eb s\u00eb tij dhe t\u00eb nj\u00eb monografie kushtuar tij, s\u00eb fundi dhe i nj\u00eb interviste-lib\u00ebr me poetin e shquar Frederik Rreshpja.<\/p>\n<p>N\u00eb romanin \u201cK\u00ebpuc\u00ebt e Kaltrin\u00ebs\u201d, q\u00eb n\u00eb fillim autori Petrit Palushi na njeh me kund\u00ebrv\u00ebnien: <em>andej kufinit<\/em> dhe <em>k\u00ebndej kufinit<\/em>, p\u00ebr t\u00eb treguar se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me dy bot\u00eb t\u00eb ndryshme, ku nj\u00ebra \u00ebsht\u00eb parajsa e tjetra ferri. Ai me mjeshtri ka nd\u00ebrkallur aty \u201cKomedin\u00eb Hyjnore\u201d, q\u00eb nj\u00ebri nga gjimnazist\u00ebt k\u00ebrkon ta k\u00ebmbej\u00eb me nj\u00eb tap\u00eb k\u00ebpuce, kulmi i ironis\u00eb, por dhe i filozofis\u00eb. Nj\u00eb tercin\u00eb dantiane e p\u00ebrzgjedhur si emblem\u00eb p\u00ebr realitetin shqiptar udh\u00ebhumbur t\u00eb s\u00eb djeshmes:<\/p>\n<p><em>N\u00eb mes t\u00eb shtegtis\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj jete<\/em><\/p>\n<p><em>u gjenda n\u00eb nj\u00eb pyll krejt err\u00ebsi,<\/em><\/p>\n<p><em>se kisha humb un\u00eb rrug\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/dedaj-ndue-petrit-palushi.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5929\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/dedaj-ndue-petrit-palushi-232x300.png\" alt=\"dedaj ndue petrit palushi\" width=\"232\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/dedaj-ndue-petrit-palushi-232x300.png 232w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/dedaj-ndue-petrit-palushi.png 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 232px) 100vw, 232px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb varf\u00ebria e skajshme e pragviteve \u201990 q\u00eb i shtyn ata t\u00eb rinj drejt \u201cmbetjeve\u201d t\u00eb bot\u00ebs, kur dhe nj\u00eb shishe boshe coca-cole q\u00eb kishte ardhur p\u00ebrmes val\u00ebve t\u00eb Adriatikut deri n\u00eb brigjet tona, ishte lajm i rreziksh\u00ebm. Simbolika e tapave t\u00eb k\u00ebpuc\u00ebve nuk \u00ebsht\u00eb e rastit, ajo do t\u00eb thot\u00eb se bota ec\u00ebn, kurse ne jo, pasi ne nuk kemi si t\u00eb tjer\u00ebt k\u00ebpuc\u00eb, gjurm\u00eb, hapa, udh\u00eb. Jan\u00eb tre gjimnazist\u00eb q\u00eb e mbajn\u00eb romanin n\u00eb zhvillim: Dardani, Etniku dhe Valtoni. Ata kishin zbuluar dhe Bibl\u00ebn, q\u00eb gjithashtu e kishte nxjerr\u00eb n\u00eb breg liqeni, t\u00eb cil\u00ebn e kishin fshehur diku. As k\u00ebtu simbolika nuk \u00ebsht\u00eb e rastit. Ata t\u00eb rinj k\u00ebrkojn\u00eb udh\u00ebn e Zotit q\u00eb vendi i tyre e kishte braktisur prej disa dekadash. Shohin p\u00ebrdit\u00eb nga Per\u00ebndimi, pasi Lindja i ka mb\u00ebrthyer n\u00eb vetmi. Intriga romanore \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb, k\u00ebrkohet nj\u00ebra nga dy tapat p\u00ebr k\u00ebpuc\u00ebt e Kaltrin\u00ebs (gjimnaziste dhe ajo, e dashura e Dardanit, nj\u00ebrit nga tre protagonist\u00ebt e vepr\u00ebs), q\u00eb vajza t\u00eb kishte k\u00ebpuc\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr mbr\u00ebmjen e matur\u00ebs q\u00eb po afronte. Kaq i pakt\u00eb ishte g\u00ebzimi i njeriut. Teksa kaq i madh \u00ebsht\u00eb absurdi i koh\u00ebs. Por tapa me num\u00ebr 38, sa \u00e7\u2019ishte numri i k\u00ebmb\u00ebs s\u00eb Kaltrin\u00ebs nuk po gejndej e nuk po gjendej. Liqeni kishte nxjerr\u00eb miliona e miliarda tapa n\u00eb breg, por nuk kishte nxjerr\u00eb pik\u00ebrisht at\u00eb, t\u00eb shum\u00ebk\u00ebrkuar\u00ebn. Tashm\u00eb ajo tap\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb \u00e7eshtje dite, gjimnazist\u00ebt vazhdojn\u00eb ta k\u00ebrkojn\u00eb n\u00eb grup. Pyesin n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb qytetin, n\u00eb koleksionuesit m\u00eb t\u00eb zellsh\u00ebm t\u00eb tapave, por tapa e Kaltrin\u00ebs nuk gjendet. Nd\u00ebrkoh\u00eb lexuesi nuk e has asnj\u00ebher\u00eb Kaltrin\u00ebn drejp\u00ebrdrejt, ajo rri diku matan\u00eb si nj\u00eb ikon\u00eb, apo hirushe, q\u00eb nuk mund t\u00eb ec\u00eb n\u00ebse nuk i gjendet k\u00ebpuca. Dhe shp\u00ebtimi iluziv i atyre t\u00eb rinjve vjen nga bregu, nga matan\u00eb, ku nuk kan\u00eb qen\u00eb asnj\u00ebher\u00eb, por ku bota \u00ebsht\u00eb ndryshe, ku ka k\u00ebpuc\u00eb, p\u00ebrderisa kan\u00eb tepruar tapat p\u00ebr k\u00ebndej.<\/p>\n<p>K\u00ebrkimi i tapave ishte kthyer n\u00eb nj\u00eb q\u00ebllim jetik p\u00ebr ata banor\u00eb. Njer\u00ebzit q\u00eb merreshin me k\u00ebt\u00eb pun\u00eb kishin nj\u00eb em\u00ebr t\u00eb vetin, tapist\u00eb. Gjith\u00e7ka tashm\u00eb lidhej me tapat. Ishte organizuar dhe nj\u00eb panair i tapave n\u00eb breg t\u00eb liqenit. Qyteti nuk kishte profesion tjet\u00ebr. Njer\u00ebzit me tapa sikur luanin bixhoz. K\u00ebmbeheshin mes tyre si napolona floriri tapa t\u00eb markave t\u00eb m\u00ebdha: Made in USA, Made in France, Made in Germany etj. Dardani, i preokupuar sa s\u2019ka l\u00ebshon fraz\u00ebn bomb\u00eb: \u201cTapa p\u00ebr kepuc\u00ebn e Kaltrin\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb dor\u00eb t\u00eb Zotit\u201d, si t\u00eb ishte fjala p\u00ebr jet\u00ebn a vdekjen e saj. Nuk \u00ebsht\u00eb ky nj\u00eb naivitet i nj\u00eb t\u00eb riu t\u00eb dashuruar, por kumti se \u00e7far\u00eb ndjesie t\u00eb lart\u00eb kishte ai p\u00ebr t\u00eb dashur\u00ebn, pasi dashuria ishte e vetmja vler\u00eb njer\u00ebzore q\u00eb nuk ishte bjerr\u00eb nga vrazhd\u00ebsia dhe r\u00ebndom\u00ebsia e koh\u00ebs pa \u201ck\u00ebpuc\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Petrit Palushi \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr romansier\u00ebt e plejad\u00ebs s\u00eb fundit, q\u00eb shkruan romane bashk\u00ebkohore t\u00eb nj\u00eb lloji t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, me fabula t\u00eb parrahura m\u00eb par\u00eb n\u00eb proz\u00eb, t\u00eb nxjerra nga sepetet e nj\u00eb kohe dhe atnografin\u00eb e trevave verilindore. Romanet e tij jan\u00eb si filmat me metrazh t\u00eb mes\u00ebm. T\u00eb krijohet p\u00ebrshtypja se ai e fton lexuesin t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e rr\u00ebfimit. Ashtu si dhe n\u00eb romanet e tjera t\u00eb tij, ve\u00e7ori e \u201cK\u00ebpuc\u00ebt e Kaltrin\u00ebs\u201d \u00ebsht\u00eb rr\u00ebfimi i shtruar, dialogu shpreh\u00ebs, situatat delikate, ironia e k\u00ebndshme, detajet e zgjedhura etj. Dhe sidomos p\u00ebrkujdesja ndaj gjuh\u00ebs, si stil, por dhe si leksikografi apo fjal\u00ebkrijim \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb v\u00ebrehet nga nj\u00ebri roman n\u00eb tjetrin. Ka disa fjal\u00ebkrijime n\u00eb proz\u00ebn e k\u00ebtij autori, edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman, ku nga ep\u00ebr \u00ebsht\u00eb krijuar <em>eprin\u00eb<\/em>, nga uj\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrftuar <em>ujan\u00eb<\/em>, apo <em>p\u00ebrfund\u00ebse<\/em>, <em>gjysm\u00ebk\u00ebpuc\u00eb<\/em>, <em>e paprajshme<\/em>, si dhe trajta t\u00eb bukura t\u00eb g\u00ebgnishtes, t\u00eb tilla si: <em>kahmos, anipse, p\u00ebrvujni, verdhej, vetonte, ftohtas<\/em> etj. Ende m\u00eb krijues dhe propozues \u00ebsht\u00eb autori me emrat e personazheve gjimnazist\u00eb, si Dardani, Etniku, Valtoni, Kaltrina, Blerona, Albulena e deri Urim peshkatari, si\u00e7 kemi hasur n\u00eb nj\u00eb roman t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm emrin Egzon Drini etj.<\/p>\n<p>S\u00eb fundi, atij q\u00eb merret me let\u00ebrsi i bien shum\u00eb libra n\u00eb duar dhe n\u00eb rastin e k\u00ebtij romani, mendimi i par\u00eb q\u00eb t\u00eb vjen n\u00eb kok\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u2019ua k\u00ebshillosh gjimnazist\u00ebve p\u00ebr t\u00eb kuptuar koh\u00ebn e kaluar, kur maturant\u00ebt lypnin nj\u00eb pal\u00eb k\u00ebpuc\u00eb p\u00ebr \u201cmbr\u00ebmjen e matur\u00ebs\u201d, ashtu si m\u00eb larg n\u00eb koh\u00eb, krushqit e mal\u00ebsive merrnin nj\u00eb xhaket\u00eb diku nd\u00ebr shok\u00eb e nj\u00eb pal\u00eb k\u00ebpuc\u00eb diku tjet\u00ebr, p\u00ebr at\u00eb dit\u00eb, dit\u00ebn e dasm\u00ebs ku ishin thirrur. Kjo ishte varf\u00ebria q\u00eb njer\u00ebzit p\u00ebrpiqeshin ta mundnin m\u00eb nj\u00eb lloj zotnill\u00ebku t\u00eb paqen\u00eb. E nd\u00ebrsa t\u00eb rinjt\u00eb gjimnazist\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb tapa bregut t\u00eb liqenit t\u00eb tyre verior, n\u00eb Tiran\u00eb jan\u00eb hapur ambasadat dhe ata tashme nxitojn\u00eb p\u00ebr atje. Dritarja e Per\u00ebndimit papritmas ishte hapur si nj\u00eb ri-lindje e kombit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cK\u00ebpuc\u00ebt e Kaltrin\u00ebs\u201d i Petrit Palushit Nga NDUE DEDAJ Nj\u00eb ironi deri n\u00eb sarkaz\u00ebm, me fabul\u00ebn romanore t\u00eb tapave, q\u00eb nuk jan\u00eb tapa shishesh, por shtroje\/ sholle\/ p\u00ebrfund\u00ebse\/ goma k\u00ebpuc\u00ebsh, q\u00eb i sjell liqeni i nj\u00eb qyteti verior p\u00ebrmes dy lumenjve nd\u00ebrkufitar\u00eb t\u00eb tij,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5906,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-5928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5928"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5930,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5928\/revisions\/5930"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}