{"id":5910,"date":"2016-02-23T12:44:26","date_gmt":"2016-02-23T12:44:26","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5910"},"modified":"2016-02-23T14:39:03","modified_gmt":"2016-02-23T14:39:03","slug":"lamtumire-genc-korca-cfare-tregoi-20-vjet-me-pare-ne-nje-interviste-me-gazeten-illyria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5910","title":{"rendered":"Lamtumir\u00eb Genc Kor\u00e7a -\u00c7far\u00eb tregoi 20 vjet m\u00eb par\u00eb, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb me gazet\u00ebn \u201cIllyria\u201d"},"content":{"rendered":"<header class=\"entry-header\"><strong><em>M\u00eb 18 shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti n\u00eb Michigan, n\u00eb mosh\u00ebn 92 \u2013 vje\u00e7are nd\u00ebrroi jet\u00eb Genc Kor\u00e7a, ish president i Akademis\u00eb Amerikane t\u00eb Higjien\u00ebs. Autori i k\u00ebtij shkrimi e takoi t\u00eb ndjerin n\u00eb prill 1995 dhe i mori nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb cil\u00ebn e ribotojm\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb botuar m\u00eb par\u00eb n\u00eb gazet\u00ebn \u201cIllyria\u201d dhe librin \u201cShqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n<\/header>\n<p><!--more--><\/p>\n<div class=\"entry-content\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/bajrami-vehbi.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-5911\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/bajrami-vehbi.png\" alt=\"bajrami vehbi\" width=\"213\" height=\"164\" \/><\/a>Nga Vehbi Bajrami<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5914\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca2-300x267.png\" alt=\"genc korca2\" width=\"300\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca2-300x267.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca2.png 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Genc Kor\u00e7a<\/em><\/p>\n<p>WEST BLOOMFIELD, (Michigan)<\/p>\n<p>Emri i Genc Kor\u00e7\u00ebs gjendej n\u00eb bllokun tim t\u00eb sh\u00ebnimeve q\u00eb prej kat\u00ebr vjet\u00ebsh, ndon\u00ebse nuk isha takuar asnj\u00ebher\u00eb me t\u00eb. Ndodh shpesh q\u00eb p\u00ebr disa njer\u00ebz, edhe pa i takuar, t\u00eb krijosh nj\u00eb far\u00eb p\u00ebrfytyrimi n\u00eb baz\u00eb t\u00eb asaj q\u00eb t\u00eb kan\u00eb folur t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebr ta.<\/p>\n<p>N\u00eb mbr\u00ebmje, pes\u00eb minuta para or\u00ebs gjasht\u00eb, kur e kishim l\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u2019u takuar, Genc Kor\u00e7a erdhi n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Ekrem Bardh\u00ebs, n\u00eb lagjen e pasanik\u00ebve n\u00eb West Bloomfield (Michigan). M\u00ebrgimi, v\u00ebllai i tij dhe miku i tij Ekremi, than\u00eb se Genci i till\u00eb ka qen\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn, i p\u00ebrpikt\u00eb n\u00eb pun\u00eb dhe n\u00eb takime me njer\u00ebz.<\/p>\n<p>Biseda nisi rrjedhsh\u00ebm me ngjarje t\u00eb p\u00ebrjetuara nga ai, i v\u00ebllai dhe miku i tij i vjet\u00ebr. Ato her\u00eb puqeshin e her\u00eb ndaheshin p\u00ebr t\u2019u bashkuar s\u00ebrishmi, larg e af\u00ebr n\u00eb histori, para e pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, si n\u00eb filmat me seri.<\/p>\n<p>V\u00ebllez\u00ebrit Kor\u00e7a, t\u00eb dy inxhinier\u00eb t\u00eb njohur, kishin jetuar p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb larg nj\u00ebri \u2013 tjetrit: nj\u00ebri n\u00eb Shqip\u00ebri e tjetri n\u00eb Amerik\u00eb. U takuan vet\u00ebm pas kat\u00ebr dekadash n\u00eb Michigan, kur n\u00eb vendlindjen e tyre u hap\u00ebn dyert pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit.<\/p>\n<p>Biseda merr udh\u00eb: ndarja, bashkimi, rinjohja v\u00ebllaz\u00ebrore. Ndarja me tok\u00ebn e lindjes ndodhi n\u00eb Shkod\u00ebr, shtat\u00eb dekada m\u00eb par\u00eb. Viti 1924 \u00ebsht\u00eb viti i lindjes dhe i arratisjes s\u00eb Genc Kor\u00e7\u00ebs nga Shkodra. Thon\u00eb se n\u00eb librin e gjendjes civile n\u00eb Shkod\u00ebr, emri i tij \u00ebsht\u00eb i pari. Disa muaj pas lindjes s\u00eb Gencit, i ati Xhevati, themelues dhe drejtor i gjimnazit t\u00eb Shkodr\u00ebs, bashk\u00eb me t\u00eb dhe zonj\u00ebn u arratis n\u00eb Beograd. Genc Kor\u00e7a tregon se, p\u00ebr shkak t\u00eb kontradiktave q\u00eb kishte familja Kor\u00e7a me mbretin Zog, i ati i tij rast\u00ebsisht i shp\u00ebtoi nj\u00eb atentati nga mal\u00ebsor\u00ebt, q\u00eb kishin ardhur me sopata te dera e af\u00ebr dritares, p\u00ebr t\u2019i marr\u00eb jet\u00ebn. Familja Kor\u00e7a m\u00eb 1927, nga Beogradi arratiset n\u00eb Vjen\u00eb t\u00eb Austris\u00eb, ku Xhevat Kor\u00e7a kishte kryer studimet e mbrojtur doktorantur\u00ebn me tem\u00eb historike mbi jet\u00ebn dhe b\u00ebmat e Sk\u00ebnderbeut. Ai kishte p\u00ebrkthyer n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe disa shkrime me interes historik.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca4.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5915\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca4-300x270.png\" alt=\"genc korca4\" width=\"300\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca4-300x270.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca4.png 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Xhevat Kor\u00e7a<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00eb 1936 Xhevat Kor\u00e7a shkoi n\u00eb Fiume t\u00eb Italis\u00eb, ku jetoi deri m\u00eb 1939. M\u00eb 1937 \u2013 38, nj\u00eb grup emigrant\u00ebsh shqiptar\u00eb arrit\u00ebn nj\u00eb marr\u00ebveshje me qeverin\u00eb italiane p\u00ebr p\u00ebrmbysjen e Zogut me kryengritje t\u00eb armatosur. Italia do t\u2019i ndihmonte me armatime.<\/p>\n<p>\u2013 N\u00eb \u00e7astin e fundit, marr\u00ebveshja d\u00ebshtoi ngaq\u00eb Musolini invadoi Shqip\u00ebrin\u00eb, \u2013 thot\u00eb Genc Kor\u00e7a. \u2013 N\u00eb prill 1939, babai i shkroi nj\u00eb telegram Zogut: \u201cHarroji mosmarr\u00ebveshjet q\u00eb pat\u00ebm, na lejo t\u00eb kthehemi, t\u00eb luftojm\u00eb kund\u00ebr Italis\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Xhevat Kor\u00e7a u kthye n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb gusht 1939, nd\u00ebrsa i biri, Genci, q\u00ebndroi n\u00eb Itali p\u00ebr t\u00eb mbaruar liceun.<\/p>\n<p>\u2013 Babai n\u00eb at\u00eb koh\u00eb k\u00ebrkoi t\u00eb riem\u00ebrohej drejtor i gjimnazit t\u00eb Shkodr\u00ebs. Po at\u00eb vit e em\u00ebruan k\u00ebshilltar shteti. N\u00eb janar 1942, pranoi t\u00eb b\u00ebhej minist\u00ebr i Arsimit, me kusht q\u00eb t\u00eb hiqej gjuha italiane nga shkollat fillore e t\u00eb ktheheshin profesor\u00ebt e internuar n\u00eb Ventotene. Mir\u00ebpo, italian\u00ebt nuk i mbajt\u00ebn premtimet. U vra heroi Qazim Koculi. Kryetari i Qeveris\u00eb, Mustafa Kruja, dha dor\u00ebheqje. N\u00eb dhjetor 1942 dha dor\u00ebheqje edhe babai nga posti i ministrit t\u00eb Arsimit, \u2013 thot\u00eb Genci.<\/p>\n<p>M\u00eb 1945 Xhevat Kor\u00e7a u d\u00ebnua me burg t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm nga komunist\u00ebt, me akuz\u00ebn se \u201ckishte bashk\u00ebpunuar e b\u00ebr\u00eb propagand\u00eb p\u00ebr fashizmin\u201d.<\/p>\n<p>Biri i tij, M\u00ebrgimi kujton ato vite t\u00eb tmerrshme.<\/p>\n<p>\u2013 N\u00eb gjyqin special t\u00eb Tiran\u00ebs, im at mohoi shpifjet q\u00eb iu b\u00ebn\u00eb dhe k\u00ebrkoi t\u2019i gjenin qoft\u00eb edhe nj\u00eb shkrim apo fjalim t\u00eb tij n\u00eb favor t\u00eb okupatorit. Ai kishte folur i mllefosur, duke p\u00ebrmendur para trupit gjykues k\u00ebrkes\u00ebn e njer\u00ebzve profashist\u00eb q\u00eb i kishin th\u00ebn\u00eb se do ta paguanin pes\u00eb napolon\u00eb p\u00ebr \u00e7do artikull q\u00eb t\u00eb shkruante n\u00eb favor t\u00eb pushtimit italian. Mos harrojm\u00eb se kjo qe nj\u00eb shum\u00eb e madhe. Rroga e k\u00ebshilltarit t\u00eb shtetit ishte 16 napolon\u00eb, \u2013 tregon M\u00ebrgimi.<\/p>\n<p>\u2013 Pend\u00ebn e kam thyer m\u00eb 7 prill 1939, dit\u00ebn q\u00eb hyn\u00eb italian\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri, \u2013 tha im at n\u00eb gjyq.<\/p>\n<p>Xhevat Kor\u00e7a vdiq n\u00eb grev\u00eb urie, n\u00eb burg, duke sfiduar k\u00ebshtu me jet\u00ebn e vet regjimin komunist.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca5.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5916\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca5-209x300.png\" alt=\"genc korca5\" width=\"209\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca5-209x300.png 209w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca5.png 456w\" sizes=\"auto, (max-width: 209px) 100vw, 209px\" \/><\/a>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Genc Kor\u00e7a (majtas) me v\u00ebllain M\u00ebrgimin<\/em>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00ebrgim Kor\u00e7a rr\u00ebfen, si\u00e7 ka d\u00ebgjuar prej atyre q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb me t\u00eb atin, n\u00eb \u00e7astet e fundit t\u00eb jet\u00ebs. Nj\u00eb prej tyre ishte Xhevdet Kapshtica, avokat, bashk\u00ebvuajt\u00ebs, q\u00eb i q\u00ebndroi pran\u00eb Xhevat Kor\u00e7\u00ebs deri n\u00eb minut\u00ebn e fundit. Q\u00eb t\u2019ia leht\u00ebsonte sadopak vuajtjet, ia lagte me uj\u00eb buz\u00ebt shkrumb. Shok\u00ebt e burgut e lutnin: \u201cAman, hiq dor\u00eb nga greva!\u201d Por ai kishte vendosur t\u00eb vdiste e kurrsesi t\u00eb hiqte dor\u00eb nga greva. Ishte betuar. U thoshte bashk\u00ebvuajt\u00ebsve: \u201cDoni t\u00eb b\u00ebhem gazi i komunist\u00ebve q\u00eb t\u00eb thon\u00eb pastaj: \u201cJa edhe Xhevati u dor\u00ebzua, u t\u00ebrhoq nga greva?\u201d. I soll\u00ebn priftin Pat\u00ebr Meshkalla. Menduan se do ta d\u00ebgjonte fjal\u00ebn e tij, ngaq\u00eb me t\u00eb kishte muhabet m\u00eb shum\u00eb se me t\u00eb tjer\u00ebt. \u201cMos ia fal jet\u00ebn shejtanit\u201d, \u2013 i lutej prifti. Xhevat Kor\u00e7\u00ebs po i dilnin lot\u00ebt. N\u00eb at\u00eb gjendje urie, ishte ngritur n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe e kishte p\u00ebrqafuar. Nga goja mezi mundi t\u00eb nxirrte fjal\u00ebt: \u201cT\u00eb dua si v\u00ebllaun, po s\u2019mund t\u00eb mohoj veten, betimin. Kam vendosur t\u00eb q\u00ebndroj deri n\u00eb vdekje. Un\u00eb kam pritur q\u00eb ti t\u00eb ma forcosh vendosm\u00ebrin\u00eb e jo t\u00eb m\u00eb b\u00ebsh thirrje p\u00ebr t\u00ebrheqje, tani q\u00eb jam lodhur e dob\u00ebsuar dhe vdekja po m\u00eb qaset af\u00ebr\u201d.<\/p>\n<p>Pak para vdekjes, drama jet\u00ebsore po zhvillohej edhe jasht\u00eb mureve t\u00eb burgut, jasht\u00eb der\u00ebs s\u00eb hekurt. I biri i Xhevat Kor\u00e7\u00ebs, M\u00ebrgimi, bashk\u00eb me n\u00ebn\u00ebn kishin shkuar ta vizitonin. T\u00eb burgosurit, q\u00eb po i num\u00ebroheshin \u00e7astet e fundit t\u00eb jet\u00ebs, i kishin dh\u00ebn\u00eb lajmin: \u201cKan\u00eb ardhur t\u00eb t\u00eb shohin gruaja dhe djali. Hiq dor\u00eb nga greva!\u201d.<\/p>\n<p>\u2013 Kam nj\u00eb lutje, \u2013 mezi i dilnin fjal\u00ebt nga goja. \u2013 Para se t\u00eb jap shpirt, lerm\u00ebni t\u2019i shoh njer\u00ebzit e mi!<\/p>\n<p>Po ata ishin t\u00eb pashpirt e nuk u dhimbsej njeriu\u2026Kjo ishte lutja e tij e par\u00eb dhe e fundit. Xhevat Kor\u00e7a vdiq m\u00eb 1960, pas 15 vjet vuajtjeje n\u00eb burg, me d\u00ebshir\u00ebn peng q\u00eb ta shihte komunizmin e vdekur e t\u00eb p\u00ebrqafonte p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit bashk\u00ebshorten, f\u00ebmij\u00ebt e gjith\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit.<\/p>\n<p>Xhevat Kor\u00e7\u00ebs nuk i dihet varri. I biri i tij, Genci, kur ishte p\u00ebr vizit\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb 1992, i propozoi Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit q\u00eb t\u00eb themelohej nj\u00eb burs\u00eb p\u00ebr shkollim me emrin e t\u00eb atit.<\/p>\n<p>\u2013 Kam edhe nj\u00eb propozim, \u2013 u tha ai zyrtar\u00ebve t\u00eb asaj kohe. \u2013 \u00c7do vend n\u00eb bot\u00eb ka varrin e ushtarit t\u00eb panjohur. Shqip\u00ebria le t\u00eb b\u00ebj\u00eb varrin e t\u00eb burgosurit t\u00eb panjohur. Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm babai im. Sa t\u00eb burgosur vdiq\u00ebn n\u00eb burgje e nuk u dihen varret?<\/p>\n<p>Mbyllet kapitulli i nj\u00eb jete. Pas heshtjes biseda sikur e ka v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbet. Pak nga pak kalojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb tem\u00eb tjet\u00ebr, po nga Lufta e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, kur Genc Kor\u00e7a ishte an\u00ebtar i Ballit Komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Faktet p\u00ebrs\u00ebriten: v\u00ebllavrasja, Konferenca e Mukjes, ku u vendos q\u00eb t\u00eb gjitha forcat t\u00eb bashkoheshin n\u00eb nj\u00eb log p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb bashkuar dhe n\u00eb fund tradh\u00ebtia e komunist\u00ebve.<\/p>\n<p>Ishte nj\u00eb batalion i Ballit Komb\u00ebtar q\u00eb vajti n\u00eb Kosov\u00eb t\u00eb shp\u00ebtonte v\u00ebllez\u00ebrit n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Seit Kazazit. Genc Kor\u00e7a rr\u00ebfen p\u00ebr vrasjen e nj\u00eb bashk\u00ebluft\u00ebtari n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Morin\u00ebs.<\/p>\n<p>\u2013 Ishim rreth nj\u00ebqind vet\u00eb. Armiku na sulmoi. Hamit Troplini po vraponte me ark\u00ebn e municionit p\u00ebr t\u00eb furnizuar mitralozin e tog\u00ebs. N\u00eb nj\u00eb \u00e7ast u d\u00ebgjua f\u00ebrsh\u00ebllima e predhave t\u00eb mortajave, q\u00eb fluturonin drejt batalionit. T\u00eb gjith\u00eb ran\u00eb barkas e Hamiti ra mbi ark\u00ebn e municionit. Nj\u00eb predh\u00eb e goditi n\u00eb kok\u00eb dhe e la t\u00eb vdekur. Ra hero p\u00ebr lirin\u00eb e Kosov\u00ebs, t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb duel me forcat serbo \u2013 malazeze, \u2013 kujton Genc Kor\u00e7a.<\/p>\n<p>\u2013 Cili qe q\u00ebndrimi i nacionalist\u00ebve shqiptar\u00eb gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore?<\/p>\n<p>\u2013 Nacionalist\u00ebt shqiptar\u00eb e luftuan okupatorin, qysh m\u00eb 7 prill 1939. Balli Komb\u00ebtar e b\u00ebri luft\u00ebn p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb entike. Ai luftoi okuaptor\u00ebt, Italin\u00eb dhe Gjermanin\u00eb, p\u00ebr shkak se kishin shkelur tok\u00ebn ton\u00eb dhe i kishin shpallur luft\u00eb bot\u00ebs s\u00eb lir\u00eb. Nacionalizma shqiptare e kishte luftuar Italin\u00eb edhe m\u00eb 1920 n\u00eb Vlor\u00eb, kur ky shtet nuk ishte fashist. E luftoi prap\u00eb m\u00eb 1939, kur ushtrit\u00eb e Musolinit shkel\u00ebn Shqip\u00ebrin\u00eb. N\u00eb fillim t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore qen\u00eb nacionalist\u00ebt ata q\u00eb e luftuan okupatorin, kurse komunist\u00ebt q\u00ebndruan duarkryq, deri sa gjerman\u00ebt sulmuan Bashkimin Sovjetik. Vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit komunist\u00eb i hodh\u00ebn forcat e tyre n\u00eb luft\u00eb, se rrezikohej Bashkimi Sovjetik dhe ideologjia komuniste. Ky ka qen\u00eb ndryshimi midis nacionalizm\u00ebs shqiptare dhe Enverit me shok\u00eb, \u2013 shpjegon Genci, ish luft\u00ebtar n\u00eb radh\u00ebt e Ballit Komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Kur p\u00ebrfundoi lufta, komunist\u00ebt, me t\u00eb marr\u00eb pushtetin, filluan t\u2019i ndiqnin kund\u00ebrshtar\u00ebt. Genc Kor\u00e7a u mbajt 13 muaj n\u00eb burg. Ata q\u00eb i d\u00ebnonte diktatura, pas burgut, jetonin me damk\u00ebn e \u201carmikut\u201d, pa pun\u00eb, pa shoq\u00ebri, n\u00eb rreth t\u00eb mbyllur. Genci trokiti n\u00eb shum\u00eb dyer t\u00eb zyrave t\u00eb pun\u00ebs, por p\u00ebrgjigja kudo qe ajo: \u201cS\u2019ka pun\u00eb p\u00ebr armiqt\u00eb e pushtetit e t\u00eb popullit\u201d. M\u00eb n\u00eb fund, n\u00eb Spitalin Ushtarak t\u00eb Tiran\u00ebs i dhan\u00eb nj\u00eb pun\u00eb, meq\u00eb kishte studiuar p\u00ebr mjek\u00ebsi n\u00eb Itali. Pas dy vjet\u00ebsh e pushuan nga spitali dhe e \u00e7uan ndihm\u00ebs mjek n\u00eb Dukagjin, ku q\u00ebndroi nj\u00eb vit. M\u00eb von\u00eb u transferua n\u00eb Shkod\u00ebr, n\u00eb sektorin e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. Por, pas dy vjet\u00ebsh e pushojn\u00eb, duke e d\u00ebnuar me pun\u00eb t\u00eb detyruar n\u00eb gurore. Vriste mendjen vazhdimisht se si t\u00eb dilte nga ai ferr. Por si? Nga t\u2019ia mbante?<\/p>\n<p>N\u00ebnt\u00eb her\u00eb kishte tentuar t\u00eb kalonte kufirin, por pa sukses. Her\u00ebn e dhjet\u00eb, m\u00eb 2 janar 1953 arriti t\u00eb kaloj\u00eb kufirin me ndihm\u00ebn e Pjet\u00ebr Qaf\u00ebs dhe dy shoq\u00ebruesve t\u00eb tij. Pasi q\u00ebndroi disa muaj n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb qershor t\u00eb atij viti shkoi n\u00eb Austri, pastaj n\u00eb Itali e Greqi. N\u00eb fund arrin n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Genci, me t\u00eb ardhur n\u00eb Amerik\u00eb, hyri n\u00eb shkoll\u00eb. M\u00eb 1956 regjistrohet n\u00eb \u201cWayne State University\u201d, n\u00eb Detroit dhe diplomohet m\u00eb 1960 n\u00eb deg\u00ebn e kimis\u00eb. M\u00eb 1972 kreu specializimin n\u00eb fush\u00ebn e higjien\u00ebs industriale. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, edhe punonte. Pas specializimit punoi n\u00eb fillim n\u00eb nj\u00eb fabrik\u00eb \u00e7eliku e m\u00eb von\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e njohur t\u00eb automjeteve \u201cGeneral Motors\u201d, n\u00eb Detroit. Kjo shoq\u00ebri kishte 700 mij\u00eb pun\u00ebtor\u00eb e n\u00ebpun\u00ebs e rreth 200 fabrika n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Genci punoi aty 29 vjet, derisa doli n\u00eb pension.<\/p>\n<p>\u2013 Zura pun\u00eb n\u00eb deg\u00ebn e higjien\u00ebs industriale. M\u00eb von\u00eb m\u00eb em\u00ebruan menaxher e pastaj drejtor t\u00eb sektorit t\u00eb higjien\u00ebs industriale. M\u00eb 1984 u zgjodha president i Shoqat\u00ebs Amerikane t\u00eb Higjien\u00ebs Industriale, nd\u00ebrsa m\u00eb von\u00eb president i Akademis\u00eb Amerikane t\u00eb Higjien\u00ebs Industriale, \u2013 thot\u00eb Genci.<\/p>\n<p>Akademia e Higjien\u00ebs Industriale t\u00eb Amerik\u00ebs ka pes\u00eb mij\u00eb an\u00ebtar\u00eb, nd\u00ebrsa Shoqata e Higjien\u00ebs Industriale ka 12 mij\u00eb an\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p>Higjiena industriale merret me t\u00eb gjitha pasojat e mundshme negative sh\u00ebndet\u00ebsore nga puna si zhurma, pluhuri, l\u00ebnd\u00ebt kimike, nxeht\u00ebsia, t\u00eb ftohtit etj.<\/p>\n<p>Genc Kor\u00e7a ka botuar artikuj shkencor\u00eb mbi higjien\u00ebn, ka ligj\u00ebruar p\u00ebr pasojat e d\u00ebmtimit nga puna n\u00eb Amerik\u00eb dhe shtete t\u00eb tjera. \u00cbsht\u00eb an\u00ebtar nderi i kat\u00ebr shoq\u00ebrive, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe Shoq\u00ebrin\u00eb Italiane t\u00eb Higjien\u00ebs.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Genc Kor\u00e7a ka qen\u00eb president i Akademis\u00eb Amerikane t\u00eb Higjien\u00ebs.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca6.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5917\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca6-300x211.png\" alt=\"genc korca6\" width=\"300\" height=\"211\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca6-300x211.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/genc-korca6.png 457w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>M\u00eb 1992, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb nga koha e arratisjes, shkoi n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/em><\/p>\n<p>-Si t\u2019u duk vendi i lindjes? \u2013 e pyes.<\/p>\n<p>\u2013 M\u00eb keq nga \u00e7\u2019 e prisja. Un\u00eb shkova t\u00eb takoja njer\u00ebzit e mi dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb shihja si mund t\u00eb ndihmoja. Zemra m\u00eb qau kur e pash\u00eb se n\u00eb \u00e7\u2019gjendje e kishte katandisur Shqip\u00ebrin\u00eb komunizmi. Kushtet higjienike t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve ishin t\u00eb mjerueshme. N\u00eb Berat, ta z\u00ebm\u00eb, nga 500 pun\u00ebtor\u00eb q\u00eb kishte nj\u00eb fabrik\u00eb akumulator\u00ebsh, 170 kishin shkuar n\u00eb spital, p\u00ebr shkak t\u00eb helmimit nga plumbi. N\u00eb fabrik\u00ebn e \u00e7imentos n\u00eb Fush\u00eb \u2013 Kruj\u00eb, po ashtu gjendja sh\u00ebndet\u00ebsore e pun\u00ebtor\u00ebve ishte p\u00ebr t\u2019u vajtuar. Qeveria komuniste e Shqip\u00ebris\u00eb thoshte se nuk kishte marr\u00ebdh\u00ebnie me Per\u00ebndimin. Kjo ishte g\u00ebnjesht\u00ebr. Kam fakte p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. N\u00eb nj\u00eb mbledhje n\u00eb Las Vegas m\u00eb 1985, nj\u00eb industrialist m\u00eb tha se po shiste mall\u00ebra n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>\u2013 B\u00ebn shaka, \u2013 i thash\u00eb.<\/p>\n<p>\u2013 Jo, \u2013 ma ktheu. \u2013 Kemi p\u00ebrfaq\u00ebsuesin ton\u00eb n\u00eb Itali, i cili shkon n\u00eb Shqip\u00ebri dy her\u00eb n\u00eb vjet. N\u00eb Shqip\u00ebri autoritetet e \u00e7ojn\u00eb n\u00eb hotel q\u00eb t\u00eb mos e shoh\u00eb kush dhe, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb, b\u00ebhet treg\u00ebtia.<\/p>\n<p>\u2013 Cila mund t\u00eb jet\u00eb ndihmesa juaj p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb? \u2013 e pyes Genc Kor\u00e7\u00ebn.<\/p>\n<p>\u2013 M\u00eb kan\u00eb ftuar n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb t\u00eb jap ndonj\u00eb ndihmes\u00eb t\u00eb mundshme. Mir\u00ebpo, kushti i par\u00eb, q\u00eb t\u00eb shkoj atje, \u00ebsht\u00eb: sa jan\u00eb t\u00eb vendosur shqiptar\u00ebt t\u00eb b\u00ebjn\u00eb di\u00e7ka? Duhet t\u00eb kesh nj\u00eb mb\u00ebshtetje, para se t\u00eb fillosh. Iniciativat duhet t\u00eb jen\u00eb serioze. Apatia m\u00eb \u00ebsht\u00eb dukur nj\u00eb nga simptomet m\u00eb negative n\u00eb Shqip\u00ebri. S\u2019b\u00ebhet gj\u00eb duke shikuar tjetrin n\u00eb stilin: \u201cB\u00ebj ti, shoh un\u00eb\u201d, \u2013 thot\u00eb Genci.<\/p>\n<p>Ai ka tre f\u00ebmij\u00eb, nipa e mbesa dhe jeton me zonj\u00ebn e tij n\u00eb Shelby Township t\u00eb Michigan-it.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<em>(Marr\u00eb nga libri \u201cShqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs)<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Prill, 1995<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00eb 18 shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti n\u00eb Michigan, n\u00eb mosh\u00ebn 92 \u2013 vje\u00e7are nd\u00ebrroi jet\u00eb Genc Kor\u00e7a, ish president i Akademis\u00eb Amerikane t\u00eb Higjien\u00ebs. Autori i k\u00ebtij shkrimi e takoi t\u00eb ndjerin n\u00eb prill 1995 dhe i mori nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb cil\u00ebn e ribotojm\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb botuar m\u00eb par\u00eb n\u00eb gazet\u00ebn \u201cIllyria\u201d dhe librin \u201cShqiptar\u00ebt&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5911,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-5910","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jete-komuniteti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5910"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5918,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5910\/revisions\/5918"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}