{"id":5733,"date":"2015-12-12T13:52:30","date_gmt":"2015-12-12T13:52:30","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5733"},"modified":"2015-12-12T13:52:30","modified_gmt":"2015-12-12T13:52:30","slug":"skenderbeu-eshte-lindur-ne-gurez-te-bregut-te-mates","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5733","title":{"rendered":"SKENDERBEU ESHTE LINDUR NE GUR\u00cbZ T\u00cb BREGUT TE MAT\u00cbS"},"content":{"rendered":"

FLAMURI YN\u00cb simbolizon ngjyrat e XUBLET\u00cbS dhe BOFCES s\u00eb SAJ<\/p>\n

Ndue Hoti<\/strong><\/p>\n

10 vjet m\u00eb par\u00eb ishte 600 vjetori i lindjes se heroit ton\u00eb komb\u00ebtar Gjergj Kastrioti-Skenderbeu. Ne k\u00ebt\u00eb pervjetor t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm mor\u00ebn pjes\u00eb shum\u00eb personalitete te historis\u00eb s\u00eb Shqiperis\u00eb,historjan\u00eb t\u00eb njohur por edhe amator\u00eb sic jam un\u00eb. Studimin tim modest e publikova ne gazet\u00ebn lokale t\u00eb qytetit ku banoj dhe n\u00eb gazet\u00ebn e p\u00ebrdit\u00ebshme “Koha Jon\u00eb”. Edhe pse shkrimin ia pata besuar nje gazetareje t\u00eb k\u00ebsaj t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebshmeje, shkrimi pati t\u00eb meta q\u00eb nga adresimi i vendodhjes s\u00eb Gur\u00ebzit gjithashtu ishte l\u00ebn\u00eb pa hedhur edhe nj\u00eb fakt p\u00ebr vendlindjen e Kastriotit dhe po krijoj rastin p\u00ebr ta p\u00ebrmir\u00ebsuar at\u00eb studim, q\u00eb n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve evokon pun\u00ebn e disa historjan\u00ebve lokal\u00eb, k\u00ebtu q\u00ebndron edhe e vecanta e shkrimit tim, nuk kapet pas titullar\u00ebve, p\u00ebrjshto priftin shkodran At Marin Baleti(1450-1512).<\/p>\n

\"gjergj<\/a><\/p>\n

Dokumentat me autentike qe vertetojne ekzistencen e Gurzit jane ato te humanisteve Dhimiter Frangu (1443-1525) dhe Marin Barleti (1450-1512. Prej 2005-es shkrimi ruhet nga Biblioteka Komb\u00ebtare si nj\u00eb shikim i vecant\u00eb , autori nga nj\u00eb trev\u00eb q\u00eb historiani yn\u00eb i njohur Kristo Frash\u00ebri thot\u00eb nuk e njoh. Biblioteka Komb\u00ebtare ka b\u00ebr\u00eb edhe nj\u00eb list\u00eb me personat q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb debat t\u00eb lir\u00eb, un\u00eb renditem i 44-t\u00ebrti nga 52 vet\u00ebt q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb ate vit jubile n\u00eb d\u00ebbatin p\u00ebr vendlindjen dhe i 878-ti shkrim nga autori i pare, ndoshta Barleti, nga 1150 gjithsej, botuar br\u00ebnda dhe jaht\u00eb truallit shqiptar. Ky debat pati shkaktuar nj\u00eb far\u00eb xhelozie krahinore, p\u00ebr xhelozit\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare nuk mund t\u00eb flitet m\u00eb, absurditet. Ndoshta duke u nisur edhe nga deklarata e Kristo Frasherit se Skenderbeun,vendlindjen e Tij vet\u00ebm n\u00eb Malesin\u00eb e Madhe mos e k\u00ebrkoni, pra ne treven e kreshnikeve, treves qe nuk i ra mohit idealeve kastriotjane per fe e atdhe, vet\u00ebm nd\u00ebr v\u00ebndet ku banojn\u00eb k\u00ebta mos e k\u00ebrkoni, shkrimi im nuk \u00ebsht\u00eb pritur mir\u00eb, edhe pse un nuk vertet\u00eb un\u00eb nuk jam sk\u00ebnderbegolog, por doja t\u00eb mbuloja me k\u00ebt\u00eb rast trev\u00ebn e Gur\u00ebzit , n\u00eb pjes\u00ebn jugore t\u00eb delt\u00ebs s\u00eb lumit Mat, Made nga (e)Madhe sic quhet n\u00eb zhargonin ton\u00eb, rrjedhja e poshtme e k\u00ebtij lumi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm , mbi t\u00eb cilin jan\u00eb nd\u00ebrtuar dy H\/C-e me prodhim t\u00eb sigurt\u00eb energjie , p\u00ebr vaditjen e fushave n\u00ebn t\u00eb, p\u00ebr sjelljen e inerteve si nj\u00eb transportjer gjigand q\u00eb sjell prej mijra vitesh inerte t\u00eb nj\u00eb cil\u00ebsie t\u00eb lart\u00eb, me t\u00eb cilat po nd\u00ebrtohen qytetet e metropolit m\u00eb t\u00eb madh , \u00a0Tiran\u00eb – Durr\u00ebs e rrethinat e tij. Gur\u00ebzi me 13 mije\u00eb hektar\u00eb tok\u00eb mbyll zon\u00ebn bregdetare nga lumi Mat deri n\u00eb Droj\u00eb pran\u00eb Ishmit, ku \u00ebsht\u00eb i zhvilluar edhe peshkimi, turizmi I mb\u00ebshtetur n\u00eb prodhimin \u00a0v\u00ebndas etj. N\u00eb librat e shkrimet e koh\u00ebs s\u00eb mbret\u00ebris\u00eb Gur\u00ebzi, treva quhej edhe Gur\u00ebzi i Bregut t\u00eb Mat\u00ebs, sepse ndalesa e banor\u00ebve t\u00eb Malsis\u00eb s\u00eb Madhe ishte bregu i siperm i Matit, Gur\u00ebzi ishte shpallur nga Perandoria Osmane si Tok\u00eb Miri, tok\u00eb e krijuar nga jashtshqitjet detare, pezulli lumore, dekompozime kenetore, pra djerre imperiale,shtetrore, por banor\u00ebt nuk dihet qysh kur kan\u00eb banuar edhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb informale, t\u00eb tjer\u00ebt pasi kishin deklaruar se do te konvertoheshin ne fene e Perandorise apo \u00a0kur Balshajt krijuan pas vdekjes se Car Dushanit, Perandorine e Vogel shqiptare, por \u00a0jetonin formalisht si n\u00eb skajet e fush\u00ebs q\u00eb ishin m\u00eb t\u00eb shendet\u00ebshme, si koder Reke, n\u00eb periferi t\u00eb fush\u00ebs, pran\u00eb detit, pran\u00eb lumit, k\u00ebnetave, duke avancuar drejt fushes me nga lindja , duke futur nen zotrim gjithe fushen. N\u00eb shek. XVII kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb edhe n\u00eb bonifikimin gjys\u00ebm primitiv t\u00eb fush\u00ebs, apo prerje pyjesh p\u00ebr land\u00eb drusore e cila eksportohej jasht\u00eb n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb perandoris\u00eb, ne te mire te shtimit te livadhe apo tokes bujqesore. N\u00eb koh\u00ebn e Bushatlijve, mbahet m\u00ebnd q\u00eb taksat paguheshin n\u00eb periudhen e shtegtimit p\u00ebr n\u00eb bjeshk\u00eb, pran\u00eb ur\u00ebs s\u00eb Bahcall\u00ebkut. Familjet e m\u00ebdha t\u00eb Gur\u00ebzit dhe Tales, Sykajve dhe Prekucajve, kishte vite kur ne tufat e bagtive ua kalonte “qindi min\u00eb”, sic shpreheshin, ishte shenje prosperiteti , zhvillimi blegtoral, ekonomik, kuptohet me nj\u00eb disiplin\u00eb familjare, mbar\u00ebshtimi, por edhe kur uleshin nga bjeshka n\u00eb Livadet e Shkodreszhvillohej nj\u00eb tip panairi blegtoral, veshjesh, bylmetrash etj. Gur\u00ebzi ka ndejt\u00eb edhe n\u00ebn juridiksionin e Durr\u00ebsit, t\u00eb Kruj\u00ebs, nd\u00ebrsa k\u00ebt\u00eb cerekshekullin e fundit humbi vulen dhe emrin e trev\u00ebs s\u00eb vjeter , padrejt\u00ebsisi, dhe u e pag\u00ebzuan Fushkuqe, ky marifet edhe p\u00ebr t\u00eb larguar v\u00ebm\u00ebndjen nga krimet shterore t\u00eb regjimit totalitar sic ka ndodhur m\u00eb pare me q\u00ebndr\u00ebn e trev\u00ebs s\u00eb Bregut t\u00eb Mat\u00ebs qe e ripagezuan “Ylli i Kuq” q\u00eb rezononte me emra t\u00eb tjer\u00eb si “Besa e Kuqe”, “Mirdita e Kuqe”, etj.Deformim historie, shp\u00eblarje truri.Gur\u00ebzit duhet t`i kthehet emri i tradit\u00ebs, pashaportat e moshatar\u00ebve t\u00eb mi, edhe ata m\u00eb p\u00ebrpara vendlindjen e kan\u00eb Gur\u00ebz, nj\u00eb trev\u00eb e till\u00eb me rusurse historie me protagoniz\u00ebm etnokulturor duhet t\u00eb ruhet deri n\u00eb emrin e rrethit ku b\u00ebn pjes\u00eb, asgj\u00eb nuk do t\u00eb prishej, vet\u00ebm mir\u00eb do t\u00eb b\u00ebh\u00ebj q\u00eb rrethi i ri Kurbin, me emrin e nje treve t\u00eb vogel malore, n\u00eb veri t\u00eb kruj\u00ebs , p\u00ebrb\u00ebr\u00eb vet\u00ebm nga 16 fshatra , t\u00eb dyfishohej duke v\u00ebn\u00eb pran\u00eb tij edhe emrin e Gur\u00ebzit, pasi p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb element etnokulturor q\u00eb zgjatet nga Mal\u00ebsia e Madhe, trojet tona n\u00eb Malin e Zi, Ulqin e deri n\u00eb Durr\u00ebs, vazhdim\u00ebsi banor\u00ebsh, pa shk\u00ebputje toksore. N\u00eb per\u00ebndim mund t\u00eb gjesh edhe ish-perandori apo krahina, rajone me em\u00ebr t\u00eb dyfisht\u00eb apo trefisht\u00eb.Migrimi p\u00ebr n\u00eb bjeshk\u00eb ishte v\u00ebrtet nj\u00eb kamp veror, i zgjatur nga qershori deri n\u00eb shirat e para t\u00eb vjesht\u00ebs, ishte nj\u00eb rit shum\u00eb shekullor n\u00eb nga Dalmacia n\u00eb v-per\u00ebndim deri n\u00eb pjes\u00ebn e siperme t\u00eb Karavastas\u00eb J-Per\u00ebndim, gjat\u00eb gjith\u00eb bregut t\u00eb Adriatikut Lindor. Pas M.Barletit, udh\u00ebtar\u00eb, historjan\u00eb si Milan Shuflajp\u00ebrmend\u00ebn k\u00ebtu Porti i Shu Fadas\u00eb, v. 1393, Kolematia v. 1402, Zalli i Mat\u00ebs , Gur\u00ebzi v. 1430. N\u00eb studimin tim mb\u00ebshtetur edhe n\u00eb historian\u00eb rrethesh apo zonash m\u00eb t\u00eb vogla, p\u00ebr gjetjen e vendlindjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut, un\u00eb jam p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb list\u00ebn e debatit p\u00ebr vendlindjen e prij\u00ebsit t\u00eb shqiptarve, jam i 44-ti n\u00eb list\u00eb nga 52 q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb gjat\u00eb vitit 2005, jam 878-ti n\u00eb list\u00ebn e p\u00ebrgjith\u00ebshme nga viti 1405 deri m\u00eb 2005, renditje nga Bibloteka Komb\u00ebtare hedhur n\u00eb faqen e e saj t\u00eb internetit.<\/p>\n

\"gjergj<\/a><\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim desha t\u00eb publikoj nj\u00eb de\u00ebshmi q\u00eb \u00ebsht\u00eb harruar, pra padashje nga ana e gazetares s\u00eb “Koha jOn\u00eb” t\u00eb cil\u00ebs ia pata besuar t\u00eb hidhte n\u00eb kompjuter nga dorshkrimi im me shkrim dore t\u00eb cilin e botoi me 14 tetor 2005, por edhe nj\u00eb d\u00ebshmi tjeter t\u00eb re.S\u00eb pari spunton p\u00ebr t\u00eb argumentuar vendlindjen e Sk\u00ebnde\u00ebrbeut n\u00eb Gur\u00ebz me 6 maj1405 , sipas kalendarit Julian vec priftit t\u00eb Shkrelit , Mal\u00ebsie madhe Dom Nikoll Gazulli(1891-1945)e pohon edhe nj\u00eb shqiptaro-amerikan nga Kastrati, Nikoll Veshtaj(70), referatin e t\u00eb cilit pata rastin ta d\u00ebgjoj t\u00eb regjistruar n\u00eb nj\u00eb video q\u00eb mbante daten 28 nendor 1996,bajtur n\u00eb Nju Jork para dhjetra shqiptarve , tubim p\u00ebr rastin e Dites s\u00eb Flamurit dhe Pamvar\u00ebsis\u00eb dhe deklaron tekstualisht: “Gjergj Kastrioti leu, lindi n\u00eb Gur\u00ebz”.E kam k\u00ebrkuar m\u00eb von\u00eb p\u00ebr ta takuar e m\u00eb sqaruar p\u00ebr burimin e dokumentit dhe m\u00eb ka th\u00ebn\u00eb se k\u00ebt\u00eb fakt e kishte gjetur n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb ia kishte dhuruar nj\u00eb prift ortodoks i Kish\u00ebs s\u00eb shqiptarve n\u00eb Boston n\u00eb vitet e para t\u00eb emigrimit politik n\u00eb SHBa, para rrezimit t\u00eb komunizmit n\u00eb Shqiperi. Librin, thoshte Veshtaj ma k\u00ebrkoi nj\u00eb emigrant tjeter politik, H. Dosti i cili m\u00eb von\u00eb u nda nga jeta, nuk dihet vendndodhja e Tij kush mund ta posedoi ne\u00eb biblootek\u00ebn e Tij…Un\u00eb mendoj se duhet t\u00eb b\u00ebh\u00ebt fjal\u00eb p\u00ebr “Fjalorin Toponomastik” t\u00eb Gazullit, jo lib\u00ebr, por ndonj\u00eb num\u00ebr i revistes “Hylli i Drit\u00ebs” ku botonte Gazulli, studim i pabotuar krejt, por vetem disa germa, dhe un\u00eb kam gjetur emervendet deri te g\u00ebrma G, Gur\u00ebzi, dhe sqarimet per kete toponim ku prifti katolik b\u00ebn edhe historianin. Gazulli shkruan: Gur\u00ebzi, vendlindja e Skenderbeut. Sipas meje nj\u00eb d\u00ebshmi tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb edhe lidhja e Balshajve me qytezen e Cinit , kalaja e Cinit, M. Madhe fqinj\u00eb pothuaj me Kastriatin fqinj me Hotin e Mbishkodres, buze liqenit me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr apo Syni i Hotit, pjes\u00eb veri-lindore e liqenit t\u00eb Shkodres.<\/p>\n

 <\/p>\n

Xhubleta e gjetur ne nje treve bregdetare adriatikase, daton kater shekuj para Krishtit, koherente me qyterimin mikenas, guret qiklopike te keshtjellave tona bregdetare, etj, por me vone shek. VI do te kete rivale edhe veshjen e Zadrimores(koka e zadrimores terrakote eshte gjetur nga arkeologet ne Arapaj te Durresit me 1973, eshte ekspozuar ne M.H.K tetor 2005, shih gazeta “KJ” dt.28 dhe 29 shtator 2005), tregon per nje vazhdimesi te hershme nga antikiteti, te nje popullsie ilire qe here zgjerohet , here tkurret nga pushtimet , luftrat e ndryshme, semundjet apo per aresye ekonomike, here edhe asimilohet nga popullsia zadrimore si edhe nen presionin e ekspasionit te popullsive \u00a0mirditore e matjane drejt perendimit , nga Shkodra ne Durres e me ne jug, ndoshta ne gjithe bregdetin Adriatiko-Jonian, \u00a0para popullsise zadrimore, edhe kjo vertetuar nga pikepamja arkeologjike ne rrenojat e Durresit.<\/p>\n

Nese eshte e vertete ne shpjegimet e T. Ippen-it, “Shqiperia e Vjeter”, fq.61), se Progoni=Prekani, emer i njohur edhe sot ne trevat ku jetojne malesore, psh, Ura e Prekanit Shen Koll, Lezhe, sundues i Arberit v.1190, atehere kemi te bejme me nje dinasti te kahereshme Leke te fushes se keqe bregdetare shqiptare.<\/p>\n

Qendrimi qe mban Venediku me 3 prill 1407 ndaj nje letre derguar nga i ati i Skenderbeut, ne te cilen Zotnia Shqiptar kerkonte anulimin e nje vendimi te peshkopit te Lezhes, e cila ndodhej nen zoterimin e Venedikut per kalimin ne vartesi te tij te 8 kishave qe i perkisnin peshkopates se Arberit prej 800 vjetesh nuk thuhet se cilat jane keto por mesa kuptoj te pakten 3 jane te Gurezit si; ajo e Shen-Gjergjit buze Matit ne veri, Shen Merise ne Trojet e Gjinazesit ne jug dhe ndonje kishe tjeter eshte “Zoja e Keshillit te Mire”.<\/p>\n

Pjesa tjeter e kishave mund te shtriheshin sipas horizontales Fushekuqe-Mat-Diber e Poshtme “Ohri i Vogel”, si ne Hotenei, Kastriot, Hotesh, Rec, Gardhi i Poshtem, Sinje, Pika Gorre, Prell, deri ne Hotaj-Bushkash- Mat),lexo: “Mati”, R.Ficori, fq. 70, D.Kurti “shenime etnografike neper Mat”, fq. 269; “Dibra” H.Ndreu, fq 7; A.Perleka “Lura”; T.Ippen “Shqiperia e vjeter “, fq 93; von Hahn, “Udhetim ne viset e Drinit” fq. 53. Ky i fundit shkruan: “Gjate udhetimit tone ne do te ndeshemi gjithashtu ne Dukagjin “Mat, dy vendet e tjera , te cilat pretendojne qe aty ka qene dikur qendra e familjes se Kastrioteve dhe madje ketyre ju duhet shtuar edhe nje i trete qe ndodhet ne Hotenei. Ky toponim sot eshte harruar, por hartografi italian Giovanni Cantelli ne vitin 1689 e ka vendosur ne jug te Selites “Ohri i Vogel”.<\/p>\n

Nese keta jan\u00eb malsor\u00eb M.Madhe n\u00eb “Ae-Mathja” lind natyrshem pyetja: mbetje e kuj togfjaleshi mund t\u00eb jet\u00eb em\u00ebrvendi Ae-Mathja?! Lumi Mat ia dha emrin apo ky e mori nga (Malesi)-Ae Madhe, sepse n\u00eb antikitet njihej me hidronimin Ardaksan, apo duhet shtuar edhe nofka Lek\u00eb q\u00eb u v\u00eb Fishta te “Lahuta”, ndoshta duke aluduar Malsia e (A-LEK-sandrit t\u00eb) Madh(e). At Marin Sirdani(1894-1962) shkruan : po luftojn\u00eb Lekt\u00eb e Gurzit. Pra,si duhet t`i ndajm\u00eb p\u00ebr t`i studiuar m\u00eb mire\u00eb malesort\u00eb, po supozojm\u00eb edhe Kastriot\u00ebt malsor\u00eb nga Kastriati buz\u00eb liqenit te Shkodres apo liqeni i Synit t\u00eb Hotit, segmenti q\u00eb lag bregun e Kastriatit dhe Hotit? Historian\u00ebt i ndajn\u00eb psh n\u00eb: francez\u00eb t\u00eb vjeter:Kelt\u00eb dhe Gal\u00eb,dhe n\u00eb te rinj: frank\u00eb dhe norman\u00eb. A njihen malsor\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr anasit dhe te rinj k\u00ebta t\u00eb sotmit n\u00eb Bregun nga Gurzi e n\u00eb Breg t\u00eb Mat\u00ebs? Un\u00eb po i quaj mal\u00ebsor\u00ebt e B. Matit, q\u00eb e ndiejn\u00eb veten “kelmendas” dhe “hotjan\u00eb”, vazhdim i M.Madhe pra, anasit, migrues q\u00eb gjend\u00ebshin n\u00eb cdo mal, por edhe \u00a0malsor\u00eb t\u00eb rinj k\u00ebta q\u00eb njohim sipas regjistrit turk 1467 apo 1583 (lexo: Historia e Skenderbeut, K.Frasheri, 2002,fq 70, dhe H. e Tiran\u00ebs fq.271, sqarime: Gur\u00ebzi i Bregut t\u00eb Matit (ose lat.Colle-Matia) q\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb shumic\u00eb toponimesh n\u00eb Dibr\u00ebn e Poshtme dhe antroponimesh t\u00eb lugin\u00ebs s\u00eb Matit, t\u00eb p\u00ebrziera edhe me ato t\u00eb Fushkuqes e Malsis\u00eb s\u00eb Madhe, ku migrojn\u00eb edhe kastrat\u00eb, kastriat\u00eb, kastrioth\u00eb, apo kastriot\u00eb sipas rregullave t\u00eb gjuh\u00ebs latine, mbizotruese e koh\u00ebs. Nj\u00eb mbiemer t\u00eb ri lexoja n\u00eb nj\u00eb liber t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb nga ambasada spanjole n\u00eb Tiran\u00eb me 26 maj 2011, ku mor\u00ebn pjes\u00eb miq \u00a0t\u00eb k\u00ebsaj ambasade, libri titullohet : “ARB\u00cbRIA-SEFARADI: n\u00eb pasqyr\u00ebn e tjetrit”, fq. 19, shkruar nga Albert T. Perez, te n\u00ebntitulli: ” Kujtesa e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb arkivin e Kuror\u00ebs s\u00eb Aragon\u00ebs”, fq.26 spanisht, rreshti i shtat\u00eb, shqip, fq. 27, shkruhet: oraturi et ambassiaturi de lo spectabile et magnifico \u00a0Gorgio Castrota,signore de la dita citate de Croya e soi parenti , baruni in Albania, de la parte altra …pra shum\u00eb af\u00ebr em\u00ebrvendit protagonist n\u00eb M. Madhe Kastrati, vendorigjina e Kastriot\u00ebve. Gur\u00ebza ka edhe n\u00eb Kraj\u00eb, Gurzi yn\u00eb ose Gur\u00ebz-Bregu i Matit i Posht\u00ebm me lagjet Alk, Gorre, Rroxg\u00eb, Stomi i Stak\u00ebs, Stomi i Capit, Stomet e Bardha, Fushkuqe, Narshllinxa,etj., aty n\u00eb juglindje edhe Goleme, Mikrotoponim \u00a0“Gur\u00ebz” ka edhe n\u00eb an\u00ebn lindore, ngjitur me kalan\u00eb n\u00eb Kruj\u00eb. Ngurr\u00ebz, Gorre`, Allkaj, Golem ka n\u00eb Lushnje.L\u00ebvizjet e malsorve n\u00eb shekuj, po edhe asimilimin e tyre na e p\u00ebrshkruan edhe nj\u00eb historjan nga Tropoja. Po k\u00ebshtu kemi p\u00ebrs\u00ebritje t\u00eb disa toponimeve nga Mal\u00ebsia e Madhe si : Katrati dhe (Keshtjella e ) Kastrit Veri-lindje te Lezh\u00ebs,Gorre` dhe Ippen shkruan : ndoshta nga Gorei n\u00eb Malin i Velecikut , bjeshka e Kastriatit, (Fush\u00eb) Kuqe dhe Mali i Velecikut=(Vele)ci(n)Ku(e) si metatez\u00eb e Ci-ku=Kuci, q\u00eb lidhet edhe me Shu Fada-n\u00eb aty pran\u00eb,q\u00eb presupozojn\u00eb njera-tjetren, em\u00ebr i lasht\u00eb q\u00eb lidhet me levizjet kelte-gotike, q\u00eb lidhet me dit\u00ebn e pest\u00eb, Cinquessimdi, venerdi,fithday , dit\u00ebn e pr\u00ebnde, e Pr\u00ebndja e Zez\u00eb e gozhdimit t\u00eb Krishtit, pra, me prejardhje fetare,(jasht\u00eb kontekstit, ndoshta me ket\u00eb numror\u00eb rreshtor\u00eb lidhen edhe 5 fiset e M.Madhe: Hoti, Gruda, Kastrati, Kelmendi dhe Shkreli apo 5 bajrak\u00ebt e Mirdit\u00ebs(k\u00ebta t\u00eb fundit t\u00eb pakt\u00ebn k\u00ebshtu i p\u00ebrcakton Fishta te Lahuta): tre t\u00eb gjakut dhe dy t\u00eb zakonit. Num\u00ebr fetar \u00ebsht\u00eb edhe krijimi i 12 bajraqeve si premis\u00eb p\u00eb krijim shteti psh, n\u00eb M. Madhe: Hoti,Gruda, Kastrati,Kelmendi, Shkreli, Vasi,Kuci, Pip\u00ebrri, Trieshi(k\u00ebta formojne M. Madhe) dhe Gashi, Kreshnikja, Bytyci(k\u00ebta formojne Mal\u00ebsin\u00eb e Vog\u00ebl, sipas autorit t\u00eb librit historik “BYTYCI”, Adil B. Kaloshi, v. 2004), s\u00ebbashku formojn\u00eb 12 malet, fiset, num\u00ebr i nevojsh\u00ebm, premis\u00eb p\u00ebr krijimin e nj\u00eb shteti, po k\u00ebshtu nga 5 n\u00eb 12 pati kaluar edhe Mirdita, e cila m\u00eb 1921 krijoi nje republik\u00eb). At\u00ebher\u00eb,Shu Fada-ja \u00a0 Shu=Sh\u00ebn, si Shu Pal, Shu Mri, Shu Llaz, Shu Pense(=Shen Pesa), Shu Treje. Ne kete rast per Shu Fa Da=Sankt Fajth Day= Shen Prene por nje variant i Kalase se (Ro)za Fa Day-t=e Premtja e Zeze, Porti i Shu Fa Day-t edhe Porti i Shqi-Pata-rit, Kastriotit, sot Pat-ok(si Epi-sKo-Pat, epis-kypat, epi-shkyptar) apo sipas standartit shqi-p\u00ebt-arit. Kjo e Prende e Zeze duket se i eshte cfaqur edhe dizenjatorit te flamurit te Kastriot\u00ebve,pra Venera, q\u00eb duket se lidh\u00eb me (Ven)Dy Erra=Dyrrah=Durresin e sotem, nese nuk kemi bashkjetese te emervendit gotik me ate ilir Du(nkel)-Errah(duke dyshuar edhe per emervendin Dukagjin, Shkoder, Mat, fisi i Dunkel-ve=Erreve, qe lidhet edhe me Err-Ber-ine=Arbanine, me (Aleksan)Err-in e Madh apo Al(eksander)banine=Al-Banine, Bani, B\u00ebri, V\u00ebndi i Al dhe Sh`Ala n\u00eb Dukagjin, vendi i Aleksandrit te Madh, Alessandro Magna dhe pastaj, Ndro-q, Dro-je etj, Shkoder, Alessio-Lezhe, Durr\u00ebs, Sarand\u00eb kjo e fundit me pak metateze Sandra, Delvine, Derv\u00ebnd), pra Durresi si zotrim i tyre dhe jo Lezha, kjo e fundit e Xhubletes se M. Madhe dhe Dunkel-Errah e xhubletes se Malesise se Vogel apo Dukagjinit, ky emervendi u shfrytezua ne kohen e pershtatjeve(qe permend Bogdani te Ceta e Profeteve) edhe si emer kishe si na shkruan ShuFlaj bashke me rrenojat e Dyrrahut ndodheshin edhe themelet e kishes s\u00eb Santa Venera-s q\u00eb m\u00eb von\u00eb u thirr Sh\u00ebn Prenda( Pr\u00ebn\u00eb ka kuptimin nga Per\u00ebn-don, M\u00ebna em\u00ebr gruaje n\u00eb Gur\u00ebz, si zbunim i emrit Pr\u00ebnda, nga Men\u00eb nga paksohet(si mena, it) dita, men-er ose Mneri, (Zall)Herri, (K)era Unia(Mali i Kraj\u00ebs, Mali i Kruj\u00ebs, Mali i Himares, jo Mali i Vetimes sepse veton)=Vend=uend=Un+ia, Udia Err, Du Err+esire, Du err sine dhe Sinja,<\/p>\n

Sire, Sera si fjale e perbashket iliro-latine)=Vend Err, pra nga shqipja Err, erresohet, Erzeni, duket si Shen Erra, Skura, Magna Scura=Mamurras= Murra, (terri,ndoshta Ter-ana, Tirana sepse ndodhet prane territorit te Manskurise) e Madhe,etj, menare.it=me pakesua), \u00a0Velipoja e Vermoshit dhe Velipoja, plazhi me te njejtin emer, Kelmendi , kelmeti ne versionin dialektor malesor dhe Collematia v.1402, guracaket ata qe nuk levizin ne M.Madhe dhe Gurezi ketu ne jug, fisi i Olajve Boge dhe Alku lgj. e Gurezit si dhe studimin e don Nikoll Gazullit se Alku e mori emrin nga alkajt e Boges,Rriolli ne Malesi dhe Rrjolli poshte Vilunit Velipoje apo Rri(o)la=Rrila,Stale Selce-Tamare dhe Talja ketu, Trieshi dhe Treshinen Lezhe,Shen Gjoni, Sh`Njoni i Hotit,dhe San Xhovani, Sh`Njini, Shen Gjini i sotem Leket dhe Alessio=Leke, A-LEKE-sander, Koder Mar-Leke= Shllinorja, Gjiri i Lekeve, Rrjedhcat hidronim malesor Keneta-Kodra e Pjetrushajve, Koder-Reke ne afersi te Bizes-Kepi i Rodonit po edhe shprehja malesore: ky eshte djale, shtepi, fis rodit,po keshtu edhe studimin e F. Kordinjanos: Hoti ishte i pari ketu ne Lezhe, Hoti thirri Shkrelin (Shk)Rrila por me sakte Rriolli ne Malesi dhe Rri(o)la=Rrila, ne keto ane ku kastriotet banojne, behen kollxhij=roje kalashe si ne Kaster,jo pasanike, ndoshta te varfer por kane edhe troje e kullota dimerore si Talja, Gurezi,me vone edhe Shu Fadane, trashegojne pushtetin e Balshajve(=i Madh, ndoshta pershtatje e mbiemrit \u00a0ne kohen e mbretit serb Car Dushanit, se keshtu ua kerkonte interesi) ketu ku kane zbritur Kastriotet dhe malesoret para pushtimit turk, pra deri ketu kastriotet “notojne”mes toponimeve te M. Madhe perseritur nga veriu ne nenshkoder apo anasjelltas kjo e fundit nuk eshte studjuar.<\/p>\n

Vertetimi i barazimit Kastriat-M.e Madhe, (Kas)triodhna-Gurez-Kruje, Kastriot-D.e Madhe eshte i rendesishem, per mendimin tim hipotetik. Jo vetem E.Durham, Miranda \u00ebickers etj, por edhe At Zhan Klod Faveirial “Historia e vjeter e Shqiperise” shkruan ne fq. 282: “familja e tij e kishte prejardhjen nga fisi shqiptar i Kastrateve, prej nga rrjedh dhe mbiemri Kastriotit”. Pra, At Faveiriali shkruan, nga fisi dhe jo nga Mali i Kastratit, apo fshati Kastriot. Historian\u00ebt i m\u00ebshojn\u00eb faktit se ata blejne toke ne Dibren e Poshtme, ne Gardhin e Poshtem”( i ngjashem me Grade-cin = shkallen, dhe (Err)Sinja e ngjashme me Cinin e Marshejt mbi Koplik, Nikolla Spathari ,”Malesia e Madhe si e njoha un\u00eb” fq., 132, permenden si vende historike”, prejardhja e Balshajve, vend jo i larget per te lidhur miqesi me Kastriotet,Kastrati mbishkoder me Cinin, Kastrioti me Sinj\u00ebn. Mara, motra e Gjergjit bahet nuse te Balshajt, Lena te Gjurash\u00ebt, paisen nga babai tyre Gjon Kastrioti me toka e prona ne fushen mes Lezhes e Krujes, ku ndodhet edhe protagonisti Gur\u00ebz, vendosur mbi delt\u00ebn e lumit Mat si Bregu i Mat\u00ebs nga veriu i tij.<\/p>\n

Ne fillim t\u00eb shekullit XIV-t, Gurzi dhe treva e Bregut t\u00eb Matit, si gjithe treva Veri-Perendimore ishin n\u00ebn \u00a0Mbret\u00ebrin\u00eb Serbe. Milutini jetoi si katolik dhe mbrojti ata t\u00eb ritit latin p\u00ebr sa koh\u00eb jetoi n\u00ebna e tij Helena katolike, derisa kjo vdiq me 1312.<\/p>\n

Nepermjet vet\u00eb bizantit dhe prelat\u00ebve epirote u soll riti dhe u diktua skizma greke n\u00eb Shqiperin\u00eb Jugore “At Faveiriali fq. 254.Duket se Kastrat\u00ebt ose Anasit e Kastrat\u00ebve jan\u00eb n\u00eb ball\u00eb t\u00eb k\u00ebtij sulmi bizantin, t\u00eb mbeshtetur nga Helena katolike deri n\u00ebn Durr\u00ebs e p\u00ebrgjat\u00eb koridorit mes Mirdit\u00ebs dhe Matit si dhe Shkumbinit dhe jo sic thot\u00eb historiani yn\u00eb i mirenjohur e dekoruar, Kristo Frash\u00ebri, “Hist. e Sk\u00ebnderbeut”, bot. v.2002, se “Kruja bente pjese ne brezin e demarkacionit kulturor, ku bashkjetonin veriu katolik dhe jugu ortodoks fq. 229. Kjo kuptoht se autori i 99 te mirave fut nje te keqe sic duket i indoktrinuar nga politika e dekad\u00ebs s\u00eb fundit, pasi dihet se kjo vij\u00eb shkon sipas Shkumbinit apo \u00a0deri n\u00eb Berat, kur qytetar\u00eb t\u00eb Durresit, t\u00eb detyruar nga termeti akomodohen n\u00eb Berat, p\u00e5r\u00e5 \u00e5rdhjes s\u00eb anzhuin\u00ebve.<\/p>\n

Presioni q\u00eb u vjen banor\u00ebve t\u00eb Fush\u00ebs dhe Kastriot\u00ebve n\u00eb Gur\u00ebz nga bizantinizimi i skajshem i t\u00eb res\u00eb s\u00eb Helen\u00ebs, bij\u00eb e Andronikut II-t\u00eb, nga veriu, si dhe presioni nga jugu bizantin i Komnen\u00ebve duket se i detyron t\u00eb l\u00ebn\u00eb Gur\u00ebzin, fush\u00ebn bregdetare dhe me p\u00ebrkrahjen e Venedikasve katolike te cajn\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb lindjes, ne tokat e Balshajve 1326-1421, mes Mirdit\u00ebs e Matit t\u00eb sot\u00ebm, n\u00eb Hotenej\u00eb, ku gj\u00ebndet liqeni i Lek Hotit, Bruq Hoti i<\/p>\n

rreziksh\u00ebm, M\u00ebngjullahote, P\u00ebrroi Hotit etj., t\u00eb privilegjuarve t\u00eb Balshajve dhe Car Dushanit nipit bizantin. Mal\u00ebsor\u00ebt k\u00ebtu<\/p>\n

i p\u00ebrshtaten veshjes sipas “stilist\u00ebve” t\u00eb Arkipeshkvise s\u00eb Ohrit, t\u00eb folmen e Gurzit e humb\u00ebn gjithashtu.<\/p>\n

Thon\u00eb se m\u00eb von\u00eb kjo trev\u00eb jepte shum\u00eb djem p\u00ebr prift\u00ebrinj katolik\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb me bizantin sllav dhe grek, dallohej m\u00eb par\u00eb njefar\u00eb Andrea Hoti, komandant i Monte Ottorum-it, m\u00eb von\u00eb Junc, Justin Hoti dhe Aleks Kastrati(studim i Pjet\u00ebr Ivezaj, “Zani i Shna Ndout” reviste , nr. 69, Tuz 2005 titulli:”V\u00ebndet tona n\u00eb koh\u00ebn e Kastrioteve” fq. 19 ). Shkruan p\u00ebr trojet e malsorve se vec Balshajve, Mal\u00ebsin\u00eb e Madhe e sunduan dhe Gjurash\u00ebt (mendoj se ky mbiem\u00ebr nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me Gjuric\u00ebn dhe as me Gurzin n\u00eb veri t\u00eb saj, sh\u00ebn.im, N.H.).K.Frasheri shkruan: se Kruja ndodhej ne fush\u00eb(!), indirekt edhe Kastriot\u00ebt ndodheshin ne Gur\u00ebz, fush\u00eb nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Hipotezen e p\u00ebrkrahin edhe ata q\u00eb mendojn\u00eb se Gur\u00ebzi e mori emrin nga guracak\u00ebt e Malsis\u00eb s\u00eb Madhe.<\/p>\n

Gurashet sunduan nga vitet 1421-1496. Autori shkruan se keto dy familje sunduan edhe troje te tjera, pra edhe fushen e Bregut te Matit te Poshtem, pra Andrea Hoti mund te kete jetuar me pare si prij\u00ebs autokton i fisit. Po keshtu thuhet edhe per Aleks Kastratin.<\/p>\n

Ne shek. e XV-te fisi i Hotit te vjet\u00ebr apo anas b\u00ebhet fisi m\u00eb i fort\u00eb. Balshajt me 1415 detyrohen nga fisi i Hotit te terhiqen nga trojet e tyre; Kruja pushtohet nga Turqit dhe i ati i Skenderbeut nuk deperton dot ne Kruje, pra ndodhet ne Gur\u00ebz. Venediku ka marr\u00eb koncensione ne Durr\u00ebs, por edhe ne veri t\u00eb tij, ne Gur\u00ebz, kuptohet pika t\u00eb rendesishme si; skela e Patokut, ndoshta kriporet e Shellinzave, rindertimin e kalase “Torre di Skanderbeg”, hapjen \u00e5po pastrimin e honekeve kanale- kulluese, rruge pyjore sic eshte ajo e Shtrazes, Sh\u00ebnkoll-Sh\u00ebllinxa q\u00eb t\u00eb conte n\u00eb skel\u00ebn e Potokut, mund t\u00eb ken\u00eb rindertuar kishen e Sh\u00ebn Gjergjit buze Mades, dhe Sh\u00ebn Merise te Gjinazesit. Ashtu si Andrea Hotit dhe Gjon Kastriotit Venediku u lidhi pension vjetor.I pari mori titullin “Fisnik” dhe kishte me vete 80 kalores dhe 300 kembesore.Rreth vitit 1432 Skenderbeu eshte ne Edrene, ne Turqine europiane, Junc,Justin Hoti eshte ne Dalmaci,ky i fundit eshte i detyruar te largohet nga gjakmarrja per vrasjen e Balshes III shih Llesh Smajli “Kerkim mbi te verteten” faqe 272, Hotjanet dhe Junc Gege Lazer Keqi lene trojet,1417. Me 1434 edhe Junc Hoti eshte zotni in partibus Albania. M.Shuflai (1879-1931), “Serbet dhe Shqiptaret” fq. 153).<\/p>\n

Me 1441 J.Hoti kthehet nga Dalmacia, Skenderbeu eshte n\u00eb krye te ushtris\u00eb turke n\u00ebp\u00ebr Ballkan. Mendoj se ashtu si Junc Hoti edhe Skenderbeu duhet te kete marre titull nga Venediku, sepse emri i ri Skenderbeut duket si titull joturk por si titull venedikas “Kont i Arbrit” ose Kont-Arbeu, Marra-beu, Berna-Beu, nga emri i vendit, qe sipas “drejtimit te ri” e mori emrin Ven-era ose metatez\u00eb Ere\u00eb-v\u00ebnd=Arb\u00ebnd, por edhe nga oSh\u00ebnar Boreo, t\u00eb cilin e festojne arbereshet ne Itali.Ndoshta titulli i Junc Hotit u dha njekohesisht me ate te Skenderbeut me 1447, dhe jo me 1434 nga Papa Nikolla i V-te”George Kastrioth”, shih si Junc Hoth, dominio in Albania ,fq. 151, Historia e Skenderbeut, K. Frasheri, 2002).<\/p>\n

Venediku rrezoi te gjithe probizantin\u00ebt dhe ngriti fisnik\u00eb jo t\u00eb pasur por p\u00ebrkrah\u00ebs te tij. Gjon Kastrioti ishte fisnik dhe m\u00eb pas i biri ishte i par\u00eb mes te barabart\u00ebve, me 2 Mars 1444 bashkoi fisniket dhe popullin arb\u00ebror rreth \u00a0flamurit t\u00eb tij kuq e zi.Shqiponja e zez\u00eb, nj\u00eb specie e s\u00ebciles e ka emrin lat. assio-ottis, q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb dh\u00ebn\u00eb shum\u00eb emra v\u00ebndesh, nga kjo mund te\u00eb shpjegohen edhe (H)as, (K)as, dhe az,q\u00eb p\u00ebrmend K.Frasheri fq.60. Me 28 N\u00ebntor 1443 Skenderbeu ngriti Flamurin e principates se tij ne\u00eb Kruj\u00eb, flamur t\u00eb cilin mbajm\u00eb edhe sot, shek. XXI, shekulli i p\u00ebrplasjes s\u00eb kulturave,ndonj\u00eb shqipfol\u00ebs koh\u00ebt e fundit, nuk e njeh veten per europian, e quan haram si dhe gjuhen shqipe.<\/p>\n

T\u00eb pakt\u00ebn Mara, Lena, Gjelina, Stanisha, Gjergji, por edhe i ati i tyre Gjon Kastrioti jane emra tipike nga Gurzi-mal\u00ebsor, \u00a0Nikolla, Nisha shqip kthehen n\u00eb Stanisha sllav, Nini kthet ne helen Kostandini, ndoshta te gjihe jane te kesaj tipologjie, por Barleti i deformon emrat, prish shum\u00eb pun\u00eb, duke dashur t\u00eb gjej\u00eb primitivin e emrit dhe nuk e shkruan ashtu sic shqiptohet n\u00eb gjuh\u00ebn e vet, ai qe i ngjan si prejardhje latine e shkruan ne trajte latine si Angelina nga Gjelina shqip,apo Reposhi ndoshta nga shqip Boshi, Bushi etj. Mbiemrat Kastrioth, Hoth u kthyen nen ndikimin venecian dhe Kastrioti i Dibres nuk do te thote se aty jetuan patjeter kastrate e anas te tyre, ashtu si hoten ne Hotanji. Selita- Salita, Sinja- Signora dhe Cillna- ciello(Latinizmat i njohin edhe i pranojn\u00eb n\u00eb vendin e tyre edhe pse shum\u00eb larg nga origjina edhe britanolog\u00ebt). Kur e kompozoj me jep nje pajtore, qe njihet si dita : Ngjitja e Zonjes se bekuar \u00a0ne qiell, e rendesishme per treven e Dibres, 15 gushti). Ne vecantilokaliteti Sin\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb shkurtim i emrit err\u00eb-sin\u00eb apo err\u00ebsir\u00eb, italisht scuro, sera it. p\u00ebr mbr\u00ebmje. Mendoj si amator, se celes p\u00ebr etimologjin\u00eb ton\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb edhe fjal\u00eb: si buio, batia, darka,terri, Nera, al(eksan)dro magno, assio ottis,”Sh” para disa em\u00ebrv\u00ebndeve, San Boero, du(n)kel, fith day, ex-impero, imperatoria, roial,exscipere, etj.<\/p>\n

Gjat\u00eb atij viti pata lexuar disa artikuj nga studiues t\u00eb njohur nga fusha e Historis\u00eb dhe Kultur\u00ebs kushtuar 600 vjetort t\u00eb lindjes se Skenderbeut, por asnjeri nuk p\u00ebrm\u00ebnd ditlindje e as v\u00ebndlindje t\u00eb Tij. Ndoshta njer\u00ebzit e m\u00ebdhenj, sipas mend\u00ebsis\u00eb, kinez\u00ebrive t\u00eb sistemit q\u00eb sapo lam\u00eb, i l\u00ebn\u00eb pa ditlindje ashtu sic ka pasur raste p\u00ebr t`i lan\u00eb pa dit\u00eb vdekjeje?!<\/p>\n

Kur Hopf thot\u00eb se Gjon Kastrioti nuk ka k\u00ebne\u00eb kurr\u00eb n\u00eb Kruj\u00eb, Hahni thot\u00eb, se ai ishte n\u00eb Mat dhe n\u00eb Dib\u00ebr, pra nj\u00ebkoh\u00ebsisht n\u00eb dyv\u00ebnde nuk mund t\u00eb jet\u00eb(?!), dhe shton se ” nuk ka q\u00ebn\u00eb n\u00eb Fush\u00ebn Bregdetare Fushkuqe”, fq 53. A \u00ebsht\u00eb lindur n\u00eb Gur\u00ebz Sk\u00ebnderbeu?<\/p>\n

Tani po shtoj se jo vetem q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb lindur k\u00ebtu, por Ai u lind jo sipas kalendarit te ri Gregorjan me 23 prill, asht` tep\u00ebr shpejt, por sipas kalendarit t\u00eb vjet\u00ebr,atij Julian me 6 Maj 1405, sot dita e sh\u00ebn Gjergjit Plak, emrin e t\u00eb cilit me propabilitet t\u00eb lart\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb parap\u00eblqyer edhe sipas tradit\u00ebs \u00a0famullitari i kish\u00ebs s\u00eb Gur\u00ebzit dhe prind\u00ebrve t\u00eb Tij. Emri duhet t\u00eb jet\u00eb pagzuar pas tre dit\u00ebsh n\u00eb prani t\u00eb nunit, nunesh\u00ebs dhe prind\u00ebrve, familjrarvet, ose n\u00eb krye t\u00eb jav\u00ebs, n\u00eb kish\u00ebn e Sh`Njergjit, “sot trojet e Sh\u00ebngjergjit, si dhe varrez\u00eb e braktisura ose t\u00eb rr\u00ebzuara nga nga erozioni i lumit Mat.<\/p>\n

Gur\u00ebzi fsheh nj\u00eb histori sa t\u00eb madhe aq t\u00eb lavdishme. Sk\u00ebnderbeu del p\u00ebr gjyeti k\u00ebtu, n\u00eb luft\u00eb kontrollon v\u00ebndrojet n\u00eb Pianities-Rubra, sic e shkruan prifti shkodran Marin Barleti, kjo e fundit Fushkuqja, q\u00eb vjen nga koh\u00eb t\u00eb vjetra, quhet k\u00ebshtu jo se asht` derdhur gjak. Pse thirreshin Lek\u00eb Gurzak\u00ebt-mal\u00ebsor n\u00ebnshkodrak\u00eb dhe Lek\u00eb don me than\u00eb Alessio, Aleksander, mbetje e popullit t\u00eb Tij ?! A gabon studiuesi tropojan Adil B. Kaloshi(57), m\u00ebsues i talentuar, me banim pas v. 1991 n\u00eb Austri, n\u00eb librin e tij me mb\u00ebshtjellje elitare titulluar “BYTYCI”, fq. 178 kur shkruan: ” Leknia ose Dukagjini, dhe Leknia shtrihet n\u00eb an\u00ebn e majt\u00eb t\u00eb lumit Drin, q\u00eb i bie Puka, Mirdita (!!??), kur Fishta p\u00ebrm\u00ebnd kanuni i Lek\u00ebve dhe Dukagjinit. Lek\u00ebt janw luftarw nga Malsia e Madhe, dhe banor\u00ebt e saj gjat\u00eb bregdetit Adriatik deri n\u00eb Gur\u00ebz,Durr\u00ebs. Vazhdojm\u00eb me pyetje: \u00a0pse quhen Hanet e Gurzit? Pse ka magjype aty? Arbwrit, a i kan\u00eb shfyt\u00ebzuar ndonj\u00ebher\u00eb vendet e kultit p\u00ebr banesa? Pse bregut t\u00eb majt\u00eb t\u00eb Sh\u00ebllinxave ka n\u00ebn tok\u00eb themele guri n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb deri nj\u00eb met\u00ebr? C`\u00ebsht\u00eb Gjini i Fllugave? Vija e Kukalit? Po v\u00ebnde misterioze, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtosh e t\u00eb banosh mbi to si n\u00eb Rroxg\u00eb, Narsh\u00ebllinxa(Adriatiku i sot\u00ebm), apo vende t\u00eb sh\u00ebjta, si Trojet e Sh\u00ebngjergjit Gur\u00ebz dhe Gjinazesit, Gorre` !!?? P\u00ebrse Ardian Klosi e b\u00ebn ortodoks Sk\u00ebnderbeun, dhe flamurin e Tij kuq e Zi bizantin ? Pse nuk u p\u00ebrkthye nga katolikwt libri i Barletit mbi jet\u00ebn dhe veprat e Gjergj Kastriotit ? A sh\u00ebrben si kusht i nevojshenm vjet\u00ebrsia e flamurit t\u00eb Gjergj Kastriotit, titulli “Atlet i Krishtit” dhe titulli wshtw intrigues “Kryqtari i Fundit”, libri i virgjil Kules ? Po ngjyra e kuqe e bofces dhe e zez\u00eb e xhublet\u00ebs s\u00eb mal\u00ebsores s\u00eb Gur\u00ebzit dhe M. Madhe si dhe takimi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb i ketyre ngjyrave 443 vjet pas vdekjes sw Skwnderbeut, me 6 prill 1911 mbi maj\u00ebn e Bratil\u00ebs s\u00eb Hotit, n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr forcav\u00eb osmane , rast\u00ebsi!!?? A \u00ebsht\u00eb kusht i mjaftuesh\u00ebm, se shqiponja e zez\u00eb \u00a0me dy kok\u00eb me zjarr misterioz n\u00eb goj\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb totem i iniciales “V”(=vwnd), se dita e peste e jav\u00ebs, e pr\u00ebndja, e premtja apo italisht, Ven-er-di,emri i dit\u00ebs s\u00eb pestw t\u00eb jav\u00ebs krijuar nga dy fjalw shqipe, emwrdita qw pwrshtatet edhe nw emwrvendi, qw pwrjetwsohet nw stemw flamuri. Mw shqip se Vend Err\u00eb ose Errvend (si Dervend, skiptarland, Irland, ingliterra, Zvazilend,Pakistan, etj.).Vwndi ku Dielli “bie” nw det, mendohet se errwt nata nw Dy(e)rrah, por kjo ditw, sipas Bibles, u err, u nxi nga tmerri i rrjedhjes sw gjakut, nga dhimbja e gozhdimit n\u00eb kryq t\u00eb Krishtit.A \u00ebsht\u00eb bishti i shqiponjes simboli i xhublet\u00ebs s\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe, a wshw kjo e fundit simbol i \u00a0kumbonws sw \u00a0sh\u00ebjt\u00eb !!?? Pra, a \u00ebsht\u00eb mjeti apo q\u00ebllimi shqiponja jon\u00eb nj\u00eb simetri vertikale e “V”-\u00ebs(V-romak=5,numri arab, numrori rrjeshtor i dites dhe forma e krahut) dhe nj\u00eb simetri horizontale e 5-\u00ebs(q\u00eb konturon hijen n\u00ebn sqep,supe,krah\u00eb), pra kemi dy 5-sa tw fshehta me tw cilat krijohet totemi-shqiponjw e flamurit shqiptar, \u00a0!! N\u00eb vecanti thuhet nga etnograf\u00ebt se mbi xhublet\u00eb shihen q\u00ebndisje simbol i kryqit t\u00eb thyer, por jo si ato politike naziste, kryqi i thyer, por si kryqwzim i dy 5-save tw zeza (si dy celwsa historie, qw priten perpendikularisht nw mesin e tyre nw segmentin qw performojnw “V”-wn e qafave tw shqiponjws sw flamurit), as dora e zezw me 5 gishta gishta mbi flamurin e njw rajoni gjeografik, as numri i shtetve ballkanike ku jane ndarw shqiptarwt, as 12+5 prioritetet, qw duhet tw pwrmbushw Shqiperia pwr tw filluar negociatat me BE,as numri 5 i viktimave aksidentale pwr cdo takim ndwrkombwtar qw fillojnw me Kosovw, Maqedoni, Angli, etj., nw fillimet e mandatit tw kryeministrit Rama, as emri “55” i njw gazete tw pwtditwshme shqiptare properendimore mendoj un\u00eb. A kemi par\u00eb, q\u00eb disa herw Dielli qw i jep energji jetws, u paraqitet me vizatim f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb shkolla me shqisa si t\u00eb njeriut,ky nuk esht\u00eb dielli real, por totem i tij, ndersa dizenjatori i “V”-\u00ebs ton\u00eb na e paraqet me shqisat e nj\u00eb shpendi me ngjyr\u00eb t\u00eb zez\u00eb, krenar si shqiponja e bjeshk\u00ebve tona t\u00eb larta, jo me bishtin e gjatw si njw laraskw sic na e paraqesin disa dizenjatorw, pra p\u00ebrs\u00ebri nj\u00eb totem t\u00eb V ^ 5 , pra nj\u00eb Sh`Pendi , Sh`5-sa, Shu Fith Day, Shu Pensa n\u00eb (E)Pishkopi etj.!!?? Pse K\u00ebshilli i Europ\u00ebs pranoi t\u00eb mbante n\u00eb hollin e Tij kryesor pik\u00ebrisht xhublet\u00ebn e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe dhe Gur\u00ebzit!!?? Pse Malwsia e Madhe me nw krye Malin mw kryesor, prijes legjendar, Hotin triumfoi me 6 Prill 1911, po keshtu edhe me 27 nwndor 2015 me shtatoren e heroit Kombtar Ded Gjo` Luli arrin nw Tiranw, tw dyja kwto ngjarje pwr historine e M. Madhe nw kohw tw vwshtira tw Turqisw osmane dhe moderne, filoorjentalwve shqiptarw, kur asaj i hapen fronte nga lindja nga Russia, dikur fronti nw Ankara, sot nw lindje tw saj…Edhe Kosova clirohet kur nw pushtet ishte Partia Socialiste me lidership ortodoks, edhe tani Malesia clirohet po nga lidershipi ortodokso-katolik i PS-es, dhe paradoks, kur lidershipi i PD-ws wshtw verior e malwsia voton pwr tw, nuk ndodhi ngritja e shtatores, iu dha njw titull “Nderi i Kombit” tw gjithw komunitetit tw kwsaj treve, pra askuj, kwtu ka njw paradoks. Ded Gjo`Lulit tani ia kanw pwrjetwsuar nw bronx kwmbwn e majtw, si njw mesazh tw pwrjetshwm: Malwsi don tw ruash nderin, lirinw e lavdinw, do qw tw bashkohesh nw trojet e tua e tw integrohesh me kombin, ec si Deda nw shtatore, me kwmbwn e parw majtas, voto majtas(!!??).<\/p>\n

P\u00ebrgjigjen e k\u00ebtyre pyetjeve le t`na e jap\u00eb Akademia e Shkencave t\u00eb Shqiperis\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

FLAMURI YN\u00cb simbolizon ngjyrat e XUBLET\u00cbS dhe BOFCES s\u00eb SAJ Ndue Hoti 10 vjet m\u00eb par\u00eb ishte 600 vjetori i lindjes se heroit ton\u00eb komb\u00ebtar Gjergj Kastrioti-Skenderbeu. Ne k\u00ebt\u00eb pervjetor t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm mor\u00ebn pjes\u00eb shum\u00eb personalitete te historis\u00eb s\u00eb Shqiperis\u00eb,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5734,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-5733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori-gjeografi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5733"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5737,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5733\/revisions\/5737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}