{"id":5417,"date":"2015-08-30T02:03:11","date_gmt":"2015-08-30T02:03:11","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5417"},"modified":"2015-08-30T02:03:11","modified_gmt":"2015-08-30T02:03:11","slug":"xhamia-shqiptare-ne-detroit-nga-libri-shqiptaret-ne-detroit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5417","title":{"rendered":"XHAMIA SHQIPTARE NE DETROIT ( Nga libri ” Shqiptaret ne Detroit” )"},"content":{"rendered":"

XHAMIA\u00a0 SHQIPTARE NE DETROIT<\/strong><\/p>\n

….Jan\u00eb shqiptar\u00ebt, ata t\u00eb cil\u00ebt nd\u00ebrtuan xhamin\u00eb e pare n\u00eb vitin 1915 ne Bideford, Maine; e cila u quajt Shoqeria Fetare Muslimane Kombetare e Amerikes<\/strong>. Kjo shoqeri pati edhe dege te tjera, nje nga te cilat ishte edhe dega e Detroitit.<\/p>\n

Ne kalendarin e vitit 1917 te Vatres, Fan Noli e permend degen e Detroitit te Shoqeris\u00eb Fetare Muslimane Kombetare Amerikane, <\/strong>me rastin e ndihmave financiare qe antaret e saj dhane ne vitin 1917 per \u00e7eshtjen Kombetare. Me shtimin e Komunitetit Shqiptar dhe me formimin e familjeve te reja, u ndi nevoja per themelimin e Shoqerise Muslimane Shqiptaro Amerikane te Detroitit, keshtu qe me 15 gusht te vitit 1945 nje grup shqiptaresh Musliman themeluan ne Detroit Shoqerine Muslimane Shqiptaro Amerikane, e cila u regjistrua zyrtarisht n\u00eb shtetin e Michiganit si Shoqeri Fetare e Shqiptareve e cila ekziston edhe sot.<\/strong><\/p>\n

\"xhamia1\"<\/a><\/p>\n

Ata burra t\u00eb m\u00ebdhenj\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt nd\u00ebrmorr\u00ebn nj\u00eb vep\u00ebr, e cila u sh\u00ebnua n\u00eb histori, asnj\u00ebri prej tyre sot nuk jan\u00eb n\u00eb mesin e t\u00eb gjall\u00ebve. T\u00eb gjith\u00eb ata kan\u00eb kaluar n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e Krijuesit t\u00eb tyre. Zoti i m\u00ebshiroft\u00eb me meshiren e Tij t\u00eb pakufishme.<\/p>\n

E shoh t\u00eb udh\u00ebs q\u00eb ti p\u00ebrmendim emrat e themeluesve t\u00eb k\u00ebsaj Shoq\u00ebrie t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb:<\/p>\n

    \n
  1. Ali Orhani<\/li>\n
  2. Dule K\u00eblcyra<\/li>\n
  3. Riza Voskopi<\/li>\n
  4. Qamil Floqi<\/li>\n
  5. Amdi Goskova<\/li>\n
  6. Ali Biranji<\/li>\n
  7. Karafil Voskopi<\/li>\n
  8. Ahmet Voskopi<\/li>\n
  9. Osman Gurra<\/li>\n
  10. Ahmet Ramo<\/li>\n
  11. Beqir Vlora<\/li>\n
  12. Riza Dumka<\/li>\n
  13. Nuri Mborja<\/li>\n
  14. Abaz Berati<\/li>\n
  15. Banush Qyteze<\/li>\n
  16. Hysen Kole<\/li>\n
  17. Hamit Zagari<\/li>\n<\/ol>\n

     <\/p>\n

    Kryetari i pare i kesaj Shoqerie u zgjodh i ndjeri Z. Ali Orhani.<\/p>\n

    Disa vite me vone, Shoqeria merr vendim per sjelljen e nje Imami Shqiptar, i cili do ta udheheqte kete Shoqeri dhe 14 prill t\u00eb vitit 1949 vjen nga Egjipti, Imami yn\u00eb shum\u00eb i nderuar, Hiresia e tij Imam Vehbi Ismaili.<\/p>\n

    \"xhamia2\"<\/a>Imam Vehbi Ismaili dhe Imam Shuajb Gerguri<\/em><\/strong><\/p>\n

    Fillimisht kjo Shoq\u00ebri nuk kishte lokalin e saj, prandaj u muarr me qira nj\u00eb sall\u00eb n\u00eb Institutin Internacional ku zuri fill shkolla e fes\u00eb dhe e gjuh\u00ebs Shqipe, si rezultat i krijimit te k\u00ebsaj Shoq\u00ebrie. Kjo veprimtari vazhdoi p\u00ebr nj\u00eb vit . N\u00eb q\u00ebrshor t\u00eb vitit 1949 u mbajt kongresi i par\u00eb i k\u00ebsaj Shoq\u00ebrie, ku mor\u00ebn pjes\u00eb Musliman\u00ebt Shqip\u00ebtar nga shtete t\u00eb ndryshme t\u00eb Amerik\u00ebs dhe Kanadas\u00eb, ku nd\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb ishte i pranish\u00ebm edhe guvernatori i shtetit t\u00eb Michiganit, Zot\u00ebri G. M. Wiliams, i cili p\u00ebrsh\u00ebndeti kongresin dhe n\u00eb mes t\u00eb tjerash ai lavd\u00ebroi Shqiptar\u00ebt duke th\u00ebn\u00eb: \u201cKam 4 vjet q\u00eb jam\u00eb Guvernator i Michiganit dhe kam\u00eb m\u00ebsuar se Shqiptar\u00ebt jan\u00eb pun\u00ebtor t\u00eb mir\u00eb dhe njer\u00ebz t\u00eb ndersh\u00ebm, q\u00eb i binden ligjit dhe asnj\u00eb Shqiptar nuk \u00ebsht\u00eb\u00a0 n\u00eb burgjet e Michiganit.\u201d<\/em><\/p>\n

    Po at\u00eb dit\u00eb u hap nj\u00eb fushat\u00eb p\u00ebr ta bler\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb p\u00ebr ta p\u00ebrdorur si Xhami dhe Qend\u00ebr t\u00eb aktiviteteve komb\u00ebtare. Nga kjo fushat\u00eb, n\u00eb Detroit u mblodh\u00ebn $11,000. dollar nga shqiptar\u00ebt donator t\u00eb besimit Musliman dhe Ortodoks, kurse shqiptar katolik nuk kishte n\u00eb Detroit aso kohe.<\/p>\n

    Kjo fushat\u00eb nuk u ndal vet\u00ebm n\u00eb Detroit, por ajo vazhdoi n\u00eb t\u00eb gjitha shtetet e Amerik\u00ebs ku kishte Shqiptar, si dhe Kanada ku, sic thot\u00eb vet\u00eb Imam Vehbi Ismaili n\u00eb k\u00ebt\u00eb fushat\u00eb kontribuan t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt pa dallim besimi dhe u mblodh nj\u00eb shum\u00eb prej $35,000.00, me t\u00eb cil\u00ebn shum\u00eb te hollash shqiptaret blen\u00eb nj\u00eb kish\u00eb Armene n\u00eb Detroit (n\u00eb rrug\u00ebn\u00a0Hamilton dhe Colling\u00ebood,) t\u00eb cil\u00ebn e sh\u00ebnd\u00ebrruan Xhami, e cila kishte nj\u00eb sht\u00ebpi n\u00eb pron\u00ebn e saj\u00eb, ku banonte Imami.<\/p>\n

    Kjo nd\u00ebrtes\u00eb u p\u00ebrdor p\u00ebr Xhami ku falej Xhumaja, Bajrami, dhe festohej Mevludi, Ashureja dhe b\u00ebheshin aktivitete t\u00eb tjera dhe, gjithashtu ne k\u00ebt\u00eb Xhami vazhdoi m\u00ebsimdh\u00ebnja e Fes\u00eb nga Imam Vehbi Ismaili\u00a0 dhe e Gjuh\u00ebs Shqipe nga Ruzhdi Daca e Iljas Guri.<\/span><\/p>\n

    Kjo nd\u00ebrtes\u00eb u p\u00ebrdor p\u00ebr dhjet\u00eb vjet\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jepeshin darka p\u00ebr cdo muaj, t\u00eb cilat p\u00ebrgatiteshin dhe dhuroheshin nga familje shqiptare, ku mbaheshin edhe ligjerata fetare. Pjesmarr\u00ebsit n\u00eb darka paguanin p\u00ebr ushqimin dhe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mbahej fondi i Shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n

    Pas k\u00ebsaj kohe, \u2013 thot\u00eb Imam Vehbiu, –\u00a0 filluan t\u00eb vin\u00eb refugjat politik t\u00eb hikur nga vend\u00eblindja, k\u00ebshtu q\u00eb vendi u ngushtua dhe lindi nevoja e blerjes s\u00eb nj\u00eb vendi m\u00eb t\u00eb madh q\u00eb do t\u2019i plot\u00ebsonte nevojat e koh\u00ebs. Dhe n\u00eb vitin 1961 u ble vendi n\u00eb t\u00eb cilin m\u00eb von\u00eb u nd\u00ebrtua Qendra e re Islame Shqiptare. Gjat\u00eb periudh\u00ebs prej blerjes s\u00eb vendit dhe deri n\u00eb nd\u00ebrtimin e Qendr\u00ebs, nga Komuniteti Musliman Shqiptar u p\u00ebrdor Xhamia e Dearbornit p\u00ebr vazhdimin e shkoll\u00ebs p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt shqip\u00ebtar.<\/p>\n

    Me iniciativ\u00ebn e komunitetit Musliman Shqiptar t\u00eb Ohios \u00a0u arrit marveshja me kontraktorin Frank Raymer, i cili ishte me origjin\u00eb Germane dhe \u00a0kishte p\u00ebrqafuar Fen\u00eb Islame, n\u00ebp\u00ebrmj\u00ebt nj\u00eb shqiptari te quajtur Muharrem Naxhiu.<\/p>\n

      \n
    1. Frank Rymer erdhi n\u00eb Detriot dhe, pasi u informua p\u00ebr q\u00ebllimet e Shoq\u00ebris\u00eb, mori p\u00ebrsip\u00ebr q\u00eb t\u00eb b\u00ebnte planet p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Qendr\u00ebs Islame, si dhe t\u00eb merrte p\u00ebrsip\u00ebr nd\u00ebrtimin e saj pa k\u00ebrkuar asnj\u00eb shp\u00ebrblim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Krejt ajo cka shoq\u00ebria pagoi ishin shp\u00ebnzimet e materjalit dhe dhe nj\u00eb pjes\u00eb e pages\u00ebs s\u00eb pun\u00ebtoreve. Por edhe p\u00ebr t\u00eb kryer k\u00ebto punime duhej nj\u00eb shum\u00eb e konsiderueshme, q\u00eb p\u00ebr komunitetin e at\u00ebhersh\u00ebm ishte mjaft e madhe.<\/li>\n<\/ol>\n

      Edhepse ata aso kohe nuk kishin gjendjen materjale q\u00eb kemi ne sot, ata kishin zemra t\u00eb pasura dhe bujare dhe arrit\u00ebn q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb Qendr\u00ebn Islame Shqiptare t\u00eb Detroitit. Kur p\u00ebrfundoi nd\u00ebrtimi i xhamis\u00eb,- thot\u00eb Imam Vehbiu,- ne i kishim borgj Z. Frank Raymer, i cili beri nd\u00ebrtimin, nj\u00eb shum\u00eb prej 3000 dollaresh, por ai vendosi q\u00eb at\u00eb shum\u00eb t\u2019ia jepte dhurat\u00eb Qendres. Ai b\u00ebri planet q\u00eb t\u00eb b\u00ebnte edhe minaren por fatkeq\u00ebsisht ndrroi jet\u00eb nj\u00eb muaj pas nd\u00ebrtimit t\u00eb Xhamise. Qendra Islame u hap zyrtarisht me 23 shkurt 1963 ku mor\u00ebn pjes\u00eb edhe mysafir t\u00eb shumt\u00eb.<\/p>\n

      Shtimi i par\u00eb q\u00eb iu b\u00eb k\u00ebsaj nd\u00ebtese ishte n\u00eb vitin 1972 \u2013 73 ku\u00a0 u shtu kapaciteti i sall\u00ebs nga 300 vet\u00eb sa ishte fillimisht ne 650 vet\u00eb.<\/p>\n

      Sh.M.Sh.A. Gjithmon\u00eb i sh\u00ebrbeu q\u00ebllimit p\u00ebr t\u00eb cilin edhe\u00a0 u krijua. Ajo ishte dhe vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri mir\u00ebb\u00ebr\u00ebse, fetare e komb\u00ebtare, edukativo arsimore dhe kulturore. Kjo shoq\u00ebri gjithmon\u00eb ka p\u00ebrhap\u00eb dhe zhviluar vlerat shpirt\u00ebrore, shoq\u00ebrore e familjare t\u00eb besimit Islam dhe traditave t\u00eb shk\u00eblqyera t\u00eb popullit ton\u00eb.<\/p>\n

      Kjo Shoq\u00ebri me n\u00eb krye Imam Vehbi Ismailin ka kontribur shum\u00eb n\u00eb edukimin fatar\u00eb, jo vet\u00ebm t\u00eb komunitetit Shqiptar n\u00eb Amerik\u00eb dhe Kanada, por i ka sh\u00ebrbyer edhe edukimit t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb e, sidomos n\u00eb Shqip\u00ebri pas r\u00ebnjes s\u00eb Komunizmit.<\/p>\n

      Jan\u00eb botuar m\u00eb tep\u00ebr se 60 libra t\u00eb ndrysh\u00ebm, shumica e t\u00eb cilave jan\u00eb vepra apo p\u00ebrkthime t\u00eb Imam Vehbiut, si dhe libra e p\u00ebrkthime t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n

      Shum\u00eb prej k\u00ebtyre librave jan\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb Shqip\u00ebri pas r\u00ebnjes s\u00eb Komunizmit dhe jan\u00eb shperndar\u00eb falas dhjetra mij\u00ebra kopje.<\/p>\n

      Kjo Shoq\u00ebri ka qen\u00eb gjithmon\u00eb e preokupuar me zhvillimet n\u00eb vendlindje dhe ka kontribuar shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Kontributi i saj gjithmon\u00eb ka qen\u00eb i dalluar, e sidomos para dhe pas shp\u00ebrthimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n

      At\u00eb koh\u00eb, kur kjo Qend\u00ebr vepronte me t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb n\u00eb p\u00ebrhapjen e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe informimin e publikut amerikan n\u00eb lidhje m\u00eb Kosov\u00ebn, n\u00eb faqen e internetit t\u00eb Kongresit Serb thuhej se \u201cSenator\u00ebt amerikan jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb shkojn\u00eb dhe vizitojn\u00eb Qendr\u00ebn Islame Shqiptare, kurse ata nuk pranojn\u00eb as t\u00eb takohen me ne.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

      Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe Qendra jon\u00eb kishte nj\u00eb rol prij\u00ebs, sidomos sa i p\u00ebrket ndihmave humanitare, e cila ishte n\u00eb krye te 40 organizatave b\u00ebmir\u00ebse t\u00eb Michiganit Juglindor.<\/p>\n

      P\u00ebr rrolin e saj udheheqes dhe kontributin e saj pwr ceshtjen e Kosoves, Qendra jone u nderua me rastin e vizit\u00ebs s\u00eb presidentit Klinton, me\u00a0 \u00e7\u2019rast ishte p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i Qendr\u00ebs Islame Shqip\u00ebtare Z. Duro Shaska\u00a0 qe prezentoi Presidentin e Sh. B.A..<\/p>\n

      Gjithashtu, kontributi i k\u00ebsaj shoq\u00ebrie ne drejtimin humanitar ishte mjaft i madh me rastin e fillimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Maqedoni.<\/p>\n

      Aktivitetet e k\u00ebsaj Shoq\u00ebrie sa vijn\u00eb e rriten me rritjen e vet\u00eb komunitetit ton\u00eb k\u00ebtu n\u00eb Detroit.<\/p>\n

      ……………………………………….<\/p>\n

      Pjese nga pershendetja e Imam Shuajb Gerguri, mbajtur ne 60 vjetorin e krijimit te shoqerise Muslimane shqiptaro-amerikane ne Detroit me 18 shtator 2005. Botuar ne\u00a0 revisten \u201c Kuvendi\u201d Nr.10-2005<\/p>\n

      \u00a0<\/strong><\/p>\n

      IMAM VEHBI ISMAILI, SHEMBULLI I BASHKEJETESES NDERFETARE TE SHQIPTARET E DETORITIT<\/strong><\/p>\n

       <\/p>\n

      Qe nga viti 1999, kur kisha ardhur ne Detroit, isha takuar disa here me Imam Vehbiun dhe, perhere i njejti perkushtim, edhe pse vitet e benin punen e tyre. Imam Vehbiu i ka kaluar te 80-tat e, gjithesesi, nuk eshte lehte te perqendrohesh ne nje moshe te tille, por ai eshte aq i lehte, sa nuk mund ta marresh per me shume se 70 vje\u00e7. Perkthimet dhe botimet e tij kapin afro gjysmen e moshes qe ai ka sot. Te gjitha botimet fetare jane pershtatur ne shqip dhe ktheyr tashme ne tekste qe perdoren, pothuajse ne te gjitha shkollat e fese myslimane ne Shqiperi, Kosove dhe kudo ku ka shqiptare. Nje pjese te mire te tyre, Imam Vehbiu ua ka falur ketyre shkollave. Ne takimin e sotem ishte e shtuna e nje pranvere\u00a0 me shi, ku gjithesesi kockat i ndjejne ndryshimet mese pari, edhe nese nuk vuan nga reumatizma. Pas pershendetjes me mua dhe me Francin qe po me shoqeronte kete dite, ulemi dhe pime nga nje kafe. Vetem per te mos e lodhur, pasi nuk ndjehej mire, e pyeta nese ka ndonje nga gazetat qe kane shkruar per te. ” Eh more bir, -m’u pergjigj,- asnje nuk e kam. Te gjitha ua kam dhene per te lexuar dhe, nuk m’i kane kthyer me. “Eshte krejt e besueshme, pasi Imam Vehbiu, nga natyra e tij e paqte, nuk ua ka kerkuar me. Dalengadale u mundova te marre \u00e7ka mundem nga goja e tij, gjate nje bisede\u00a0 qe zgjati rreth nje ore.<\/p>\n

      Pak biografi<\/strong><\/p>\n

      Imam Vehbiu u lind ne qytetin e Shkodres ne vitin 1919. Babai i tij Haxhi Ismail Hakiu ishet njeri qe i pelqente dija, ndaj e dhe e orientoi te birin per shkollat qe mund te studionte, Ne ate kohe ato ishin gjimnazet me te njohura te vendit, si ne Shkoder, Elbasan dhe Tirane. “Zgjedhja e shkollave fetare, – thote Imam Vehbiu,- e kenaqi babane dhe, une pak a shume\u00a0 dija se \u00e7fare i pelqente atij, ndaj edhe zgjodha ti sherbej fese, pasi babai na kishte edukuar se, vetem duke qene sherbetor i mire i Zotit, mund te jeshe edhe atdhetar i mire.” Mesimet e para, Imam Vehbiu i mori ne Kruje dhe Tirane, ndersa\u00a0 ma vone vazhdoi dhe mbaroi Universitetin ” Al Azhar\u201d\u00a0 ne Egjypt. Babai ishte edhe njeri me kulture te gjere, qe trashegonte nje nga bibliotekat me te mira, te cilen po te mos mesonte i biri, aty ku ai deshironte do t’ia linte\u00a0 ndonje qendre fetare ne trashegimi. tani vendimi ishte i prere; biblioteken do ta gezonte i biri Vehbi Ismaili. Medreseja ne ate kohe kishte nje program shume te zgjeruar, ku mesoheshin gjuhet dhe kulturat e ndryshme, si ne te\u00a0 shkollat e mesme me te perparuara.<\/p>\n

      \"xhamia<\/a>Autori i librit Pjeter Jaku me Imam Vehbi Isamilin<\/em><\/strong><\/p>\n

      Foto: Franz Llesh Grishaj, shkurt 2005<\/em><\/strong><\/p>\n

      Ato drejtoheshin nga programi i Minsitrise se Arsimit dhe i nenshtroheshin\u00a0 njefare kontrolli programor dhe kombetar ve\u00e7 anes fetare. Aty mesohej edhe gjuha angleze, perve\u00e7 arabishtes dhe persishtes. Qe ne moshe te re, i pelqente letersia artistike dhe kishte prirje te merrej me prozen e shkurter. Eshte talenti, prirjet dhe kultura e trasheguar, qe me vone ta\u00a0daktilografoje ne makine shkrimi ” Hijen e Maleve” te Ernest Koliqit dhe ta botoje per lexuesit shqiptare, ketu ne Amerike. Gjithkush mund ta marre me mend se sa pune e mundimshme dhe se sa kohe te merre nje pune e tille! Tregimet e para i botj ne revistat ” Zani i nalte” dhe ” Vatra e rinise”, ku edhe nuk kaluna pa terhequr vemendjen e leuesve.<\/p>\n

      Perkushtimi letrar dhe fetar nuk u ndane kurre nga njeri tjetri<\/strong><\/p>\n

      Edhe kur e fitoi bursen per te studiuar ne Egjypt, Imam Vehbiu mendjen e kishte te Shqiperia, te letersia shqiptare. Gjate kesaj kohe, Imam Vehbiu kishte shume mall ta shihte Shkodren, sidomos pas nje leter qe kishte marre nga vellai Shefkiu, por\u00a0 i ati i lutet te mos\u00a0 e djeg vehten, duke udhetuar per Shqiperi, ne ato kohe te turbullta, kur kleriket po denoheshin dite per dite nga komunistet. Pikerisht ne keto vite, iu drejtua me shume punes krijuese, duke u marre me prozen dhe perkthimet. Novelat e Ernest Koliqit dhe Qamil Guranjakut i perktheu ne arabisht dhe i botoi ne permbledhjen me titull ” Djepi i arte”.<\/p>\n

      Imam Vehbiu ne Detroit<\/strong><\/p>\n

      Ishte prilli i vitit 1949, kur Imam Vehbiu mberriti ne Detroit, pas nje kerkese qe kishte pasur nga komuniteti mysliman i Detroitit. Ketu ishte krijuar Shoqeria Shqiptaro – Amerikane Muslimane\u00a0 dhe e kishte nevojen e nje sherbyesi fetar te kulturuar, te besueshem dhe punetor. Ne kete rast, me perzgjedhjen e Imam Vehbiut kishin goditur ne shenje, duke zgjedh njeriun me te pershtatshem. Ardhja ne Detroit e vuri perballe veshtiresish dhe te panjohuarsh qe kerkonin zgjidhje te shpejte. Shqiptaret e ardhur para Luftes se Dyte Boterore dhe te rrallet qe erdhen me pas, ishin mese shumti nga Jugu, te cilet i kishin ruajtur lidhjet me boten perendimore,qe ne fillim te shekullit, por per ta nuk kishte asnje vend ku mund te takoheshin dhe organizoheshin. pra puna e pare qe duhej bere, ishte gjetja e nje vendi te pershtatshem. Me gjetjen e nje ambienti me rent, filloi ardhja e femijeve shqiptare per te mesuar mesimet e para te fese dhe. cka eshte me e rendesishmja ato beheshin ne gjuhen shqipe. Pikerisht per tu ardhur ne ndihme te te mesuarit, u mundesua edhe botimi i revistes fetare kulturore ” Jeta muslimane shqiptare, ku per tete vjete u botuan 32 numra, ku per momentin ne nuk gjetem asnje kopje. Per afro 30 familjet qe ne ate kohe ishin te organizuar ne kete qender, ishte shume e veshtire funksionimi i metejshem i botimeve.<\/p>\n

      Kongresi i pare i Shoqersie Muslimane ne Detroit<\/strong><\/p>\n

      Kongresi i pare i Shoqerise Muslimane ne Detroit u mbajt me 30 Korrik te vitit 1949. ” Sapo kisha ardhur ne Detroit,- thote Imam Vehbiu dhe shume gjera akoma nuk i njihja por, ua di per nder atyen burrave dhe familjeve qe me orinetuan drejt punes dhe nevojave qe kishim per tu organizuar mbi baza te qendrueshme, pasi asnje shtepi pa themel nuk mund te rri ne kembe. Themeli yne ishte se pari tek besimi qe kishim ne mundesite tona dhe ne te arthmen tone. Ne kongres na ndihmuan me pjesemarrjen e tyne personalitete te politkes Amerikane, ketu ne Detroit , duke ardhur vete Guvernatori i shtetit te Michiganit, Mennen. Per te ardhur deri ketu nuk ishte e lehte. Ishte puna e mire e shqiptareve, qe kishin krijuar lidhje te tilla, duke fituar besimin dhe admirimin e figurave te tilla te politikes amerikane”.<\/p>\n

      Hapja e Qendres Muslimane te shqiptareve ne Detroit<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

      Qendra Myslimane Shqiptare u realizua me 06 Qershor 1951, pas nje kasioni qe Imam Vehbi Isamili realizoi ne Amerike dhe ne Kanada. Vlera e qendres ishte 35 mije dollare, ku ma shume se 80 perqind te keaj vlere u pagua menjehere. Ajo gjendej ne\u00a0 Hamilton Avenue dhe Collingwood, Detroit. Sekretar i eksaaj qender ishte Ahmet Ramo. me pare qendra kishte qene\u00a0 kishe armene. themelimi i kesaj qendre ishte nje feste e vertete, pasi pikerishte ne kete kohe festohej Bajrami i Madh. Shtypi i asaj kohe do te shkruante per kete ngjarje, sidomos gazeta ” Dielli”. Pikerisht ne diten e themelimit u mbajt edhe Kongresi i katert i Shoqersie Muslimane Shqiptaro-Amerikane. Delegatet ishin, pothuajse nga e gjithe Amerika, ve\u00e7anerisht shtete fqinje me Michiganin, qe e kishin edhe me te lehte. Imam Vehbiu e kujton kete ngjarje si nje nga evenimentet me te rendesishme ne jeten e tij, pasi gjitha ato perpjekje u realizuan me shume mund. “Te permend emra,- me thote ai, e kam shume te veshtire, pasi pjesemarrsit ishin shume, dhe frikohem mos harroj ndonjerin e nuk eshte mire. Ne kongres u ndihmua per ta zvoglua shumen qe ne kishim mbet pa paguar. Ne diten e themelimit, vete besimtaret kishin organizuar nje prgram me muzike, ku me sa me kujtohet, kryetari i Shoqersie ne ate kohe ishte Hamit Zagari nga Kolonja.” Puna ligjore per blerejne Qendres sijet ba falas nga avokati me origjine shqiptare Theodor Kotelly. Me kete ndertese nuk u plotesonin kerkeksat ne rritje te shqiptareve, ndaj edhe u ble trualli per te ba nje tjeter Qender ma te madhe. Fill me shitjen e nderteses u ble trualli tjeter, ne vitin 1962. Ndertesa e re, qe eshte edhe sot u hap me\u00a0 23 Shkurt te vitit 1963, me kapacitet per 500 vete.<\/p>\n

      Atdhetari dhe patrioti Vehbi Ismaili<\/strong><\/p>\n

      Eshte mekat t’i biesh ne qafe njeriut te paqte, por eshte edhe mekat t’i paragjykosh njerezit per kohen e ne rrethanat qe jetuan. Imam Vehbiu\u00a0 nuk ua mban per meri aspak atyre qe, ne fillimin e punes ne Detroit e paragjykuan si zogist, si te derguar te Mbretit ketu. ” Nuk e dinin,- thote Imam Vehbiu,- dhe, nuk kishin si ta dinin. Ata flisnin me hamendje, vetem pse une vija nga Egjypti dhe, ne Egjypt ishte edhe Mbreti ne ate kohe. Por, gazetareve u falet edhe hamendja. Pa u mbush viti , une ua spjegova gazetareve te\u00a0 ” Diellit” dhe te ” Lirise” qe, edhe ata ishin ne udhekryq e nuk dinin ka te shkonin. Ne ate kohe kishte shume pikpytje. Vete jeta e gjithsecilit ishte ne pikpyetje. Askush nuk mund ta parashikonte se \u00e7fare do te ndodhte neser. Shume shpejt edhe ata qe kishin folur u binden, se une nuk kisha ardhe me qellim te keq dhe, per ma teper me i prish pune askujt. Feja nuk asht me per\u00e7a, ajo\u00a0 ka ardhur nga Zoti per ti bashkuar njerezit, edhe pse dikush ka nje fe e dikush nje tjeter; te gjithe jemi bij te Zotit njelloj. te gjitheve nje dite Zoti do te na meshiroj ne jeten e pakthyeshme. Biseda me Imam Vehbiun vjen vetvetiu edhe te figurat patriotike te permasave kombetare. Imam vehbiu e mbante mend shume mire edhe At’ Gjergj Fishten, i cili ne nje fatkeqesi i kishte vizituar ne shtepi. Ai i permend me shume kenaqesi At’ Preng Do\u00e7in, Hafiz Ali Kor\u00e7en, Haxhi vehbi Dibren, At Shtjefen Gje\u00e7ovin, Ndre Zadejen e shume e shume te tjere burra qe i njohi jo veten\u00a0Shqiperia, por edhe pertej Ballkanit. Ai e perkrahu\u00a0 Federaten\u00a0 \u201cVatra\u201d krahas vellezerve ortodoks dhe, pati disa takime me Nolin, jo vetem ne Detroit, por edhe ne\u00a0 Boston, ku atehere ishte qendra ku trajtoheshin problemet kombetare. Feja dhe atdheu nuk mund te ndaheshin. Ato mund te ndaheshin vetem ne koken e mediokreve, ose te shkolluarve pergjysem, te cilet kurre nuk u bene te plote. Imam Vehbiu eshte nderuar edhe nga politikan te kalibrit, si\u00e7 ishte rasti i Bill Klintonit dhe qeveritarve vendore, duke filluar nga guvernatori i Michiganit e deri te kongresmen\u00eb e senatore te njohur. Imam Vehbi Isamilin do ta shihje me dhjetra here ne demostratat e organizuara nga komuniteti shqiptar i Amerikes, krahe per krahe me vellezrit e tij katolik dhe muslimane, ne Detroit, New York, Washington etj… Ai pati dhe ka miqesi te mire edhe me kleriket e tjere te komunitetit. Me ngjarjen e hidhur ne Kishen Katolike te Shen Palit, Imam Vehbiu do te jete\u00a0 nder te paret qe e ngushlloi dhe e ndihmoi Dom Anton K\u00e7iren dhe komunitetin katolik te kesaj Kishe. ” Me ardhjen e Dom Antonit,- thote\u00a0 Imam vehbiu,- une vazhdova te shkoj ne te gjitha rastet, sidomos ne ato patriotike, pasi me perpapara kisha njefare shkeputje, mbasi nuk po e dalloja forte qarte punen dhe drejtimin e kesaj Kishe me autoritet ne Detroit. Tani Imam Vehbiu, per arsye kurative, gjendet fare pak ne Qendren Muslimane Shqiptaro Amerikane te Detroitit. Ai po e dorezon dalengadale, ne duart e Imam Shuajbit, i cili e kishte pase idhullin e tij, qe kur vazhdonte mesimet fetare ne Medresen e Prishtines.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      XHAMIA\u00a0 SHQIPTARE NE DETROIT ….Jan\u00eb shqiptar\u00ebt, ata t\u00eb cil\u00ebt nd\u00ebrtuan xhamin\u00eb e pare n\u00eb vitin 1915 ne Bideford, Maine; e cila u quajt Shoqeria Fetare Muslimane Kombetare e Amerikes. Kjo shoqeri pati edhe dege te tjera, nje nga te cilat ishte edhe dega e Detroitit.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5418,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-5417","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jete-komuniteti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5417"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5417\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5422,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5417\/revisions\/5422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}