{"id":5299,"date":"2015-07-23T21:44:42","date_gmt":"2015-07-23T21:44:42","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5299"},"modified":"2015-07-23T21:44:42","modified_gmt":"2015-07-23T21:44:42","slug":"shqiptaret-ne-detroit-nga-libri-me-te-njejtin-titull","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5299","title":{"rendered":"Shqiptaret ne Detroit ( nga libri me te njejtin titull )"},"content":{"rendered":"<p><strong>Duke filluar nga shkrimi hyres, Revista Kuvendi online do te publikoi pjeset qe \u00a0vleresohen si me te realizuarat, dhe kane te bjene me historikun e ketij komuniteti. Ndoshta do te kalohen pa u publikuar ato biseda me shqiptaret qe kane ardhur ne Detroit pas viteve 90 dhe, \u00a0biografite e tyre nuk kane te bejne me jeten e keti komuniteti. Per librin &#8221; Shqiptaret ne Detroit&#8221; u punua gjate dhe nje staf i tere ndihmoi ne \u00a0realizimin e tij. Mua me mbeti vetem pergaditja, perzgjedhja e sistemimi i materialeve. Duhet te permend bashkepunetoret e mi ne kete realizim dhe t&#8217;i falnderoj: Te ndjerin Zef Lleshi, Rush Dragun, Elinda Markun, Zef Pergegen, Vasel Ujken, Julian \u00c7efen, Luigj Gjokaj dhe stafin e revistes Kuvendi te atyre viteve. Nje pershendetje te vecante meriton Ing. Dede Kolndreu, dr i shkencave gjeologjike, i cili nuk desh te shkruhej asnje fjale per te. Ne kete liber i cili nuk eshte pa mangesi ka pase vend edhe per shume te tjere, te cilet sigurisht do te jene ne \u00a0librin e dyte, qe pothuajse eshte pergaditur, por me nje ndryshim; \u00a0anes \u00a0cilesore te materialeve, duke mos u perqendrua krejtesisht te intervistat.<\/strong><!--more--><\/p>\n<p><strong>Pjeter Jaku, botues \u00a0i revistes &#8221; Kuvendi&#8221;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ne vend te hyrjes<\/strong><\/p>\n<p>Per librin \u201c Shqiptaret ne Detroit\u201d, \u00a0kam menduar, vetem pak muaj pasi kam mberritur ne Amerike. Ne ato pak muaj, me ra rasti te njihem me shume shqiptare dhe, sipas tyre , ketu ne Detroit, si\u00e7 na vjen per mbare ta themi, (pasi ne qender te Detroitit zor se banon ndonje shqiptar ), ka me shume se 100 mije shqiptare. Veshtire te dihet shifra ekzakte se, sa familje shqiptare, ose sa shqiptare ka ne shtetin e Michiganit por, bazuar ne institucionet fetare, ne shoqatat dhe grupet kulturore, mediat\u00a0 dhe bisneset e shqiptareve, eshte nje shifer krejt e besueshme, ndoshta edhe per me shume se100 mije. Pikerisht per kete, ne shkurt te vitit 2000 botova nje shkrim ne Gazeten Republika \u201c Me shqiptaret e Michiganit\u201d, me idene, qe me vone, te mund te permblidhej ne nje liber. Kjo ide u be nxitje per mua per botimin e revistes se permuajshme, kombetare, informative dhe kulturore \u201c Kuvendi\u201d, te cilen e botoj, pa nderprere, qe nga maji i vitit 2001. Rubrikat\u00a0 \u201c I ftuar ne Kuvend\u201d , \u201cJete Komuniteti\u201d si dhe ajo \u201c letersi shqipe\u201d etj.., jane shtyllat ku mbeshtetet botimi i librit\u201d Shqiptaret ne Detroit\u201d.\u00a0 E kam pare te arsyeshme me kohen kur botohet libri, qe disa prej bisedave te ripunohen, ne bashkepunim me personin qe eshte intervistuar dhe, jane shtuar pjese e fakte te reja,\u00a0 ne periudhen pas botimit.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pak histori<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Askush nuk mund ta di me saktesi , se kush ishte shqiptari i pare qe zbriti ne Detroit, se nga e si erdhi, se ishte i vetem, apo shoqerohej me dike, si e gjeti mundesine te vinte, kush e orientoj, a vinte nga Shqiperia apo shtete te tjera ballkanike, ku i nis, kur mbrriti, me \u00e7a udhetoje dhe \u00e7fare aktiviteti pati, etj.. etj.. etj\u2026 \u00a0Megjithate, nga disa botime te vjetra te kurbetit shqiptar ne Amerike dhe te dhena jo te plota,\u00a0 mund te mesosh di\u00e7ka mbi udhen e veshtire te integrimit te emigracionit\u00a0 ne token e premtuar.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tahir-markaj.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5300\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tahir-markaj-300x295.png\" alt=\"tahir markaj\" width=\"300\" height=\"295\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tahir-markaj-300x295.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tahir-markaj-50x50.png 50w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tahir-markaj.png 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Tahir Markaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/shqip-nga-detr-dhe-nw-me-leka.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5301\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/shqip-nga-detr-dhe-nw-me-leka-300x250.png\" alt=\"shqip nga detr dhe nw me leka\" width=\"300\" height=\"250\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/shqip-nga-detr-dhe-nw-me-leka-300x250.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/shqip-nga-detr-dhe-nw-me-leka.png 455w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Shqiptaret nga Detroiti dhe New Yorku ne dasmen e Leka Zogut, ne Spanje<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Me e besushmja do te qe te flitej per te rinjet qe studionin ne perendim. Ata, ndoshta i kishin mundesite te njiheshin e te shuanin kureshtjen, duke marre udhetime kaq te gjata e te largeta me mundesite e at\u2019hershme, per emigrantet e tjere shqiptare, qe studionin e jetonin ne vendet ballkanike, apo evropiane, per mjeshtrit e ndertimatarise, argjendarise e te tjera profesione pasi, edhe vete Amerika ka nje histori shume te vone dhe, ndertimi i saj kerkonte doren e mendjen e te gjitheve.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ferdin-toptani.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5302\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ferdin-toptani-291x300.png\" alt=\"ferdin toptani\" width=\"291\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ferdin-toptani-291x300.png 291w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ferdin-toptani.png 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 291px) 100vw, 291px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Ferdin Toptani<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Pastaj, dalengadale, te ardhurit do te binin te afermit e tyre e, keshtu do te krijohej mergata shqiptare, ne nje vend te madh si Amerika. Ne nje bisede me mikun tim, instrumentistin e njohur, Dode Gjonaj, mesova se gjyshi i tij, para ma shume se\u00a0 100 vjetesh, Gjon Ujkaj Gjurashaj ishte ndalur \u00a0ne Detroit per te punuar disa kohe ne prerjen e pyjeve, qe te ikte me vone ne Chicago. E motra, nandaja e Dodes, edhe sot i ruan letrat e tij. Ai kishte emigruar ne moshen 23 vjecare, nga Malesia ne Itali, nga Italia ne Gjermani dhe, me ne fund ne Amerike, ku kishte qendruar ma shume se dhjete vjete. Por, per shume emigrante, askush nuk kishte mbajtur shenime ekzakte per kete, se \u00e7\u2019e detyroi te vinte, si dhe kur erdhi. Ne librin e gazetarit Zef Pergega \u201c Kembana e mergimtarit\u201d thuhet se malesori i pare qe zbriti ne Detroit ishte Tome Lek Ivanaj, ne vitin 1904, i diplomuar ne Viene dhe, nuk ishte me shume se 22 vje\u00e7ar. Sipas po keti libri , fq.15, Toma do te punonte ketu 8 vjet ne nje kantier druri dhe, ne vitin 1913 do te vritej pabesisht\u00a0 ne Theth nga serbet. Si shkoi dhe pse shkoi ne Theth, pse u vra etj.. nuk dihen ende sot.<\/p>\n<p>Ne dhjetevje\u00e7arin e dyte te shekullit XX, ne Amerike fillon krijimi i mergates shqiptare te organizuar. Me 13 qershor te vitit 1912 njihet \u201cVatra\u201d, pas me pak se dhjete vjetesh \u201cVatra\u201d do te kishte me shume se 50 dege me rreth 1600 anetare. Vatra kishte nje dege shume te fuqishme ne Detroit te perkrahur e mbeshtetur nga\u00a0 Sabit Biti\u00e7i, Haxhi Hysenaj e me vone Kujtim Qafa. Ve\u00e7 ketyre organizmave, kush nuk e njeh hallen Vele, Mynevere Orhanin, e cila erdhi ne Amerike ne vitin 1939. Kush nuk\u00a0 i ka njohur\u00a0 Fehmi Kokalarin, Ibrahim Vojushin, Kamber Panaritin, Hysni Alikon, Familjen Bardha, Ferdin Toptanin, Tahir Markajn, Tajar Shaskan, Petrit Butken, Safet Malushin, Xhaferr Malushin, Ahmet Dervishin, Xhevdet Hoxhen, Qazim Rrushajn, Ali Kacaferrin, Teki Gjinin, Xhaferr Masllavicen, File Pikolinin, Azbi Degollin, Bardhyl Tiranen, Prenk Gruden, Pjeter Ivezajn, Bajram \u00c7unmulaj, Pjeter Qafajn, Genc Kor\u00e7en,<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tajar-shaska.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5303\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tajar-shaska-300x244.png\" alt=\"tajar shaska\" width=\"300\" height=\"244\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tajar-shaska-300x244.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/tajar-shaska.png 459w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Nga e majta ne te djathte: Tajar Shaska dhe Petrit Butka<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Foto: Vasel Ujkaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Marash Dushajn, Vesel Ujkajn, Julian \u00c7efen, Gjon Lulgjurajn, Llesh Grishajn, Gjoke Martinin etj, etj.. Kush nuk ka degjuar per shqiptaro- amerikanet Rudolph Vulpe, avokat i njohur, me origjine nga Berati, Julia L. Black e te tjere? Kush nuk ka degjuar per Dul Kelcyren, qe i pari filloi biznesin e njohur te Coney Island, ne Detroit, Tun Jakajn nga Kosova etj\u2026 Po per\u00a0 Theodore Ktelly-in , ndihmes prokurorin e\u00a0 Wayne ne Michigan? Ndoshta ka qe nuk e dine se, edhe Mixha Rame ( Fitim Domi) eshte ketu ne Michigan, po keshtu edhe boksieri i njohur kosovar, Bajram Hashani gjendet ne Michigan. Pikerisht nga Detroiti, me nxitjen e shqiptareve, amerikanet i derguan leter Papes, qe te lejonte Mbretin Zog te martohej me Gjeraldinen. Tek shqiptaret e Detroitit, si me aktivet, u zhvendos per njefare kohe edhe veprimtaria e federates se njohur \u201cVatra\u201d, duke bere qe edhe gazeta \u201c Dielli\u201d te botohej ketu, ne Detroit. Po ketu, kishte qendren e saj edhe shqoata \u201c Skenderbeu\u201d dhe u bene dy botime te njohura nga dy qendrat fetare, Kisha Ortodokse Shen Thomai dhe Teqja Bektashiane Shqiptare. Imzot Noli dhe Konica e vizitonin shpesh Detroitin. Noli ka ndihmuar edhe materialisht ne ndertimin e Teqese, duke dhuruar 500 dollare, qe ne ate kohe nuk ishin pak. Afro tri vjete \u201c Vatra \u201c e pati qendren ne Detroit. Po nga Michigani, do te shkonin ne Spanje ne kurorezimin e marteses se Leka Zogut disa shqiptare, ashtu si edhe ne evenimente te tjera kombetare dhe patriotike, si ne pecjelljen e Nane Terezes, ne pritjen e Papes ne Shqiperi, ne pritjen e percjelljen e disa personaliteteve shqiptare nga te gjithe trojet tona. Mergata \u00a0shqiptare e Detroitit, sa vinte e shtohej nga dita ne dite. Ne Detroit u mbajt Kongresi i pare i \u201c Heroizmes Shqiptare\u201d me daten 25 e 26 Gusht te vitti 1973 dhe, nenkryetar i kesaj organizate u zgjodh Marash Uci Dushaj. Ne krye te kesaj organizate ishte Ndue P. Gjonmarkaj dhe, kete Kongres e nderuan me pjesemarrjen e tyre shume eksponent te politkes se dikurshme shqiptare, Abaz Kupi, Nderim Kupi etj. Prej keti Kongresi iu dergua mesazh special, Leka Zogut dhe u be thirrja per te pase nje parti te vetme ne emigracion \u201c Frontin Antikomunist Shqiptar\u201d. Ve\u00e7 nenkryetarit, nga shqiptaret e Detroitit u zgjodh edhe drejtori i shtypit, Prel Lulgjuraj si dhe Vesel Ujkaj, i ngarkuar per arken, etj\u2026. Ne Detroit eshte e vetmja Teqe per bektashinjet, jo vetem te Amerikes, po edhe \u00a0te Kanadase e deri te Australise.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/leka-zogu-ne-detroit.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5304\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/leka-zogu-ne-detroit-300x250.png\" alt=\"leka zogu ne detroit\" width=\"300\" height=\"250\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/leka-zogu-ne-detroit-300x250.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/leka-zogu-ne-detroit.png 434w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Leka Zogu ne Detroit, ne krahun e djathte te tij Bajram \u00c7unmulaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Marre nga arshiva e Vasel Ujkaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pothuajse ne te gjitha\u00a0 entet politike shqiptare qe kishte ne Amerike, i kishin deget e tyre edhe ne Detroit, per te mos thene se disa prej tyre kishin qendren dhe, ato nuk ishin pak. Nder me te njohurat kane qene: Komiteti Kombetar \u201c Shqipnija e Lire\u201d, \u201c Bashkimi Demokrat\u201d, Levizja e Legalitetit, Blloku Kombetar Indipedent, Balli Kombetar dhe Heroizma Shqiptare. Disa here kete komunitet e ka vizituar edhe Naltmadhnija e Tij, Leka i Pare, Mbreti i Shqiptareve. Ne kete\u00a0 komunitet ai kishte edhe njerezit e gjakut , si\u00a0 Ferdin Toptanin me te afermit e tij.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Koha e demostratave<\/strong><\/p>\n<p>( Malesoret ne Detroit )<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ne nje nga te dielat e fundit te tetorit 1999, ne programin e Radio Albes ne Detroit, gazetari dhe botuesi i njohur Gjek Gjonlekaj, do ta deklaronte Prenk Gruden si Kolombin shqiptar ne lidhje me ardhjen e malesoreve ne Detroit. Dhe kjo perbente nje te vertete, Prenk Gruda do te ishte ne mos i pari, nder te paret dhe me aktivet, ne ndihmen e malesoreve nga Malesia e Madhe ( pjesa nen Mal te Zi), qe te gjente mbeshtetje ne kete kend verior te Amerikes. Duke qene eksploruesi i keti vendi, ai e vizitonte shpeshe Malesine dhe, ne biseda e siper, u premtonte malesoreve mbeshtetjen, nese ata vendosnin te vinin perkoheshem ne Amerike, duke e pare dhe njohur gjendjen e veshtire<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gjelosh-kalaj.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5305\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gjelosh-kalaj-300x212.png\" alt=\"gjelosh kalaj\" width=\"300\" height=\"212\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gjelosh-kalaj-300x212.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gjelosh-kalaj.png 554w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Gjelosh Kalaj gjate nje demostrate\u00a0\u00a0 Foto: Mark Prela Gjokaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>te jeteses ne ate vend. Dhe sipas te gjithe atyre, me te cilet kemi pase rastin te bisedojme, Prenka e ka mbajt fjalen, u ka bere garancine dhe eshte interesuar per ta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gazetari-nikoll-preci.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5306\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gazetari-nikoll-preci-300x219.png\" alt=\"gazetari nikoll preci\" width=\"300\" height=\"219\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gazetari-nikoll-preci-300x219.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/gazetari-nikoll-preci.png 464w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Gazetari Nikoll Preci \u00a0Camaj duke ndjekur demostratat per CNN<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Foto: Mark Prela Gjokaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-zeh-camaj-nikoll.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5307\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-zeh-camaj-nikoll-300x253.png\" alt=\"nga e majta zeh camaj nikoll\" width=\"300\" height=\"253\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-zeh-camaj-nikoll-300x253.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-zeh-camaj-nikoll.png 464w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Nga e majta ne te djathte: Zef Camaj dhe Nikolle Qafa duke folur, ne\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>nje demostrat e organizuara kunder Milloshevi\u00e7it ne Detroit<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fillimet e ardhjes se malesoreve ne Detroit, shenojne vitin 1965 e kendej.<\/p>\n<p>Pra, rreth viteve 70-te, malesoret e ardhur nga Mali i Zi, nepermjet Italise, te ndihmuar edhe nga Dom Prenk Ndrevashaj. Ata zune dalengadale te plotesonin mergaten shqiptare te Detroitit. Me vone , ata ndihmuan njeri- tjetrin, duke terhequr secili te afermit e tij dhe, keshtu ne Detrioit u be nje Malesi e Madhe e dyte. Formesimi i saj u duk ne kerkesat per te krijuar komunitetin katolik te tyre me ndertimin e dy Kishave, ate te Zojes Pajtore dhe te Shen Palit. Ve\u00e7 kesaj, njohjet dhe afersite me njeri- tjetrin ben qe ata te organizoheshin edhe ne shoqata e media te ndryshme, pa permendur ketu aftesine e tyre per tu marre me biznese, ku pati nga ata, qe pa i bere tri vjet, punuan per vete. Tanime , malsoret ne kete komunitet, jo vetem perbejen pjesen ma solide dhe ma aktive, por dalengadale po bejne emer edhe ne shume fusha ne zhvillimet e reja ne U.S.A. Ne radhet e\u00a0 tyre ka mjeke te diplomuar ketu ne Amerike, ka jurist te njohur, ka artiste te skenes, ka gazetar profesionist, ka shume biznesmene, ka disa grupe muzikore, kengetare e valltare. Disa prej ketyre do ti gjeni ne faqet e keti libri. Ajo \u00e7ka mund te permiresohet , eshte bashkepunimi dhe gjetja e nje mesatarje te perbashket me shqiptaret e trojeve te tjera shqiptare e, sidomos te ardhurit e vone nga Shqiperia, me shume per mbajtjen gjalle te kultures se te folurit te gjuhes amtare, te mesimit te saj ne te shkruar e lexuar. Vitet e fundit nga Shqiperia kane ardhur shume intelktuale te kompletuar, qe me vone, jo shume larg ne kohe, me te arrite\u00a0 nivelin e duhur ekonomik, do bejne shume \u00a0perpara edhe ne fushen e biznesit dhe te organizmit te jetes se komunitetit. Problemi i asimilimit ne shoqerine amerikane, mbetet vemendja numer nje, per ti shpetuar te rinjet, sa te jete e mundur e me shume, duke i mbajtur gjalle gjuhen dhe traditat tona, edhe pse i mesojme anet e mira te jetes dhe prakticitetit amerikan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0Renia e komunizmit dhe emigracioni i ri <\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nuhatja politike, beri qe para vitit 90, te rinj shqiptare, me te guximshmit i shperthyen prangat e izolimit komunist dhe iu drejtuan botes perendimore, endrres se tyre. Mbaj mend , njerin nga keta, mikun tim Mark Trieshi, i cili ka jetuar me shume se 5 vjet ne komunitetin shqiptar te Detroitit. Ai, ne qershorin e vitit 90-te, me nje vark\u00eb plastike iu drejtua detit Adriatik, duke rrezikuar seriozisht jeten, nje udhetim biblik teper i veshtire per te mberritur nga Talja e Bregut te Mates ne portin e Ulqinit dhe, nga Jugosllavia ketu ne Detroit. Ky dhe raste te tjera te ngjashme, jane vertete heroizma te papershkruar. Si Marku vepruan edhe te rinjet Zef \u00c7uni dhe Tome Leka, pikerisht per te ardhur ne Amerike.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nje-nga-parullat.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5308\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nje-nga-parullat-300x214.png\" alt=\"nje nga parullat\" width=\"300\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nje-nga-parullat-300x214.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nje-nga-parullat.png 554w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Nje nga parrullat e shqiptareve te perdorura ne demostrata.Foto: Mark Prela Gjokaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Por, keta nuk ishin vetem. Me ta kishte edhe pogradecar\u00eb, qe per shansin e tyre jo te mire, u kapen nga rojet e kufirit, duke iu nenshtruar burgjeve dhe torturave te regjimit diktatorial. Sa e sa te rinj, u kapen ne kufi dhe u burgosen e torturuan deri ne pushkatim, per endrren e tyre, Ameriken. Pikerisht pas hapjes se Shqiperise ( korriku i viti 90-te dhe pas vitti 91), ne Amerike erdhen shume shqiptare, nga te gjitha viset e Shqiperise. Disa prej tyre fituan me te drejte azilin politik e, shume te tjere erdhen nepermjet llotarise Amerikane, qe u aplikua per\u00a0 disa vende te botes, ku u perfshi edhe vendi yne. Ne Detroit, erdhen jo pak edhe politikan, si deputet, kryetar te keshillave te disa rretheve, drejtor drejtorish e deri ne rang zevendesministrash. Po ashtu edhe shume te larguar nga radhet e ushtrise, policise dhe sherbimit informative. Ne Detroit u vendos e jetoi gati dhjete vjet, ish kryetari i Gjykates se Kasacionit, Dr. Zef Brozi. Ne Detroit jane edhe ish Ministri i Rendit Publik Belul \u00c7elo, ish deputetet Gjon Nikaj, Sander Uldedaj, Agustin Shqalsi etj\u2026 Po ne Detroit, u vendosen shume intelektuale, te cilet sot e kesaj dite punojne, jo ne profesionet e tyre. Ne Detroit jeton e punon ish sekretari i keshillit te\u00a0 Ministrave, Dr. Teodor Kareco, ish zevendes ministri i<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Nikolin Narkaj ne nje nga aktivitetet e shqiptareve ne Detroit<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Mbrojtejes Halil Hyseni, kuadri i njohur i Minsitrise se Brendeshme Safet Stafa etj. Ne Detroit jetojne e punojne mesuesit Gjeto e Marie Kaceli, doktor Paulin Lleshi, disa ish kryetar komunash dhe kryetar te keshillave te rretheve, ish kryetare deges te PD-se nga disa rrethe, Lorenc Aleksi, ish gazetar i ushtrise shqiptare, i persekutuari Fran Kacaj, mjeket Fran Biba, Kole\u00a0 e Brunilda Kola, Llesh \u00c7upi etj ..e tjere\u2026 Pra, ne vitet 90 e kendej, kane ardhur ne Detroit ma shume shqiptare, sa \u00e7\u2019kishin ardhur, qe nga fillimet e emigrimeve. Por,\u00a0 pjesa me e madhe e\u00a0 tyre njihen fare pak ne kete komunitet, per arsye te veshtiresive qe kane ne integrimin e kesaj jete te re dhe shume te vrullshme. Lufta ne Kosove, sidomos viti 1999, me vendim te posa\u00e7em te Qeverise Amerikane, vendosi shume kosovare ne disa shtete te Amerikes, te cilet u pajisen menjehere me green card dhe tani jane nenshtetas amerikan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-besnik-bezhi.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5309\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-besnik-bezhi-300x238.png\" alt=\"nga e majta besnik bezhi\" width=\"300\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-besnik-bezhi-300x238.png 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/nga-e-majta-besnik-bezhi.png 520w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Nga e majta ne te djathte: Besnik Bezhi, Dode Dedvukaj, Tom Jun\u00e7aj, Generali \u00a0Clark, Nikolle Perkaj dhe Anton Nikolli, te cilet nderuan komunitetin shqiptar te Detroitit, duke marre pjese si ushtare te UCK-se ne frontin e luftes per Lirine e Kosoves<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ne Ushtrine \u00c7lirimtare te Kosoves, nga Detroiti moren pjese dhe luftuan krahe per krahe me vellezrit e tyre, Agron Mirdita, Ali Jakupi, Anton Nikolli,Besnik Bezhi, Dode Dedvukaj, Nikoll Perkaj dhe Tom Jun\u00e7aj.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Perzgjedhja e ketij libri<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Askush nuk e ka te drejten te beje klasifikimin e shqiptareve\u00a0 te Detroitit. Tjeter gje eshte te shkruash per ta, sipas njohjeve qe kam une, \u00a0pa pretenduar se ne kete veper kam perfshire te gjithe ata qe\u00a0 duhet te ishin dhe, qe kane aktivitete , te cilat i kane bere te njohur, jo vetem ne kete komunitet, por edhe me gjere. Sipas mundesive te tyre, te gjithe kane kontribuar ne \u00e7eshtjen kombetare, ndaj edhe libri eshte lene i hapur, per t\u2019u vazhduar \u00a0ne librin e dyte. \u00a0Nga ana ime, do te behet perpjekje, qe jo vetem ne faqet e se permuajshmes \u201c Kuvendi\u201d, por edhe ne librin e dyte \u00a0te mundesohet perfshirja e nje spektri sa me te gjere te jetes se shqiptareve te ketij komuniteti, pasi ata, ne mos ne\u00a0 nje fushe ne nje tjeter, i kane cilesite e mjaftueshme, per te then di\u00e7ka nga jeta e tyre. Gjate punes per pergaditjen e ketij libri ka pasur edhe nga ata qe, edhe pse kembengulja ime nuk ka munguar, nuk kane dashur te shkruhet per ta. Nga modestia?! Ndoshta dhe kjo. Ketu nuk mund te le pa permendur te njohurit \u00a0Nikolin Narkaj, poet, nje nga me te persekutuarit e Malesise se\u00a0 Madhe, i ngarkuar me disa detyra pas 90-tes ne Partine Demokratike Shqiptare, Mark Goj\u00e7aj i cili e ndihmoi kete liber, pa pretenduar te shkruhet per te, megjithese akull i kishin ngrire floket gjate pjesemarrjes ne demostrata, per te drejtat e vellezerve te tij kosovare. <strong>\u201cKa te tjere qe kane\u00a0 punuar me shume se une,-tha Marku,- ndaj mos shkruaj gje per mua.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Mark Gojcaj, i pari nga e majta ne nje demonstrate ne kohe shume te veshtire<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Po keshtu, nuk mund te rri pa i permendur miqte: \u00a0Arian Gruda, Luk Shkreli, Leke Pepaj, Vasel Gjelaj, David Sulejmanin, Kujtim Hasimaj, Nikolin Turmalaj, Arben Hasanin, Evis Matja \u00a0e te tjere, qe kane ndihmuar, jo vetem revisten \u201c Kuvendin\u201d, por edhe \u00e7do inisiative ne fushen e botimeve dhe aktiviteteve letrare te zhvilluara ne komunitet. Ne kete aspekt, mund te behej nje liste e pafund, por shumica e tyre jane ne faqet e keti libri, ndaj nuk menduam ti permendim dy here. Ne kete hyrje po paraqes, vetem ata qe nuk kam mund ti perfshi ne kete botim. Ka shume e shume te tjere, \u00a0qe kane ndihmuar pa u kursyer, duke qene te bindur se \u201c Kuvendi\u201d do te\u00a0 botohet, edhe pse aty ketu flitej me mosbesim ne kete inisiative, ose per mbylljen e aktivitetit te saj pa u bere viti. Ne kete liber ka disa rubrika, me nje perfshirje mjaft te madhe te te gjitha moshave. Rubrikat kulturore, historike, sportive dhe ato te studenteve, mundesojne paraqitjen, jo vetem numerike, por edhe perzgjedhjen, per t\u2019u dhene lexuesve vertete vlera, nga te cilat edhe mund te mesojne. Asnje pune nuk mund te quhet vlere, nese prej saj nuk mbetet di\u00e7ka\u00a0 me larg se\u00a0 koha e perjetimit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Miqte e shqiptareve te Detroitit<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ne\u00a0 brendesi te keti libri jane perfshire edhe disa biseda\u00a0 me personalitet te politikes dhe kultures, jashte komunitetit te shqiptareve te Detroitit.\u00a0 Here mbas here ne faqet e<\/p>\n<p>\u201c Kuvendit\u201d kane qene te ftuar dhe kane pase shkrime te tyre, politikan\u00eb dhe artsit\u00eb nga Shqiperia, Kosova, shqiptaret\u00a0 nen Mal te Zi si dhe te komuniteteve te tjera ne Amerike dhe Evrope. Disa prej ketyre jane: Pjeter Arbnori, Isamil Kadare,\u00a0 Besnik Mustafaj, Ndoc Gjetja, \u00c7un Laj\u00e7i, Pashk Pervathi, Visar Zhiti, Pre\u00e7 Zogaj, Nikolle Camaj, Reshat Arbana, Skender Rusi, Shpresa Rama, Agim Do\u00e7i, Gjoke Beci, Ndue Dedaj, Tonin \u00c7obani, Rajmonda Moisiu, Ajaz Emini, Sako Satka,\u00a0 Luan Gashi, Beqir Sina, Ilir Shyte, Abdurrahman Tha\u00e7i, Gazi Buxheli, Flora Durmishi, Adelina Smajli,<\/p>\n<p>Bujar Qamili, Frederik Ndoci, Lisa Mriaj, Zef Marku ne Boston, Frano Kulli, Mark Vuji, Romeo Gurakuqi, Franc Radoja, Qazim Dushku, Moikom Zeqo, Salvador Gje\u00e7i, Nikoleta Kova\u00e7i, Tomorr Osamin, Rrustem Geci, Ferdinand Laholli, Ago Basha etj.. etj\u2026 Komunitetin shqiptar te Michiganit e kane vizituar shume personalitete te politikes shqiptare nga te gjitha trojet si: Sali Berisha,\u00a0 Ibrahim Rugova, Azem Hajdari, Pjeter Arbnori, Bujar Bukoshi, D. Simon Jubani, Hashim Thaci, Ylli Bufi, Rexhep Mejdani, Gramoz Pashko, Alfred Moisiu e te tjere te rangjeve\u00a0 e pozitave te ndryshme. Poashtu e kane vizituar artiste te ndryshem si: Ilir Shaqiri, Nikolle Nikprelaj, Leonora Jakupi, Ardit Gjebrea, Agim Krajka, Bujar Qamili, Eli Fara, Merita Halili, Aurela Ga\u00e7e, Bleona Qerreti, Zef Deda, Aleksander Ru\u00e7i, Zeliha Miloti, Sinan Hoxha, Petrit Lulo, Ramadan Krasniqi, Adelina \u00a0dhe Zanfina Smajli, Gili, Lindon Camaj, Ledina \u00c7elo, Muharrem Jakupi ( Remi), ish kampioni karatese Enver Idrizi e disa grupe muzikore te tjera si dhe aktore te njohur te humorit e teatrit.<\/p>\n<p>Le te shpresojme qe ne te ardhmen aktivitetet te shtohen dhe vizitore te tjere te kete ne komunitetin tone.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pjeter Jaku<\/strong><\/p>\n<p><strong>Mars, 2006<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duke filluar nga shkrimi hyres, Revista Kuvendi online do te publikoi pjeset qe \u00a0vleresohen si me te realizuarat, dhe kane te bjene me historikun e ketij komuniteti. Ndoshta do te kalohen pa u publikuar ato biseda me shqiptaret qe kane ardhur ne Detroit pas viteve 90 dhe, \u00a0biografite e tyre nuk kane te bejne me&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5311,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-5299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jete-komuniteti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5299"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5310,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5299\/revisions\/5310"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}