{"id":5228,"date":"2015-07-03T13:05:28","date_gmt":"2015-07-03T13:05:28","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5228"},"modified":"2015-07-03T13:05:28","modified_gmt":"2015-07-03T13:05:28","slug":"cameria-dikur-ku-flitej-dhe-kendohej-vetem-shqip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5228","title":{"rendered":"\u00c7am\u00ebria, dikur ku flitej dhe k\u00ebndohej vet\u00ebm shqip"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><strong>Me rastin e 70 vjetorit t\u00eb tragjedis\u00eb \u00e7ame, &#8220;Udh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr trojet shqiptare &#8211; \u00c7am\u00ebria&#8221;<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h1>Nga Beqir Sina<\/h1>\n<div><\/div>\n<div>\u00c7\u00ebshtja \u00e7ame\u00a0kjo pjes\u00eb e\u00a0historis\u00eb s\u00eb dhimbshme t\u00eb k\u00ebsaj popullate shqiptare<\/div>\n<div><\/div>\n<div id=\"article_body\">\n<div class=\"image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ina-online.net\/thumbnail.php?file=1_982972382.jpg&amp;size=article_medium\" alt=\"\u00c7am\u00ebria, dikur ku flitej dhe k\u00ebndohej vet\u00ebm shqip - Beqir Sina\" \/><\/div>\n<div><strong>Nj\u00eb impresion i ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb shqet\u00ebsim dhe pik\u00ebllim mbizot\u00ebron kur t\u00eb q\u00ebndrosh n\u00eb \u00c7am\u00ebri, dhe n\u00eb ato vendbanime ku gjith\u00e7ka \u2018shqip\u2019 apo \u2018shqiptare\u2019 ndalohet dhe d\u00ebnohet.\u00a0<\/strong><\/div>\n<div>Rrug\u00ebtimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb krahin\u00eb, t\u00eb pushtuar nga grek\u00ebt dhe greqizmat ka groposur thell\u00eb elementin shqiptar, apo t\u00eb ashtuquajtur arvanitas n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb, q\u00eb dikur shquhej si zon\u00eb e nj\u00eb populli pun\u00ebtor n\u00eb tokat pjellore, tokat me trash\u00ebgimi t\u00eb pasur historike dhe kulturore si dhe nj\u00eb zon\u00eb ku ka nj\u00eb pasuri dhe laramani t\u00eb traditave shqiptare si veshjet, vallet, doket e zakonet e ndryshme popullore dhe kulturore.<\/div>\n<div>Gjat\u00eb vizit\u00ebs time n\u00eb fshatrat e \u00c7am\u00ebris\u00eb, m\u00eb b\u00ebri shum\u00eb p\u00ebrshtypje se qendrat kryesore, qyteteve t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb &#8220;rreshtuara&#8221; p\u00ebr rreth kufirit, por edhe pak m\u00eb n\u00eb thell\u00ebsi, t\u00eb Greqis\u00eb veriper\u00ebndimore, jan\u00eb t\u00eb rrethuara nga fshatra me emra krejt shqiptar\u00eb. Aty thuhet se n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb vjetrit flasin ende shqip, nd\u00ebrsa ti je vizitor dhe t\u00eb bie q\u00eb veshi t\u00eb d\u00ebgjon t\u00eb flitet shqip, aty t\u00eb duket vetja se je n\u00eb ndonj\u00eb zon\u00eb t\u00eb jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/div>\n<div>K\u00ebto jan\u00eb qytetet dikur shqiptare t\u00eb tilla si : Gumenica, e cila ishte e rrethuar nga emra fshatrash shqiptar\u00eb, nga Dushku, Grikohori, Salicaj, sikurse \u00ebsht\u00eb dhe Paramithia, me Globo\u00e7arin, Skupica, Sharati, nd\u00ebrsa Marg\u00eblli\u00e7i \u00ebsht\u00eb i rrethuara nga Luarati, Karbunari, dhe Margariti, kurse Filati, nga Shqetaqri, Spatari, dhe \u00c7ifligu, Janina nga Koska dhe deri tek nj\u00eb shesh me varrin e Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs, dhe k\u00ebshtu me radh\u00eb vjen Preveza, por edhe Arta e cila ka n\u00eb mes t\u00eb saj Kalan\u00eb e Art\u00ebs e nd\u00ebrtuar sipas stilit iliro-dardan n\u00eb shekullin e 13-t\u00eb, ku nj\u00eb ur\u00eb e lasht\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbi lum\u00eb \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrtuar si urat e lasht\u00ebsis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, ajo e Mesit n\u00eb Shkod\u00ebr apo ajo Ura e Hijes s\u00eb Met\u00ebs n\u00eb Gjakov\u00eb.<\/div>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ina-online.net\/files.php?file=a_286214787.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><\/div>\n<div>N\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb t\u00eb vizitosh cilindo nga k\u00ebto fshatra, t\u00eb Greqis\u00eb veriper\u00ebndimore, kur bie darka dhe burrat e fshatit mblidhen n\u00eb kafenet\u00eb, d\u00ebgjon se shum\u00eb t\u00eb moshuar flasin n\u00eb mes vetit vet\u00ebm gjuh\u00ebn arvanite-arb\u00ebrore, pra nj\u00eb shqipe kjo, karakteristike, e k\u00ebsaj zone &#8211; nj\u00eb shqipe q\u00eb \u00ebsht\u00eb mjaft e ngjashme me at\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr nga k\u00ebto zona, shqipe, q\u00eb ka mbetur ashtu \u201cgjysma \u2013 gjysma\u201d e pa ruajtur dhe e pa \u00a0kultivuar, nga k\u00ebta banor\u00eb bujar\u00eb dhe fisnik.<\/div>\n<div>Por se ngaq\u00eb largimi i shqiptar\u00ebve por edhe asimilimi i \u201cdetyruesh\u00ebm\u201d i tyre, sidomos nga politika ultranacionaliste greke, e ndjekur n\u00eb mes shekullin e 20-t\u00eb, ndaj popullsis\u00eb autoktone shqiptare duke p\u00ebrfituar edhe prej sundimit komunist n\u00eb Shqip\u00ebri, ka b\u00ebr\u00eb at\u00eb q\u00eb n\u00eb k\u00ebto zona t\u00eb mos gjesh m\u00eb &#8220;shqiptar\u00eb&#8221;, sado q\u00eb mund t&#8217;i k\u00ebrkosh t\u00eb bisedosh me ata t\u00eb mos origjin\u00ebn e tyre,<\/div>\n<div>Mbasi p\u00ebr fat t\u00eb keq edhe ndonj\u00eb q\u00eb ka mbetur, ka frik\u00eb t\u00eb fas\u00eb shqip dhe t\u00eb paraqitet si shqiptar\u00eb, kjo ka ardhur ngaq\u00eb nga k\u00ebsaj popullsie \u00ebsht\u00eb ushtruar represion madh dhe ka &#8220;nj\u00eb persekutim&#8221; t\u00eb fsheht\u00eb q\u00eb t\u00eb kujton koh\u00ebn e p\u00ebrndjekjes n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/div>\n<div>Aq sa duhet th\u00ebn\u00eb se n\u00eb \u00e7do fshat t\u00eb k\u00ebsaj zone gjen shum\u00eb pak p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb aspak, shqiptar\u00eb sidomos atyre \u00a0t\u00eb fes\u00eb myslimane, t\u00eb cil\u00ebt ishin \u00c7am\u00ebt. Por, edhe Shqiptar\u00ebt ortodoks q\u00eb jan\u00eb banor\u00ebt e k\u00ebsaj zone, dhe kan\u00eb marr\u00eb tokat dhe pronat n\u00eb p\u00ebrdorim dhe jo me tapi, nuk \u201cpranojn\u00eb\u201d n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb flasin shqip. Bile, kur ti i afrohesh ndonj\u00ebrit prej tyre dhe i flet shqip ata t\u00eb largohen gjith\u00eb frik\u00eb, nj\u00ebsoj\u00eb si n\u00eb koh\u00ebn e regjimit komunist n\u00eb Shqip\u00ebri. kur \u00e7am\u00ebt kishin frik\u00eb t\u00eb deklaroheshin se ishin nga \u00c7am\u00ebria.<\/div>\n<div>Nj\u00eb grua shqiptare, nga zonat e jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, e cila punonte n\u00eb nj\u00eb familje t\u00eb k\u00ebtyre fshatrave( emrin dhe fshatin nuk e tregoj\u00eb sepse ajo i trembej &#8220;rrezikut&#8221; q\u00eb sillte) m\u00eb tregoj\u00eb se n\u00eb fikun e sht\u00ebpis\u00eb, ku ajo ishte e pun\u00ebsuar, kishte gjetur n\u00eb nj\u00eb pllak\u00eb d\u00ebrrase t\u00eb gdhendura emrat e nj\u00eb \u00e7ifti shqiptar mysliman &#8211; \u00e7am\u00eb.<\/div>\n<div>Por, sipas studiuesve t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes \u00c7ame, thuhet se :\u201dArvanit\u00ebt ortodoks dhe arvanit\u00ebt mysliman\u00eb (\u00e7am\u00ebt), p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb n\u00eb vetvete nj\u00eb popull me nj\u00eb origjin\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt &#8211; Pellazg\u00ebt e lasht\u00eb q\u00eb i bie se \u00a0jan\u00eb shqiptar\u00ebt e sot\u00ebm\u201d thon\u00eb ata.<\/div>\n<div>T\u00eb cil\u00ebt kan gjuh\u00ebn dhe kultur\u00ebn e arvanit\u00ebve &#8211; shqiptar\u00eb, por q\u00eb ekzistenca e k\u00ebtij populli t\u00eb harruar dhe e l\u00ebn\u00eb pas dore n\u00eb drejtim t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb tyre, si nga sundimi gjysm\u00eb shekullor i Enver Hoxh\u00ebs, dhe at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb fare shum\u00eb pak p\u00ebr ta, \u00a0gjat\u00eb k\u00ebtyre 23 vjet\u00ebve prej nga koha q\u00eb ai regjim u rr\u00ebzua, ngelen p\u00ebrs\u00ebri sot e k\u00ebsaj dite \u201cshqiptar\u00ebt e harruar\u201d e l\u00ebn\u00eb pas dore. Vet\u00ebm n\u00eb kuadrin e nj\u00eb &#8220;Traktati Miq\u00ebsie&#8221; me shtetin grek t\u00eb arritur nga ish Presidenti Berisha, \u00a0cili b\u00ebri t\u00eb vetmin hap p\u00ebr hapjen e k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtje mbas 50 vjet\u00ebve.<\/div>\n<div>Asimilimi dhe &#8220;harresa&#8221; mendohet se ka ardhur edhe ngaq\u00eb se ata mund t\u00eb humbasin p\u00ebrkrahjen e shtetit grek dhe politikave kulturore p\u00ebr minoritetet, megjith\u00ebse, arvanit\u00ebt e quajn\u00eb veten autokton\u00eb n\u00eb Greqi dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pyetje q\u00eb l\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb diskutuar, dhe q\u00eb politika e sotme shqiptare mban nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr t\u2019a zgjidhur at\u00eb sidomos kur bie fjala sipas ligjeve dhe konventave nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/div>\n<div>Megjith\u00ebse, nuk a asgj\u00eb zyrtare dhe studim t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb, por kan mbetur \u00a0vet\u00ebm shkrime dhe disa reportazhe prej Edit Durhamit, disa studiuesve , historian\u00ebve dhe gazetar\u00ebve e shkrimtar\u00ebve shqiptar\u00eb, t\u00eb dekadave t\u00eb fundit dhe disa dokumentare nga \u00c7am\u00ebria, p\u00ebr t\u00eb treguar se sa shqiptar\u00eb ka mbetur n\u00eb k\u00ebto zona dhe se sa shqiptare jan\u00eb k\u00ebto zona, ka edhe fakte t\u00eb tilla q\u00eb mund t\u00eb tregojn\u00eb si ky fakt q\u00eb m\u00ebsova gjat\u00eb vizit\u00ebs ime n\u00eb \u00c7am\u00ebri.<\/div>\n<div>Nj\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb kishte emigruar n\u00eb Gumenic\u00eb n\u00eb vitin 1990, kur u rr\u00ebzua komunizimi n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb kushte anonime, tregon se :\u201d Kur u largova nga Shqip\u00ebria, dhe u vendosa n\u00eb Gumenic\u00eb, u strehova tek nj\u00eb sht\u00ebpi dykat\u00ebshe, karakteristike t\u00eb k\u00ebtij qyteti q\u00eb ngjason shum\u00eb me Sarand\u00ebn. Flija,thot\u00eb ai n\u00eb katin e dyt\u00eb sepse kati i pare ishte dyqan q\u00eb mblidhte qum\u00ebshtin e m\u00ebngjesit, t\u00eb fshatrave p\u00ebr rreth qytetit t\u00eb Gumenic\u00ebs, dhe prodhimeve t\u00eb fshatit. T\u00eb nes\u00ebrmen q\u00eb isha arratisur nga Shqip\u00ebria, fillova t\u00eb dyshoj\u00eb, me vetveten n\u00ebse e kisha \u201ckaluar kufirin\u201d apo jo!? sepse \u00e7do m\u00ebngjes ata flisnin shqip me njeri tjetrin duke b\u00ebr\u00eb pazarin. Por m\u00eb ka \u00e7uditur fakti se as sot e k\u00ebsaj dite nuk e di se \u00e7far\u00eb u b\u00eb me k\u00ebta fshatar, dhe se \u00e7far\u00eb ka ndodhur sepse mbas 1993 kur dhe erdh\u00ebn me shumic\u00eb shqiptar\u00ebt nga Shqip\u00ebria, asnjeri prej k\u00ebtyre, fshatar\u00ebve kur sillte qum\u00ebshtin dhe prodhimet q\u00eb kishte mbledhur, nuk fliste m\u00eb shqip&#8230;&#8230;\u201d.<\/div>\n<div>Dhe kjo m\u00eb sqaron ai me keqardhje, ka ardhur si pasoj\u00eb e asaj politike q\u00eb ka ndjekur &#8220;politika dhe shteti grek ndaj atyre shqiptar\u00ebve, e cila ka qen\u00eb konstante&#8230;&#8230;dhe e pa ndryshuar q\u00eb i ka \u00e7uar shqiptar\u00ebt drejt asimilimit dhe largimit nga k\u00ebto troje q\u00eb dikur ishin vet\u00ebm shqiptare. (INA)<\/div>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ina-online.net\/files.php?file=gaz_626034294.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><\/div>\n<div><em>Gazetari Beqir Sina n\u00eb nj\u00eb vendbanim \u00e7am<span style=\"font-size: small;\">cameria<\/span><\/em><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me rastin e 70 vjetorit t\u00eb tragjedis\u00eb \u00e7ame, &#8220;Udh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr trojet shqiptare &#8211; \u00c7am\u00ebria&#8221; Nga Beqir Sina \u00c7\u00ebshtja \u00e7ame\u00a0kjo pjes\u00eb e\u00a0historis\u00eb s\u00eb dhimbshme t\u00eb k\u00ebsaj popullate shqiptare Nj\u00eb impresion i ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb shqet\u00ebsim dhe pik\u00ebllim mbizot\u00ebron kur t\u00eb q\u00ebndrosh n\u00eb \u00c7am\u00ebri, dhe n\u00eb ato vendbanime ku gjith\u00e7ka \u2018shqip\u2019 apo \u2018shqiptare\u2019 ndalohet dhe d\u00ebnohet.\u00a0 Rrug\u00ebtimi n\u00eb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5229,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-5228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori-gjeografi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5228"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5230,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5228\/revisions\/5230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}