{"id":5218,"date":"2015-06-26T12:14:58","date_gmt":"2015-06-26T12:14:58","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5218"},"modified":"2015-06-26T12:15:56","modified_gmt":"2015-06-26T12:15:56","slug":"gjermania-pasnaziste-dhe-shqiperia-paskomuniste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5218","title":{"rendered":"GJERMANIA PASNAZISTE DHE SHQIP\u00cbRIA PASKOMUNISTE"},"content":{"rendered":"

Nga Prof. Asoc. Dr. Thanas L. GJIKA<\/strong><\/p>\n

(Pse Shqip\u00ebria ka mbetur peng i mend\u00ebsis\u00eb komuniste)<\/strong><\/p>\n

Gjermania naziste m\u00eb 9 maj 1945 njohu humbjen dhe firmosi kapitullimin e sistemit nazist. Funksionar\u00ebt dhe ushtarak\u00ebt e lart\u00eb q\u00eb u kap\u00ebn gjall\u00eb i kaluan gjyqit dhe u d\u00ebnuan si kriminel\u00eb lufte. K\u00ebshtu u nda populli gjerman prej s\u00eb keqes s\u00eb vet. Mbas k\u00ebsaj Gjermania u nda n\u00eb zona kontrolli, tri zona kontrolloheshin prej Anglis\u00eb, ShBA-ve dhe Franc\u00ebs dhe nj\u00eb prej Bashkimit Sovjetik. Pjesa q\u00eb kontrollohej prej aleat\u00ebve per\u00ebndimor\u00eb krijoi shtetin Republika Federale Gjermane (RFGj), q\u00eb u quajt dhe Gjermania Per\u00ebndimore. Pjesa q\u00eb kontrollohej prej BS u shpall shtet m\u00eb vete me emrin Republika Demokratrike Gjermane (RDGj), q\u00eb u quajt dhe Gjermania Lindore. N\u00eb plan ekonomik e politik k\u00ebto dy shtete gjermane krijuan dy sisteme t\u00eb ndryshme. Gjermania Per\u00ebndimore nd\u00ebrtoi me ndihm\u00ebn e aleat\u00ebve t\u00eb vet sistemin pluralist me ekonomi t\u00eb tregut t\u00eb lir\u00eb, kurse Gjermania Lindore e detyruar prej Bashkimit Sovjetik nd\u00ebrtoi sistemin socialist me ekonomi t\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb duart e shtetit.<\/p>\n

Gjermania Per\u00ebndimore, q\u00eb n\u00eb fillim, ndoqi k\u00ebshillat e udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb saj largpam\u00ebs, kancelarit Kpnrad Adenauer, i cili iu drejtua popullit me k\u00ebto fjal\u00eb:<\/p>\n

\u201cP\u00ebr fajin e vet\u00eb ne gjerman\u00ebve, Gjermania \u00ebsht\u00eb e shkat\u00ebrruar, ajo humbi rinin\u00eb n\u00eb luft\u00eb dhe nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e teritorit (Gjermanin\u00eb Lindore). Na duhet t\u00eb punojm\u00eb fort p\u00ebr ta rim\u00ebk\u00ebmbur vendin ton\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb paguar d\u00ebmet q\u00eb u shkaktuam vendeve q\u00eb pushtuam gjat\u00eb luft\u00ebs. Popull gjerman, kur t\u00eb shkosh n\u00eb zgjedhje, t\u00eb votosh ata kandidat\u00eb q\u00eb jan\u00eb t\u00eb njohur p\u00ebr ndershm\u00ebrin\u00eb dhe atdhetarin\u00eb e tyre dhe jo ata kandidat\u00eb q\u00eb jan\u00eb t\u00eb njohur vet\u00ebm p\u00ebr\u00a0shkollimin e tyre\u00a0t\u00eb lart\u00eb. Gjermanin\u00eb do ta ndreqin atdhetar\u00ebt e ndersh\u00ebm q\u00eb punojn\u00eb me p\u00ebrkushtim e sakrifica dhe jo ata q\u00eb kan\u00eb diploma t\u00eb larta, por q\u00eb u mungon p\u00ebrkushtimi atdhetar.\u201d<\/p>\n

Q\u00eb nga viti 1945 deri m\u00eb 1960 populli i Gjermanis\u00eb Per\u00ebndimore punoi kokulur dhe n\u00eb fushatat zgjedhore zgjodhi bij atdhetar\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar pavar\u00ebsisht nga arsimimi i tyre. K\u00ebshtu u krijua nj\u00eb klas\u00eb e re politike e cila ishte ndar\u00eb nj\u00eb her\u00eb e mir\u00eb prej nazizmit dhe ndoqi nj\u00eb politik\u00eb ekonomike me rritje t\u00eb shpejt\u00eb. Brenda 15 vjet\u00ebve RFGj arriti t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbej ekonomikisht e politikisht, shleu detyrimet ndaj ish vendeve q\u00eb kishte pushtuar, ia hoqi frik\u00ebn bot\u00ebs se mos shkaktonte nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb re dhe u b\u00eb fuqia e par\u00eb ekonomike midis shteteve t\u00eb Europ\u00ebs Per\u00ebndimore dhe filloi t\u00eb thithte fuqi pun\u00ebtore nga vendet e tjera. Duke ecur n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb ajo u fuqizua aq shum\u00eb sa q\u00eb m\u00eb 1989 e detyroi Bashkimin Sovjetik ta dor\u00ebzonte Gjermanin\u00eb Lindore gati gjasht\u00eb vjet para afatit t\u00eb caktuar.<\/p>\n

Kurse Shqip\u00ebria paskomuniste ndoqi nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb ndryshme nga ajo e Gjermanis\u00eb pasnaziste. Shqip\u00ebria paskomuniste nuk deshi t\u00eb ndahej nga e kaluara, nga e keqja q\u00eb pati sunduar p\u00ebr gati gjys\u00ebm shekulli. N\u00eb Shqip\u00ebri u krijua nj\u00eb klas\u00eb politike, e cila n\u00eb shumic\u00ebn e vet vet\u00ebm n\u00eb dukje ishte e palidhur me ish kupol\u00ebn komuniste, por n\u00eb fakt ishte pjell\u00eb e saj dhe zbatuese e nj\u00eb politike jo demokratike. Kjo dukuri pati pasoja shkat\u00ebrrimtare p\u00ebr atdheun:<\/p>\n

    \n
  1. Udh\u00ebheqja e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb ndon\u00ebse e njohu d\u00ebshtimin e sistemit socialist diktatorial dhe e pranoi shpalljen e pluralizmit dhe krijimin e ekonomis\u00eb s\u00eb tregut t\u00eb lir\u00eb, ajo nuk pranoi ta shpallte veten fajtore p\u00ebr d\u00ebmet q\u00eb i kishte b\u00ebr\u00eb popullit gjat\u00eb viteve 1944-1991 dhe nuk k\u00ebrkoi t\u00eb falur. Ajo nuk d\u00ebnoi ask\u00ebnd prej drejtuesve t\u00eb diktatur\u00ebs, madje as ish diktatorin e vdekur. Kjo mend\u00ebsi prokomuniste ndikoi tek drejtuesit e Partis\u00eb Demokratike ish an\u00ebtar\u00eb t\u00eb PPSh-s\u00eb, q\u00eb, kur mor\u00ebn pushtetin t\u00eb mos i d\u00ebnonin pjes\u00ebtar\u00ebt e ish kupol\u00ebs komuniste si e meritonin p\u00ebr krimet e kryera. K\u00ebshtu ish kuadrot e lart\u00eb t\u00eb PPSh-s\u00eb, t\u00eb sigurimit dhe t\u00eb ushtris\u00eb u nxit\u00ebn q\u00eb t\u00eb mos pranonin se ishin pjes\u00eb e asaj ushtrie q\u00eb doli e mundur prej Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, e cila duhej t\u00eb t\u00ebrhiqej kokulur e t\u00eb mos merrte pjes\u00eb n\u00eb veprimtarin\u00eb politike e pushtetore. P\u00ebr turpin e tyre ata rifilluan nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb re mashtruese si n\u00eb politik\u00eb dhe n\u00eb let\u00ebrsi, ashtu si n\u00eb vitet 1943-1990. Filluan t\u00eb shkruajn\u00eb artikuj e libra t\u00eb rinj me kujtime t\u00eb mbushur vet\u00ebm me sharje e shpifje kund\u00ebr kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb tyre dhe me lavd\u00ebrime p\u00ebr trim\u00ebrit\u00eb e b\u00ebmat e tyre pozitive p\u00ebr periudh\u00ebn e Luft\u00ebs Antifashiste dhe p\u00ebr koh\u00ebn e diktatur\u00ebs. Ata nuk b\u00ebn\u00eb asnj\u00eb p\u00ebrpjekje serioze p\u00ebr t\u00eb shpjeguar pse dhe si u instalua e keqja, diktatura, si ata u kthyen nga partizan\u00eb trima n\u00eb servil\u00eb t\u00eb diktatorit, si dhe pse kapitulloi diktatura bashk\u00eb me ushtrin\u00eb e vet. Ata nuk duan ende t\u00eb kuptojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb q\u00eb kan\u00eb pasur n\u00eb zbatimin e politik\u00ebs antinjer\u00ebzore t\u00eb atij sistemi dhe n\u00eb teprimin e krimeve duke vrar\u00eb, burgosur dhe internuar v\u00ebllez\u00ebrit e nj\u00eb gjaku shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa kishin vrar\u00eb e d\u00ebnuar armiqt\u00eb e jasht\u00ebm t\u00eb popullit shqiptar gjat\u00eb 100 vjet\u00ebve para ardhjes n\u00eb pushtet t\u00eb PKSh-s\u00eb.<\/li>\n
  2. Mosd\u00ebnimi i krimeve t\u00eb kryera gjat\u00eb sundimit komunist dhe i figur\u00ebs s\u00eb ish diktatorit, p\u00ebrb\u00ebnnj\u00eb krim t\u00eb ri<\/em><\/strong>, q\u00eb tregon se sa posht\u00eb kishin r\u00ebn\u00eb dhe sa posht\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb ende sot nga ana morale ish pushtetar\u00ebt komunist\u00eb dhe bijt\u00eb e tyre, t\u00eb cil\u00ebt shfaqen sienveruc\u00eb<\/em><\/strong>\u00a0n\u00eb jet\u00ebn e sotme duke luftuar q\u00eb t\u00eb imponojn\u00eb mendimet e tyre duke shar\u00eb e shpifur kund\u00ebr gjith\u00eb atyre q\u00eb mendojn\u00eb ndryshe. Sundimi i k\u00ebsaj gjendje mendore tregon se\u00a0Shqip\u00ebria e sotme nuk \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb nga e keqja dhe vijon t\u00eb jet\u00eb peng i mend\u00ebsis\u00eb komuniste<\/strong>.<\/li>\n
  3. Drejtuesit e partive politike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb paskomuniste, q\u00eb kan\u00eb lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ose t\u00eb t\u00ebrthorta me PPSh-n\u00eb, nuk punuan dhe nuk punojn\u00eb p\u00ebr ta nd\u00ebrgjegj\u00ebsuar shqiptarin p\u00ebr t\u00eb d\u00ebnuar krimet e kryera gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb diktatur\u00ebs komuniste dhe p\u00ebr t\u00eb mos ua dh\u00ebn\u00eb vot\u00ebn bijve t\u00eb ish pushtetar\u00ebve dhe ish sigurimsave t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb diktatur\u00ebs komuniste.<\/li>\n
  4. N\u00eb Gjermanin\u00eb Per\u00ebndimore nuk ishte prekur prona private prej nazizmit, prandaj ndihmat e huaja dhe investimet e pronar\u00ebve vendas dhe t\u00eb huaj dhan\u00eb rezultate t\u00eb shpejta. N\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb socialiste prona private u shtet\u00ebzua dhe qeverit\u00eb paskomuniste nuk luftuan me ndershm\u00ebri p\u00ebr t’ua kthyer pron\u00ebn pronar\u00ebve t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, por ua ndan\u00eb at\u00eb kryesisht ish komunist\u00ebve dhe sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebve t\u00eb tyre besnik\u00eb. Po k\u00ebtyre forcave iu shp\u00ebrndan\u00eb edhe shumica e ndihmave t\u00eb jashtme. Kjo gjendje e pron\u00ebs tek ne nxiti vjedhjen e korrupsionin dhe pengoi e pengon investitor\u00ebt p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb investime serioze.<\/li>\n
  5. Sistemi diktatorial duke e varf\u00ebruar tej mase shqiptarin, duke e mbajtur t\u00eb shtypur p\u00ebrmes nj\u00eb dhune t\u00eb papar\u00eb, ia shkat\u00ebroi moralin njer\u00ebzor dhe ia neveriti dashurin\u00eb p\u00ebr atdheun. Shqiptari i koh\u00ebs s\u00eb diktatur\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mbijetuar detyrohej t\u00eb b\u00ebhej hajdut, g\u00ebnjeshtar, mosmir\u00ebnjoh\u00ebs, spiun e vras\u00ebs; vese t\u00eb cilat vijojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb ende sot pjes\u00eb e karakterit t\u00eb shum\u00eb prej nesh dhe na pengojn\u00eb t\u00eb punojm\u00eb kokulur e me p\u00ebrkushtim atdhetar qoft\u00eb n\u00eb atdhe, qoft\u00eb n\u00eb diaspor\u00eb.<\/li>\n
  6. Duke mos pasur pron\u00eb t\u00eb mjaftueshme n\u00eb atdhe, duke u drejtuar prej politikan\u00ebsh t\u00eb pamoralsh\u00ebm, shqiptari i sot\u00ebm ende e sheh si rrug\u00eb shp\u00ebtimi rrug\u00ebn e shp\u00ebrnguljes drejt vendeve ku mungon tymnaja helmuese e politik\u00ebs shqiptare dhe puna paguhet m\u00eb mir\u00eb. Po t\u00eb mos b\u00ebhen korrigjimet e nevojshme p\u00ebr t\u00eb treguar e d\u00ebnuar krimet e kryera deri sot prej ish pushtetar\u00ebve t\u00eb diktatur\u00ebs e t\u00eb tranzicionit, at\u00ebhere shp\u00ebrngulja e shqiptar\u00ebve nga atdheu ka p\u00ebr t\u00eb mbetur si e vetmja rrug\u00eb shp\u00ebtimi dhe Shqip\u00ebria do t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb shtet me popullsi t\u00eb rall\u00eb, gj\u00eb q\u00eb rrezikon t\u00eb ardhmen e kombit ton\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n

    * * *<\/p>\n

    Pasi ky artikull u publikua n\u00eb disa gazeta e forume mediatike, disa lexues shpreh\u00ebn mendimin se krahasimi i Shqip\u00ebris\u00eb paskomuniste me Gjermanin\u00eb pasnaziste nuk q\u00ebndron, mbasi populli gjerman e populli shqiptar jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. Gjerman\u00ebt dallohen si nj\u00eb komb q\u00eb e ka n\u00eb gjak disiplin\u00ebn, pun\u00ebn, besimin fetar t\u00eb krishter, etj, kurse ne shqiptar\u00ebve na mungojn\u00eb k\u00ebto cil\u00ebsi, etj.<\/p>\n

    Popujt dhe kombet kan\u00eb disa karakteristika dalluese, por p\u00ebr ecjen e tyre p\u00ebrpara rolin m\u00eb t\u00eb madh e luajn\u00eb qeveritar\u00ebt q\u00eb qeverisin sejcilin popull. K\u00ebt\u00eb c\u00ebshtje e pati sqaruar Napolon Bonaparti m\u00eb 1811, kur gjat\u00eb marshimit drejt Rusis\u00eb, duke ecur n\u00ebp\u00ebr fushat e Polonis\u00eb, nj\u00eb gjeneral i tij me origjin\u00eb polake i tha se populli polak \u00ebsht\u00eb nj\u00eb popull raja, pa vlera, q\u00eb di vet\u00ebm t\u00eb punoj\u00eb tok\u00ebn. Napoloni iu p\u00ebrgjigj: \u201cNuk ka popuj vet\u00ebm t\u00eb mir\u00eb e t\u00eb aft\u00eb dhe popuj vet\u00ebm t\u00eb k\u00ebqinj e t\u00eb paaft\u00eb. Kur nj\u00eb popull qeveriset prej njer\u00ebzve t\u00eb ndersh\u00ebm tek ai lul\u00ebzojn\u00eb vetit\u00eb e mira njer\u00ebzore, nd\u00ebrsa kur nj\u00eb popull qeveriset prej njer\u00ebzish t\u00eb pandersh\u00ebm tek ai lul\u00ebzojn\u00eb veset e k\u00ebqia.\u201d<\/p>\n

    Ishte populli gjerman, ai q\u00eb i kishte dh\u00ebn\u00eb bot\u00ebs shkrimtar\u00eb e muzikant\u00eb me fam\u00eb si G\u00ebte, Vagner, etj, i cili kur u qeveris prej Adolf Hitlerit kreu krime monstruoze t\u00eb cilat nuk i kishte njohur historia njer\u00ebzore. Ishte po ky popull gjerman, i cili kur u qeveris prej qeveritar\u00ebsh t\u00eb ndersh\u00ebm e atdhetar\u00eb si Konrad Adenaueri e pasuesit e tij, u b\u00eb shembull i p\u00ebrparimit njer\u00ebzor dhe ndihmoi aq shum\u00eb p\u00ebr shkat\u00ebrrimin e s\u00eb keqes komuniste n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n

    Edhe ne shqiptar\u00ebt, po t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsohemi p\u00ebr vler\u00ebn e vot\u00ebs dhe t’ua japim at\u00eb bijve e bijave t\u00eb ndersh\u00ebm, k\u00ebta do t\u00eb na qeverisin jo si enveruc\u00eb por si atdhetar\u00eb idealist\u00eb, at\u00ebhere vetit\u00eb e mira njer\u00ebzore do t\u00eb lul\u00ebzojn\u00eb n\u00eb karakterin ton\u00eb dhe Shqip\u00ebria do t\u00eb ec\u00eb me shpejt\u00ebsi drejt p\u00ebrparimit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nga Prof. Asoc. Dr. Thanas L. GJIKA (Pse Shqip\u00ebria ka mbetur peng i mend\u00ebsis\u00eb komuniste) Gjermania naziste m\u00eb 9 maj 1945 njohu humbjen dhe firmosi kapitullimin e sistemit nazist. Funksionar\u00ebt dhe ushtarak\u00ebt e lart\u00eb q\u00eb u kap\u00ebn gjall\u00eb i kaluan gjyqit dhe u d\u00ebnuan si kriminel\u00eb lufte.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5219,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-5218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori-gjeografi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5218"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5220,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5218\/revisions\/5220"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}