{"id":5179,"date":"2015-06-03T11:31:24","date_gmt":"2015-06-03T11:31:24","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5179"},"modified":"2015-06-03T11:31:24","modified_gmt":"2015-06-03T11:31:24","slug":"polifoto-ministrash-ne-mur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5179","title":{"rendered":"POLIFOTO MINISTRASH N\u00cb MUR&#8230;."},"content":{"rendered":"<p>NDUE DEDAJ<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kush ka shkuar n\u00eb Theth k\u00ebto koh\u00eb ka par\u00eb jo ve\u00e7 kull\u00ebn e ngujimit n\u00eb shk\u00ebmb, unike n\u00eb krejt mal\u00ebsit\u00eb shqiptare, po dhe nj\u00eb obelisk nga m\u00eb interesant\u00ebt n\u00eb gur, kushtuar \u201cMbret\u00ebresh\u00ebs\u201d s\u00eb pakuror\u00ebzuar t\u00eb shqiptar\u00ebve, Edith Durham. Nj\u00eb reliev q\u00eb jep e merr nj\u00ebher\u00ebsh me shqipet e xhubletat, me historin\u00eb e t\u00eb sotmen.<!--more--> Ndoshta kur zonja angleze sh\u00ebtiste n\u00eb k\u00ebto male nuk e kishte shkuar nd\u00ebrmend se pasardh\u00ebsit e atyre njer\u00ebzve q\u00eb e kishin dashur e pritur bujarisht n\u00eb votrat e tyre do t\u2019i kushtonin nj\u00eb memorial t\u00eb gurt\u00eb rrez\u00eb Bjeshk\u00ebve t\u00eb Namuna. Por ky \u00ebsht\u00eb \u00e7mimi i p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb s\u00eb nj\u00eb vepre t\u00eb pashoqe humane, q\u00eb nuk ta jep asnj\u00eb protokoll zyrtar. E kush nuk do ta lakmonte q\u00eb t\u00eb ngrihej kaq lart n\u00eb nderimin e nj\u00eb populli? Por ka dhe nj\u00eb stil tjet\u00ebr p\u00ebrjet\u00ebsie q\u00eb vjen nga protokolli i shtetit, jo fiks nga nj\u00eb zyr\u00eb e till\u00eb diku n\u00eb qeveri, por thjesht\u00eb nga t\u00eb qenit nj\u00ebher\u00eb minist\u00ebr, qoft\u00eb dhe rast\u00ebsisht; kaq duhet k\u00ebndej nga ne q\u00eb befas t\u00eb t\u00eb marr\u00eb polifotoja e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb. Ndaj, o njer\u00ebz, ju q\u00eb nuk doni t\u00eb lodheni me karrier\u00eb artistike, shkencore, profesionale gjith\u00eb jet\u00ebn, b\u00ebhuni ministra, deputet\u00eb, drejtor\u00eb t\u00eb lart\u00eb agjencish shtet\u00ebrore, qoft\u00eb dhe nj\u00eb sezon, pak r\u00ebnd\u00ebsi ka se sa e si, ama pas k\u00ebsaj fotoja juaj nuk do t\u2019i mungoj\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb. Apo vet\u00ebm p\u00ebrkohshm\u00ebris\u00eb? N\u00eb nj\u00ebrin nga hollet e Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, te godina e m\u00ebparshme te Rruga e Kavaj\u00ebs, \u00a0gjendeshin t\u00eb gjith\u00eb portretet e ministrave q\u00eb kan\u00eb drejtuar k\u00ebt\u00eb dikaster q\u00eb nga fillesa, ku i pari n\u00eb qeverin\u00eb e pas Luft\u00ebs ka qen\u00eb Sejfulla Mal\u00ebshova. T\u00eb kuptohemi, nuk \u00ebsht\u00eb fjala aspak p\u00ebr zot\u00ebrinjt\u00eb ministra si individ\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt g\u00ebzojn\u00eb gjith\u00eb respektin si ish-funksionar\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb shtetit, por te dukuria e afishimit muzeal t\u00eb tyre p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak. (Pa th\u00ebn\u00eb se jo pak nga ministrat e Kultur\u00ebs njihen nga publiku shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr qenien e tyre shkrimtar, artist\u00eb etj. se sa p\u00ebr detyr\u00ebn ministrore q\u00eb kan\u00eb kryer.) Duam apo nuk duam ne, p\u00ebr shum\u00ebk\u00ebnd shihet si nj\u00eb norm\u00eb q\u00eb n\u00eb nj\u00eb institucion shtet\u00ebror t\u00eb jen\u00eb varur n\u00eb mur fytyrat e atyre q\u00eb e kan\u00eb drejtuar at\u00eb koh\u00eb pas kohe, ndaj kjo gj\u00eb v\u00ebrehet dhe n\u00eb Ministrin\u00eb e Jashtme, n\u00eb Gard\u00ebn e Republik\u00ebs, n\u00eb Arkivin e Shtetit, n\u00ebp\u00ebr bashki, komuna etj. Ti q\u00eb je ngjitur atje lart e di se v\u00ebrtet nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb largohesh nga posti shpesh \u00e7udib\u00ebr\u00ebs, ama fotografia jote do t\u00eb \u201cngrij\u00eb\u201d n\u00eb mur p\u00ebrgjithmon\u00eb. Duket si nj\u00eb lloji \u00e7mimi, medalje, titulli, dekorate q\u00eb ia kalon \u00e7donj\u00ebr\u00ebs nga ato q\u00eb jep Presidenti i republik\u00ebs, pasi ti tashm\u00eb je aty, n\u00eb panteonin zyrtar t\u00eb kultur\u00ebs, n\u00eb mur, askush nuk mund t\u00eb t\u00eb shkul\u00eb m\u00eb prej andej, edhe n\u00ebse nuk ke patur ndonj\u00eb shk\u00eblqim kushedi n\u00eb at\u00eb zyr\u00eb. Po a \u00ebsht\u00eb ky panteoni i v\u00ebrtet\u00eb? N\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb panteoni shqiptar, do t\u00eb kishe dashur q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb ministrave t\u00eb nderuar p\u00ebr detyr\u00ebn q\u00eb kan\u00eb kryer, t\u00eb shihje n\u00eb muret e Ministris\u00eb ca \u201cministra\u201d t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs s\u00eb vendit t\u00ebnd, si Gjon Gazulli, Aleksand\u00ebr Moisiu, Karl Gega, Elena Gjika, Tefta Tashko Ko\u00e7o, N\u00ebn\u00eb Tereza, Musine Kokalari, Gjon Shllaku, Ismail Kadare, Kadri Roshi, Ibrahim Rugova, Va\u00e7e Zela, Nexhmije Pagarusha, Inva Mula, Aristidh Kola, Fran\u00e7esk Altimari etj. Mir\u00ebpo fill do t\u00eb kund\u00ebrshtohemi se kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb praktik\u00eb vet\u00ebm e jona, dhe n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb jan\u00eb portretet e president\u00ebve t\u00eb Amerik\u00ebs, se di\u00e7ka e till\u00eb do par\u00eb e lidhur me historin\u00eb e institucionit, vler\u00ebsimin q\u00eb publiku ka p\u00ebr qeveritar\u00ebt e vet etj., kurse ikonat kulturore t\u00eb kombit kan\u00eb tempujt e tyre ku mund t\u00eb afishohen (katedrat, teatrot, galerit\u00eb e artit etj.), logjik\u00eb q\u00eb natyrisht qendron, por jo vet\u00ebm n\u00eb mjediset kulturore, p\u00ebr vet\u00eb rrethanat social-kulturore politike q\u00eb ka kaluar Shqip\u00ebria. Na shkruante k\u00ebto dit\u00eb nj\u00eb profesoresh\u00eb e Gjuh\u00ebve t\u00eb Huaja nga emigracioni: \u201cRasti e solli t\u00eb merrja pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb veprimtari q\u00eb zhvillohej nga sindikata e arsimit n\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb t\u00eb mesme n\u00eb Amerik\u00eb. Shkolla ishte me nj\u00eb arkitektur\u00eb shum\u00eb e vjet\u00ebr dhe ngjante me shkollat n\u00eb Angli, por ajo q\u00eb m\u00eb b\u00ebri p\u00ebrshtypje ishin fotografit\u00eb e drejtor\u00ebve nd\u00ebr vite n\u00eb muret e shkoll\u00ebs. Fotografit\u00eb mbanin emrat e tyre dhe vitet kur kishin qen\u00eb drejtues t\u00eb saj. Kjo shihet si pjes\u00eb e historis\u00eb s\u00eb shkoll\u00ebs dhe arsimit, njihet kontributi i atyre q\u00eb kan\u00eb punuar n\u00eb k\u00ebto institucione, por \u00ebsht\u00eb dhe nj\u00eb kujtes\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb vijn\u00eb n\u00eb at\u00eb post, q\u00eb t\u00eb punojn\u00eb fort dhe me ndershm\u00ebri q\u00eb puna e tyre t\u00eb mbahet mend. Kjo m\u00eb kujtoi nj\u00eb nism\u00eb t\u00eb marr\u00eb nga nj\u00ebri nga ministrat e Arsimit n\u00eb Shqip\u00ebri, i cili kishte v\u00ebn\u00eb n\u00eb murin e shkall\u00ebve t\u00eb Ministris\u00eb fotografit\u00eb e ministrave t\u00eb Arsimit n\u00eb vite, q\u00eb fillonin me Luigj Gurakuqin dhe deri me ata t\u00eb fundit. Por nj\u00eb minist\u00ebr q\u00eb erdhi pas disa vitesh i hoqi ato me pretekstin se aty ishte dhe fotografia e Manush Myftiut, Tefta Camit etj., sigurisht nj\u00eb qendrim i skajsh\u00ebm i nj\u00eb \u201cnx\u00ebn\u00ebsi\u201d t\u00eb atij regjimi.\u00a0Historia nuk mund t\u00eb fshihet dhe aq m\u00eb pak njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb v\u00ebn\u00eb nj\u00eb tull\u00eb n\u00eb at\u00eb godin\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb arsimit, pavar\u00ebsisht nga koha kur kan\u00eb punuar.\u201d Ndodhia \u00ebsht\u00eb e re, por historia \u00ebsht\u00eb e vjet\u00ebr. Ne kemi shtat\u00ebdhjet\u00eb vjet q\u00eb heqim dhe v\u00ebm\u00eb fotografi. Tani e kemi m\u00eb kollaj, por dikur specialist\u00ebve u duhej t\u2019i retushonion p\u00ebr merak fotografit\u00eb q\u00eb iu prishej biografia rrug\u00ebs. E kjo ka nisur me foton e Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb 36-n n\u00eb Shkod\u00ebr, gjat\u00eb ceremonis\u00eb s\u00eb t\u00ebrheqjes s\u00eb eshtrave t\u00eb \u00c7er\u00e7iz Topullit e Mu\u00e7o Qullit, pasi n\u00eb at\u00eb fotografi n\u00eb ato koh\u00eb kishte dal\u00eb dhe At Anton Harapi e kjo tashm\u00eb nuk i shkonte p\u00ebr shtat udh\u00ebheq\u00ebsit komunist, pa\u00e7ka se at\u00ebher\u00eb kishte folur n\u00eb ballkonin shkodran si nj\u00eb djalosh gjirokastrit i gjenerat\u00ebs s\u00eb re. P\u00ebrpos klishes\u00eb s\u00eb krijuar p\u00ebr t\u2019i patur portretet ministrore n\u00eb murin e ministris\u00eb, k\u00ebtu nis dhe problemi, te retushimi q\u00eb ne u kemi b\u00ebr\u00eb sistematikisht fotografive historike, p\u00ebrfshi dhe periudh\u00ebn e tranzicionit. Fundja kjo puna e fotove n\u00eb mur \u00ebsht\u00eb nj\u00eb skem\u00eb e krijuar nga administrata, pa ndonj\u00eb vendim qeverie, thjesht\u00eb titullar\u00ebt e institucionit e kan\u00eb patur n\u00eb dor\u00eb ta ngjisnin portretin e tyre aty dhe e kan\u00eb v\u00ebn\u00eb. K\u00ebshtu kan\u00eb b\u00ebr\u00eb dhe kryetar\u00ebt e bashkive, madje diku dhe i kan\u00eb pikturuar portretet e tyre. Me k\u00ebt\u00eb stil bihet deri te p\u00ebrgjegj\u00ebsit e sh\u00ebrbimeve komunale. Pyetja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb, po kryetar\u00ebt e kooperativave bujq\u00ebsore, drejtor\u00ebt e fermave, t\u00eb minierave ku i kan\u00eb fotografit\u00eb e karrier\u00ebs s\u00eb tyre shum\u00ebvje\u00e7are? Po kryetar\u00ebt e gjykatave t\u00eb mbyllura vitet e fundit n\u00eb disa rrethe? Ku do t\u00eb ven\u00eb fotografit\u00eb e kryebashkiak\u00ebve q\u00eb iu mbyll\u00ebn bashkit\u00eb me reform\u00ebn e re territoriale? Po sikur nes\u00ebr t\u00eb shkrihet nj\u00eb ministri, ku do t\u00eb sosin fotografit\u00eb e ministrave t\u00eb \u201cshkrir\u00eb\u201d? Konkretisht, ku shkuan fotografit\u00eb e kryetar\u00ebve t\u00eb Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve, kur godina e tyre u b\u00eb ministri Kulture? N\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb depon e godin\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb mos dal\u00eb m\u00eb prej andej. Kaq shum\u00eb pyejte dhe pik\u00ebpyetje, sa m\u00eb mir\u00eb do t\u00eb kishte qen\u00eb me heq dor\u00eb nga kjo puna e polifotove ministrore. N\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebri diktatoriale me nj\u00eb t\u00eb kaluar politike dhe ideologjike t\u00eb r\u00ebnduar \u00ebsht\u00eb mjaft e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u ndar\u00eb se cili e meriton \u201cmurin\u201d e nderimit e cili jo. Ta z\u00ebm\u00eb, te \u201cSht\u00ebpia e Gjetheve\u201d t\u00eb ish-policis\u00eb s\u00eb fsheht\u00eb do t\u00eb vihen fotot e kolonel\u00ebve e gjeneral\u00ebve t\u00eb arm\u00ebs s\u00eb \u201cdashur\u201d represive t\u00eb Sigurimit, apo ato t\u00eb goditurve prej saj? Kur sheh fotot e ministrave q\u00eb vihen e hiqen nga muret e ministrive t\u00eb vjen nd\u00ebrmend parada fotografike e Byros\u00eb Politike q\u00eb dikur shfaqeshin n\u00eb \u00e7do fasad\u00eb publike e deri n\u00eb galerit\u00eb e thella, disa duke r\u00ebn\u00eb e disa t\u00eb tjer\u00eb duke u ngritur, p\u00ebr t\u2019u rr\u00ebzuar dhe ata nj\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p>Eh, kjo puna e fotografive, e secilit nga ne. Selfie pa fund. Qytetar\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb dhe ministra. Ka p\u00ebrligjien e vet kjo deri sa nuk \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb sindrom\u00eb. Por krahas fotos son\u00eb vetjake, le t\u00eb kujtohemi dhe p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, ata q\u00eb na b\u00ebjn\u00eb nder, nganj\u00ebher\u00eb m\u00eb shum\u00eb si i b\u00ebjm\u00eb ne vetes, pa\u00e7ka funksioneve q\u00eb kemi mbajtur. A keni par\u00eb ndokund ndonj\u00eb kartolin\u00eb me portretin e Mbret\u00ebresh\u00ebs Geraldin\u00eb, q\u00eb t\u2019ua dhurojm\u00eb t\u00eb huajve, le pastaj ndonj\u00eb shtatore elegante apo memorial kushtuar Saj? T\u00eb pakt\u00ebn neve nuk na e ka z\u00ebn\u00eb syri. Mund t\u00eb ishte n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb rrug\u00eb, park, apo te kodrat e liqenit. Mund t\u00eb ishte kudo n\u00eb Shqip\u00ebri e nd\u00ebr shqiptar\u00eb, si nj\u00eb ikon\u00eb e nj\u00eb fisnik\u00ebrie t\u00eb urt\u00eb t\u00eb pabjerr\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NDUE DEDAJ &nbsp; Kush ka shkuar n\u00eb Theth k\u00ebto koh\u00eb ka par\u00eb jo ve\u00e7 kull\u00ebn e ngujimit n\u00eb shk\u00ebmb, unike n\u00eb krejt mal\u00ebsit\u00eb shqiptare, po dhe nj\u00eb obelisk nga m\u00eb interesant\u00ebt n\u00eb gur, kushtuar \u201cMbret\u00ebresh\u00ebs\u201d s\u00eb pakuror\u00ebzuar t\u00eb shqiptar\u00ebve, Edith Durham. Nj\u00eb reliev q\u00eb jep e merr nj\u00ebher\u00ebsh me shqipet e xhubletat, me historin\u00eb e&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4983,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-5179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5180,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5179\/revisions\/5180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}