{"id":5004,"date":"2015-03-16T21:17:59","date_gmt":"2015-03-16T21:17:59","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5004"},"modified":"2015-03-16T21:17:59","modified_gmt":"2015-03-16T21:17:59","slug":"faik-konica-gjeniu-e-nderi-i-kombit-shqiptar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=5004","title":{"rendered":"FAIK KONICA GJENIU E NDERI I KOMBIT SHQIPTAR"},"content":{"rendered":"<p>ME RASTIN E\u00a0 140 VJETORIT TE LINDJES<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201c Faik Konica \u00ebsht\u00eb nj\u00eb enciklopedi ambulante.\u201d<\/p>\n<p>Apollinaire<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nga Agim Xh. D\u00ebshnica<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Faik Konica e kritizer\u00ebt vog\u00eblan\u00eb.<!--more--><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, kur diktatura po rrokullisej drejt honit, disa kritizer\u00eb me grada shkencore, mor\u00ebn p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb shkonin m\u00eb larg. N\u00eb librin Historia e Shqip\u00ebris\u00eb, v\u00ebllimi II 1984, shtremb\u00ebrimi i historis\u00eb kaloi \u00e7do kufi, me p\u00ebrcaktime si k\u00ebto:\u201ep\u00ebrfaq\u00ebsuesit e rrym\u00ebs reformiste t\u00eb lidhur me regjimin e sulltanit synonin t\u00eb kufizonin L\u00ebvizjen komb\u00ebtare vet\u00ebm me disa k\u00ebrkesa kulturore dhe ekonomike. Shpreh\u00ebse e ideve dhe programi i k\u00ebsaj rryme ishte revista Albania e Konic\u00ebs.\u201c Po kush ishin k\u00ebta \u201ep\u00ebrfaq\u00ebsues?\u201c N\u00eb revist\u00ebn Albania Konica mblodhi rreth vetes poet\u00eb e shkrimtar\u00eb t\u00eb talentuar, si Luigj Gurakuqi, Gjergj Fishta, \u00c7ajupi, Fan S. Noli, Asdreni e Filip Shiroka, t\u00eb njohur n\u00eb histori si patriot\u00eb t\u00eb liris\u00eb e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb atdheut. Kurse n\u00eb librin \u201eHistoria e Let\u00ebrsis\u00eb Shqiptare-1983, gjenden k\u00ebto rradh\u00eb t\u00eb shoq\u00ebruara me shpifje e fyerje: \u201e<em>Faik Konica (1875-1942). Bir i nj\u00eb familjeje t\u00eb vjet\u00ebr bejler\u00ebsh, kryesisht publicist, ai nisi veprimtarin\u00eb letrare me botimin e revist\u00ebs \u201cAlbania\u201d (Bruksel 1897) dhe drejtoi p\u00ebr disa koh\u00eb gazet\u00ebn \u201cDielli\u201d t\u00eb emigracionit shqiptar n\u00eb SHBA, ku e kaloi pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb jet\u00ebs. Q\u00eb n\u00eb vitin e saj t\u00eb par\u00eb, \u201cAlbania\u201d u vu n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb politik\u00ebs austo-hungareze ndaj Shqip\u00ebris\u00eb. Politikan i paskrupull, Konica ishte i paqendruesh\u00ebm, brutal e agresiv t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn, duke sulmuar me nj\u00eb rast e me nj\u00eb tjet\u00ebr shum\u00eb patriot\u00eb p\u00ebrparimtar\u00eb, duke u orvatur t\u00eb diskretitonte qeverin\u00eb e par\u00eb t\u00eb Ismail Qemalit, apo t\u00eb godiste Kongresin e Lushnj\u00ebs. Pas kund\u00ebrrevolucionit t\u00eb vitit 1924, ai u lidh me regjimin e Zogut, u p\u00ebrpoq t\u00eb d\u00ebmtonte pabesisht Nolin me polemika e k\u00ebrc\u00ebnimet, apo t\u00eb p\u00ebr\u00e7monte vepr\u00ebn e Naimit. Shpesh ai paraqiti n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb t\u00eb err\u00ebt pamjen e vendit, sa ushqeu mosbesimin n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb p\u00ebrparuar e p\u00ebrgjith\u00ebsisht n\u00eb forc\u00ebn popullore e p\u00ebrparimtare, duke mbrojtur, nga ana tjet\u00ebr, q\u00eb n\u00eb krye t\u00eb her\u00ebs, tez\u00ebn se vet\u00ebm paria aristokrate ishte n\u00eb gjendje t\u00eb udh\u00ebhiqte Shqip\u00ebrin\u00eb, K\u00ebto t\u00eb t\u00ebra, t\u00eb veshura me nj\u00eb petk oksidentalizmi<\/em>.\u201c<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb gjith\u00eb kjo tymnaj\u00eb nuk mundi kurr\u00eb t\u00eb mbulonte shk\u00eblqimin e nj\u00eb prej yjeve t\u00eb bot\u00ebs\u00a0 kulturore\u00a0 e\u00a0 letrare shqiptare, Faik Konic\u00ebn.<\/p>\n<p>Edhe pas vitit 1990, n\u00eb disa libra, jeta e vepra e Konic\u00ebs e rind\u00ebrtuar po prej atyre duarve, trajtohet kryesisisht nga ana kulturore e letrare.<\/p>\n<p>Po \u00e7\u2019thot\u00eb\u00a0 jeta\u00a0 dhe vepra e tij?<\/p>\n<p>Lindja dhe shkollimi.<\/p>\n<p>Lindja e Faik Konic\u00ebs m\u00eb 15 mars 1875, n\u00eb nj\u00eb familje fisnike shqiptare n\u00eb Konic\u00eb, vendbanim i hersh\u00ebm shqiptar, pa dyshim ndikoi n\u00eb edukimin e shtegtimin e tij patriotik, arsimor e kulturor. M\u00ebsimet e para i mori n\u00eb vendlindje, m\u00ebsimet e mesme n\u00eb Kolegjin e Jezuit\u00ebve n\u00eb Shkod\u00ebr e n\u00eb Liceun Perandorak francez t\u00eb Gallat\u00ebs n\u00eb Stamboll dhe i p\u00ebrfundoi n\u00eb Franc\u00eb. Pas tyre ndoqi studimet e larta p\u00ebr filozofi n\u00eb Dizhon e Paris, Atje, n\u00eb disa konkurse p\u00ebr hir\u00eb t\u00eb aft\u00ebsive intelektuale, u nderua me \u00e7mime t\u00eb para. Mandej la Europ\u00ebn e udh\u00ebtoi p\u00ebr n\u00eb Amerik\u00eb. M\u00eb 1912 u diplomua p\u00ebr let\u00ebrsi n\u00eb Universitetin e Harvardit.<\/p>\n<p>Veprimtaria atdhetare.<\/p>\n<p>Historia e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr Faik Konic\u00ebn rendit nj\u00eb varg vlerash: atdhetar i madh, politikan, drejtues i l\u00ebvizjes patriotike dhe diplomat. Mbi t\u00eb gjitha ai njihet, si veprimtar n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb kombit, me kryevepr\u00ebn e vet, revist\u00ebn Albania, n\u00eb Bruksel e Lond\u00ebr dhe lidhjet e pand\u00ebrprera me atdhetar\u00ebt e m\u00ebdhej t\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare, me letra dhe n\u00eb kuvende. P\u00ebrgjigjen m\u00eb t\u00eb gjetur ndaj shpifjeve p\u00ebr dashurin\u00eb e madhe ndaj bejler\u00ebve turkoshak\u00eb, e jep Konica vet me vjersh\u00ebn e njohur satirike, Anadollaku n\u00eb m\u00ebsall\u00eb dhe th\u00ebniet filozofike t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb gazeta, revista e librat e veta. Konica aq sa qe i rrept\u00eb ndaj \u201efestellinj\u00ebve\u201c, q\u00eb humbisnin koh\u00ebn larg l\u00ebvizjes p\u00ebr pavar\u00ebsi, po aq urt\u00eb shtronte \u00e7\u00ebshtjen e pavar\u00ebsis\u00eb, teksa shkruante:\u201cV\u00ebrtet\u00a0 Shqiptar\u00ebt sot p\u00ebr sot zun\u00eb t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb pambajtur p\u00ebr gjuh\u00ebn t\u2019on\u00eb; v\u00ebrtet ata m\u00eb t\u00eb ftoht\u00ebt zun\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb nevoj\u00eb t\u2019i fryjm\u00eb gjallim kombit; v\u00ebrtet dalin libra e t\u00eb p\u00ebrkoh\u00ebshme, n\u00eb t\u00eb cilat kombi mori shije e pa t\u00eb cilat nuk jeton dot pas sodit; v\u00ebrtet, me nj\u00eb fjal\u00eb, pun\u00ebt ndryshuan n\u00eb ca vjet e sip\u00ebr, e kush nuk \u00ebsht\u00eb i verb\u00ebr s\u2019mundet t\u00eb mohoj\u00eb q\u00eb sot p\u00ebr sot shum\u00eb Shqiptar\u00ebve u digjet zemra p\u00ebr p\u00ebrparimin e Atdheut. Po, me gjith k\u00ebto, nuk kemi lumtimin t\u00eb shohim nj\u00eb bashkim t\u00eb v\u00ebrtete e t\u00eb fort\u00eb.\u201c Hasan Kaleshi, nj\u00eb nga studjuesit serioz\u00eb t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb Konic\u00ebs, rreth zhurm\u00ebs akademike n\u00eb lidhje me qendrimin ndaj Austris\u00eb, shkruan: \u201eEdhe sikur kjo pasqyr\u00eb e (Konic\u00ebs) t\u00eb na dilte me disa njolla, madje edhe krejt negative ashtu sikurse duan ta paraqitin dogmatik\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb dhe mjerisht, n\u00ebn ndikimin e tyre, edhe disa n\u00eb Kosov\u00eb, prap\u00eb se prap\u00eb nuk do t\u00eb kishte t\u00eb drejt\u00eb askush q\u00eb ta hjekim Konic\u00ebn nga l\u00ebvizja jon\u00eb komb\u00ebtare, nga historia e jon\u00eb e kultur\u00ebs dhe e let\u00ebrsis\u00eb. Sepse, duke e hjekur nga k\u00ebto, ne s\u2019b\u00ebjm\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se varf\u00ebrojm\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb edhe jo aq t\u00eb pasur dhe si pasoj\u00eb varf\u00ebrojm\u00eb edhe vetveten.\u201c Gjithashtu edhe dijetari i njohur Namik Resuli duke mbrojtur Konic\u00ebn shpjegon, se \u201eAustria i ka mbrojtur gjithmon\u00eb shqiptar\u00ebt, ndryshe sllav\u00ebt dhe grek\u00ebt do ta merrnin zvarr\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb.\u201c N\u00eb nj\u00eb prej librave t\u00eb publicistit nga Kosova, Bejtullah Destanit, botohet nj\u00eb shkrim i vitit 1912, i poetit t\u00eb shquar francez\u00a0 Guillaume Apollinaire, i njohur me Konic\u00ebn m\u00eb 1903, n\u00eb Lond\u00ebr. Nd\u00ebr t\u00eb tjera ai shkruan: \u201enj\u00eb nga njer\u00ebzit q\u00eb kam takuar e kujtoj me nderim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, Faik Bej Konica, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb pazakont\u00ebt.\u201cApollinaire, na b\u00ebn t\u00eb ditur se gjat\u00eb studimeve n\u00eb Franc\u00eb, Konic\u00ebn e mundonte malli p\u00ebr atdheun e vet, Shqip\u00ebrin\u00eb. I kthyer n\u00eb Turqi ai kishte marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb fsheht\u00eb kund\u00ebr Sulltanit. U d\u00ebnua n\u00eb munges\u00eb, dy her\u00eb me vdekje. M\u00eb tej poeti francez tregon nj\u00eb ndodhi rreth Konic\u00ebs e revist\u00ebs Albania n\u00eb Bruksel: \u201eNj\u00eb dit\u00eb ai t\u00ebrhoqi vemendjen e nj\u00eb polici. Ai e pyeti:-\u201aNga \u00e7\u2018vend jeni?\u2018\u2013\u201aJam nga Albania.\u2018-<em>\u201a<\/em>Ku banoni?\u2018\u2013\u201aN\u00eb rrug\u00ebn Albania.\u2018- \u201a\u00c7\u2018pun\u00eb\u00a0 b\u00ebni?\u2018-\u201aPunoj n\u00eb Albania.\u2018-\u201aMos doni t\u00eb talleni me mua?\u2018, u p\u00ebrgjigj polici, e k\u00ebshtu\u00a0 atdhetari shqiptar e kaloi nat\u00ebn n\u00eb rajonin e policis\u00eb.\u201c<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb nga\u00a0 shkrimet e veta Konica thot\u00eb: \u201dNe Shqip\u00ebtar\u00ebt\u00a0 e\u00a0 an\u00ebs komb\u00ebtare, nuk\u00eb kemi tjat\u00ebr\u00a0 mendim p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb heqim Shqip\u00ebrin\u00eb nga balta, k\u00ebrkojm\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb kombi yn\u00eb me gjuh\u00eb t\u00eb tija, me mendim e me nder t\u00eb tija.\u201d M\u00eb 14 prill 1912, merr pjes\u00eb n\u00eb themelimin e Federat\u00ebs Panshqiptare Vatra n\u00eb Boston dhe zgjidhet sekretar i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i saj. M\u00eb 1913 Fan Noli e Faik Konica, p\u00ebrfaq\u00ebsuan\u00a0 Federat\u00ebn Vatra p\u00ebr \u00e7\u00ebstjen e kufijve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Konferenc\u00ebn e Ambasador\u00ebve n\u00eb Lond\u00ebr. Po at\u00eb vit n\u00eb Kongresin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Trieste, t\u00eb mbledhur p\u00ebr mbrojtjen e t\u00ebr\u00ebsis\u00eb tok\u00ebsore t\u00eb atdheut, Konica zgjidhet kryetar. Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore dhe m\u00eb pas, ai kreu sh\u00ebrbime\u00a0 diplomatike p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, n\u00eb Austri, Zvic\u00ebr, Itali etj. M\u00eb 1921 i kthyer n\u00eb Boston, zgjidhet kryetar i Federat\u00ebs Vatra. Me an\u00ebn e gazetave Dielli dhe Shqiptari i Amerik\u00ebs. p\u00ebrkrahu zhvillimet demokratike n\u00eb Shqip\u00ebri. K\u00ebshtu, n\u00eb gazet\u00ebn Dielli 22 janar 1922, Faik Konica shkruan:\u201dFan Noli do t\u2019i b\u00ebnte sh\u00ebrbimin m\u00eb t\u00eb madh Shqip\u00ebris\u00eb, sikur t\u00eb ish i zoti t\u00eb klliste pak\u00eb frym\u00eb regulle, drejt\u00ebsie dhe bindjeje n\u00eb mes t\u2019asaj turme t\u00eb dehur e cila v\u00eb n\u00eb rrezik nj\u00eb popull t\u00eb pafajsh\u00ebm, t\u00eb sh\u00ebnuar nga dora e fatit p\u00ebr nj\u00eb vdekje t\u2019af\u00ebrme dhe t\u00eb turpshme.\u201d Nd\u00ebrsaNoli i ngritur n\u00eb mbrojtje t\u00eb Konic\u00ebs n\u00eb Parlamentin e vitit 1923, u shpreh:\u201dFaiku \u00ebsht\u00eb kryl\u00ebronj\u00ebsi i gjuhes son\u00eb, \u00ebsht\u00eb zbulonj\u00ebsi i flamurit ton\u00eb t\u00eb harruar, \u00ebsht\u00eb kryekal\u00ebronj\u00ebsi i liris\u00eb dhe independences komb\u00ebtare, dhe ne t\u00eb gjith\u00eb s\u2019jemi ve\u00e7 dishepujt e tij. Historia e paanshme s\u2019munt ta mohoj\u00eb k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, as s\u2019munt t\u00eb mohoj\u00eb q\u00eb i ka falur \u00e7\u00ebshtjes t\u00ebr\u00eb rinin\u00eb e t\u00ebr\u00eb mendjen k\u00ebtu e nj\u00ebzet\u00eb e shtat\u00eb vjet me radh\u00eb pa reshtur.\u201d Faik Konica gjat\u00eb qeverive t\u00eb viteve 20-30, vijoi t\u00eb punote si nj\u00eb qytetar atdhetar, shpesh her\u00eb i zem\u00ebruar,\u00a0 n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb nj\u00eb\u00a0 shteti me njer\u00ebz t\u00eb ndersh\u00ebm e t\u00eb aft\u00eb. Me detyr\u00ebn e konsullit, m\u00eb pas t\u00eb ministrit fuqiplot\u00eb n\u00eb Uashington i sh\u00ebrbeu Shqip\u00ebris\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs m\u00eb 15 dhjetor 1942. Letrat n\u00eb fillim t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore me Mbretin Zog, ministrat apo sekretar\u00ebt e tij n\u00eb Lond\u00ebr, me Fan Nolin n\u00eb Boston dhe Departmentin e Shtetit n\u00eb Uashington, d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr shqet\u00ebsimin e tij t\u00eb madh p\u00ebr fatin e atdheut t\u00eb pushtuar.<\/p>\n<p>Veprimtaria letrare e kulturore.<\/p>\n<p>Komentuesit e majt\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, sipas zakonit t\u00eb vjet\u00ebr thon\u00eb, se Faik Konica krijoi pak ose disa shkrime i la t\u00eb pap\u00ebrfunduar. P\u00ebrkundrazi! Gjith\u00eb ajo veprimtari e gjer\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, Europ\u00eb e Amerik\u00eb, ligj\u00ebratat, shkrimet pa mbarim n\u00eb gazeta e revista, qindra letra e dokumente n\u00eb arkivat e Uashingtonit, d\u00ebshmojn\u00eb krejt ndryshe.<\/p>\n<p>Faik Konica p\u00ebrmendet n\u00eb historin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare, si krijues i proz\u00ebs moderne, shkrimtar i talentuar e poet me ndjesi t\u00eb ve\u00e7anta, eseist i rall\u00eb, themelues i kritik\u00ebs letrare shqiptare, publicist, p\u00ebrkthyes, mjesht\u00ebr i gjuh\u00ebs shqipe dhe studjues i gjuh\u00ebve t\u00eb tjera. N\u00eb rrethet intelektuale t\u00eb Parisit, ai njihej si nj\u00eb nga shqiptar\u00ebt m\u00eb t\u00eb kulturuar, zot\u00ebrues i disa gjuh\u00ebve, i pap\u00ebrmbajtsh\u00ebm n\u00eb polemik\u00eb, kur b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e dinjitetit t\u00eb kombit shqiptar, i gatsh\u00ebm t\u2019u p\u00ebrgjigjej n\u00eb \u00e7do gjuh\u00eb, atyre q\u00eb fyenin atdheun, ashtu si\u00e7 dinte ai vet\u00eb, Faiku i Albanias historike. Namik Resuli, shkruan: \u201eProza e Faikut \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e k\u00ebnd\u00ebshme, shum\u00eb e limuar e nj\u00ebkoh\u00ebsisht shum\u00eb e thjesht\u00eb e fort e rrjedh\u00ebshme. Ajo zbret n\u00eb z\u00ebm\u00ebr t\u00eb l\u00eb\u00e7it\u00ebsit mu si nektari i per\u00ebndivet q\u00eb deh dhe ngreh shpirtin n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb tjet\u00ebr, n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb bukurish\u00eb t\u00eb pasosura. Artikujt e Albanias e t\u00eb Diellit, shtyllat e Dr. Gj\u00eblp\u00ebr\u00ebs e p\u00ebrkthimet si ato t\u00eb p\u00ebrrallave arabe, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb n\u00eb vetvete m\u00eb se nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb plot\u00eb e t\u00eb kryer. Ato do t\u00eb mbesin p\u00ebr Shqiptar\u00ebt si ca nga faqet m\u00eb t\u00eb bukura e m\u00eb t\u00eb hijeshme t\u00eb proz\u00ebs, si nj\u00eb model i gjall\u00eb i shqipes, jo vet\u00ebm nga pik\u00ebpamja estetike po edhe nga pik\u00ebpamja e\u00a0 punimit t\u00eb gjuh\u00ebs.\u201c<\/p>\n<p>Veprimtaria letrare e Konic\u00ebs n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb atdheut p\u00ebrshkoi shtigje t\u00eb shumta n\u00eb Europ\u00eb e Amerik\u00eb. M\u00eb 1895 n\u00eb Paris nxjerr n\u00eb drit\u00eb librin Shqip\u00ebria dhe turqit. N\u00eb Bruksel e m\u00eb pas n\u00eb Lond\u00ebr, boton revist\u00ebn Albania dhe Albania e Vog\u00ebl. M\u00eb 1909 i ftuar nga atdhetar\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb Amerik\u00ebs vendoset n\u00eb SHBA. N\u00eb Boston drejton gazet\u00ebn Dielli, krahas saj t\u00eb p\u00ebrkoh\u00ebshmet Trumbeta e Kruj\u00ebs, Ushtimi i Kruj\u00ebs. Bota e Re etj. K\u00ebto gazeta e revista politiko-kulturore dhe letrare t\u00eb Rilindjes son\u00eb, b\u00ebnin t\u00eb ditur k\u00ebdo\u00a0 me historin\u00eb e pasur e kultur\u00ebn e popullit shqiptar dhe programin e l\u00ebvizjes komb\u00ebtare. Disa nga k\u00ebto krijime jan\u00eb: Doktor Gjilp\u00ebra zbulon rr\u00ebnj\u00ebt e dram\u00ebs s\u00eb Mamurrasit, Shqip\u00ebria kopshti shk\u00ebmbor i Europ\u00ebs Juglindore, Nj\u00eb ambasad\u00eb e Zulluve n\u00eb Paris, Kat\u00ebr p\u00ebrralla nga Zullulandi, Shqip\u00ebria si m\u2019u duk, p\u00ebrkthimi N\u00ebn Hijen e Hurmave, Ndryshe nga t\u00ebr\u00eb krijimet e realizmit socialist, Konica me rr\u00ebfimet mjesht\u00ebrore, pa fyer asnj\u00eb me em\u00ebr, pajis me dijeni t\u00eb gjithan\u00ebshme \u00e7do lexues, m\u00ebson si duhet folur e shkruar shqip. Shkruan me nderim p\u00ebr traditat e mira komb\u00ebtare, edukat\u00ebn e moralin, thjesht\u00ebsin\u00eb n\u00eb veshje e sjellje, p\u00ebr historin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, politik\u00ebn, filozofin\u00eb dhe kryerjen e detyrave n\u00eb p\u00ebrputhje me ligjet n\u00eb fuqi. Pa zbukuruar asgj\u00eb, ai kritikon t\u00eb metat e shoq\u00ebris\u00eb pa tepri me qellim t\u00eb qart\u00eb prej atdhetari, p\u00ebrparimin\u00a0 e m\u00ebtejsh\u00ebm n\u00eb vendin ton\u00eb. Me thirrjen \u201dV\u00ebllez\u00ebr! Ruajuni nga vetvetja! Ruajuni nga e keqja q\u00eb rron e rritet n\u00eb mes tuaj\u2026\u201d, ai u drejtohet bashkatdhetar\u00ebve si prind e v\u00eblla.<\/p>\n<p>Shum\u00eb nga krijimet e Konic\u00ebs kan\u00eb ngjyresat e nj\u00eb proze poetike. T\u00eb tilla jan\u00eb Malli i Atdheut, Ca kujtime mi At Gje\u00e7ovin, An\u00ebs Liqenit, N\u00eb liqen, Bora, Jeta e Sk\u00ebnderbeut, Abdul Frash\u00ebri, Naim Frash\u00ebri. Nga leximi i tyre zbulohet poeti i ndijsh\u00ebm i dashuris\u00eb p\u00ebr atdheun dhe heronjt\u00eb e kombit, p\u00ebr njeriun e mir\u00eb e natyr\u00ebn shqiptare. Krahas veprimtaris\u00eb atdhetare e diplomatike, shkrimet e botuar deri m\u00eb sot, gjuha e bukur shqipe me prirje drejt nj\u00ebsimit, m\u00ebnyra fisnike e t\u00eb folurit, jan\u00eb shemb\u00ebll p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, edhe sot, qoft\u00eb p\u00ebr poet\u00ebt, shkrimtar\u00ebt e kritik\u00ebt e let\u00ebrsis\u00eb, qoft\u00eb p\u00ebr politikan\u00ebt e gazetar\u00ebt shqiptar\u00eb. Faik Konica me kritik\u00ebn e p\u00ebrkryer, vler\u00ebsonte sipas meritave t\u00eb gjith\u00eb pa p\u00ebrjashtim, poet\u00ebt e shkrimtar\u00ebt, Naimin, Fisht\u00ebn, Nolin, Asdrenin, \u00c7ajupin, madje p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje politike, edhe Ismail Qemalin, Ahmet Zogun, Fan Nolin etj. Nd\u00ebrkoh\u00eb ai mbeti deri n\u00eb fund miku i tyre besnik. Ve\u00e7ojm\u00eb edhe raste, kur Konica n\u00eb kritikat e veta p\u00ebrfshinte edhe ndonj\u00eb poezi t\u00eb Naimit, p\u00ebr t\u00eb cilin zhurmojn\u00eb m\u00eb kot edhe sot analist\u00ebt soc-realist\u00eb dhe heshtin p\u00ebr vler\u00ebsimin n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi prej tij t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb Naimit. Ata harrojn\u00eb, se Konica si kritik k\u00ebrkues i palodhur, i m\u00ebsuar me poezin\u00eb e poet\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhej modern\u00eb n\u00eb Paris e Lond\u00ebr, duke \u00e7muar dhuntin\u00eb e poetit ton\u00eb komb\u00ebtar, aft\u00ebsit\u00eb shpreh\u00ebse e hijeshin\u00eb e gjuh\u00ebs shqipe, d\u00ebshironte nj\u00eb Naim t\u00eb niveleve bashk\u00ebkohore europiane. Kund\u00ebr t\u00ebr\u00eb k\u00ebsaj zhurme, Konica n\u00eb shkrimin Naim Frash\u00ebri, rendit nj\u00eb varg cil\u00ebsish t\u00eb poetit t\u00eb madh romantik, si: \u201cz\u00ebm\u00ebr\u2013g\u00ebzuar, m\u00ebndjeholl\u00eb, fjal\u00eb kripur, ndjes\u00eb holl\u00eb, yll i ndritsh\u00ebm e i rrall\u00eb n\u00eb qiell t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.\u201d At Gjergji Fishta, adhurues i Naimit e quante Konic\u00ebn \u201carbiter i shkrimeve ma elegante t\u00eb shqipes\u201d, nd\u00ebrsa Fan S. Noli \u201ceuridit t\u00eb shk\u00eblqyer dhe patriot i madh.\u201dP\u00ebr poetin Apollinaire ai ishte nj\u00eb \u201cenciklopedi ambulante\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Shum\u00ebkush befasohet nga dukuri t\u00eb pabesueshme, kur edhe n\u00eb vitet 40-44, n\u00eb Shqip\u00ebri nx\u00ebn\u00ebsit vijonin t\u00eb njiheshin me jet\u00ebn e vepr\u00ebn e Faik Konic\u00ebs, p\u00ebrmes librave Te Praku i Jet\u00ebs, Rreze Drite, Shkrimtar\u00eb Shqiptar\u00eb, Bota Shqiptare. Gjithashtu, si\u00e7 ndodhte shpesh, nd\u00ebrsa m\u00eb 1955 n\u00eb Prishtin\u00eb botoheshin veprat e plota t\u00eb Konic\u00ebs, n\u00eb Shqip\u00ebri gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb viteve t\u00eb diktatur\u00ebs ndalohej \u00e7do shkrim i tij. N\u00eb ato kushte, kur shkrimet e Konic\u00ebs nuk njiheshin as nga nx\u00ebn\u00ebsit, as nga student\u00ebt, vihej re, se profesor\u00ebt pa kultur\u00eb tejkalonin \u00e7do cak. N\u00eb p\u00ebrpjekjet e tyre p\u00ebr t\u00eb zhvleft\u00ebsuar gjith\u00e7ka,\u00a0 p\u00ebrdornin shprehi t\u00eb huaja p\u00ebr mendimin estetik, larg t\u00eb v\u00ebrtetave, madje p\u00ebrbuz\u00ebse, si k\u00ebto: \u201creaksionare,\u201d \u201cborgjezo-klerikale,\u201d\u201cmistikofetare,\u201d\u201cformaliste,\u201d\u201dpaskrupull,\u201d\u201cbrutale,\u201d\u201dagresive,\u201detj.\u00a0 Ve\u00e7se pasi sistemi komunist u shemb,\u00a0 po ata profesor\u00eb q\u00eb shtremb\u00ebruan me ngulm jet\u00ebn e vepr\u00ebn e Nolit, me q\u00ebllime t\u00eb caktuara u sul\u00ebn t\u00eb botonin veprat e Konic\u00ebs, meq\u00eb sipas tyre s\u2019ishin m\u00eb, as \u201creksionare\u201d, as \u201cformaliste\u201d, por \u201cmadhore.\u201d Dhe shi p\u00ebr shkak t\u00eb paaft\u00ebsis\u00eb e ngutjes s\u00eb tyre, qarkulluan me buj\u00eb nj\u00eb dokument t\u00eb paqen\u00eb, \u201cTestamentin\u201d, kinse t\u00eb shkruar nga Faik Konica m\u00eb 1942, me lutjen p\u00ebr prehjen e trupit t\u00eb vet n\u00eb atdhe, por pas nj\u00eb kohe t\u00eb gjat\u00eb, befas k\u00ebrkuan t\u00eb ndjes\u00eb, se pask\u00ebshin\u00a0 qen\u00eb \u201cviktim\u00eb\u201d i nj\u00eb t\u00eb panjohuri n\u00eb P\u00ebrmet!\u00a0 Nik Kreshpani n\u00eb gazet\u00ebn Dielli 20 tetor 1965, hedh drit\u00eb. mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb shtruar nga Noli n\u00eb nj\u00eb takim me disa t\u00eb d\u00ebrguar nga Tirana rreth vitit 1945. \u201cAta u p\u00ebrgjigj\u00ebn: \u2018Shum\u00eb mir\u00eb; munt ta varrosim Konic\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri, po m\u00eb par\u00eb duhet ta sjellim p\u00ebrpara gjyqit t\u00eb popullit.\u2019 Noli i ndezur u tha: \u2019Po d\u00ebgjojm\u00eb dita dit\u00ebs, se jeni dyke gjykuar kund\u00ebrshtar\u00ebt tuaj t\u00eb gjall\u00eb, po kurr\u00eb nuk na kishte shkuar mendja, se jeni aq\u00eb trima sa t\u00eb hidhni n\u00eb gjyq edhe t\u00eb vdekurit.\u201d Pra, edhe \u201cletrat\u201d p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, t\u00eb d\u00ebrguara gjoja \u201cme konsiderata\u201d diktatorit, madje t\u00eb botuara p\u00ebr habi m\u00eb 1996, nga k\u00ebta soj profesor\u00ebsh, jan\u00eb t\u00eb pabesueshme e pa kur\u00ebfar\u00eb vlere.<\/p>\n<p>Dijetar\u00ebt e mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb historis\u00eb, bashkohen n\u00eb nj\u00eb mendim: Faik Konica, ky gjeni i shqiptarizmit, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrlidh\u00ebsi m\u00eb i fuqish\u00ebm i Rilindjes Shqiptare me zhvillimet e m\u00ebdha historike dhe ngadhnjimin e Pavar\u00ebsis\u00eb Komb\u00ebtare, mjesht\u00ebr i madh i gjuh\u00ebs shqipe dhe personalitet i kultur\u00ebs e i let\u00ebrsis\u00eb. Vet\u00ebm pas triumfit t\u00eb demokracis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb 1992, Faik Konica u nderua me titullin e lart\u00eb, Nderi i Kombit dhe vepra e tij filloi t\u00eb botohej lirsh\u00ebm. Me nism\u00ebn e Qeveris\u00eb Demokratike u plot\u00ebsua,\u00a0 edhe d\u00ebshira e tij e fundme: tashm\u00eb ai prehet n\u00eb tok\u00ebn amtare q\u00eb e deshi aq fort, n\u00eb kodrat e Tiran\u00ebs, pran\u00eb Sami, Abddyl e Naim Frash\u00ebrit. N\u00eb vitin 2010, n\u00eb Ministrin\u00eb e Kultur\u00ebs u zhvillua nj\u00eb mbledhje e posa\u00e7me n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u paraqit p\u00ebrmbledhja e Revist\u00ebs Albania, si nj\u00eb enciklopedi e rrall\u00eb, e botuar n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, fr\u00ebnge e pjes\u00ebrisht\u00a0 turke. Faik Konica, ky demokrat i pavdeksh\u00ebm, larg \u00e7do romantizmi jeton midis nesh, edhe n\u00eb dit\u00ebt e sotme me veprat Dr. Gj\u00eblpara zbulon dram\u00ebn e Mumurasit apo Shqip\u00ebria, si m\u2019u duk. Flet hapur kund\u00ebr korupsionit, t\u00eb paaft\u00ebve, mashtrimeve e gafava t\u00eb atyre, q\u00eb sipas bindjeve t\u00eb vjetra, p\u00ebr interesa vetiake, kapen fort pas pushtetit, shkelin r\u00ebnd\u00eb kushtetut\u00ebn demokratike dhe pengojn\u00eb p\u00ebrparimin e m\u00ebtejsh\u00ebn t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare drejt nj\u00eb jete m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nga proza e Konic\u00ebs.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>MALLI\u00a0 I\u00a0 ATDHEUT<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kur vete njeriu, i lir\u00eb e i vet\u00ebm, larg atdheut, viset e reja, ndryshimi i zakoneve, \u00ebmb\u00eblsia e udh\u00ebtimit e nj\u00eb mij\u00eb gj\u00ebra qe vihen re nd\u00ebr popuj te huaj, te gjitha k\u00ebto ta perg\u00ebzojne zemr\u00ebn e t\u00eb b\u00ebjn\u00eb jo te harosh Shqip\u00ebrine, po te mos te vej\u00eb tek ajo aq d\u00ebndur mendja. Me tutje, si ngopen syt\u00eb s\u00eb pari ndryshime, gazi shuhet pak nga pak. S`di \u00e7`t\u00eb mungon, s`di se \u00e7`te duhet. Nj\u00eb hije trishtimi ta mbulon fytyr\u00ebn; e, pik\u00eb s\u00eb pari her\u00eb-her\u00eb, mbastaj m\u00eb d\u00ebndur e m\u00eb n\u00eb fund shpesh e pothuaj kurdo e kudo, kujtimi i prind\u00ebrve, i miqve e shok\u00ebve, kujtimi i dheut ku u lind\u00ebm e u rrit\u00ebm, ku qajt\u00ebm foshnja e ku loz\u00ebm djelm, kujtimi i atyre maleve larg te cil\u00ebve nuk rron dot mir\u00eb nje shqiptar, kujtimi i kombit, q\u00eb, me gjith\u00eb ca t\u00eb liga q\u00eb ka, \u00ebsht\u00eb kombi yn\u00eb, e m\u00eb tep\u00ebr kujtimi e d\u00ebshira e etja e gjuh\u00ebs son\u00eb ta shtr\u00ebngojn\u00eb e ta d\u00ebrrmojn\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb zemr\u00ebn. Ah, malli i Shqip\u00ebris\u00eb, malli i Atdheut t\u00eb dashur, i shenjt\u00eb mall e dashuri e shenjt\u00eb, kush \u00ebsht\u00eb ay shqiptar q\u00eb s`e ka pasur n\u00eb dhe t\u00eb huaj! Duhet t\u00eb jesh\u00eb jasht\u00eb Shqip\u00ebrise, e t\u00eb jesh lark, p\u00ebr te kuptuar se \u00e7`forc\u00eb e \u00e7`bukuri t\u2019\u00ebmb\u00ebl ka p\u00ebr vesh\u00ebt kjo fjal\u00eb: Shqip\u00ebri! Ajo m\u00eb e zbrazura letr\u00eb, ajo fjala m\u2019e vog\u00ebl, na sjell, kur vjen nga Shqip\u00ebria, nj\u00eb gas t\u00eb parr\u00ebfyesh\u00ebm, se na sjell si nje cop\u00eb t\u2019Atdheut&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>CA\u00a0 KUJTIME\u00a0 MI AT GJE\u00c7OVIN<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>At Gje\u00e7ovin e pata njohur me an\u00eb latrash disa vjet p\u00ebrpara luft\u00ebs ballkanike. M\u00eb 1913 shkova n\u00eb Shkod\u00ebr dhe atje, n\u00eb Kuvent t\u00eb Fran\u00e7eskan\u00ebvet, nj\u00eb dit\u00eb u njohm\u00eb me sy e me fjal\u00eb t\u00eb gjalla. Mendimet, nderimi q\u00eb kisha patur p\u00ebr At Gje\u00e7ovin p\u00ebr s\u00eb largu, m\u2019u shtuan dhe ca m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb kur u poqm\u00eb. I mesm\u00eb nga gjat\u00ebsia e trupit, pak si i that\u00eb, me nj\u00eb pal\u00eb sy t\u00eb zez\u00a0 ku shk\u00eblqente mendja po dhe zem\u00ebrmirsija, At Gje\u00e7ovi fitonte me nj\u00ebher\u00eb besimin dhe dashurin\u00eb. Fjal\u00ebt i kish t\u00eb paka, po kurdoher\u00eb me vent. Vet\u00ebm kur n\u00eb t\u00eb kuv\u00ebnduar e sip\u00ebr takohej ndonj\u00eb pik\u00eb mbi t\u00eb cil\u00ebn kish dituri t\u00eb vecant\u00eb, si p\u00ebr sh\u00ebmb\u00ebll Kanuni i Lek Dukagjinit, ase vjet\u00ebrit\u00eb greko-romane- At Gje\u00e7ovi \u00e7elej ca m\u00eb gjat\u00eb, dhe ahere\u00a0 ish g\u00ebzim t\u2019a d\u00ebgjonte njeriu.<\/p>\n<p>Aso koh\u00eb At Gje\u00e7ovi ish \u201cfamullitar\u201d, dometh\u00ebn\u00eb\u00a0 prift i ngarkuar me sh\u00ebrbimin e nj\u00eb fshati, dhe rronte n\u00eb Gomsiqe, i pari katund i Mirdit\u00ebs, mb\u2019udh\u00eb nga Shkodra n\u00eb n\u2019Orosh. -A i vemi\u00a0 mysafir\u00eb At Gje\u00e7ovit ndonj\u00eb dit\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj jave?- m\u00eb pyeti nj\u00eb her\u00eb At Fishta, me t\u00eb cilin piqesha \u00e7do dit\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr. Mendimi i nj\u00eb vizite At Gje\u00e7ovit m\u00eb p\u00eblqeu pa mas\u00eb.\u00a0 Ashtu pa humbur koh\u00eb, u nism\u00eb. Nj\u00eb gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb re, dhe q\u00eb m\u00eb mbushi me habi dhe trishtim, \u00ebsht\u00eb se nga Shkodra gjer n\u00eb Gomsiqe, nj\u00eb udh\u00ebtim shtat\u2019 a tet\u00eb or\u00ebsh me kal\u00eb, nuk gjetm\u00eb as katund, as sht\u00ebpi; ve\u00e7 nj\u00eb hani t\u00eb varf\u00ebr, ku qendruam p\u00ebr t\u00eb pir\u00eb nj\u00eb kafe, s\u2019pam\u00eb gj\u00ebkundi ndonj\u00eb shenj\u00eb gjall\u00ebsije, nj\u00eb vent i zbrazur e i shkret\u00eb, si i harruar nga Per\u00ebndija dhe nga njer\u00ebzit. Po m\u00ebrzia e udh\u00ebtimit na u \u00e7p\u00ebrblye p\u00ebrtej shpres\u00ebs posa arrijt\u00ebm n\u00eb Gomsiqe, ase, q\u00eb t\u00eb flasim m\u00eb drejt\u00eb, n\u00eb famulli t\u00eb Gomsiqes,-se katundi vet\u00eb i shp\u00ebrndar\u00eb tutje-t\u00ebhu, nj\u00eb sht\u00ebpi k\u00ebtu, nj\u00eb sht\u00ebpi nj\u2019a dy milje m\u00eb tej, as q\u00eb dukej.<\/p>\n<p>Famullija-nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb prej guri, e ndritur dhe e past\u00ebr, gjysm\u2019 e zbrazur nga pla\u00e7ka, po e mbushur dhe zbukuruar nga zemra e madhe dhe nga buz\u00ebqeshja e t\u00eb zotit t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb-qendronte, mikprit\u00ebse dhe e qet\u00eb an\u00ebs nj\u00eb lumi. K\u00ebtu rronte At Gje\u00e7ovi. K\u00ebtu e shkonte jet\u00ebn, n\u00eb mes lutjes e m\u00ebsimeve, nj\u00eb nga njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb q\u00eb ka patur Shqip\u00ebrija: nj\u00eb lart\u00ebsi e p\u00ebrulur, n\u00eb mund t\u2019afroj e t\u00eb lidh dy fjal\u00eb aq\u00eb t\u00eb p\u00ebrkund\u00ebrta; nj\u00eb lart\u00ebsi shpirti dhe mendje e panjohur, nga njeriu vet\u00eb, i cili bir i v\u00ebrtet\u00eb i t\u00eb Varf\u00ebrit\u00a0 t\u2019Asisit, n\u00eb past\u00ebrti e n\u00eb rob\u00ebri t\u00eb zemr\u00ebs s\u00eb tij e dinte veten t\u00eb vog\u00ebl. Famulli, shkolla dhe vent k\u00ebshillash t\u00eb mira u jipte femijve themelet e st\u00ebrvitjes, u p\u00ebrndante fjal\u00eb t\u00eb urta dhe ngush\u00ebllimet e njer\u00ebsve n\u00eb nevoj\u00eb. Koh\u00ebn q\u00eb i tep\u00ebronte, At Gje\u00e7ovi i a kushtonte studimit.<\/p>\n<p>Merrej ahere me institutet e vjetra t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, nga t\u00eb cilat nj\u00eb arrin gjer n\u00eb dit\u00ebt t\u2019ona \u00ebsht Kanuni i Lek Dukagjini. Askush nuk mund t\u2019i afrohej At Gje\u00e7ovit n\u00eb diturin\u00eb, e k\u00ebtij Kanuni. Na tregoi nj\u00eb dor\u00ebshkrim nj\u2019a dy mij\u00eb faqesh, studim i palodhur e i holl\u00eb, ku kish mbledhur, radhitur dhe ndritur t\u00eb gjitha sa kan\u00eb mbetur nga mendimet juridike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Koh\u00ebn e Mesme, mendime t\u00eb cilat ngjan t\u2019i ken\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt shum p\u00ebrtej Koh\u00ebs s\u00eb Mesme.<\/p>\n<p>N\u00eb kat t\u00eb sip\u00ebrm t\u00eb famullis\u00eb, p\u00ebrmbi nj\u00eb tryez\u00eb t\u00eb madhe, ishin shtruar nj\u00eb tok vjet\u00ebrirash greko-romane t\u00eb zbuluara e t\u00eb mbledhura nj\u00eb nga nj\u00eb, me nj\u00eb fatbardh\u00ebsi t\u00eb rrall\u00eb dhe me nj\u00eb shije t\u00eb mbaruar, nga dora e vet\u00eb At Gje\u00e7ovit. Mbaj m\u00ebnt, ve\u00e7an, nj\u00eb en\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb quajtur \u201dlacrumatorium\u201d,-lotore, asish q\u00eb t\u00eb vjet\u00ebrit, n\u00eb besim se t\u00eb vdekurit qajn\u00eb t\u00eb shkuarit e jet\u00ebs s\u00eb tyre, i mbulojn n\u00eb varr bashk\u00eb me t\u00eb vdekurin q\u00eb ky t\u00eb kish se ku t\u00eb mblithte\u00a0 lott\u00eb. Nuk m\u00eb shkonte ahere kurr nd\u00ebr m\u00ebnt se pas ca vjet cilido prej nesh, miq dhe admironj\u00ebs t\u00eb tij, do t\u00eb kishim nevoj\u00eb q\u00eb n\u00eb gjall\u00ebsi p\u00ebr nga nj\u00eb lotore ku t\u00eb mbledhim lott\u00eb t\u2019ona p\u00ebr At Gje\u00e7ovin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>ANES LIQENIT<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Geg\u00eb Postrib\u00ebs<\/p>\n<p>Nata po af\u00ebrohet. Drita e dit\u00ebs, tretet dal\u00eb nga dal\u00eb; e, mbi tjegullat e sht\u00ebpive, mbi drrasat e rrug\u00ebve, mbi flet\u00ebt e pem\u00ebve, mbi trupet e epta t\u00eb \u00e7upave q\u00eb shkojn\u00eb, nj\u00eb ngjyr\u00eb manushaqje-nj\u00eb ngjyr\u00eb gush\u00eb p\u00ebllumbi, si thon\u00eb n\u00eb ca male t\u2019ona-shtrihet, e i mpshtjell. Mbasandaj, pak\u00eb nga pak\u00eb manushaqet \u00e7fletohen. Hijet b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb d\u00ebndura, m\u00eb t\u00eb zeza . Nj\u00ebri mbas tjet\u00ebrit, yjt\u00eb \u00e7pojn\u00eb qiellin, pik\u00eblojn\u00eb drit\u00eb. Nata u af\u00ebrua. Nata erdhi.<\/p>\n<p>E kur af\u00ebrohet nata, kur vjen nata, m\u00eb p\u00eblqen t\u00eb vete t\u00eb rri an\u00ebs liqenit. S\u2019\u00ebsht\u00eb si liqeni i Ohrit, me uj\u00ebra t\u00eb kulluara si t\u00eb nj\u00eb rr\u00ebkeje, si liqeni i Janin\u00ebs, q\u00eb shk\u00eblqen si nj\u00eb fush\u00eb e shtruar me pasqyra, si liqeni i Shkodr\u00ebs, det i vog\u00ebl i rrahur tej e k\u00ebtej me lundra t\u00eb mo\u00e7me sa Shkodra e n\u2019an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit gjallojn\u00eb mal\u00ebsor\u00eb t\u00eb rrept\u00eb. Esht\u00eb nj\u00eb liqen nuk m\u2019i math se nj\u00eb kop\u00ebsht, n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb pylli t\u00eb punuar, liqen i ndyr\u00eb e i bukur,- i ndyr\u00eb se uji i qelbet, i bukur se pem\u00ebt q\u00eb e rrethojn\u00eb mvarin deg\u00ebt e tyre gjer mbi faqe t\u00eb tij, edhe mbi faqe t\u00eb tij h\u00ebna ndrit e lot. N\u00eb pushim t\u00eb nat\u00ebs bretkosat k\u00ebndojn\u00eb. Her\u00eb her\u00eb, nj\u00eb peshk,\u00a0 e nj\u00eb tjet\u00ebr, e nj\u00eb tjet\u00ebr, shum\u00eb pishq, tingillojn\u00eb ujin. Uji\u00a0 p\u00ebrs\u00ebri pushon e fle. Po nj\u00eb er\u00eb e ngadalt\u00eb ( shum\u00eb e ngadalt\u00eb!) unjet mbi liqen e i zhubravit faqen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(Marr\u00eb nga\u201d Albania\u201d- Bruksel)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>NE LIQEN<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Flet\u00ebt, t\u00eb thata e t\u00eb verdha, kan\u00eb r\u00ebn\u00eb, nga lisat e rreth-e-rrotull, mbi liqen, edhe duken si njolla ari n\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr.\u00a0 As er\u00eb, as z\u00eb zogu. Nj\u00eb pushim i trishtimsh\u00ebm. Vet\u00ebm, lark s\u00eb largu, ushtimi i \u00e7apeve t\u00eb nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrrimtari\u2026 Remat, her\u00eb her\u00eb, e n\u00eb nj\u00eb hop q\u00eb t\u00eb dyja, i bien uj\u00ebs: qark e hapen, q\u00eb ven\u00eb duke u-madhuar e duke shtyr\u00eb flet\u00ebt: suli shket duke u-shulluar. Edhe nata po bie. P\u00ebrtej u-ndes nj\u00eb drit\u00eb, q\u00eb rr\u00ebnjen n\u00eb nj\u00eb cop\u00eb t\u00eb liqenit\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>BORA<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kthiellt\u00ebsia e qiellit shkoi me diellin, me lulet, me ver\u00ebn. Vjeshta e trishtishme erdhi dhe iku. Tani po hyn dim\u00ebri, edhe qiellin e kan\u00eb mbuluar re t\u00eb qeta e t\u00eb ftofta. Edhe sot, p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb, zuri t\u00eb bjer\u00eb bora\u2026<\/p>\n<p>Prapa qelqeve t\u00eb dritores, po shikonj. Nga dale nga dale, si kur ka frik\u00eb t\u00eb nd\u00ebgjohet, bora fluturon flok\u00eb flok\u00eb e shtrohet mbi dhe. Bie kudo, e duket se k\u00ebrkon t\u00eb ndreq\u00eb e t\u00eb zbukuronj\u00eb: Dy \u00e7upa\u00a0 t\u00eb vock\u00ebla shkojn\u00eb, e, n\u00eb lesh\u00ebrat e arta t\u00eb tyre, t\u00eb l\u00ebshuara mbi shpatullat, bora shkruan tr\u00ebndafile t\u00eb ergjenda. Djelmt qeshin, hidhen, lozin, e l\u00ebftojn\u00eb me topa. Zoqt\u00eb v\u00ebrtiten rreth e rrotull prakeve: ciu, ciu, nj\u00eb thrime buk\u00eb! Si n\u00eb ver\u00eb, gjith\u00eb bota jan\u00eb veshur n\u00eb t\u00eb bardha.<\/p>\n<p>Flok\u00eb flok\u00eb, nga dale, po bie bora\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ME RASTIN E\u00a0 140 VJETORIT TE LINDJES &nbsp; \u201c Faik Konica \u00ebsht\u00eb nj\u00eb enciklopedi ambulante.\u201d Apollinaire &nbsp; Nga Agim Xh. D\u00ebshnica &nbsp; Faik Konica e kritizer\u00ebt vog\u00eblan\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5005,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-5004","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5004"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5006,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5004\/revisions\/5006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}