{"id":4873,"date":"2014-12-31T18:22:56","date_gmt":"2014-12-31T18:22:56","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4873"},"modified":"2014-12-31T18:34:32","modified_gmt":"2014-12-31T18:34:32","slug":"zeri-i-rinise-shqiptare-ne-mergim-kujtoje-me-madheshti-ne-nju-jork-at-gjergj-fishten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4873","title":{"rendered":"&#8220;Z\u00ebri i Rinis\u00eb Shqiptare n\u00eb M\u00ebrgim&#8221; kujtoj\u00eb me madh\u00ebshti n\u00eb Nju Jork, At Gjergj Fisht\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Beqir SINA, New York<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cAi \u00ebsht\u00eb Homeri shqiptar, nj\u00eb poet nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjt\u00eb\u201d\u201cFishta asht nji Homer shqiptar. Ai nuk asht vet\u00ebm nji poet i madh komb\u00ebtar. Ai asht nga ma t\u00eb m\u00ebdhajt n\u00eb bot\u00eb. E randsishme asht q\u00eb ai t\u00eb njihet prej saj\u201d. &#8211; ka then\u00eb At\u00a0Zef Valentini<\/em><!--more--><\/p>\n<p>BRONX NEW YORK : N\u00eb num\u00ebrin e saj t\u00eb fillim vitit 1991 &#8211;\u00a0revista &#8220;Koha Jon\u00eb&#8221;(Koha e Jon\u00eb nr 1-2-3 vjeti XXX Janar-Shkurt-Mars 1991) organ i Partis\u00eb Bashkimi Demokrat Shqiptar\u00a0, q\u00eb vepronte at\u00eb koh\u00eb n\u00eb m\u00ebrgim &#8211;\u00a0n\u00eb shkrimin me titull &#8220;Kur Inteligjenca i printe kombit.&#8221;, shkruan p\u00ebr at\u00eb se si p\u00ebrkujtohej Fishta n\u00eb pervjetorin e 50 t\u00eb\u00a0vdekjes &#8211; s\u00eb tij &#8211;\u00a0New Jork, n\u00eb 1991.<\/p>\n<p>N\u00eb faqen ballore, kjo revist\u00eb ka ka t\u00eb botuar, simbas materialeve arkivore- pra\u00a023 vjet m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb shkrim shoq\u00ebruar edhe me\u00a0nj\u00eb fotografi nga Seminari letrar n\u00eb kujtim t\u00eb poetit ton\u00eb t\u00eb madh komb\u00ebtar At Gjergj Fisht\u00ebs, ku n\u00eb di\u00e7itur e saj\u00a0jan\u00eb edhe kat\u00ebr figura t\u00eb njohura komb\u00ebtare, t\u00eb cilat\u00a0e udh\u00ebhoq\u00ebn at\u00eb seminar si: Profesor Arshi Pipa, Don Rrok Mirdita, At Daniel Gje\u00e7aj dhe Anton \u00c7eta.<\/p>\n<p>M\u00eb tej n\u00eb shkrimin e saj &#8211; revista\u00a0njoftonte se m\u00eb dat\u00ebn 2 Fruer(shkurt) 1991, n\u00eb Universitetin e Fordhamit, Bronx New York,\u00a0\u00ebsht\u00eb mbajt\u00eb nj\u00eb seminar letrar, n\u00eb t\u00eb cilin\u00a0\u00ebsht\u00eb p\u00ebrkujtuar me madh\u00ebshti, poeti komb\u00ebtar At Gjergj Fishta. Mirrnin pjes\u00eb shkruan kjo revist\u00eb edhe nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm bashk\u00ebatdhetar\u00ebsh, dashamir t\u00eb kultur\u00ebs dhe letersis\u00eb, si dhe Amerikan q\u00eb interesoheshin p\u00ebr historin\u00eb e vendit\u00a0t&#8217;on\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb\u00a0seminar, sipas\u00a0revist\u00ebs periodike t\u00eb asaj kohe &#8221;\u00a0Koha Jon\u00eb&#8221; nj\u00eb nga pioneret e shtypit\u00a0t\u00eb m\u00ebrgat\u00ebs shqiptare &#8211; thuhet se kan fol\u00eb edhe personalitete ma t\u00eb shqueme t\u00eb kultur\u00ebs dhe letersis\u00eb shqipe, njoh\u00ebs dhe studiusa t\u00eb veprave gjeniale t\u00eb Fisht\u00ebs, poetit ma\u00a0t\u00eb madh Shqiptar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr k\u00ebta kjo revist\u00eb ka dalluar\u00a0: At Daniel Gjecaj, kryekaplan i katholikve Shqiptar jasht Atdheut, me detyr\u00eb pran\u00eb Selis\u00eb s\u00eb Shejt\u00eb, i ardhur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkujtimore posa\u00e7\u00ebrisht nga Roma. Kurse, nga Kosova b\u00ebhej e ditur se kishin marr\u00eb pjes\u00eb profesor\u00ebt e Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs z. Anton \u00c7eta, Abdulla Karjadiu, Angjell Sedaj, dhe Anton Berisha. Kurse,\u00a0\u00a0nga Universiteti i Minnesota, profesor Arshi Pipa.<\/p>\n<p>Kjo\u00a0revist\u00eb dinjitoze\u00a0n\u00ebnvizon se&#8221; t\u00eb gjith, n\u00eb at\u00eb seminar model p\u00ebr nga m\u00ebnyra e organizmit t\u00eb saj -paraqit\u00ebn kumtesa t\u00eb holl\u00ebsishme, dhe shum\u00eb t\u00eb \u00e7mueshme, mbi jet\u00ebn dhe veprat e poetit, t\u00eb cilat shpeshher\u00eb, thot\u00eb ajo, \u00a0u nd\u00ebrpren\u00eb nga duartrokitje t\u00eb gjata, gja q\u00eb provonte pa dyshim, k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e ndegjuesve t\u00eb pranish\u00ebm, me njohjen e thell\u00eb t\u00eb k\u00ebtyne veprave, nga ligjeruesit e rastit&#8221;.<\/p>\n<p>Seminarin &#8211; simbas saj\u00a0e organizuen nj\u00eb grup t\u00eb rinj\u00ebsh energjik, nga organizata &#8220;Z\u00ebri i Rinis\u00eb Shqiptare n\u00eb M\u00ebrgim&#8221;. K\u00ebta, t\u00eb paisun me cil\u00ebsi organizative t\u00eb pame rral\u00eb n\u00eb radh\u00ebt e kominitetit shqiptar\u00eb t\u00eb Amerik\u00ebs, ban\u00eb t\u00eb mundun, arritjen e nj\u00eb suksesi t\u00eb plot\u00eb, i cili me siguri shkruan &#8220;Koha Jon\u00eb&#8221; n\u00eb m\u00ebrgim, pasuroj\u00eb dhe flladiti zemrate t\u00eb gjith\u00eb atyne pjes\u00ebmarr\u00ebsve, q\u00eb interesoheshin p\u00ebr njohuri t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb, dhe t\u00eb gjithan\u00ebshme historike, mbi jet\u00ebn dhe veprat e At Gjergj Fisht\u00ebs.<\/p>\n<p>Revista e mergimtar\u00ebve shqiptar\u00eb\u00a0&#8220;Koha Jon\u00eb&#8221;, nuk le pa permendur edhe komisionin organizues i cili shkruan ajo p\u00ebrb\u00ebhej nga z. Gjovalin Nikevi, Paulin, Mrna\u00e7aj, Luan Gashi, Halil Lita, Vasel Camaj, Nikoll Pjetri, dhe Pjet\u00ebr Mrna\u00e7aj.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa p\u00ebr kryesues t\u00eb k\u00ebtij seminari, shkruan kjo revist\u00eb ata kishin zgjedhur nj\u00ebrin nga veteran\u00ebt e veprave kulturale t\u00eb Shqiptar\u00ebve t\u00eb Amerik\u00ebs, Dr. Hamdi Oru\u00e7in.<\/p>\n<p>&#8220;Ky, shkruante &#8220;Koha Jon\u00eb&#8221; me zot\u00ebsi dhe eksperienc\u00eb shum\u00ebvje\u00e7are, drejtoj punimet e seminarit, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dinjitoze, t\u00eb drejt\u00eb dhe autoritative, q\u00eb k\u00ebrkonte karakteri i nalt akademik&#8221; Nd\u00ebrsa t\u00eb diell\u00ebn nj\u00eb dit\u00eb mbas seminarit t\u00eb mbajtur n\u00eb Frodham University (3 Fruer 1991) n\u00eb Kish\u00ebn Katolike Shqiptare &#8220;Zoja e Shkodr\u00ebs&#8221; u mbajt nj\u00eb takim tjet\u00ebr p\u00ebrkujtiomr me t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb ftuarit e saj.<\/p>\n<p>Shkrimtari dhe studiuesi i njohur Klajd Kapinova &#8211;\u00a0ka shkruar p\u00ebr k\u00ebt ngjarje t\u00eb madhe se :&#8221; Me k\u00ebt\u00eb rast Kisha e re, qendroi p\u00ebr shum\u00eb or\u00eb e hapur, p\u00ebr vizitor\u00ebt e shumt\u00eb shqiptar\u00eb e amerikan\u00eb. N\u00eb nj\u00eb nga sallat e bukura t\u00eb ambienteve t\u00eb brendshme t\u00eb Kish\u00ebs, u mbajt programi i rastit dhe u shtrua darka madh\u00ebshtore, p\u00ebrgatitur nga K\u00ebshilli i Kish\u00ebs dhe\u00a0komisioni i formuara p\u00ebr mbajtjen e k\u00ebtij seminari&#8221;.<\/p>\n<p>Pra, k\u00ebshtu u kujtua n\u00eb m\u00ebrgat\u00ebn shqiptare t\u00eb Amerik\u00ebs, prej t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb luftuan p\u00ebr trinomin Komb &#8211; Atdhe dhe Fe , Gjergj Fishta, (1871-1940) i cili\u00a0\u00ebsht\u00eb nj\u00eb krijues madh\u00ebshtor jo vet\u00ebm\u00a0 p\u00ebr\u00a0 let\u00ebrsin\u00eb shqipe, por \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb personalitet tejet i dalluar\u00a0 p\u00ebr shum\u00eb segmente t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare. Ai \u00ebsht\u00eb i pari shqiptar\u00eb i propozuar p\u00ebr \u00c7mimin Nobel p\u00ebr let\u00ebrsi.<\/p>\n<p>Dhe, nuk \u00ebsht\u00eb tepruar edhe kur\u00a0at\u00eb e kan\u00a0krahasuar me Homerin, apo Danten, sepse p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb dhe kultur\u00ebn ton\u00eb komb\u00ebtare, Gjergj Fishta na paraqitet edhe si Homer edhe si Dante, pse jo edhe si G\u00ebte e Shiler. Nga do t\u00eb studiohet poezia e tij, arrijm\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim se angazhimi i Fisht\u00ebs p\u00ebr kombin, kultur\u00ebn, p\u00ebr shqiptarin e Shqip\u00ebrin\u00eb e koh\u00ebs ishte preokupim mbi t\u00eb gjitha preokupimet. Duke qen\u00eb krijues me nj\u00eb kredo origjinale, nj\u00eb mendje erudite, nj\u00eb burr\u00eb i zakonit, nj\u00eb prift i devotsh\u00ebm, i cili kishte gjetur streh\u00eb n\u00eb nderin, bes\u00ebn dhe cil\u00ebsit\u00eb morale t\u00eb jet\u00ebs tipike, patriarkale shqiptare,<\/p>\n<p>Fishta p\u00ebr asnj\u00eb moment nuk iu nda fatit t\u00eb kombit e Atdheut, as at\u00ebher\u00eb kur e trim\u00ebroi dhe e lavd\u00ebroi, as at\u00ebher\u00eb kur e kritikoi dhe e satirizoi.\u00a0 Fishta, Mjeda, Naimi, \u00c7ajupi, Asdreni, Migjeni, Noli &#8211; Konica, dhe bashk\u00ebkoh\u00ebsit e tij &#8211;\u00a0fatin e tyre jet\u00ebsor e kishin lidhur me fatin e shqiptarit, q\u00eb po kolovitej n\u00eb katrahur\u00ebn e madhe njer\u00ebzore, me fatin e Atdheut, t\u00eb cilin po e kafshonin, po e ndanin dhe po e b\u00ebnin cop\u00eb-cop\u00eb fqinj\u00ebt grabitqar\u00eb me bekimin e Evrop\u00ebs dhe Rusis\u00eb, dhe po e priste sundimi barbar i komunizmit t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs,\u00a0i cili, edhe eshtrat k\u00ebtij njeriu t\u00eb madh ia hodhi n\u00eb Bun\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cAi \u00ebsht\u00eb Homeri shqiptar, nj\u00eb poet nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjt\u00eb\u201d\u201cFishta asht nji Homer shqiptar. Ai nuk asht vet\u00ebm nji poet i madh komb\u00ebtar. Ai asht nga ma t\u00eb m\u00ebdhajt n\u00eb bot\u00eb. E randsishme asht q\u00eb ai t\u00eb njihet prej saj\u201d. &#8211; ka then\u00eb At\u00a0Zef Valentini<\/p>\n<p>(Revista \u201cKOHA E JON\u00cb\u201d, ka qen\u00eb flet\u00eb mendimesh dhe opinjonesh t\u00eb Lira nd\u00ebrsa nga viti 1968 ishte E P\u00ebrkohshme Kulturore Politike Shoq\u00ebnore, organ i Partis\u00eb Bashkimi Demokrat Shqiptar q\u00eb vepronte n\u00eb m\u00ebrgim. Numri i par\u00eb i saj doli n\u00eb Firence (Itali) n\u00eb muajin maj t\u00eb vitit 1962, nd\u00ebrkoh\u00eb m\u00eb pas n\u00eb vitet 1974-1992, ajo do t\u00eb sh\u00ebnonte sivend botimi Parisin (Franc\u00eb), nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kjo p\u00ebr t\u2019iu fshehur sigurimit t\u00eb dyfisht\u00eb t\u00eb UDB-s\u00eb jugosllave dhe sigurimit komunist t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, sepse revista n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar vet\u00ebm n\u00eb Firence. Botues i revist\u00ebs ishte Isa Ndreu, nipi i Elez Isuf Ndreut (1861-1924), dhe administrator dhe redaktor i saj ishte Lec Shllaku, q\u00eb t\u00eb dy ish-student\u00eb t\u00eb \u201cNormales\u201d s\u00eb Elbasanit).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beqir SINA, New York \u201cAi \u00ebsht\u00eb Homeri shqiptar, nj\u00eb poet nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjt\u00eb\u201d\u201cFishta asht nji Homer shqiptar. Ai nuk asht vet\u00ebm nji poet i madh komb\u00ebtar. Ai asht nga ma t\u00eb m\u00ebdhajt n\u00eb bot\u00eb. E randsishme asht q\u00eb ai t\u00eb njihet prej saj\u201d. &#8211; ka then\u00eb At\u00a0Zef Valentini<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4875,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-4873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jete-komuniteti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4873"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4874,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4873\/revisions\/4874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}