{"id":4686,"date":"2014-09-21T03:50:23","date_gmt":"2014-09-21T03:50:23","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4686"},"modified":"2014-09-21T03:50:23","modified_gmt":"2014-09-21T03:50:23","slug":"papa-francesku-ne-katedralen-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4686","title":{"rendered":"PAPA FRAN\u00c7ESKU N\u00cb KATEDRALEN SHQIPTARE"},"content":{"rendered":"<p>NDUE DEDAJ<\/p>\n<p>Vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb, nj\u00eb dit\u00eb, t\u00eb diel\u00ebn me 21 shtator, Sheshi \u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d do t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb katedrale, p\u00ebr mesh\u00ebn e Papa Fan\u00e7eskut, q\u00eb do t\u00eb shkel\u00eb n\u00eb tok\u00ebn shqiptare, me rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb krisht\u00ebrimin e hersh\u00ebm. Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb katedrale historike e kontinentit t\u00eb vjet\u00ebr, <!--more-->Europ\u00ebs. Historia e kish\u00ebs nd\u00ebr ne \u00ebsht\u00eb e p\u00ebriudh\u00ebs apostolike dhe krisht\u00ebrimi \u00ebsht\u00eb feja e par\u00eb e shqiptar\u00ebve. Toponimia e vjet\u00ebr katolike romane gjendet dhe n\u00eb Mat, Dib\u00ebr, Has etj. Na ting\u00ebllojn\u00eb prej dy mij\u00eb viteshprofetikefjal\u00ebt e Sh\u00ebn Palit: \u201cPrej Jerusalemit e p\u00ebrqark deri n\u00eb Ilirik p\u00ebrhapa Ungjillin e Krishtit&#8230;\u201d, i cili gjat\u00eb udh\u00ebtimit t\u00eb tret\u00eb ungjillizues, n\u00eb vitet \u201853-\u201858, ka q\u00ebndruar edhe n\u00eb Durr\u00ebs.\u201d Edhe Sh\u00ebn Fran\u00e7esku i Azisit besohet se ka shkelur n\u00eb Lezh\u00eb n\u00eb vitin 1221 p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrhapur urdhrin fran\u00e7eskan, ku thuhet se ka patur dhe nj\u00eb pish\u00eb n\u00eb emrin e tij, q\u00eb kur u st\u00ebrplak, druri i saj iu shp\u00ebrnda besimtar\u00ebve p\u00ebr devocion. N\u00eb vazhd\u00ebn e ungjillizuesve t\u00eb par\u00eb t\u00eb bot\u00ebs kemi dhe Sh\u00ebn Jeronimin me origjin\u00eb shqiptare. Papa t\u00eb diel\u00ebn vjen n\u00eb nj\u00eb popull q\u00eb dy her\u00eb ka l\u00ebvizur n\u00eb p\u00ebrmasa biblike matan\u00eb Adriatikut, nj\u00ebher\u00eb n\u00eb shekullin XV, ku u krijuan ngulimet arb\u00ebreshe n\u00eb jug t\u00eb Italis\u00eb, dhe n\u00eb vitin 1990, kur po binte diktatura e duhej prekur bota e lir\u00eb. Kreu i Selis\u00eb s\u00eb Shenjt\u00eb vjen p\u00ebr shqiptar\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb, Kosov\u00ebs, Malit t\u00eb Zi, Maqedonis\u00eb, \u00c7am\u00ebris\u00eb, diaspor\u00ebs, emigracionit, q\u00eb din\u00eb t\u00eb rrojn\u00eb n\u00eb harmoni n\u00eb vetvete dhe me popujt e tjer\u00eb t\u00eb rajonit. \u201cArdhsh i bardh\u00eb!\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb urim shqiptar p\u00ebr mikun, ndaj kudo ka atmosfer\u00eb mir\u00ebdash\u00ebse. Shqiptar\u00ebt, mikpritjen, e kan\u00eb palc\u00ebn e virtytit. \u00c7do institucion b\u00ebn di\u00e7ka k\u00ebto dit\u00eb. Biblioteka Komb\u00ebtare organizoi ekspozit\u00ebn \u201cKatoli\u00e7iz\u00ebm dhe kultur\u00eb\u201d. Posta Shqiptare em\u00ebtoi pull\u00ebn \u201cPapa Fran\u00e7esku n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d etj.<\/p>\n<p><strong>Heroi Komb\u00ebtar i Shqiptar\u00ebve<\/strong> &#8211;<strong> \u201cAtlet i Krishtit\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Historia e \u201cMotit t\u00eb madh t\u00eb Arb\u00ebrit\u201d na b\u00ebn nder sot n\u00eb ardhjen e Pap\u00ebs e gjithmon\u00eb. Kryeprij\u00ebsi yn\u00eb, Gjergj Kastrioti &#8211; Sk\u00ebnderbeu, prej se ndali hovin e pushtuesve osman\u00eb, u pag\u00ebzua nga Papa Kaliksti \u201cAtlet i Krishtit\u201d, nj\u00eb titull m\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb lumnues. Prej shekujsh ka patur vajtje e ardhje meshtarake mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe Vatikanit. Djem t\u00eb k\u00ebtyre vendeve m\u00ebsonin teologji e filozofi n\u00eb kolegjet papnore italiane dhe universitetin e Propagand\u00ebs Fide n\u00eb Rom\u00eb dhe pas shugurimit ktheheheshin me mision ungjillizues n\u00eb tok\u00ebn e tyre, ashtu si\u00e7 vinin dhe meshtar\u00eb italian\u00eb, austriak\u00eb e t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer k\u00ebtu. Por nuk \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb histori n\u00eb k\u00ebt\u00eb diskurs mir\u00ebseardh\u00ebs kushtuar Pap\u00ebs. Ai \u00ebsht\u00eb italian dhe vjen n\u00eb fronin papnor nga Amerika Latine ku ka sh\u00ebrbyer si ipeshk\u00ebv. Ky ka qen\u00eb shpesh fati i prelat\u00ebve, t\u00eb jen\u00eb apostullues e meshues t\u00eb kontinenteve. N\u00ebn\u00eb Tereza e b\u00ebri epok\u00ebn e vet n\u00eb Indi. Po atje kishte sh\u00ebrbyer rreth nj\u00eb shekull e gjysm\u00eb m\u00eb par\u00eb Imzot Prend Do\u00e7i, prelati i par\u00eb shqiptar me mision n\u00eb Amerik\u00eb e Azi. Imzot Nikoll\u00eb Ka\u00e7orri sh\u00ebrbeu n\u00eb katedralen e Durr\u00ebsit dhe u zgjodh n\u00eb krye t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb me 1912, nj\u00eb burr\u00eb shteti me veladon q\u00eb e \u00e7monte dhe diplomacia europiane e koh\u00ebs. Ai kishte nj\u00eb histori familjare unikale p\u00ebr nga bashk\u00ebjetesa e besimeve fetare brenda familjes, ishte biri i nj\u00eb n\u00ebne myslimane dhe i nj\u00eb babai katolik, n\u00eb Lur\u00ebn e dy besimeve.Kurseipeshkvi i Lezh\u00ebs Luigj Bum\u00e7i, n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes n\u00eb Paris me1919 do t\u00eb deklaronte solemnisht: \u201cUn\u00eb e mbaj veten p\u00ebr v\u00eblla me \u00e7do mysliman shqiptar\u201d. Fjal\u00eb ari q\u00eb do t\u00eb ishte me vend t\u00eb bu\u00e7isnin dhe sot n\u00eb Irakun e p\u00ebrgjakur nga ekstremizmi fetar. Hoxh\u00eb Kadri Prishtina thoshte: \u201cKur vinte n\u00eb Shkod\u00ebr delegati Apostolik i Pap\u00ebs, musliman\u00ebt e Shkodr\u00ebs, n\u00ebn gj\u00ebmimin e kambanave, vraponin me e prit\u00eb e me i b\u00eb nderimet e rastit.\u201d Plot vajza myslimane kan\u00eb nuse hyr\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi katolike dhe anasjellta. Nj\u00eb studiues i vjet\u00ebr ka shkruar: \u201cMes fiseve katolike dhe myslimane t\u00eb Puk\u00ebs ka ekzistue gjithmon\u00eb nj\u00eb harmoni, kan\u00eb mes tyne kumari e probatini, si dhe kan\u00eb shkue e ardh\u00eb vazhdimisht p\u00ebr festa, darsma a morte te nj\u00ebni-tjetri.\u201d Nd\u00ebrsa nj\u00eb banor i zon\u00ebs thot\u00eb: \u201cNe si sht\u00ebpi katolike kishim miq\u00ebsi me sht\u00ebpin\u00eb e Ag\u00ebs s\u00eb Kryeziut. I pari yn\u00eb ka pir\u00eb gjak me gruan e Bajram Ag\u00ebs, kur ky u vra, p\u00ebr ta marr\u00eb n\u00eb mbrojtje, q\u00eb t\u00eb rriste jetimat dhe t\u00eb mos i binte askush n\u00eb qaf\u00eb, se e kishim patur mik buke e kumbar t\u00eb vrarin.\u201d N\u00eb qel\u00ebn e kish\u00ebs s\u00eb Kalivares n\u00eb vitin 1915 kan\u00eb jetuar bashk\u00eb p\u00ebr 6 muaj prifti e hoxha, kur ky i fundit kishte ikur nga Shkodra se p\u00ebrndiqej, pra kishte gjetur streh\u00eb t\u00eb v\u00ebllai i besimit tjet\u00ebr. Hoxha e prifti kan\u00eb ndar\u00eb bashk\u00eb dhe qelit\u00eb e burgut n\u00eb diktatur\u00eb. Sot klerik\u00ebt e besimeve t\u00eb ndryshme, n\u00ebp\u00ebr studio televizive, i drejtohen nj\u00ebri-tjetrit me stil dhe etik\u00eb, duke e quajtur \u201cv\u00eblla\u201d. Mjafton t\u00eb dish se \u00e7\u2019ka th\u00ebn\u00eb Fishta n\u00eb nj\u00eb an\u00eb apo D\u00ebrvishi i Luzh\u00ebs n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr p\u00ebr fen\u00eb dhe shqiptarin\u00eb. Mund t\u00eb rreshtojm\u00eb dhe t\u00eb tjera d\u00ebshmi t\u00eb tilla dometh\u00ebn\u00ebse, po ku i kemi t\u00eb fytyr\u00ebzuar k\u00ebta njer\u00ebz t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb fes\u00eb dhe kombit? Nuk dim\u00eb t\u00eb jen\u00eb n\u00eb kryeqytet shtatoret e Imzot Ka\u00e7orrit, At Gje\u00e7ovit, Hasan Tasinit, Visarion Xhuvanit, At Valentinit, Imzot Gjinit, Kardinal Koliqit etj.<\/p>\n<p><strong>Kish\u00eb martire e misionar\u00ebve t\u00eb martirizuar<\/strong><\/p>\n<p>Papa Fran\u00e7esku vjen n\u00eb vendin me kish\u00eb t\u00eb salvuar n\u00ebn komuniz\u00ebm, 1820 kisha t\u00eb rr\u00ebnuara dhe qindra klerik\u00eb t\u00eb nxjerr\u00eb me p\u00ebrdhun\u00eb shtet\u00ebrore nga misioni. Presidenti i Republik\u00ebs, zoti Nishani, e quan disidenc\u00eb qendres\u00ebn heroike t\u00eb klerit katolik gjat\u00eb regjimit komunist, ngase \u00ebsht\u00eb epopeja misionare m\u00eb e p\u00ebrgjakur n\u00eb krejt Europ\u00ebn Lindore, e finalizuar n\u00eb t\u00eb ashtuquajturin Muze Ateist. Kur z\u00eb n\u00eb goj\u00eb martir\u00ebt e kish\u00ebs shqiptare s\u2019ka si t\u00eb mos flas\u00ebsh me p\u00ebrnderim dhe p\u00ebr nj\u00eb vajz\u00eb martire me emrin Marie Tuci, me formim kishtar, m\u00ebsuese n\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb mal\u00ebsie, nga dera e Princit t\u00eb Mirdit\u00ebs, krahin\u00ebs q\u00eb nuk e nd\u00ebrroi besimin, e vetmja kompakte katolike n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb. Ajo ishte nj\u00eb shejtnesh\u00eb, n\u00eb sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00ebn e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb, thot\u00eb nj\u00eb e moshuar, komunist\u00ebt e rras\u00ebn n\u00eb qeli, e torturuan, por nuk u v\u00ebrtetua faj\u00ebsia e saj dhe ajo doli nga burgu, p\u00ebr t\u2019u shuar nj\u00eb muaj m\u00eb pas si nj\u00eb \u201cbukuri q\u00eb vret\u201d. P\u00ebr h\u00ebr\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb male po vriteshin grat\u00eb, \u00e7ka nuk e kishte lejuar kurr\u00eb Kanuni. Po i vriste politika! Edhe sot grat\u00eb vriten mizorisht n\u00eb familje, burri vret gruan, babai vret vajz\u00ebn. Me siguri q\u00eb nuk kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb munguar lutjet dhe mesazhet e Pap\u00ebs p\u00ebr familjen, por a do t\u00eb kemi vesh\u00eb t\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb e shpirt t\u00eb jemi t\u00eb ndjesh\u00ebm? E gjith\u00eb kisha nd\u00ebr shqiptar\u00eb \u00ebsht\u00eb martire. Edhe n\u00eb Kosov\u00eb ka martir\u00eb, si At Gje\u00e7ovi, At Luigj Palaj etj. Atje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb quhet Varret e Lluk\u00ebs ku Anton \u00c7eta, mblodhi nj\u00eb gjysm\u00eb milioni shqiptar\u00eb p\u00ebr pajtimin e gjaqeve dhe paqen mes njer\u00ebzve. Nuk kishte ndodhur m\u00eb par\u00eb nj\u00eb tubim i atill\u00eb dhe kjo d\u00ebshmon se \u00e7\u2019forc\u00eb e energji kan\u00eb shqiptar\u00ebt p\u00ebr paqen. Por ka dhe nj\u00eb lajm t\u00eb fundit, sa befasues, aq lumturues. Arkeolog\u00ebt besojn\u00eb se n\u00eb Kosov\u00eb (Ulpian\u00eb) kan\u00eb zbuluar kish\u00ebn e par\u00eb n\u00eb bot\u00eb dhe se Kosova mund t\u00eb jet\u00eb djepi i krisht\u00ebrimit t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr Ballkanin. Mendohet q\u00eb faltorja e sip\u00ebrth\u00ebn\u00eb u kushtohet dy shenjtor\u00ebve dardan\u00eb Flori dhe Lauri. Kisha e par\u00eb e bot\u00ebs, n\u00eb dioqez\u00ebn e N\u00ebn\u00ebnTerez\u00ebs? Pse jo!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cBetania\u201d n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Papa do t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb qendr\u00ebn \u201cBetania\u201d n\u00eb Fush\u00eb-Kruj\u00eb, por n\u00eb Shqip\u00ebri ka misionar\u00eb dhe murgesha n\u00eb \u00e7do skaj nga e gjitha bota. T\u00eb s\u00ebmur\u00ebt, tetra dhe paraplegjik\u00ebt, jetim\u00ebt, skamnor\u00ebt jan\u00eb misioni i tyre. Mot\u00ebr Virgjinia \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00ebra nga motrat. Ajo shkon rregullisht te f\u00ebmij\u00ebt e Bardhajt n\u00eb komun\u00ebn e Selit\u00ebs, thot\u00eb se ata nuk jan\u00eb \u201cprishur\u201d nga zakonet e koh\u00ebs moderne. T\u00eb befason ky pohim, dhe pse ka nj\u00eb paradoks. Qytet\u00ebrimi vjen p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb njeriun, apo p\u00ebr ta prishur at\u00eb n\u00eb virtytin e tij? Bashkohemi dhe ne me th\u00ebnin e murgesh\u00ebs fran\u00e7eskane italiane, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb paradoksi \u00ebsht\u00eb i hersh\u00ebm, kur dhe nj\u00ebqind e nj\u00ebzet vite m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb profesor i univeristetit t\u00eb Rom\u00ebs, At Anastazi, q\u00eb kishte ardhur me mision n\u00eb Rubik, l\u00ebshonte si nj\u00eb bubullim\u00eb thirrjen p\u00ebr ta ruajtur njer\u00ebzimin nga mbrapshtit\u00eb e shekullit t\u00eb ri, prostuticioni, droga, AIDS etj. N\u00eb Fush\u00eb-Arr\u00ebz, dy murgesha gjermane, Bernadete dhe Gracia, sh\u00ebrbejn\u00eb q\u00eb nga viti 1994. Ato kan\u00eb dhan\u00eb nj\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr banor\u00ebt n\u00eb sigurimin e dhjet\u00ebra banesave p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrit, apo trajtimin me ndihm\u00eb ekonomike t\u00eb mbi 300 familjeve. Ndihmes\u00eb tjet\u00ebr ka qen\u00eb formimi profesional i vajzave dhe grave, p\u00ebrmes kurse t\u00eb ndryshme, si dhedhe garantimi i shum\u00eb bursave studimi brenda e jasht\u00eb vendit. Sipas banor\u00ebve, kontributi i tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim ka qen\u00eb m\u00eb i madh se ai i vet\u00eb shtetit prej koh\u00ebs kur jan\u00eb vendosur aty. Ato flasin n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, q\u00eb e kan\u00eb m\u00ebsuar mjaft mir\u00eb gjat\u00eb k\u00ebtyre nj\u00ebzet viteve, nj\u00eb veti e gjith\u00eb misionar\u00ebve t\u00eb huaj nd\u00ebr ne. Njer\u00ebzit e besimit shquhen p\u00ebr modestin\u00eb e tyre, duhet t\u00eb shtegtosh p\u00ebr tek ata, pasi asnj\u00ebher\u00eb nuk trokasin n\u00eb media e nuk ngjiten n\u00eb tribuna p\u00ebr t\u00eb korrur duartrokitje. Njer\u00ebzit kan\u00eb se \u00e7\u2019t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb nga thjesht\u00ebsia, p\u00ebrkorja dhe kumtet e njer\u00ebzve t\u00eb m\u00ebdhenj, pik\u00eb s\u00eb pari nga ato t\u00eb Pap\u00ebs, q\u00eb vjen mes nesh p\u00ebr nj\u00eb rip\u00ebrt\u00ebritje shpirt\u00ebrore dhe morale.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NDUE DEDAJ Vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb, nj\u00eb dit\u00eb, t\u00eb diel\u00ebn me 21 shtator, Sheshi \u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d do t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb katedrale, p\u00ebr mesh\u00ebn e Papa Fan\u00e7eskut, q\u00eb do t\u00eb shkel\u00eb n\u00eb tok\u00ebn shqiptare, me rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb krisht\u00ebrimin e hersh\u00ebm. Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb katedrale historike e kontinentit t\u00eb vjet\u00ebr,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4687,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-4686","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4686","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4686"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4686\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4688,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4686\/revisions\/4688"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}