{"id":4253,"date":"2014-04-08T23:21:52","date_gmt":"2014-04-08T23:21:52","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4253"},"modified":"2014-04-08T23:23:46","modified_gmt":"2014-04-08T23:23:46","slug":"cnnmiliarderi-shqiptar-me-rezervat-me-te-medha-te-magnezit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4253","title":{"rendered":"CNN:Miliarderi shqiptar me rezervat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb magnezit"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/sahitmujakosovojpg-3228807-p9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-4254\" title=\"sahitmujakosovojpg-3228807-p9\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/sahitmujakosovojpg-3228807-p9.jpg\" alt=\"\" width=\"633\" height=\"347\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/sahitmujakosovojpg-3228807-p9.jpg 633w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/sahitmujakosovojpg-3228807-p9-300x164.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 633px) 100vw, 633px\" \/><\/a>GAZETAEXPRESS\u00a0<\/strong>E mart\u00eb, 08 Prill 2014 23:30<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Magnezi asnj\u00ebher\u00eb nuk gjendet si metal lir\u00eb. Aktualisht, xeheroret shqiptare, kan\u00eb rezervat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb t\u00eb pasura n\u00eb bot\u00eb t\u00eb magnezit p\u00ebr or\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se 20 miliard\u00eb ton\u00eb metale t\u00eb pastra magnezi, t\u00eb cilat kapin vler\u00ebn prej triliona dollar\u00ebsh.<!--more--><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Magnezi ka potencial t\u00eb madh n\u00eb krijimin e veturave dhe paisjeve transportuese t\u00eb cilat p\u00ebrdorin karburantet m\u00eb efi\u00e7ente\/m\u00eb ekonomike. Instituti Korean p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Teknologji (KIST) ka zhvilluar me sukses dhe e ka testuar teknologjin\u00eb e ashtuquajtur t\u00eb bateris\u00eb me aj\u00ebr magneziumi. Faza zhvillimore e k\u00ebsaj teknologjie tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb mjaft e p\u00ebrparuar dhe kjo teknologji nuk po zhvillohet vet\u00ebm n\u00eb laboratore, por edhe n\u00eb vetura.<\/p>\n<p>Nj\u00eb automjet i AD Motors Change EV \u00ebsht\u00eb pajisur me k\u00ebt\u00eb teknologji t\u00eb re baterish, duke konfirmuar k\u00ebshtu kapacitetet e tij dhe nj\u00eb afat mbushjeje prej 10 minutash. KIST zotohet p\u00ebr nj\u00eb gam\u00eb prej 800 kilometrash, por nuk zbulon kapacitetin n\u00eb kilovat\u00eb-or\u00eb. Toyota ka publikuar se p\u00ebr automjetet e saj do t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb bateri t\u00eb magnesium-jonit, nd\u00ebrsa tani Instituti Korean ka zhvilluar teknologjin\u00eb e baterive me aj\u00ebr-magnezium.<\/p>\n<p>Kjo teknologji lejon dend\u00ebsi deri pes\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb sesa litium-joni. Aktualisht, Volkswagen XL1 i vitit 2014, \u00ebsht\u00eb vetura m\u00eb efi\u00e7ente n\u00eb p\u00ebrdorimin e karburanteve n\u00eb bot\u00eb. Kjo makin\u00eb ka konstrukt nga fibrat e karbonit dhe korniz\u00eb aliazhi nga magenziumi.<\/p>\n<p>Magnezi ka ndihmuar n\u00eb zhvillimin e k\u00ebsaj makine, e cila me nj\u00eb gallon karburante, mund t\u00eb kaloj\u00eb deri n\u00eb 313 milje. General Motors (GM) dhe GM China Advanced Technical Centre kan\u00eb nisur me zhvillimin e makineris\u00eb s\u00eb aliazheve t\u00eb reja me magnezium p\u00ebr gjenerat\u00ebn e ardhshme t\u00eb k\u00ebtyre makinave, thot\u00eb kompania.<\/p>\n<p>Makineria Vertical Squeeze Casting (VSC) e General Motors, do t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb prodhimin e pjes\u00ebve t\u00eb veturave nga magnezi duke sh\u00ebnuar k\u00ebshtu nj\u00eb \u2018dep\u00ebrtim\u2019 t\u00eb konsideruesh\u00ebm n\u00eb fush\u00ebn e zbulimit dhe hulumtimit t\u00eb materialeve t\u00eb lehta n\u00eb pesh\u00eb, ka th\u00ebn\u00eb kompania.<\/p>\n<p>Makineria \u00ebsht\u00eb disenjuar nga ekipet hulumtuese t\u00eb materialeve t\u00eb lehta n\u00eb Detroit dhe Shanghai. Magnezi asnj\u00ebher\u00eb nuk gjendet si metal lir\u00eb, transmeton RTK.<\/p>\n<p>Aktualisht, xeheroret shqiptare, kan\u00eb rezervat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb t\u00eb pasura n\u00eb bot\u00eb t\u00eb magnezit p\u00ebr or\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se 20 miliard\u00eb ton\u00eb metale t\u00eb pastra magnezi, t\u00eb cilat kapin vler\u00ebn prej triliona dollar\u00ebsh.<\/p>\n<p>Magnezi n\u00eb minierat shqiptare t\u00eb mineraleve \u00ebsht\u00eb m\u00eb i miri n\u00eb bot\u00eb dhe ka p\u00ebrmbajtje prej m\u00eb shum\u00eb se 52% magnez. <strong>Sahit Muja, kryetar i Xeheroreve Shqiptare dhe shef ekzekutiv i tyre<\/strong> thot\u00eb se, \u2018magnezi \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja tjet\u00ebr e madhe e shekullit 21. Inxhinier\u00ebt dhe shkenc\u00ebtar\u00ebt jan\u00eb duke b\u00ebr\u00eb zbulime t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebrkitazi me vetura m\u00eb t\u00eb lehta, kamion\u00eb, trena, aeroplan\u00eb e anije.<\/p>\n<p>Kjo po b\u00ebhet duke shtuar p\u00ebrdorimin e magnezit n\u00eb prodhimin e pjes\u00ebve t\u00eb k\u00ebtyre automjeteve. P\u00ebrdorimi I magnezit n\u00eb prodhimin e mb\u00ebshtjell\u00ebsve t\u00eb pjes\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zbulim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n<p>Magnezi \u00ebsht\u00eb 75 her\u00eb m\u00eb i leht\u00eb se \u00e7eliku, 50% m\u00eb i leht\u00eb se titani dhe 33% m\u00eb i leht\u00eb se alumini.\u2019<\/p>\n<p>\u2018Ka nj\u00eb interesim t\u00eb papar\u00eb m\u00eb her\u00ebt p\u00ebr magnezin, si burim i q\u00ebndruesh\u00ebm furnizimi p\u00ebr bateri dhe aliazhe t\u00eb reja m\u00eb t\u00eb lehta. Magnezi do t\u00eb ndryshoj\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht pasqyr\u00ebn ekonomike p\u00ebr burime t\u00eb pastra t\u00eb energjis\u00eb. Magnezi mund t\u00eb p\u00ebrdoret edhe p\u00ebr prodhimin e hidrogjenit, turbinave t\u00eb er\u00ebs, robot\u00ebve dhe p\u00ebr kapjen e dioksid karbonit,\u2019 thot\u00eb Sahit Muja.<\/p>\n<p>\u2018Strategjia ime p\u00ebr eksplorimin e mund\u00ebsive t\u00eb magnezit daton q\u00eb prej 30 vitesh n\u00eb koh\u00ebn kur isha n\u00eb Shqip\u00ebri. Si shef ekzekutiv i xeheroreve shqiptare, kam nisur me skalitjen e nj\u00eb strategjie t\u00eb kujdesshme, p\u00ebr t\u00eb siguruar rezervat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb magnezit dhe p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebhequr me prodhimin e k\u00ebtij metali p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen,\u2019 thot\u00eb Muja.<\/p>\n<p>Sipas Muj\u00ebs, magnezi ka dend\u00ebsi t\u00eb ul\u00ebt dhe fuqi t\u00eb madhe, ai mund t\u00eb prodhoj\u00eb aliazhe t\u00eb fort\u00ebsis\u00eb s\u00eb madhe, krom-alumini, bak\u00ebr, mangan, nik\u00ebl, titan, zink dhe metale t\u00eb tjera, q\u00eb jan\u00eb elemente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb aliazheve.<\/p>\n<p>Aktualisht, Kina \u00ebsht\u00eb prodhuesi dhe konsumuesi m\u00eb i madh i magnezit n\u00eb bot\u00eb. Vet\u00ebm gjat\u00eb vitit 2013, ky vend ka prodhuar 770 mij\u00eb ton\u00eb magnez themelor, shif\u00ebr kjo e barasvlefshme me 89% t\u00eb prodhimit bot\u00ebror t\u00eb magnezit.<\/p>\n<p>Sipas Muj\u00ebs, ekzistojn\u00eb kapacitete t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr prodhimin e eko-\u00e7imentos nga magneziumi, t\u00eb cilat absorbojn\u00eb CO2, kan\u00eb fuqi m\u00eb t\u00eb madhe kompresuese dhe elastike, aft\u00ebsi m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha \u2018frym\u00ebmarrjeje\u2019 dhe ngjitjeje.<\/p>\n<p>Magnezi ka kapacitetin t\u00eb revolucionalizoj\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn sesi ne kapim dhe shnd\u00ebrrojm\u00eb CO2 n\u00eb karbonat magnezi. Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb zbuluar se xehet q\u00eb posedojn\u00eb magnez pastrojn\u00eb ambientin nga emetimi i gazrave t\u00eb dioksid karbonit. Doron Aurbach nga Bar Ilan University posedon teknologji t\u00eb reja.<\/p>\n<p>M\u00eb premtuesja \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb bazohet n\u00eb jon-magnezi, i cili jep m\u00eb shum\u00eb energji sesa baterit\u00eb me litium-jon (nj\u00eb ngarkes\u00eb pozitive kjo e dy sosh, p\u00ebr dallim nga nj\u00ebshja me litium-jon) dhe \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lir\u00eb p\u00ebr t\u2019u prodhuar.<\/p>\n<p>Me p\u00ebrdorimin e nano-materialeve p\u00ebr shk\u00ebputjen e qelizave individuale, Aurbach beson se baterit\u00eb e reja do t\u00eb jen\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb lehta dhe do t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn 100% m\u00eb shum\u00eb sesa aktualet. Shkenc\u00ebtari japonez, Yoshihito Ka\u00ebamura, professor i shkencave materiale n\u00eb Universitetin Kumamoto dhe koleg\u00ebt e tij kan\u00eb zhvilluar dy aliazhe t\u00eb fuqishme, t\u00eb pandezshme, t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb konstruktimin e fluturakeve.<\/p>\n<p>Hulumtimet p\u00ebr magnezin jan\u00eb duke u p\u00ebrkrahur nga agjencia qeveritare p\u00ebr inovacion dhe bashk\u00ebpunim ARPA, ku jan\u00eb mbledhur shkenc\u00ebtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb men\u00e7ur amerikan\u00eb, inxhinier\u00ebt dhe nd\u00ebrmarr\u00ebsit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>GAZETAEXPRESS\u00a0<\/strong>E mart\u00eb, 08 Prill 2014 23:30<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GAZETAEXPRESS\u00a0E mart\u00eb, 08 Prill 2014 23:30 &nbsp; Magnezi asnj\u00ebher\u00eb nuk gjendet si metal lir\u00eb. Aktualisht, xeheroret shqiptare, kan\u00eb rezervat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb t\u00eb pasura n\u00eb bot\u00eb t\u00eb magnezit p\u00ebr or\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se 20 miliard\u00eb ton\u00eb metale t\u00eb pastra magnezi, t\u00eb cilat kapin vler\u00ebn prej triliona dollar\u00ebsh.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-4253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4253"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4256,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4253\/revisions\/4256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}