{"id":4173,"date":"2014-03-18T17:31:40","date_gmt":"2014-03-18T17:31:40","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4173"},"modified":"2014-03-18T17:31:40","modified_gmt":"2014-03-18T17:31:40","slug":"ylli-i-diturise-te-popullsise-came","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=4173","title":{"rendered":"\u201cYLLI I DITURIS\u00cb\u201d T\u00cb POPULLSIS\u00cb \u00c7AME\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong><em><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/hektor-veshi.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-4174\" title=\"hektor veshi\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/hektor-veshi.png\" alt=\"\" width=\"157\" height=\"211\" \/><\/a>(Botimi trev\u00ebllim\u00ebsh, i veprave t\u00eb p\u00ebrkthyera t\u00eb Hoxh\u00eb Hasan Tahsinit, n\u00eb duar t\u00eb lexuesve tan\u00eb)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga: <em>Prof. Dr. Hektor Veshi<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>shkrimtar e studiues-Tiran\u00eb<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>1.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr shum\u00eb shqiptar\u00eb emri i dijetarit ton\u00eb, Hoxha Hasan Tahsini (1811-1881)\u00a0 vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb d\u00ebgjuar. Shum\u00ebkush\u00a0 di edhe se ai ka q\u00ebn\u00eb prorektori i par\u00eb i Universitetit t\u00eb Stambollit, kryeqytet i ish-perandoris\u00eb turke, <!--more-->n\u00eb messhekullin e 19-t\u00eb. Natyrisht, \u00ebsht\u00eb ndjer\u00eb krenar. Por n\u00eb sistemet shoq\u00ebrore, q\u00eb u k\u00ebmbyen n\u00eb Shqip\u00ebri pas shpalljes s\u00eb saj shtet i pavarur (1912), njohja e vlerave t\u00eb trash\u00ebguara komb\u00ebtare ose ishte e mang\u00ebt\u00a0 (deri\u00a0 m\u00eb 1939) ose edhe u krijuan rreth tyre mendime negative: fet\u00eb \u2013 terrene obskurantiste dhe personat fetar\u00eb n\u00eb krye t\u00eb tyre, kund\u00ebrshtar\u00eb t\u00eb regjimit komunist etj etj.<\/p>\n<p>Por nga t\u00eb gjith\u00eb ata personalitete, emri i Hoxha Tahsinit nuk u p\u00ebrlye dot. Mund t\u00eb mos dihej sa duhej p\u00ebr t\u00eb, por emri i tij mbeti n\u00eb kujtes\u00ebn e brezave i past\u00ebr, si bora e maj\u00ebmaleve t\u00eb larta, ku edhe alpinist\u00ebt nuk shkelin. Kurse n\u00eb\u00a0 rrethin e njer\u00ebzve t\u00eb gjakut t\u00eb tij , edhe mbi nj\u00eb shekull pas vdekjes (1881), n\u00eb fshatin Ninat, n\u00eb veri t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb shqiptare, n\u00eb jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb shtet\u00ebrore,\u00a0 mbetej gjithnj\u00eb i gjall\u00eb, si\u00e7 e kishin njohur bashk\u00ebkoh\u00ebsit: i urt\u00eb, i ditur, rrez\u00ebllit\u00ebs n\u00eb \u00e7do pik\u00ebpamje. Kur zihej n\u00eb goj\u00eb ai, te f\u00ebmij\u00ebt ndizej nj\u00eb drit\u00eb adhurimi, sa \u00ebndrra e tyre m\u00eb e madhe ishte, si e si t\u00eb rriteshin sa m\u00eb shpejt dhe ta ndiqnin rrug\u00ebn e tij, mund\u00ebsisht t\u00eb shkelnin gur\u00ebt, ku kishte ecur k\u00ebmba e tij.<\/p>\n<p>Nj\u00ebri prej f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb till\u00eb, tani grua e pjekur, q\u00eb \u00e7au shum\u00eb pengesa p\u00ebr ta \u201ctakuar\u201d t\u00eb adhuruarin e madh t\u00eb fisit, yllin e dituris\u00eb s\u00eb popullat\u00ebs \u00e7ame, Hoxha Tahsinin, \u00ebsht\u00eb zonja <em>Manushaqe Halili<\/em>. P\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rr\u00ebfenja t\u00eb gjata ndodhit\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb saj, gjat\u00eb udh\u00ebtimeve vetjake p\u00ebr n\u00eb Stamboll, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb varrit, sht\u00ebpis\u00eb ku jetoi dhe t\u00eb veprave q\u00eb shkroi e botoi, shqiptari i adhuruar Hoxha Tahsini. Kurse vler\u00ebsimin e gjith\u00eb\u00e7kaje, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me t\u00eb e v\u00ebrteton edhe fakti se, si\u00e7 thot\u00eb e shkruan vet\u00eb diku n\u00eb librat e botuara, nj\u00eb cope let\u00ebr e grisur\u00a0 nga origjinali i njer\u00ebs prej veprave t\u00eb Tahsinit gjat\u00eb fotokopjimit, diku n\u00eb bibliotekat e Stambollit, ajo e mori, e mb\u00ebshtolli dhe e ruan si gj\u00eb t\u00eb shtr\u00ebnjt\u00eb n\u00eb \u00e7ant\u00ebn e vet. \u00cbsht\u00eb cop\u00ebz letre, besnike e dituris\u00eb s\u00eb Hoxha Tahsinit, q\u00eb e ruajti sa i takon m\u00ebn\u00e7urin\u00eb e tij, p\u00ebr mbi nj\u00eb shekull\u2026 Me k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkushtim, pa kursyer asgj\u00eb nga vetja, lodhje, shpenzime, takime e njohje me specialist\u00eb e gjuh\u00ebtar\u00eb t\u00eb fushave t\u00eb ndryshme, si dhe zgjedhjen e botuesit (SHB \u201cOnufri\u201d), ajo ka arritur t\u2019ua paraqes\u00eb lexuesve vepr\u00ebn (vandak) triv\u00ebllim\u00ebshe, nj\u00eb thesar diturie dhe model realizimi teknik tipografik \u00a0e lib\u00ebrlidhjeje, q\u00eb nderon \u00e7do lexues, kur e merr n\u00eb dor\u00eb dhe, m\u00eb tej, e lumturon, kur i lexon.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/hoxha-tahsini.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-4175\" title=\"hoxha tahsini\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/hoxha-tahsini.png\" alt=\"\" width=\"196\" height=\"257\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Hoxha Hasan Tahsini (1811-1881)<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>2.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Po cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbajtja e tre librave- vepra e botuar?<\/p>\n<p><em>Libri i par\u00eb,<\/em> pas vler\u00ebsimeve p\u00ebr shkenc\u00ebtarin Hoxha Tahsin nga autor\u00eb bashk\u00ebkohor\u00eb, si Sami Frash\u00ebri ose botues t\u00eb tij, parath\u00ebnies\u00a0 s\u00eb thekshme t\u00eb studjuesit Moikom Zeqo dhe \u00a0\u00a0mendimeve hyr\u00ebse t\u00eb zonj\u00ebs Manushaqe Halili, me titullin \u201cHoxha Tahsini: Frym\u00ebzimi, krenaria dhe p\u00ebrkushtimi im\u201d, vijon me veprat: \u201cHistoria e q\u00ebnies ose e krijimit\u201d;\u00a0 \u201cSekretet e ujit dhe ajrit\u201d dhe mbyllet me \u201cPsikologjia\u201d, gjith\u00ebsej 212 faqe.<\/p>\n<p><em>Libri i dyt\u00eb,<\/em> me 349 faqe, plot\u00ebsohet me l\u00ebnd\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthyera nga dy numra t\u00eb revist\u00ebs \u201cMexhmua-I Ulum\u201d (Revista shkencore), ku paraqet interes \u201cRregullorja p\u00ebr botimet e zakonshme\u201d dhe, sidomos, af\u00ebr 22 bisedat p\u00ebr probleme me shum\u00eb interes p\u00ebr koh\u00ebn e tij, por edhe p\u00ebr ne sot, jo vet\u00ebm thjesht p\u00ebr njohje.<\/p>\n<p>Gjithashtu, me interes \u00ebsht\u00eb edhe tema \u201cP\u00ebrparimi i arsimit, historia, klasifikimi dhe frytet e shkencave\u201d.<\/p>\n<p>Edhe <em>n\u00eb librin e tret\u00eb,<\/em> me 275 faqqe, vazhdon l\u00ebnda e revist\u00ebs shkencore, deri te nr.7 i saj dhe vijon me \u201cHistoria e shkurt\u00ebr e astronomis\u201d.Aty i lihet vend m\u00eb vete metodologjis\u00eb s\u00eb Keplerit dhe tem\u00ebs \u201cGravitacioni dhe pesha e p\u00ebrgjithshme\u201d.<\/p>\n<p>Me aq sa kemi mundur t\u00eb kuptojm\u00eb, nga leximi i k\u00ebtyre veprave, mendojm\u00eb se karakterizohen nga sakt\u00ebsia shkencore, gjuha e qart\u00eb ose lakonike. Kur autorit i duhet t\u00eb paraqes\u00eb teori t\u00eb v\u00ebshtira ose kund\u00ebrvenie te argumentuara, u l\u00eb \u00a0vend mendimeve p\u00ebrparimtare, nga shkenc\u00ebtar\u00eb dhe zyrtar\u00eb t\u00eb vendeve t\u00eb p\u00ebrparuara, por edhe\u00a0 konservator\u00ebve.<\/p>\n<p>P\u00ebr vlerat e padiskutueshme intelektuale dhe shkencore t\u00eb Hoxha Tahsinit kan\u00eb shkruar mjaft personalitete t\u00eb koh\u00ebs, bashkatdhetar\u00eb ose me origjin\u00eb nga Shqip\u00ebria, si dhe t\u00eb tjer\u00eb, jasht\u00eb Turqis\u00eb. K\u00ebshtu, Sami Frash\u00ebri (i dituri-\u201c Shemshedin Samiu\u201d!) ka shkruar<em>:\u201dHoxha Tahsini ishte nga ata njer\u00ebz t\u00eb m\u00ebdhenj, q\u00eb rrall\u00eb nxjerrin shekujt dhe epokat\u201d.<\/em> Poeti\u00a0 i shquar turk, Abdul Hak Hamidi, ish-nx\u00ebn\u00ebs i tij, ka shkruar p\u00ebr Hoxha Tahsinin: <em>\u201cIshte v\u00ebzhgues dhe shkenc\u00ebtar shum\u00eb i ditur, ishte thesar i njohurive shkencore, ndoshta, nj\u00eb bot\u00eb e t\u00ebr\u00eb dijesh; ishte filozof, letrar,\u00a0 vjersh\u00ebtar, i zoti \u00a0t\u2019i p\u00ebrgjigjej \u00e7do pyetjeje\u2026\u201d.<\/em>\u00a0 Kurse Riza Teufiku, filozof turk me origjin\u00eb shqiptare, ka th\u00ebn\u00eb se <em>\u201cI ndjeri ishte m\u00ebsuesi i shum\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb<\/em> <em>m\u00ebdhenj\u201d.<\/em> P\u00ebr k\u00ebto arsye <em>\u201cEmri dhe fama e njeriut t\u00eb madh e t\u00eb virtytsh\u00ebm<\/em>,- shkruan, nd\u00ebr t\u00eb tjera, ish-nx\u00ebn\u00ebsi dhe botuesi i veprave t\u00eb tij, <em>Nadiri Fevzi<\/em>,\u00a0<em>-nuk u p\u00ebrhap vet\u00ebm n\u00eb Stambollin romantik, por edhe n\u00eb Europ\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Pasi\u00a0 \u00ebsht\u00eb njohur m\u00eb n\u00eb thell\u00ebsi me veprat teorike t\u00eb shkenc\u00ebtarit em\u00ebrmadh, studjuesii dhe enciklopediku i sot\u00ebm shqiptar, Moikom Zeqo, e ka titulluar parath\u00ebnien e krejt botimit, <em>\u201dHoxha Tahsini, profili shqiptar i ndritur i shekujve\u201d.<\/em>\u00a0 Tani, kur mund ta marr\u00eb vet\u00eb n\u00eb dor\u00eb \u00e7do lexues\u00a0 k\u00ebt\u00eb thesar t\u00eb dijes, le ta gjykoj\u00eb vet\u00eb sa t\u00eb drejt\u00eb kan\u00eb pasur ata burra bashk\u00ebkoh\u00ebs\u00a0 t\u00eb korifeut me mantel fetari dhe, sidomos, sa i sh\u00ebrbejn\u00eb edhe sot vendlindjes dijet e tij t\u00eb thella, t\u00eb gjera, nga shum\u00eb fusha, p\u00ebrfshir\u00eb edhe let\u00ebrsin\u00eb. Jam i isigurt\u00eb se lexuesit e sot\u00ebm do t\u2019iu mbeten mir\u00ebnjoh\u00ebs nj\u00eb numri t\u00eb madh ndihmetar\u00ebsh, n\u00eb\u00a0 t\u00eb gjith\u00eb proceset e p\u00ebrpunimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs, nga p\u00ebrkthimet e deri n\u00eb botim. Pra, meritojn\u00eb fal\u00ebnderime t\u00eb gjith\u00eb. Personalisht, jam enthusiast p\u00ebr k\u00ebt\u00eb botim, pasi plot\u00ebsohet nj\u00eb boshll\u00ebk i madh n\u00eb \u201cpanteonin\u201d e njer\u00ebzve tan\u00eb t\u00eb dijes,\u00a0 rragullohet nj\u00eb padrejt\u00ebsi e zgjatur n\u00eb koh\u00eb, ndaj atij personaliteti. Por \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb model \u00a0i shfaqjes s\u00eb atdhetaris\u00eb nga nj\u00eb zonj\u00eb, i denj\u00eb p\u00ebr t\u2019u ndjekur p\u00ebr sh\u00ebrimin e mjaft plag\u00ebve t\u00eb sotme ose t\u00eb bartura nga e kaluara. Un\u00eb, do ta shprehja entusiazmin qytetar: Mir\u00ebse erdhe n\u00eb gjirin ton\u00eb,\u00a0 Hoxha Hasan Tahsini i pavdeksh\u00ebm, p\u00ebrmes drit\u00ebs s\u00eb dituris\u00eb s\u00eb madhe, q\u00eb nuk shvleft\u00ebsohet dot nga koha, n\u00eb rrjedh\u00ebn e saj t\u00eb pafundme!<\/p>\n<p><strong><em>Tiran\u00eb, mars \u00a02014\u00a0<\/em><\/strong><strong><em><\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Botimi trev\u00ebllim\u00ebsh, i veprave t\u00eb p\u00ebrkthyera t\u00eb Hoxh\u00eb Hasan Tahsinit, n\u00eb duar t\u00eb lexuesve tan\u00eb) \u00a0 Nga: Prof. Dr. Hektor Veshi shkrimtar e studiues-Tiran\u00eb \u00a0 1. P\u00ebr shum\u00eb shqiptar\u00eb emri i dijetarit ton\u00eb, Hoxha Hasan Tahsini (1811-1881)\u00a0 vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb d\u00ebgjuar. Shum\u00ebkush\u00a0 di edhe se ai ka q\u00ebn\u00eb prorektori i par\u00eb i Universitetit t\u00eb Stambollit, kryeqytet&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-4173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-histori-gjeografi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4176,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4173\/revisions\/4176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}