{"id":3855,"date":"2014-01-08T15:53:57","date_gmt":"2014-01-08T15:53:57","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=3855"},"modified":"2014-01-08T15:55:29","modified_gmt":"2014-01-08T15:55:29","slug":"zbardhen-3-dokumente-sekrete-te-shtepise-se-bardhe-per-luften-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=3855","title":{"rendered":"Zbardhen 3 dokumente sekrete t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb p\u00ebr luft\u00ebn n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/klinton.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-3856\" title=\"klinton\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/klinton.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"159\" \/><\/a><strong>Nga Aida Taullaj<\/strong><\/p>\n<p>Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb n\u00eb Washington ka deklasifikuar tri dokumente sekrete q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me Kosov\u00ebn. Dokumenti i par\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj me memon e K\u00ebshilltarit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb siguris\u00eb drejtuar n\u00eb shtator t\u00eb vitit 1998 , at\u00ebher\u00eb, Presidentit amerikan Bill Clinton lidhur me ultimatumin e NATO-s\u00eb.<\/p>\n<p><!--more--><br \/>\nDokumenti i dyt\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj me shkres\u00ebn nga takimi ku jan\u00eb diskutuar opsionet ushtarake t\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb NATO-s\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb (mars 1999). Nd\u00ebrsa dokumenti i tret\u00eb shpalon detajet nga biseda telefonike e Clintonit me Hashim Tha\u00e7in n\u00eb koh\u00ebn kur ai ishte lider politik i U\u00c7K-s\u00eb.<\/p>\n<p>Dokumenti i fundit \u00ebsht\u00eb i dat\u00ebs 20 qershor t\u00eb vitit 1999 , pra pak pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb marr\u00ebveshjes ushtarake mes NATO-s\u00eb e Serbis\u00eb p\u00ebr t\u00ebrheqjen e forcave nga Kosova.<br \/>\nMe t\u00eb ofruar dimri e me rezistenc\u00ebn e m\u00ebtejshme t\u00eb (Sllobodan v.j) Miloshevi\u00e7it, \u00ebsht\u00eb arritur pajtimi se ka ardhur koha kur duhet mb\u00ebshtetur k\u00ebrkesat nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr zgjidhjen politike dhe p\u00ebr ti dh\u00ebn\u00eb fund dhun\u00ebs kund\u00ebr popullat\u00ebs civile n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebrc\u00ebnimit me nd\u00ebrhyrjen ushtarake t\u00eb NATO-s\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo n\u00ebnkupton se duhet b\u00ebr\u00eb trysni n\u00eb NATO q\u00eb ta jap\u00eb nj\u00eb ultimatum ku k\u00ebrkon nga Millosheviqi t\u00eb nd\u00ebrmarr hapa konkret p\u00ebr t\u00eb zgjidhur kriz\u00ebn humanitare dhe politike, ose do t\u00eb ballafaqohet me p\u00ebrgjigjen ushtarake\u201d, i kishte shkruar K\u00ebshilltari Samuel Berger, Presidentit Clinton n\u00eb shtatorin e vitit 1998.<br \/>\nBerger ka shtuar se n\u00eb rast t\u00eb kund\u00ebrshtimit t\u00eb Millosheviqit SHBA-t\u00eb \u201cduhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gatshme p\u00ebr nj\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb gj\u00ebr\u00eb ajrore me q\u00ebllim t\u00eb pengimit t\u00eb Millosheviqit t\u00eb realizoj\u00eb operacione ushtarake n\u00eb Kosov\u00eb\u201d. \u201cUltimatumi duhet t\u00eb shoq\u00ebrohet me v\u00ebtejtjen strikte drejtuar shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb ata t\u00eb mos provokojn\u00eb p\u00ebrgjigje ushtarake t\u00eb Serbis\u00eb\u201d, ka shkruar mes tjerash Berger, i cili poashtu ka shpjeguar se \u2018ekziston koncenzus q\u00eb qasja t\u00eb jet\u00eb ekskluzivisht e ndihm\u00ebs humanitare\u2019.<br \/>\nBerger po ashtu i ka t\u00ebrhequr v\u00ebrejtjen Clintonit se \u201cvazhdimi i operacioneve brutale nga forcat serbe t\u00eb kombinuara me nd\u00ebrprejet e sulmeve t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb pengojn\u00eb ndihm\u00ebn humanitare, kurse rreziku p\u00ebr masakra do mbetet edhe m\u00eb tej i lart\u00eb\u201d. N\u00eb shkres\u00ebn e deklasifikuar sot, Berger p\u00ebrmend rezolut\u00ebn e OKB-s\u00eb dhe vendimin e NATO-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb filluar t\u00eb gjeneroj\u00eb forcat, jan\u00eb q\u00ebshtje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr p\u00ebrgatitjen politike e ushtarake p\u00ebr t\u00eb shpallur ultimatumin. \u201cNj\u00ebher\u00ebsh kjo do t\u00eb ishte nj\u00eb mesazh serioz q\u00eb do ia p\u00ebrcjellnim Millosheviqit\u201d, thuhet mes tjerash aty.<br \/>\nNj\u00eb pjes\u00eb e dokumentit ka t\u00eb b\u00ebj me OKB-n\u00eb dhe Rezolut\u00ebn e at\u00ebhershme t\u00eb saj . \u201cRezoluta ndihmon n\u00eb p\u00ebrgatitjen e bazave politike p\u00ebr p\u00ebrdorimin e forc\u00ebs nga shum\u00eb aleat\u00eb ton\u00eb, por e njejta nuk \u00eb b\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksplicite autorizimin p\u00ebr p\u00ebrdorimin e saj\u201d, kishte shkruar Berger, sipas t\u00eb cilit p\u00ebr shkak t\u00eb rezistenc\u00ebs nga Rusia p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb forcave \u201cShBA-t\u00eb duhet t\u00eb konsultohen nga af\u00ebr me Rusin\u00eb, direct me t\u00eb dhe p\u00ebrmes NATO-s\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb limitohen d\u00ebmet n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes tyre\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebshilltari i presidentit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb SHBA-ve kishte ngritur poashtu edhe shqet\u00ebsimin e Kongresit amerikan p\u00ebrkitazi me nd\u00ebrhyrjen ushtarake dhe frik\u00ebn se dicka t\u00eb till\u00eb Kongresi mund ta shoh si \u2018nd\u00ebrhyrje q\u00eb rezikon forcat amerikane\u2019 dhe q\u00eb mund t\u00eb shpie n\u00eb \u2018zotimet afatgjate ushtarake p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur autonomin\u00eb e Kosov\u00ebs\u2019.<\/p>\n<p>Rreziku tjet\u00ebr q\u00eb p\u00ebrmendet n\u00eb k\u00ebshillat e Bergerit drejtuar Clintonit 6 muaj para fillimit t\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb NATO-s\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb ai se p\u00ebrdorimi i forc\u00ebs apo madje vet\u00ebm i k\u00ebrc\u00ebnimit \u2018mund t\u00eb shkaktoj\u00eb q\u00eb Beogradi t\u00eb nd\u00ebrpres p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb ndihmuar si dhe t\u00eb nd\u00ebrpres procesin e negociatave, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb thelloj\u00eb kriz\u00ebn edhe m\u00eb shum\u00eb\u2019.<br \/>\nN\u00eb fund t\u00eb shkres\u00ebs Berger i rekomandon Presidentit q\u00eb t\u00eb pajtohet p\u00ebr tu p\u00ebrgatitur p\u00ebr ultimatumin e NATO-s\u00eb , t\u00eb mb\u00ebshtetur m\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimin p\u00ebr p\u00ebrdorimin e fuqis\u00eb ajrore dhe strategjive p\u00ebrcjell\u00ebse diplomatike.<br \/>\nSht\u00ebpia e Bardh\u00eb ka deklasifikuar edhe sh\u00ebnimet nga takimi ku \u00ebsht\u00eb biseduar p\u00ebr procesin e planifikimit t\u00eb nd\u00ebrhyrjes ajrore t\u00eb NATO-s\u00eb kund\u00ebr caqeve ushtarake serbe n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Faza e par\u00eb e planit, sipas k\u00ebtij dokumenti, parashikonte koncentrimin para s\u00eb gjithash n\u00eb sistemin e integruar t\u00eb mbrojtjes ajrore t \u00ebish Jugosllavis\u00eb n\u00eb Serbi dhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi. \u201cMe k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb SHBA-ve, NATO ka zhvilluar skenarin me dy opcione\u2026Opsioni A \u00ebsht\u00eb t\u00eb synohen ushtria dhe nj\u00ebsitet policore t\u00eb involvuara n\u00eb rip\u00ebrtritjen e dhun\u00ebs kund\u00ebr shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb , dhe opsioni B q\u00eb synon tu p\u00ebrgjigjet sulmeve t\u00eb Serbis\u00eb ndaj forcave t\u00eb NATO-s\u00eb n\u00eb Maqedoni, Bosnj\u00eb dhe n\u00eb shtetet e tjera fqinje\u201d<\/p>\n<p>Dokumenti poashtu p\u00ebrmban\u00eb pyetjet dhe q\u00ebshtjet q\u00eb duhet t\u00eb diskutohen, n\u00eb mesin e cilave edhe \u2018 a duhet domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb sulmohen sistemet e mbrojtjes n\u00eb Malin e ZI\u2019 dhe jepet sqarimi se ish Presidenti i k\u00ebtij shteti, Djukanovic, \u00ebsht\u00eb lajm\u00ebruar se kjo mund t\u00eb ndodh\u00eb. \u201cFaza nj\u00eb dhe dy opsionet mund t\u00eb zbatohen brenda 24 or\u00ebve , s\u00eb k\u00ebndejmi k\u00ebrkojm\u00eb p\u00eblqimin tuaj p\u00ebr t\u00eb involvuar forcat ameikane n\u00eb to para fillimit t\u00eb nd\u00ebrhyrjes\u201d, thuhet mes tjerash n\u00eb k\u00ebt\u00eb dokument, q\u00eb ishte sekret deri tani.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dokumenti p\u00ebrfundon me shtrimin e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb pyetjesh q\u00eb duhej diskutuar at\u00ebbot\u00eb para marrjes p\u00ebrfundimtare t\u00eb vendimit.<\/p>\n<p>Dokumenti i tret\u00eb i deklasifikuar po ashtu ka t\u00eb b\u00ebj koh\u00ebn kur Bill Clinton ishte president. Ai shpalon detajet e bised\u00ebs telefonike q\u00eb Clinton kishte realizuar me liderin politik t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb, Hashim Tha\u00e7i, pas t\u00ebrheqjes s\u00eb forcave serbe nga Kosova, pra pas nd\u00ebrhyrjes 79 ditore nga ajri t\u00eb NATO-s\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj bisede Clinton ka falenderuar Tha\u00e7in p\u00ebr \u201cdemilitarizimin dhe transformimin e U\u00c7K-s\u00eb\u201d dhe i ishte falenderuar \u2018q\u00eb kjo ndodhi mu n\u00eb dit\u00ebn kur u p\u00ebrmbvyll procesi i t\u00ebrheqjes s\u00eb forcave serbe nga Kosova\u2019.<\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb lideri politik i U\u00c7K-s\u00eb, aktualisht Kryeminist\u00ebr i Kosov\u00ebs, Hashim Tha\u00e7i i p\u00ebrgjigjet Presidentit amerikan poashtu me nj\u00eb falenderim dhe i thot\u00eb s \u2018demilitarizimi \u00ebsht\u00eb edhe sukses i tij\u2019. \u201cKy ka qen\u00eb nj\u00eb kompromis nga ana jon\u00eb q\u00eb e b\u00ebm\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb angazhimit p\u00ebr paqen e stabilitetin n\u00eb Kosov\u00eb e rajon\u201d, i kishte th\u00ebn\u00eb mes tjerash Tha\u00e7i.<\/p>\n<p>M\u00eb pas Clinton premton se do t\u00eb angazhohet p\u00ebr sigurin\u00eb, p\u00ebr forc\u00ebn lokale policore dhe institucionet vet\u00ebqeveris\u00ebse n\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr Kryeministri i Kosov\u00ebs i premton presidentit amerikan se \u2018do t\u00eb respektohen t\u00eb drejtat e njeriut dhe t\u00eb drejtat e minoriteteve n\u00eb Kosov\u00eb\u2018.<\/p>\n<p>\u201cNe do t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar lirin\u00eb, paqen dhe demokracin\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha grupet etnike n\u00eb Kosov\u00eb. E do t\u00eb punojm\u00eb poashtu p\u00ebr krijimin e nj\u00eb ekonomie (tregu v.j.) t\u00eb hapur e t\u00eb lir\u00eb\u201d, i ishte p\u00ebrgjigjur Tha\u00e7i.<\/p>\n<p>Clinton ka p\u00ebrg\u00ebzuar Tha\u00e7in p\u00ebr lidershipin dhe p\u00ebr zotimin q\u00eb i b\u00ebri p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut dhe ato t\u00eb minoriteteve, kurse Tha\u00e7i i ka p\u00ebrkujtuar atij \u2018se na presin beteja t\u00eb reja, si kthimi i refugjat\u00ebve, rind\u00ebrtimi, krijimi i shoq\u00ebris\u00eb civile dhe mbajtja e zgjedhjeve t\u00eb lira e pluraliste.<\/p>\n<p>Letra e fundit e deklasifikuar ishte e dat\u00ebs 20 qershor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Aida Taullaj Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb n\u00eb Washington ka deklasifikuar tri dokumente sekrete q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me Kosov\u00ebn. Dokumenti i par\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj me memon e K\u00ebshilltarit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb siguris\u00eb drejtuar n\u00eb shtator t\u00eb vitit 1998 , at\u00ebher\u00eb, Presidentit amerikan Bill Clinton lidhur me ultimatumin e NATO-s\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-3855","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3855"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3859,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3855\/revisions\/3859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}