{"id":3852,"date":"2014-01-06T16:46:13","date_gmt":"2014-01-06T16:46:13","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=3852"},"modified":"2014-01-06T16:46:13","modified_gmt":"2014-01-06T16:46:13","slug":"anglishtja-gjuhe-e-pare-e-shek-xxi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=3852","title":{"rendered":"ANGLISHTJA \u2013 GJUH\u00cb E PAR\u00cb E SHEK. XXI"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/ramiz-lushaj1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-3853\" title=\"ramiz lushaj1\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/ramiz-lushaj1.png\" alt=\"\" width=\"188\" height=\"254\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ramiz LUSHAJ<\/p>\n<p>1.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet \u201960 t\u00eb shek. XX Kryeministri i Indis\u00eb, Jawaharlal Nehru, duke par\u00eb interesat perspektive t\u00eb vendit t\u00eb tij, nd\u00ebrmori vendimin e drejt\u00eb politik p\u00ebr t\u00eb fut e mbajt\u00eb Anglishten si gjuh\u00eb e huaj e detyruar n\u00eb institucionet shtet\u00ebrore dhe n\u00eb ato arsimore e shkencore. <!--more-->Ai e nd\u00ebrmori k\u00ebt\u00eb hap madhor n\u00eb nj\u00eb vend ku flitet kryesisht Gjuha Hindu (mbi 41 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb) dhe 14 gjuh\u00eb t\u00eb tjera zyrtare, n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb kishte dy dekada t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb Komb\u00ebtare nga Mbret\u00ebria e Bashkuar e Britanis\u00eb s\u00eb Madhe (15 gusht 1947).<\/p>\n<p>N\u00eb sip\u00ebrmarrjen e tij, Kryeministri largpam\u00ebs Nehru, i kishte t\u00eb gjith\u00eb kund\u00ebr: edhe k\u00ebshilltar\u00eb t\u00eb tij, edhe ministra t\u00eb tij, edhe ambienti, edhe gazetar\u00ebt. N\u00eb disa shtete pati edhe protesta masive, pro e kund\u00ebr gjuh\u00ebs, me t\u00eb vrar\u00eb, t\u00eb plagosur e t\u00eb burgosur. Edhe drejt\u00ebsia indiane iu hodh n\u00eb akuza e pro\u00e7ese gjyq\u00ebsore.<\/p>\n<p>Sot, Anglishtja, e ka ngritur n\u00eb nivele t\u00eb larta Indin\u00eb, aqsa ka sh\u00ebnuar arritje madhore n\u00eb zhvillimin e shkenc\u00ebs e teknik\u00ebs, n\u00eb konkurimin me Gjuh\u00ebn Kineze, n\u00eb nj\u00eb lidhje n\u00eb mes shteteve e kombeve t\u00eb saj, etj. Investimet e huaja n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend edhe anglishtfol\u00ebs kan\u00eb sh\u00ebnuar kulminacione. India do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb shpejt nj\u00eb nga superfuqit\u00eb e bot\u00ebs, jo vet\u00ebm nga numri i popullsis\u00eb, (aktualisht rreth 1.2 miliard\u00eb banor\u00eb), por edhe nga potencialet e saj t\u00eb larta e t\u00eb shumanshme, n\u00eb synimet e saj p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb antare e p\u00ebrhershme e K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit, etj. K\u00ebt\u00eb shembull e ka ndjekur dhe po e ndjek edhe Pakistani fqinj\u00eb e rival.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb me fryte t\u00eb shpejta po ec\u00ebn edhe Shqip\u00ebria, n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Europ\u00ebs, populli m\u00eb amerikandash\u00ebs.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 0.8em;\">2.<\/strong><\/p>\n<p>Gjuha Angleze \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, gjuh\u00eb globale, gjuh\u00eb e par\u00eb e shek. XXI, q\u00eb lidh kombe, raca e fe t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>N\u00eb dy shekujt e fundit\u00a0\u00a0zhvillimet kryesore shkencore u arrit\u00ebn n\u00eb vendet anglishtfol\u00ebse, prandaj Anglishtja cil\u00ebsohet edhe si \u201cGjuh\u00eb amtare e shkenc\u00ebs\u201d. Mbi 60 p\u00ebr qind e diturive t\u00eb bot\u00ebs gjenden n\u00eb anglisht.<\/p>\n<p>Sot n\u00eb gjuh\u00ebn angleze kryhen mbi 80 p\u00ebr qind e biznesit t\u00eb komunikimit\u00a0dhe mbi 70 p\u00ebr qind e komunikimeve n\u00eb diplomaci e marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkombtare.<\/p>\n<p>Anglishtja \u00ebsht\u00eb gjuha e sotme e internetit.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 0.8em;\">3.<\/span><\/p>\n<p>Gjuha Angleze \u00ebsht\u00eb gjuha e huaj kryesore e zhvillimeve e integrimeve euro-atlantike t\u00eb<\/p>\n<p>Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb t\u00eb gjitha trevat etnike shqiptare n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>Si n\u00eb BE dhe n\u00eb NATO gjuha kryesore e folur dhe e shkruar n\u00eb shtetet antare t\u00eb k\u00ebtyre dy organizmave nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb anglishtja, pavar\u00ebsisht se BE ka 23 gjuh\u00eb zyrtare kryesore dhe n\u00eb NATO jan\u00eb vet\u00ebm dy gjuh\u00eb: anglisht e frengjisht.<\/p>\n<p>Amerika anglishtfol\u00ebse, aleati strategjik e gjeo-politik m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i Shqiptar\u00ebve, sipas programeve politike t\u00eb dy dekadave t\u00eb fundit t\u00eb s\u00eb djatht\u00ebs e t\u00eb majt\u00ebs, \u00ebsht\u00eb e mbetet lidere e NATO-s.<\/p>\n<p>Amerika ka buxhet p\u00ebr ushtrin\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do shtet tjet\u00ebr i planetit dhe ma t\u00eb madhin nd\u00ebr t\u00eb gjitha shtetet antare n\u00eb NATO. Tri shtete anglishfo\u00ebse si Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, Mbret\u00ebria e Bashkuar e Britanis\u00eb s\u00eb Madhe e Irland\u00ebs s\u00eb Veriut dhe Kanadaja kan\u00eb buxhetin p\u00ebr ushtrin\u00eb ma t\u00eb madh se mbi 20 shtete t\u00eb tjera antare t\u00eb NATO-s.<\/p>\n<p>N\u00eb Bashkimin Europian 51 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb s\u00eb saj e flasin Gjuh\u00ebn Angleze, si n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, n\u00eb Irland\u00eb 95 p\u00ebr qind, Suedi 89 p\u00ebr qind, Malt\u00eb 88 p\u00ebr qind, Holland\u00eb 87 p\u00ebr qind, Danimark\u00eb 86 p\u00ebr qind, Qipro 76 p\u00ebr qind, Finland\u00eb 63 p\u00ebr qind, Luksemburg 60 p\u00ebr qind, Belgjik\u00eb 59 p\u00ebr qind, Austri 58 p\u00ebr qind, etj.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 0.8em;\">4.<\/span><\/p>\n<p>Gjuha Angleze \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga gjasht\u00eb gjuh\u00ebt zyrtare t\u00eb OKB-s\u00eb, biles ma e p\u00ebrdorura n\u00eb komunikime zyrtare t\u00eb saj, ku\u00a0\u00a0Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga 192 vendet antare t\u00eb saj, qyshse nga viti 1955.<\/p>\n<p>Kjo ngjet p\u00ebr tri arsye: E para, se Anglishten e kan\u00eb gjuh\u00eb zyrtare t\u00eb par\u00eb apo nj\u00eb nga gjuh\u00ebt zyrtare t\u00eb tyre 53 shtete t\u00eb bot\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjitha kontinentet, \u00e7ka p\u00ebrllogaritet n\u00eb 36 p\u00ebr qind t\u00eb vendeve antare t\u00eb OKB-s\u00eb.\u00a0\u00a0E dyta: p\u00ebr vet rolin, fuqin\u00eb e ndikimin e Amerik\u00ebs mbi globin tok\u00ebsor, n\u00eb dete, aj\u00ebr e planete t\u00eb universit dhe n\u00eb strukturat e OKB-s\u00eb.\u00a0\u00a0E treta: kontributi financiar i SHBA n\u00eb OKB \u00ebsht\u00eb sa i 180 shteteve antare t\u00eb saj t\u00eb marra s\u00eb bashku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb vendet e G-7 Anglishtja \u00ebsht\u00eb par\u00ebsore: n\u00eb SHBA \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb kombtare, n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar gjuh\u00eb zyrtare, n\u00eb Kanada \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga dy gjuh\u00ebt zyrtare, nd\u00ebrsa n\u00eb Franc\u00eb, Gjermani e Itali anglishtja \u00ebsht\u00eb gjuha e par\u00eb e huaj. Edhe n\u00eb forumet e rajonit po flitet Anglisht.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Anglishtja nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga gjuh\u00ebt\u00a0\u00a0zyrtare kryesore vet\u00ebm OKB, NATO, BE,\u00a0\u00a0K\u00ebshillin e Europ\u00ebs, OECD. Edhe n\u00eb dy organizmat financiare m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb bot\u00ebs: Banka Bot\u00ebrore dhe Fondi Monetar Nd\u00ebrkombtar \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb kryesore, nd\u00ebrsa n\u00eb konferenca, etj. interpretohet edhe n\u00eb frengjisht, spanjisht, rusisht, kineze e arabe.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 0.8em;\">Disa organizma nd\u00ebrkombtare e kan\u00eb anglishten gjuh\u00eb zyrtare t\u00eb vetme si Komonuelthi, OPEC, APEC, ASEAN, CARICOM, SAARC, etj., nd\u00ebrsa n\u00eb disa t\u00eb tjera mbetet nd\u00ebr gjuh\u00ebt kryesore si n\u00eb BE, OSBE, Konferencen e Vendeve Islamike, Unionin Afrikan, Organizat\u00ebn e Shteteve Amerikane, n\u00eb Agjensit\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb OKB, n\u00eb organizma t\u00eb Afrik\u00ebs si COMESA, EAC, CEMAC, ECOWAS, etj.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs mbi 80 p\u00ebr qind e flasin anglishten, mbi 10 p\u00ebr qind spanjisht dhe pastaj vijn\u00eb gjuh\u00ebt e tjera: franceze, gjermane, kineze, italiane, portugeze, etj.\u00a0\u00a0N\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar anglishtja \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb zyrtare, por 23 p\u00ebr qind flasin frengjisht, 9 p\u00ebr qind gjermanisht dhe mbi 10\u00a0\u00a0p\u00ebr qind italisht, rusisht, arabisht, etj. N\u00eb Kanada jan\u00eb dy gjuh\u00eb zyrtare \u2013 anglisht e frengjisht, ku anglishten e flasin 73 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb, frengjishten 23.6 p\u00ebr qind, etj.\u00a0\u00a0N\u00eb Franc\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 gjuh\u00ebs zyrtare frengjisht, 36 p\u00ebr qind flasin anglisht, 13 p\u00ebr qind spanjisht, 8 p\u00ebr qind gjermanisht, 5 p\u00ebr qind italisht, etj. N\u00eb Gjermani, p\u00ebrve\u00e7 gjuh\u00ebs zyrtare gjermane, flitet 56 p\u00ebr qind n\u00eb anglisht, 15 p\u00ebr qind n\u00eb frengjisht, 7 p\u00ebrqind rusisht, 4 p\u00ebr qind spanjisht, 3 p\u00ebr qind italisht, etj. N\u00eb Itali, p\u00ebrve\u00e7 gjuh\u00ebs italiane zyrtare,\u00a0\u00a0flasin 29 p\u00ebr qind anglisht, 14 p\u00ebr qind frengjisht, 5 p\u00ebr qind gjermanisht, 4 p\u00ebr qind spanjisht, etj.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 0.8em;\">5.<\/span><\/p>\n<p>Anglishtja, n\u00eb kuadrin e nism\u00ebs \u201cShqip\u00ebria Anglofone\u201d, ka arritur t\u00eb jet\u00eb gjuha e par\u00eb e huaj n\u00eb vendin ton\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e zhvillimit ton\u00eb komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Duke i kushtuar kujdesin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe si Gjuh\u00eb e Identitetit Komb\u00ebtar, i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi edhe Anglishtes, si pasuri personale dhe intelektuale p\u00ebr brezat e rinj shqiptar\u00eb dhe n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb ardhm\u00ebris\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Anglishtja \u00ebsht\u00eb gjuha e par\u00eb e huaj e detyruar e shqiptar\u00ebve si anglisht-fol\u00ebs (eglish-speaking) n\u00eb shkollat shqiptare, biles ka nisur edhe nga cikli i ul\u00ebt.\u00a0Numri i nx\u00ebs\u00ebsve e student\u00ebve q\u00eb m\u00ebsojn\u00eb anglisht p\u00ebrb\u00ebn mbi 70 p\u00ebr qind t\u00eb atyre q\u00eb m\u00ebsojn\u00eb gjuh\u00ebt e huaja, si frengjisht, gjermanisht, spanjisht, etj.\u00a0N\u00eb Matur\u00ebn Shtet\u00ebrore ka hyr\u00eb edhe Anglishtja si l\u00ebnd\u00eb me zgjedhje, biles me koefi\u00e7ent\u00eb t\u00eb lart\u00eb.\u00a0\u00a0Gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit ka rritje t\u00eb numrit t\u00eb m\u00ebsuesve t\u00eb anglishtes si dhe do t\u00eb rritet edhe paga e tyre, e drejt\u00ebvler\u00ebsuar si e m\u00ebsuesve t\u00eb matematik\u00ebs dhe informatik\u00ebs.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 0.8em;\">6.<\/span><\/p>\n<p>Anglishtja \u00ebsht\u00eb gjuha me p\u00ebrhapje progresive m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Ballkani i zhvilluar e integruar n\u00eb rrjedhat e lart\u00ebsit\u00eb e koh\u00ebs do t\u00eb ket\u00eb Anglishten gjuh\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb komunikimit n\u00eb nivele rajonale e mes shteteve, n\u00eb mes kombeve, racave e feve t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mbi 750 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb planetin tone, pwrve\u00e7 gjuhws sw tyre zyrtare apo etnike, e flasin Anglishten si gjuh\u00eb t\u00eb huaj.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto vitet e fundit, jan\u00eb rreth dy miliard\u00eb njer\u00ebz n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn q\u00eb po e m\u00ebsojn\u00eb Anglishten si gjuh\u00eb t\u00eb huaj, t\u00eb cil\u00ebt ndihen mjaft t\u00eb p\u00ebrkushtuar ndaj p\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb k\u00ebsaj gjuhe globale.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ramiz LUSHAJ 1. N\u00eb vitet \u201960 t\u00eb shek. XX Kryeministri i Indis\u00eb, Jawaharlal Nehru, duke par\u00eb interesat perspektive t\u00eb vendit t\u00eb tij, nd\u00ebrmori vendimin e drejt\u00eb politik p\u00ebr t\u00eb fut e mbajt\u00eb Anglishten si gjuh\u00eb e huaj e detyruar n\u00eb institucionet shtet\u00ebrore dhe n\u00eb ato arsimore e shkencore.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-3852","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicistike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3854,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions\/3854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}