{"id":2881,"date":"2013-05-22T13:53:56","date_gmt":"2013-05-22T13:53:56","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=2881"},"modified":"2013-05-22T13:54:29","modified_gmt":"2013-05-22T13:54:29","slug":"102-vjetori-i-kuvendit-te-fanit-dhe-qeverise-se-perkohshme-te-kimzes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=2881","title":{"rendered":"102 vjetori i Kuvendit t\u00eb Fanit dhe Qeveris\u00eb s\u00eb P\u00ebrkohshme t\u00eb Kimz\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/1315477382-nikoll_loka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-2882\" title=\"1315477382-nikoll_loka\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/1315477382-nikoll_loka-270x300.jpg\" alt=\"\" width=\"270\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/1315477382-nikoll_loka-270x300.jpg 270w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/1315477382-nikoll_loka.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 270px) 100vw, 270px\" \/><\/a>Mr.Sc. Nikoll\u00eb Loka<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb vargun e gjat\u00eb t\u00eb ngjarjeve historike q\u00eb kan\u00eb ndodhur, nj\u00eb\u00a0 ngjarje e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ka lidhje me procesin historik t\u00eb pavar\u00ebsimit t\u00eb shqiptar\u00ebve ka mbetur n\u00eb hije.<!--more--> B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr\u00a0 \u00a0Kuvendin Nd\u00ebrkrahinor t\u00eb Fanit, t\u00eb dat\u00ebs 26 prill t\u00eb vitit 1911, ku u b\u00eb ngritja e flamurit komb\u00ebtar \u00a0dhe pas pes\u00ebqind vjet rob\u00ebrie u deklarua vullneti i shqiptar\u00ebve p\u00ebr t\u2019u shk\u00ebputur nga Perandoria Osmane. Rezultat i atij Kuvendi \u00ebsht\u00eb krijimi i Qeveris\u00eb s\u00eb P\u00ebrteshme (P\u00ebrkoh\u00ebshme) n\u00eb Kim\u00ebz, dit\u00ebn tjet\u00ebr, me 27 prill t\u00eb vitit 1911.<\/p>\n<p>Kuvendi i Fanit ishte nj\u00eb akt historik n\u00eb vazhd\u00ebn e p\u00ebrpjekjeve t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi komb\u00ebtare, q\u00eb u zhvillua me deviz\u00ebn:\u00a0<em>\u201cShqip\u00ebria e shqiptar\u00ebve\u201d<\/em>, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb cilit ishte thirrja p\u00ebr v\u00ebllaz\u00ebrim t\u00eb shqiptar\u00ebve pa dallim feje dhe krahine. Edhe pse nuk mundi t\u00eb mbijetoj\u00eb si fakt madhor historik, ai i parapriu Kuvendit Komb\u00ebtar t\u00eb Vlor\u00ebs t\u00eb dat\u00ebs 28 n\u00ebntor 1912. Nuk njihet n\u00eb historin\u00eb e shqiptar\u00ebve para atij Kuvendi, p\u00ebr pes\u00ebqind vjet rrjesht, q\u00eb t\u00eb jet\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb mbledhje, madje as edhe nj\u00eb mbledhje e thjesht\u00eb, ku t\u00eb jet\u00eb artikuluar ideja e pavar\u00ebsis\u00eb komb\u00ebtare.\u00a0 Nuk\u00a0 ka nj\u00eb dat\u00eb tjet\u00ebr para 26 prillit t\u00eb vitit 1911, q\u00eb flamuri t\u00eb jet\u00eb ngritur solemnisht, n\u00eb nj\u00eb kuvend krer\u00ebsh, pas nj\u00eb betimi p\u00ebr luft\u00eb deri n\u00eb vdekje, p\u00ebr t\u00eb realizuar\u00a0<em>\u201cShqypnin\u00eb e shqyptar\u00ebve\u201d,<\/em>\u00a0si\u00e7 ndodhi n\u00eb Fan\u00eb t\u00eb Mirdit\u00ebs, prandaj krejt natyrsh\u00ebm Kuvendi i Fanit mund t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb ngjarje e r\u00ebnd\u00ebsishme historike, q\u00eb sh\u00ebnoi nj\u00eb etap\u00eb t\u00eb re n\u00eb vet\u00ebdij\u00ebsimin komb\u00ebtar t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe n\u00eb procesin e \u00e7lirimit t\u00eb tyre nga zgjedha osmane.<\/p>\n<p>Ky Kuvend nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ngjarje rast\u00ebsore e krijuar nga njer\u00ebz rast\u00ebsor\u00eb. Ai u mbajt n\u00eb nj\u00eb krahin\u00eb q\u00eb kishte luftuar edhe dyqind vjet pas pushtimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga osman\u00ebt, madje edhe pas pes\u00ebqind vjet\u00ebsh \u00a0\u00a0nuk ishte shkelur kurr\u00eb nga pushtuesit.<\/p>\n<p>Pjes\u00ebmarr\u00ebsit n\u00eb Kuvendin Nd\u00ebrkrahinor t\u00eb 26 prillit ishin krer\u00ebt dhe bajraktar\u00ebt e Mirdit\u00ebs, Shal\u00ebs, Shoshit, Berish\u00ebs, Tha\u00e7it, Thethit, M\u00ebrturit, Nikajve, Toplan\u00ebs, intelektual\u00eb shkodran\u00eb dhe disa arb\u00ebresh\u00eb me n\u00eb krye Terenc To\u00e7in. N\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb tyre ishin atdhetar\u00ebt e shquar si: Isa Boletini i Mitrovic\u00ebs, Sulejman Ag\u00eb Batusha i Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Gjakov\u00ebs, Osman Ag\u00eb Berisha i Berish\u00ebs, Beqir Halili i Krasniqes, Halit Brahimi i Gashit, Ded\u00eb Gjo Luli i Hotit, Zenel Shabani i Kastratit, Isuf Doda i Lur\u00ebs, e t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Ishte llogaritur se po t\u00eb vinin ndihmat garibaldine n\u00eb arm\u00eb, fishek\u00eb dhe t\u00eb holla, ushtria e Qeveris\u00eb s\u00eb P\u00ebrkohshme n\u00eb fazat fillestare t\u00eb veprimeve luftarake do t\u00eb arrinte n\u00eb 60 mij\u00eb vet\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb drejtuesit e Qeveris\u00eb s\u00eb P\u00ebrkohshme kishin hyr\u00eb n\u00eb lidhje me krer\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut, duke marr\u00eb premtimin q\u00eb kryengritja t\u00eb shp\u00ebrthente edhe atje. Pra vendi ndodhej n\u00eb prag t\u00eb kryengritjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme.<\/p>\n<p>D\u00ebshtimi i k\u00ebsaj sip\u00ebrmarrje kurajoze shqiptare ka lidhje me p\u00ebrplasjen e interesave midis dy fuqive t\u00eb m\u00ebdha:\u00a0 Austro-Hungaris\u00eb dhe Italis\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb k\u00ebto dy shtete kishin n\u00ebnshkruar nj\u00eb marr\u00ebveshje sipas t\u00eb cil\u00ebs asnj\u00ebra prej tyre nuk do t\u00eb nd\u00ebrhynte n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen shqiptare, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb secila punonte p\u00ebr interesin e vet. Austro-Hungaria p\u00ebrmes protektoratit t\u00eb kultit b\u00ebnte presion p\u00ebr ruajtjen e gjendjes ekzistuese, Italia shfryt\u00ebzonte ndjenjat\u00a0 atdhetare t\u00eb arb\u00ebresh\u00ebve p\u00ebr t\u00eb nxitur shqiptar\u00ebt t\u00eb ngriheshin dhe t\u00eb k\u00ebrkonin ndihm\u00ebn e Italis\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr intelektual\u00ebt shkodran\u00eb ishte pjekur mendimi se mund t\u00eb ndiqej shembulli italian p\u00ebr nj\u00eb kryengritje t\u00eb p\u00ebrgjithshme n\u00eb Shqip\u00ebri. Ata e kishin evidentuar Mirdit\u00ebn si nj\u00eb lloj \u201cPiemonti\u201d shqiptar, q\u00eb duke qen\u00eb vet\u00eb e lir\u00eb prej osman\u00ebve do t\u00eb mund ta fillonte luft\u00ebn kund\u00ebr tyre dhe pastaj kryengritja shqiptare do t\u00eb zgjerohej n\u00eb form\u00ebn e rrath\u00ebve koncentrik\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb krahina t\u00eb tjera.\u00a0 Pavar\u00ebsisht se kryengritja e Mirdit\u00ebs ishte projektuar dhe organizuar dy her\u00eb nga intelektual\u00ebt shkodran\u00eb n\u00eb bashk\u00ebpunim me arb\u00ebresh\u00ebt dhe kishte d\u00ebshtuar t\u00eb dy her\u00ebt, ata e kishin pjekur mendimin se nj\u00eb sip\u00ebrmarrje e till\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb ishte e suksesshme\u00a0 n\u00eb kushtet e reja kur Perandoria Osmane n\u00eb Ballkan po shkonte drejt fundit t\u00eb saj, ve\u00e7se k\u00ebrkohej bashkim i shqiptar\u00ebve n\u00ebn nj\u00eb udh\u00ebheqje politike t\u00eb vetme, organizim i mir\u00eb i forcave dhe\u00a0 ndihm\u00eb e mjaftueshme nga jasht\u00eb. Afrimi i Ricciotti Garibaldi-t me arb\u00ebresh\u00ebt e krijoi momentin e duhur\u00a0 p\u00ebr ta projektuar kryengritjen shqiptare q\u00eb duhet t\u00eb fillonte n\u00eb Mirdit\u00eb. P\u00ebr kryengritjen e re ishte punuar\u00a0 prej nj\u00eb kohe t\u00eb gjat\u00eb. Ishin grumbulluar fonde n\u00eb mes t\u00eb arb\u00ebresh\u00ebve n\u00eb Itali dhe n\u00eb emigracion; ishin krijuar qendra rekrutimi t\u00eb vullnetar\u00ebve dhe duket se faktori arb\u00ebresh ishte i gatsh\u00ebm t\u00eb vinte dhe t\u00eb luftonte.\u00a0 Radh\u00ebn e kishte faktori shqiptar, q\u00eb vazhdonte t\u00eb ishte i p\u00ebr\u00e7ar\u00eb; luftohej n\u00eb krahina t\u00eb ve\u00e7anta, pa program t\u00eb qart\u00eb komb\u00ebtar dhe pa udh\u00ebheqje t\u00eb p\u00ebrgjithshme komb\u00ebtare. Arb\u00ebresh\u00ebt do t\u00eb sillnin n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebrvoj\u00ebn e organizimit t\u00eb garibaldin\u00ebve, mbi nj\u00ebmij\u00eb forca t\u00eb st\u00ebrvitura mir\u00eb, por q\u00eb mund t\u00eb arrinin deri n\u00eb disa mij\u00ebra, me p\u00ebrvoj\u00eb luftarake,q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin b\u00ebrtham\u00ebn e forcave kryengrit\u00ebse, arm\u00eb, veshje dhe ushqime. Dhe n\u00eb koh\u00ebn kur\u00a0<em>Consiglio Albanese<\/em>\u00a0q\u00eb udh\u00ebhiqej nga Garibaldi po mendonte p\u00ebr zbarkimin n\u00eb Shqip\u00ebri, Terenc To\u00e7i, nj\u00eb arb\u00ebresh q\u00eb kishte vite n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes shqiptare, pa qen\u00eb pjestar\u00eb i k\u00ebtij K\u00ebshilli dhe pa u takuar me Garibaldin, por me informacione t\u00eb qarta p\u00ebr misionin e tij, i drejtohet Gjeneralit dhe e njofton se do t\u00eb shkonte n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar zbarkimin e garibaldin\u00ebve dhe organizimin e kryengritjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme. Dhe pasi mori udh\u00ebzime nga Garibaldi, duke mos qen\u00eb formalisht i varur prej tij, To\u00e7i erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri dhe iu vu pun\u00ebs p\u00ebr organizimin e kryengritjes.<\/p>\n<p>Bashkimi i Italis\u00eb p\u00ebrmes luft\u00ebs s\u00eb garibaldin\u00ebve ishte par\u00eb me simpati nga qarqet intelektuale shqiptare, q\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb veprohej n\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr \u00e7lirimin e Shqip\u00ebris\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, si pjes\u00eb e politik\u00ebs lindore t\u00eb tij, Kryeministri i Italis\u00eb\u00a0 arb\u00ebreshi\u00a0 Fran\u00e7esko Krispi e pati orientuar politik\u00ebn italiane jo drejt pushtimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb prej Italis\u00eb, por n\u00eb pengimin e ndonj\u00eb fuqie tjet\u00ebr t\u00eb madhe q\u00eb t\u00eb vendosej n\u00eb trojet shqiptare, \u00e7ka do t\u00eb thoshte se Italia kishte hyr\u00eb n\u00eb rivalitet me Austrin\u00eb dhe synonte n\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb si ajo t\u00eb kishte ndikim mbi shtetin shqiptar q\u00eb do t\u00eb krijohej.<\/p>\n<p>Lidhjet e shqiptar\u00ebve katolik\u00eb me Italin\u00eb nuk ishin nd\u00ebrprer\u00eb asnj\u00ebher\u00eb dhe Shkodra\u00a0 si qendra e katolicizmit shqiptar kishte mbetur porta e lidhjes s\u00eb shqiptar\u00ebve me k\u00ebt\u00eb vend dhe me Europ\u00ebn n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Shum\u00eb intelektual\u00eb katolik\u00eb ishin formuar n\u00eb Itali dhe ndikoheshin nga zhvillimet atje. Ata e shihnin k\u00ebt\u00eb vend si model dhe si mb\u00ebshtet\u00ebs p\u00ebr realizimin e aspiratave komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve, pasi vler\u00ebsonin rolin e madh t\u00eb arb\u00ebresh\u00ebve n\u00eb krijimin e shtetit t\u00eb nj\u00ebsuar italian dhe mund\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb ndikuar mbi politik\u00ebn italiane.<\/p>\n<p>Misioni i Terenc To\u00e7it pati ndikim n\u00eb ngjarjet e m\u00ebvonshme, pasi i tregoi klas\u00ebs s\u00eb at\u00ebhershme politike se kishte ardhur koha e nj\u00eb strategjie t\u00eb p\u00ebrgjithshme komb\u00ebtare.\u00a0 Pavar\u00ebsisht nga pengesat e shumta, duhet th\u00ebn\u00eb se ai ia arriti synimit t\u00eb tij:institucionalizimit t\u00eb l\u00ebvizjes komb\u00ebtare shqiptare me nj\u00eb\u00a0 programin politik t\u00eb qart\u00eb. I nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, vet\u00eb To\u00e7i nuk u zhg\u00ebnjye nga situata n\u00eb terren dhe ishte i vendosur p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara.\u00a0 Ai, vite m\u00eb von\u00eb, e p\u00ebrmend me nostalgji dhe respekt at\u00eb periudh\u00eb, por si njeri realist nuk i mbivler\u00ebson ngjarjet ku vet\u00eb ishte protagonist. Por as modestia normale prej atdhetari t\u00eb formuar e treguar nga Terenc To\u00e7i dhe as modestia q\u00eb iu imponua pjes\u00ebmarr\u00ebsve shqiptar\u00eb t\u00eb atyre ngjarjeve, nuk duhen par\u00eb si dob\u00ebsi dhe t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si argument se me 26 dhe 27 prill t\u00eb vitit 1911 n\u00eb Shqip\u00ebri nuk kishte ndodhur asgj\u00eb. Pavar\u00ebsimi i kombeve, kushdo qofshin ata, nuk mund t\u00eb jet\u00eb thjesht\u00eb nj\u00eb akt q\u00eb lind nga hi\u00e7i. Nj\u00ebzet e tet\u00eb n\u00ebntori i vitit 1912 vjen pas nj\u00eb procesi t\u00eb gjat\u00eb historik dhe \u00a0ishte kuror\u00ebzimi p\u00ebrfundimtar i t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjeve t\u00eb shqiptar\u00ebve, t\u00eb cilat duhet t\u00eb vler\u00ebsohen.\u00a0 Futja e flamujve shqiptar\u00eb n\u00eb vend, mbajtja e tyre nga atdhetar\u00eb dhe ngritja solemne e tyre n\u00eb De\u00e7i\u00e7 t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe me 6 prill 1911 dhe n\u00eb Bisak\u00eb t\u00eb Mirdit\u00ebs me 26 prill t\u00eb po atij viti; shpallja e Pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb nj\u00eb kuvend nd\u00ebrkrahinor krer\u00ebsh dhe krijimi i nj\u00eb Qeverie t\u00eb P\u00ebrkohshme tregojn\u00eb se l\u00ebvizja komb\u00ebtare shqiptare kishte hyr\u00eb n\u00eb faz\u00ebn e vet\u00ebdij\u00ebsimit t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr pavar\u00ebsimin e vendit.\u00a0 Ajo vet\u00ebdije e natyrshme e krer\u00ebve t\u00eb mal\u00ebsive t\u00eb vet\u00ebqeverisura shqiptare, n\u00eb kushtet e reja historike, u p\u00ebrvet\u00ebsua edhe nga krer\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb e pan\u00eb Pavar\u00ebsin\u00eb si mjetin e vet\u00ebm t\u00eb shp\u00ebtimit t\u00eb kombit prej lakmive shoviniste fqinje.<\/p>\n<p>Deklarata e Pavar\u00ebsis\u00eb hapet me slloganin\u00a0<em>\u201cLiri-Pavar\u00ebsi-Barazi-V\u00ebllaz\u00ebri\u201d<\/em>. N\u00eb t\u00eb jepen ar\u00ebsyet pse Shqip\u00ebria duhet t\u00eb b\u00ebhet shtet i pavarur dhe theksohet domosdoshm\u00ebria e organizimit t\u00eb luft\u00ebs \u00e7lirimtare si mjeti i vet\u00ebm p\u00ebr arritjen e k\u00ebtij q\u00ebllimi. R\u00ebnd\u00ebsi aty i kushtohet v\u00ebllaz\u00ebrimit t\u00eb popullit pa dallim feje, pasi k\u00ebrkohet q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsohen p\u00ebr domosdoshm\u00ebrin\u00eb e bashkimit n\u00eb mes vetes. Me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb betimi p\u00ebr luft\u00eb deri sa ushtari i fundit osman t\u00eb largohet nga Shqip\u00ebria.<\/p>\n<p>Qeveria e P\u00ebrkohshme e Shqip\u00ebris\u00eb u formua n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Zef Ndoj\u00ebs n\u00eb Kim\u00ebz.<\/p>\n<p>Terenc To\u00e7i e mori detyr\u00ebn e Kryetarit t\u00eb Qeveris\u00eb me propozimin e Preng\u00eb Marka Preng\u00ebs, nd\u00ebrsa Zef Shantoja u ngarkua me detyr\u00ebn e sekretarit. Ishte vendosur q\u00eb<strong>\u00a0<\/strong>Qeveria e P\u00ebrkohshme t\u00eb p\u00ebrb\u00ebhej nga 21 vet\u00eb, ku p\u00ebrve\u00e7 Kryetarit t\u00eb kishte edhe dy Zevend\u00ebskryetar\u00eb, nd\u00ebrsa personat e tjer\u00eb do t\u00eb quheshin antar\u00eb t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb P\u00ebrkohshme dhe do t\u00eb kishin p\u00ebr detyr\u00eb \u00a0ndjekjen e zbatimit t\u00eb vendimeve t\u00eb Qeveris\u00eb dhe organizimin e shtetit shqiptar.<\/p>\n<p>Kimza do t\u00eb ishte nj\u00eb vend, ku Qeveria do t\u00eb q\u00ebndronte deri sa t\u00eb \u00e7lirohej Shkodra, pasi at\u00ebher\u00eb shteti i pavarur shqiptar do t\u00eb merrte pamjen e duhur dhe i duhej si kryeqytet nj\u00eb qytet i madh dhe Shkodra ishte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb qyteti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i Shqip\u00ebris\u00eb.<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Historiografia zyrtare e nuk \u00ebsht\u00eb ndalur ende n\u00eb analiz\u00ebn e ngjarjeve q\u00eb ndodh\u00ebn n\u00eb Mirdit\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn prill-qershor 1911, pavar\u00ebsisht se n\u00eb periudh\u00ebn kur u b\u00eb pati jehon\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb. P\u00ebr ngjarjet historike t\u00eb 26 dhe 27 prillit 1911, pat\u00ebn shkruar gazetat kryesore t\u00eb Europ\u00ebs dhe Amerik\u00ebs, fal\u00eb edhe bashk\u00ebpunimit t\u00eb vet\u00eb Terenc To\u00e7it me shtypin dhe njohjes personale q\u00eb kishte me disa drejtues gazetash t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Europ\u00eb e Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Jehon\u00eb pati edhe brenda trojeve shqiptare. Gazeta \u201cLiri e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d, n\u00eb nj\u00eb kryeartikull, t\u00eb titulluar \u201cLiri\u00a0 a vdekje\u201d shkruante:\u00a0<em>\u201c\u2026Vet\u00ebm habitem kur shoh q\u00eb Tosk\u00ebt edhe s`kan\u00eb marr\u00eb arm\u00ebt t`u ven\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb tyre, Geg\u00ebve, edhe s`e kan\u00eb kuptuar gjendjen e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb kombit tend\u00eb, edhe s`e peshojn\u00eb rend\u00ebsin e pun\u00ebs q\u00eb lypset p\u00ebr t`u dal\u00eb ball\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos humbasin p\u00ebr jet\u00eb nga faqja e dheut\u201d.<\/em>\u00a0N\u00eb nj\u00eb num\u00ebr tjet\u00ebr, po kjo gazet\u00eb shkruan:<em>\u201cMirditor\u00ebt u mblodh\u00ebm dhe u betuan e deklaruan Veturdhnimin e Shqip\u00ebris\u00eb. U zgjodh nj\u00eb Qeveri e p\u00ebrkohshme n\u00ebn kryesin\u00eb e gjeneralit Torenc To\u00e7i dhe u shp\u00ebrnda nj\u00eb qarkore n\u00ebp\u00ebr konsullata kudo nga Qeveria e P\u00ebrkohshme. \u2026Trumpeta po na th\u00ebrret, flamuri i veturdhnimit t\u00eb Shqipnis\u00eb u ngrit e po valon n\u00eb ato male t\u00eb Geg\u00ebris\u00eb si n\u00eb koh\u00eb t\u00eb Skenderbeut\u201d<\/em><\/p>\n<p>Vite m\u00eb von\u00eb, Eqerem Bej Vlora, nj\u00eb personalitet i shquar dhe njoh\u00ebs i mir\u00eb i \u00e7\u00ebshtjes shqiptare shkruan:<em>\u00a0<\/em><em>\u201cN\u00eb koh\u00ebn e kryengritjes s\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve katolik\u00eb, n\u00eb vitin 1911, n\u00eb Cetinj mb\u00ebrrit\u00ebn vullnetar\u00eb arb\u00ebresh\u00eb p\u00ebr t\u2019u bashkuar me kryengrit\u00ebsit, e q\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb mbanin nj\u00eb flamur komb\u00ebtar. Nj\u00ebri nga krer\u00ebt e k\u00ebtyre vullnetar\u00ebve quhej Terenc To\u00e7i. N\u00eb krye t\u00eb nj\u00eb grupi vullnetar\u00ebsh e mal\u00ebsor\u00ebsh, ai \u00e7au deri n\u00eb Mirdit\u00eb, ku edhe shpalli nj\u00eb republik\u00eb shqiptare, doemos jet\u00ebshkurt\u00ebr, q\u00eb me ngritjen e flamurit shqiptar p\u00ebr disa dit\u00eb rresht ngriti fuqish\u00ebm moralin e popullit. Madh\u00ebshtore n\u00eb k\u00ebt\u00eb aksion, t\u00eb thuash operet\u00eb, ishte besnik\u00ebria ndaj etnitetit shqiptar q\u00eb arb\u00ebresh\u00ebt d\u00ebshmuan me q\u00ebndrimin e tyre: \u201cAta luftuan me trim\u00ebri t\u00eb rrall\u00eb e pa asnj\u00eb m\u00ebdyshje, thuajse me g\u00ebzim, rrezikuan jet\u00ebn e tyre, duke u dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu zem\u00ebr edhe v\u00ebllez\u00ebrve n\u00eb atdheun e lasht\u00eb e t\u00eb braktisur para aq koh\u00ebsh\u201d<\/em><\/p>\n<p>Po k\u00ebshtu p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngjarje, Donat Kurti pati shkruar, nj\u00eb artikull me titull:\u00a0<em>\u201cFlamuri q\u00eb u ngrit n\u00eb Kim\u00ebz n\u00eb vitin 1911\u201d,<\/em>\u00a0q\u00eb u botua n\u00eb revist\u00ebn\u00a0<em>\u201cHylli i Drit\u00ebs\u201d Nr.11,<\/em>\u00a0viti 1937. E p\u00ebrmend gjithashtu Justin Rrota n\u00eb artikullin\u00a0<em>\u201cSi e bombarduen malazez\u00ebt Shkodr\u00ebn\u201d.<\/em><\/p>\n<p>U desh nj\u00eb artikull i Prof.Dr.Aurel Plasarit me titullin bombastik\u00a0<em>\u201cSi (nuk) u shpall Pavar\u00ebsia m\u00eb 1911\u201d,<\/em>\u00a0q\u00eb opinioni publik t\u00eb m\u00ebsonte nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb l\u00ebn\u00eb disi n\u00eb heshtje, se n\u00eb prill t\u00eb vitit 1911 kishte patur p\u00ebrpjekje serioze p\u00ebr t\u00eb organizuar luft\u00ebn e p\u00ebrgjith\u00ebshme antiosmane, duke deklaruar fillimisht vullnetin p\u00ebr shtet t\u00eb pavarur dhe duke krijuar insitucione legjitime udh\u00ebheq\u00ebse p\u00ebr kryengritjen e p\u00ebrgjithshme antiosmane.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht nga k\u00ebto p\u00ebrpjekje, historiografia zyrtare vazhdon ta trajtoj\u00eb Kuvendin e Fanit dhe Qeverin\u00eb e Kimz\u00ebs si\u00a0<em>\u201cngjarje lokale, q\u00eb i b\u00ebjn\u00eb nder trev\u00ebs dhe q\u00eb ndihmuan n\u00eb gjall\u00ebrimin e veprimtaris\u00eb atdhetare n\u00eb ato zona\u201d,<\/em>\u00a0duke u kujdesur p\u00ebr t\u00eb mos u dh\u00ebn\u00eb atyre ngjarjeve asnj\u00eb dimension komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>N\u00eb err\u00ebsimin e ngritjes s\u00eb flamurit n\u00eb Fan\u00eb t\u00eb Mirdit\u00ebs ka ndikuar edhe pozicioni politik i pjes\u00ebmarr\u00ebsve t\u00eb Kuvendit t\u00eb Fanit. Dihet se vet\u00eb Terenc To\u00e7i u b\u00eb zyrtar i lart\u00eb i regjimit t\u00eb Zogut dhe m\u00eb von\u00eb i fashizmit.<\/p>\n<p>Studimet serioze q\u00eb kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb drit\u00eb koh\u00ebt e fundit edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb,\u00a0 por edhe shqyrtimi i materialeve t\u00eb shumta q\u00eb ndodhen n\u00eb Arkivin e Shtetit na krijojn\u00eb nj\u00eb kuad\u00ebr m\u00eb t\u00eb plot\u00eb rreth synimeve t\u00eb arb\u00ebresh\u00ebve, marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb tyre me garibaldin\u00ebt dhe misionit t\u00eb Terenc To\u00e7it. Prof. Dr. Ramiz Abdyli n\u00eb librin \u201cL\u00ebvizja Komb\u00ebtare Shqiptare 1911-1912, Libri II, i kushton nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb dhe shfryt\u00ebzon raportet e Legat\u00ebs Bullgare n\u00eb Cetin\u00eb, t\u00eb Ambasad\u00ebs Austro-Hungareze n\u00eb Stamboll, gazetat malazeze t\u00eb koh\u00ebs, si dhe hsitorian\u00eb si Gazmend Shpuza dhe Shukri Rahimi. Edhje historiani tjet\u00ebr, Prof. As. Dr. Romeo Gurakuqi jep t\u00eb dh\u00ebna nga Arkivi i Shtetit n\u00eb Bari, Arkivi i Foreign Office n\u00eb Lond\u00ebr, librin e Nikoll\u00eb Ivanajt, Historia e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb re, librin e Rahim Shukriut \u201cLufta e shqiptar\u00ebve p\u00ebr autonomi\u201d, si dhe nj\u00eb artikull me karakter historik t\u00eb studiuesit Mehmet Drita, botuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cStudime Historike\u201d, Nr.2, viti 1990. Edhe studiues t\u00eb tjer\u00eb, vitet e fundit i kan\u00eb vler\u00ebsuar k\u00ebto ngjarje n\u00eb studimet e tyre.<\/p>\n<p>Studimi dhe publikimi i ngjarjeve t\u00eb Mirdit\u00ebs n\u00eb vitin 1911, sidomos Kuvendit t\u00eb Fanit dhe Mbledhjes s\u00eb Kimz\u00ebs ka r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb vler\u00eb atyre ngjarjeve q\u00eb p\u00ebrgatit\u00ebn opinionin shqiptar dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr nevoj\u00ebn e shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb. Vendimi historik i Kuvendit t\u00eb Vlor\u00ebs p\u00ebr shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb nuk ishte nj\u00eb kat i shk\u00ebputur, por kuror\u00ebzimi i nj\u00eb procesi t\u00eb gjat\u00eb historik, ku Kuvendi i Fanit dhe Qeveria e P\u00ebrkoh\u00ebshme e Kimz\u00ebs, q\u00eb ukrijuan 102 vjet m\u00eb par\u00eb kan\u00eb vendin e tyre.<\/p>\n<p>Disa dokumente:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaa.kimez-1-214x300.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2886\" title=\"aaa.kimez-1-214x300\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaa.kimez-1-214x300.jpg\" alt=\"\" width=\"214\" height=\"300\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-2-722x1024.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2885\" title=\"aaakimza-2-722x1024\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-2-722x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-2-722x1024.jpg 722w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-2-722x1024-211x300.jpg 211w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-3-716x1024.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2884\" title=\"aaakimza-3-716x1024\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-3-716x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"716\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-3-716x1024.jpg 716w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-3-716x1024-209x300.jpg 209w\" sizes=\"auto, (max-width: 716px) 100vw, 716px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-4-a-734x1024.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2883\" title=\"aaakimza-4-a-734x1024\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-4-a-734x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"734\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-4-a-734x1024.jpg 734w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/aaakimza-4-a-734x1024-215x300.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 734px) 100vw, 734px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mr.Sc. Nikoll\u00eb Loka &nbsp; N\u00eb vargun e gjat\u00eb t\u00eb ngjarjeve historike q\u00eb kan\u00eb ndodhur, nj\u00eb\u00a0 ngjarje e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ka lidhje me procesin historik t\u00eb pavar\u00ebsimit t\u00eb shqiptar\u00ebve ka mbetur n\u00eb hije.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-2881","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-histori-gjeografi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2881"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2888,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions\/2888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}