{"id":284,"date":"2012-03-14T17:33:24","date_gmt":"2012-03-14T17:33:24","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=284"},"modified":"2012-03-14T17:33:24","modified_gmt":"2012-03-14T17:33:24","slug":"u-shfaq-ne-new-york-filmi-dokumentar-spaci-simboli-i-qendreses-antikomuniste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=284","title":{"rendered":"U shfaq n\u00eb New York, filmi dokumentar &#8220;Spa\u00e7i &#8211; Simboli i Qendres\u00ebs Antikomuniste &#8220;"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Spaci-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-285\" title=\"Spaci 1\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Spaci-1-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Spaci-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Spaci-1.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>U shfaq n\u00eb New York, filmi dokumentar &#8220;Spa\u00e7i &#8211; Simboli i Qendres\u00ebs Antikomuniste &#8220;<\/strong><\/p>\n<p><em><span style=\"text-decoration: underline;\">BEQIR SINA, New York<\/span><\/em><\/p>\n<p>Ish i burgosuri politik P\u00ebllumb Lamaj thot\u00eb se politikan\u00ebt e sot\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri, ende nuk i kan\u00eb d\u00ebnuar krimet e komunizmit<\/p>\n<p><strong>MANHATTAN NYC : <\/strong>N\u00eb kineman \u2018The Producers Club\u2019 t\u00eb Manhatanit, t\u00eb premten n\u00eb Nju Jork, nj\u00eb muaj mbas shfaqjes s\u00eb filmit &#8220;Goli Otok&#8221; u shfaq premiera e dokumentarit &#8220;Spa\u00e7i- Simboli i Qendres\u00ebs Antikomuniste &#8220;, me skenar dhe regji t\u00eb P\u00ebllumb Lamaj .<!--more--> Filmit t\u00eb Mrika Krasniqit, nga Kosova me titull &#8220;Goli Otok&#8221;, i cili ishte nj\u00eb rr\u00ebfim origjinal i ferrit n\u00eb Adriatik, ose historia e v\u00ebrtet\u00eb e p\u00ebrvoj\u00ebs tragjike t\u00eb shqiptarve patriot, atdhetar dhe anti-komunist,mbijetes\u00ebs s\u00eb tyre, si t\u00eb burgosur politik, n\u00eb burgun m\u00eb fam\u00ebkeq t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs &#8220;Jugosllavi&#8221;. Q\u00eb nuk egziston m\u00eb mbas shp\u00ebrb\u00ebrjes. Film, i cili ka nj\u00eb pamje t\u00eb ngjashme me at\u00eb q\u00eb ndodhi edhe n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr t\u00eb sjell drit\u00eb mes t\u00eb tjerave, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb mitin e asaj ideologjie, dhe p\u00ebr t\u00eb par\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn si i thon\u00eb shqip &#8220;t\u00eb shohim komunizmin n\u00eb fytyr\u00eb&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb shfaqjen e premier\u00ebs s\u00eb filmit &#8220;Spa\u00e7i- Simboli i Qendres\u00ebs Antikomuniste &#8220;, t\u00eb pranish\u00ebm ishin, dhjetra art\u00ebdash\u00ebs shqiptar, shumica e tyre aktivist t\u00eb njohur t\u00eb komunitetit dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjeve t\u00eb presekutuara politikisht, gjat\u00eb regjimit t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs. Filmin e ndoqi edhe ish kongresmeni republikan i New Yorkut, Joseph Dioguardi, presidenti i Lig\u00ebs Qytetare Shqiptaro Amerikane dhe K\u00ebshiltaria e \u00c7\u00ebshtjeve Ballkanike Shirli Klojes Dioguardi, (publiciste, analiste dhe shkrimtare amerikane) t\u00eb cil\u00ebt, kan\u00eb vite q\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb preokupojn\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>Fredi Tollja pronari i Teatrit Producers Club , n\u00eb New York, vendi ku edhe u b\u00eb shfaqia e filmit, tha se &#8220;Ky teater n\u00eb &#8220;zem\u00ebr&#8221; t\u00eb qytetit t\u00eb New Yorkut, \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb qender kulturore e artistike shqiptare, ose vendi ku jan\u00eb shfaqur dhe luajtur deri tani, dhjetra filma e teatro shqiptar, jan\u00eb hapur disa ekspozita dhe jan\u00eb promovuar disa autor librash, ose jan\u00eb kujtuar artist\u00eb dhe figura komb\u00ebtare. Pra, tha ai ka pasur nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb aktivitetesh dhe veprimtari t\u00eb shqiptar\u00ebve , por, nuk ka pasur asnj\u00eb her\u00eb deri tani, nj\u00eb veprimtari kaq t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb se sa kjo e filmit &#8220;Spa\u00e7i;Simboli i Q\u00ebndres\u00ebs Antikomuniste&#8221; prodhim i ish t\u00eb burgosurit politik t\u00eb Spa\u00e7it, zotit P\u00ebllumb Lamaj. I cili, qysh n\u00eb mosh\u00ebn m\u00eb t\u00eb re, 19 vje\u00e7are, do t\u00ebprovonte vuajtjet e tmerrshme t\u00eb burgjeve politike t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb at\u00eb koh\u00eb,si\u00e7 ishte Spa\u00e7i&#8221;.<\/p>\n<p>&#8221; Ky film m\u00eb b\u00ebn\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, t\u00eb falemnderojm\u00eb P\u00ebllumbin, q\u00eb na ka sjell k\u00ebto ngjarje n\u00eb kujtes\u00ebn ton\u00eb. Filmi &#8220;Spa\u00e7i; Simboli i Q\u00ebndres\u00ebs Antikomuniste&#8221;, nuk ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb tregoj\u00eb t\u00eb gjitha ato skarificat , vuajtjet , p\u00ebr\u00e7mimet, q\u00eb pjesa e presekutuar e shqiptar\u00ebve t\u00eb pakt\u00ebn, ka kaluar, tha Tollja, por, t\u00eb pakt\u00ebn k\u00ebrkon t\u00eb na e kujtoj\u00eb se n\u00eb k\u00ebto 22 vjet\u00eb, politika shqiptare, cilado qeveri q\u00eb ka ardh\u00eb, e majt\u00eb apo e djatht\u00eb, ka qen\u00eb &#8220;komuniste, por, pa p\u00ebrdhunim&#8221;. Ajo ka qen\u00eb komplet indiferente, mendon ai, sidomos karshi k\u00ebtij komuniteti t\u00eb madh, por q\u00eb tani kambetur i vog\u00ebl se nj\u00eb pjes\u00eb e tyre nuk jetojn\u00eb m\u00eb, duke ia mohur at\u00eb njohejen, dhe, duke mos p\u00ebrcjellur n\u00eb asnj\u00eb rast at\u00eb detyrimin, moral dhe financiar q\u00eb ka pas\u00eb Shqip\u00ebria, ndaj k\u00ebsaj pjese t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare, q\u00eb ka mbetur, ende e &#8220;presekutuar&#8221; n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb pa imagjinueshme&#8221;.<\/p>\n<p>Autori i filmit dokumentar P\u00ebllumb\u00eb Lamaj, duke folur n\u00eb fillim t\u00eb shfaqjes s\u00eb k\u00ebtij filmi, u tha t\u00eb pranishm\u00ebve se jemi mbledhur sonte, n\u00eb k\u00ebt\u00eb mbr\u00ebmje t\u00eb shohim k\u00ebt\u00eb film dokumentar, p\u00ebr t\u00eb par\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb asaj vujatje t\u00eb madhe, q\u00eb kalova un\u00eb dhe shok\u00ebt e mi &#8211; n\u00eb burgun m\u00eb t\u00eb tmereshem n\u00eb Shqip\u00ebri, burgun e Spa\u00e7it. &#8220;N\u00eb filmin &#8220;Spa\u00e7i; Simboli i Q\u00ebndres\u00ebs Antikomuniste&#8221;, ceku ai un\u00eb kam realizuar nj\u00eb amanet ; &#8220;T\u00eb cilin u a pata th\u00ebn\u00eb atyre t\u00eb burgosurve shok\u00ebve t\u00eb mi t\u00eb burgut, se nj\u00eb dit\u00eb po dola gjall\u00eb, nuk do t\u00eb vdes pa i treguar k\u00ebto t\u00eb zeza q\u00eb po vuajm&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00ebt\u00eb, u thoja atyre do t&#8217;a b\u00ebj\u00eb nj\u00eb dit\u00eb, t\u00eb arrij\u00eb, t\u00eb tregoj\u00eb,se ne edhe ju q\u00eb jemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb burg t\u00eb tmersh\u00ebm e &#8220;duam lirin\u00eb, bile m\u00eb shum\u00eb se ata katil &#8211; q\u00eb ishin n\u00eb pushtet, n\u00eb bot\u00ebn e krimit &#8211; Dhe, b\u00ebra sa munda,tregon Lamaj, kur dola n\u00eb liri, fal\u00eb atyre ndryshimeve t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb solli koha. Por, tha Lamaj, i cili ka kaluar mbi 11 vjet\u00eb n\u00eb birucat dhe galerat e minierve t\u00eb bugut fam\u00ebkeq Spa\u00e7it, \u00ebsht\u00eb fakeq\u00ebsi e madhe, sot kur shikon q\u00eb shteti shqiptar\u00eb, inteligjenca shqiptare, ata q\u00eb duhet t\u00eb shkruajn p\u00ebr k\u00ebt\u00eb histori 50 vje\u00e7are, heshtin ose e kan &#8220;mbyllyr k\u00ebt\u00eb faqe historie&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-286\" title=\"spaci 2\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-2.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-2.jpg 800w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-2-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Prandaj, n\u00ebnvizoj\u00eb Lamaj, si nj\u00eb detyrim moral ndaj gjith\u00eb asaj vuajtje, ndaj gjith\u00eb atyre martirve t\u00eb cil\u00ebt nuk jetojn\u00eb m\u00eb, ose t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb presin nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb marrin t\u00eb drejt\u00ebn e tyre, arrita t\u00eb b\u00ebja k\u00ebt\u00eb film dokumentar, me mundin dhe shpenzimet e mija, p\u00ebr t&#8217;i treguar atyre;&#8221;Barbarve dhe pjell\u00ebs s\u00eb tyre, bij\u00ebve t\u00eb tyre, q\u00eb ne jemi historia dhe historia nuk burgoset, nuk pushkatohet, nuk zhduket, por, ajo transmetohet brez &#8211; pas &#8211; brezi, duke u treguar ashtu si ka ndodhur dhe ashtu si ka qen\u00eb n\u00eb ato 50 vjet t\u00eb diktatur\u00ebs sllavo komuniste. Mbasi, tani, \u00ebsht\u00eb koha q\u00eb brezi i ri t\u00eb pakt\u00ebn duhet t\u00eb dij\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e k\u00ebsaj historie, se poqese nj\u00eb shoq\u00ebri harron t\u00eb kaluar\u00ebn e saj, at\u00ebhere, ajo \u00ebsht\u00eb e destinuar, t&#8217;a p\u00ebrs\u00ebris\u00eb at\u00eb gabim historik t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj shtrese t\u00eb kombit shqiptar\u00eb&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8220;Spa\u00e7i- Simboli i Qendres\u00ebsAntikomuniste &#8220;, me skenar dhe regji t\u00eb P\u00ebllumb Lamaj<\/strong><\/p>\n<p>Sekuencat e filimit, na \u00e7ojn\u00eb menj\u00ebher\u00eb n\u00eb at\u00eb Burg tmerr, q\u00eb ndryshe \u00ebsht\u00eb injohur me emrin Spa\u00e7, burgu m\u00eb fam\u00ebkeq, ose Calvari &#8220;Gol-Gotha&#8221;shqiptare, n\u00eb t\u00eb cilin mbaheshin t\u00eb burgosurit politik\u00eb, an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjeve m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb kombit shqiptar\u00eb, patriot\u00eb, atdhetar\u00eb e demokrat\u00eb t\u00eb flak\u00ebt, prift\u00ebrinj\u00eb e hoxhallar\u00eb, inxhinier, doktor\u00eb, intelektual, shkrimtar\u00eb, poet\u00eb dhe artist\u00eb, elita e kombit shqiptar\u00eb e asaj kohe. Dhe m\u00eb e keqja ishte se regjimi i Enver Hoxh\u00ebs, nuk u kursyen as shqiptar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt luftuan p\u00ebr liri,e pavar\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, edhe nga ata q\u00eb kishin qen\u00eb firm\u00ebtar\u00ebt e pavar\u00ebsis\u00ebs\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, u kalb\u00ebn ose vdiq\u00ebn n\u00eb burgjet enevriane.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb ferr, q\u00eb e ka emrin Burgu i Spa\u00e7it, nuk u perjashtuan dhe disa qindra shqiptar\u00eb, patriot e atdhetar\u00eb, v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb, q\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb atdheun e tyre, me shpres\u00ebn se po iknin nga Shkjau, p\u00ebr t&#8217;u mbrojtur nga bisha m\u00eb e eg\u00ebr sllavo komuniste, dhe mbrojtur n\u00eb &#8220;preh\u00ebrin e ngroht\u00eb &#8221; t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb N\u00ebn\u00eb . Ata ishin atdhetar e patriota nga Kosova, por, edhe ata shqiptar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt erdh\u00ebm me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shpres\u00eb nga Mali i Zi, Maqedonia, Presheva, Bujanovci e Medvegja dhe \u00c7am\u00ebria, por u &#8220;rras\u00ebn&#8221; n\u00eb burg p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra.<\/p>\n<p>Filmi p\u00ebrshkrohet n\u00eb rr\u00ebfimet rr\u00ebnqethse t\u00eb k\u00ebtyre ish t\u00eb burgosurve, me n\u00eb krye skenaristin dhe regjisorin e k\u00ebtij filmi P\u00ebllumb Lamaj, q\u00eb flasin p\u00ebr 30 minuta prekse, p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kaluan n\u00ebp\u00ebr ferrin e asaj &#8211; q\u00eb quhet sot Brugu i Spa\u00e7it, duke d\u00ebshmuar p\u00ebr nj\u00eb trajtim t\u00eb eg\u00ebr e mizor, ndoshta edhe t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritsh\u00ebm n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit, kur &#8220;Shqiptari i a b\u00ebn\u00eb vuajtjet Shqiptarit&#8221; dhe Pse?. Nj\u00ebri prej tyre deri sa qendronte, p\u00ebrpara nj\u00eb dhome burgu , rrefente se :&#8221;M\u00eb vun\u00eb prangat, kur duart e mija ishin fare t\u00eb njoma &#8211; isha 17 vje\u00e7 dhe do t\u00eb d\u00ebnohesha 10 vjet p\u00ebr agjitacion e propagand\u00eb &#8211; hyra 17 vje\u00e7 dhe dola 27 vje\u00e7 i shkat\u00ebrruar fizikisht dhe shpirt\u00ebrisht &#8211; ku t\u00eb &#8220;gjith\u00eb m\u00eb quanin armiku i popullit&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb film dokumentar, i cili shoq\u00ebrohet me nj\u00eb udh\u00ebtim i grupi ish t\u00eb burgosurish politik, q\u00eb p\u00ebrjetuan Spa\u00e7in &#8211; deshmitar\u00ebt e gjall\u00eb n\u00eb filmin e Lamajt, ndoshta ndonjeri prej tyre, tash nga mosha edhe nuk jeton m\u00eb. Lamaj dhe ata n\u00eb sekuenca t\u00eb ve\u00e7anta ishin fol\u00ebsit e k\u00ebsaj tragjedie, me emerin burgu i Spa\u00e7it, q\u00eb duke folur nga thell\u00ebsia e shqiprtit t\u00eb tyre, tregonin me gisht :&#8221;Ja! k\u00ebtu kan q\u00ebn\u00eb birucat, dhomat e torturave, ja kapanonet e fjetjes, deri me tre kate -(me kervatet me d\u00ebrrasa), ku nj\u00eb dhom\u00eb reth 35 metra katror\u00eb, do t\u00eb mbante 40 t\u00eb burgosur, dhe m\u00eb tej n\u00eb faqe t\u00eb malit, duken &#8220;zgavrat&#8221; e zeza, q\u00eb tregojn\u00eb hyrjet p\u00ebr n\u00eb galerat e tmerrit. Diku ka shenja aty ku ishte sheshi dhe ku num\u00ebroheshin si &#8220;bag\u00ebtia&#8221; t\u00eb burgosurit, aty b\u00ebhej apeli. tregon Lamaj, ku edhe &#8220;me k\u00ebmb\u00eb zbathur ndonj\u00ebri n\u00ebse nuk realizonte norm\u00ebn, ishte i d\u00ebnuar nga gardian\u00ebt &#8211; polic\u00ebt e burgut t\u00eb q\u00ebndronte n\u00eb mes t\u00eb ftohtit, i detyruar jasht\u00eb edhe n\u00eb ngric\u00eb e n\u00eb acar\u00eb &#8221;<\/p>\n<p>Filmi dokumentar &#8220;Spa\u00e7i- Simboli i Qendres\u00ebs Antikomuniste &#8220;, me skenar dhe regji t\u00eb P\u00ebllumb Lamaj, fillon t\u00eb shfaqet mbas shkreptimave t\u00eb rrufeve mes nj\u00eb nate t\u00eb zez\u00eb. M\u00eb pas\u00eb kamera fokusohet n\u00eb &#8220;faqet&#8221; e maleve t\u00eb egra, q\u00eb rrethojn\u00eb burgun, me maja dhe shk\u00ebmbinj\u00eb me gur\u00eb t\u00eb thepisur, kreshtat e tyre, q\u00eb duket se &#8220;puthen&#8221; me ret\u00eb, dhe dielli n\u00eb at\u00eb gryk\u00ebn e frikshme, q\u00eb thuhet se &#8220;nuk dilte&#8221; &#8211; Aty ku kan qen\u00eb nd\u00ebrtesat e t\u00eb burgosurve &#8211; pra Burgui i Spa\u00e7it, i cili ishte i rrethuar nga tre rrethime me tela me gjemba, me dirita dhe kullat e vrojtimit me ushtar\u00eb t\u00eb armatosur, \u00e7do 25 metra. Nd\u00ebrsa,&#8221;Dielli, dilte vet\u00ebm nj\u00eb or\u00eb&#8221;, n\u00eb mesdrek n\u00eb k\u00ebt\u00eb gryk\u00eb, mbasi ai humbiste shpejt pas maleve t\u00eb larta, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb fund t\u00eb gremin\u00ebs gurgollnte dit\u00eb e nat\u00eb, n\u00eb nj\u00eb rrjedh\u00eb p\u00ebrroi, e cila t\u00eb kujtonte me zhurm\u00ebn e tij &#8211; ato fabulat mistike me &#8220;klithm\u00ebn e frikshme t\u00eb fantazmave&#8221;.<\/p>\n<p>Ish i brugosori politik Zenel Hoxha, tregon se&#8221; Ja ky \u00ebsht\u00eb burgu, \u00ebsht\u00eb ferri, \u00ebsht\u00eb vuajtja jon\u00eb, mosha e jon\u00eb, rinia e jon\u00eb ! Lefter Musha, thot\u00eb se kur &#8220;kishim ndonj\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00eb &#8211; n\u00eb vend q\u00eb ta kuronin e godisnin sepse nuk ishte n\u00eb gjendje t\u00eb shkonte n\u00eb pun\u00eb, mbaj\u00eb mend tha ai qindra t\u00eb vdekur&#8230;q\u00eb i kam par\u00eb me syt e mi&#8230;.&#8221;. P\u00ebllumb Lamaj, thot\u00eb se t\u00eb burgosurit punonin me tre turne dhe ndonj\u00ebhere xhvisheshin n\u00eb brek dhe lidheshin mbas vagonave si tortur\u00eb.Filmi mbyllet me z\u00ebrin kumbues q\u00eb shp\u00ebrndahet si jehon\u00eb, t\u00eb Lamjat, i cili thot\u00eb se po &#8220;largohemi nga Spa\u00e7i me dhimbjen e madhe, por me krenarin\u00eb duke l\u00ebn\u00eb prapa nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb jet\u00ebs ton\u00eb, shok\u00ebt tan\u00eb t\u00eb idealit komb\u00ebtar\u00eb, q\u00eb mbet\u00ebn atje, Sa e sa jehona dashurie q\u00eb u burgos\u00ebn, kurora rine q\u00eb u vyshk\u00ebn mbi varr\u00eb, shpresa t\u00eb venitura dhe mizore. Largohemi me shpirt t\u00eb plagosur, por jo t\u00eb lig\u00ebshtuar duke menduar se i qet\u00ebsuam shpirt\u00ebrat e tyre, sa m\u00eb pak, edhe pse fyttyrat e tyre dhe \u00ebndrrat dhe aspiratat na shoq\u00ebrojn\u00eb p\u00ebr dit\u00eb, duke k\u00ebrkuar nga ne q\u00eb mbetem gjall\u00eb &#8211; besimin e patundur n\u00eb Zot, Flamur, Komb\u00eb , Fis\u00eb dhe Familje!.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht nga kjo, burgu i Spa\u00e7it megjith\u00eb k\u00ebto ngjarje tragjike, ato \u00e7far\u00eb tregon ky film dokumentar, por edhe ato \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar e treguar, ende ka mbetur nj\u00eb tem\u00eb tabu nga regjisor\u00ebt dhe skenarist\u00ebt. Ende nuk \u00ebsht\u00eb realizuar nj\u00eb film i standarteve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, i cili, ndoshta do t\u00eb ishte konkurent edhe p\u00ebr ndonj\u00eb Oskar . Rr\u00ebfimet q\u00eb p\u00ebrthekojn\u00eb mesazhe p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut, duket t\u00eb mos jen\u00eb shum\u00eb josh\u00ebse p\u00ebr filmb\u00ebr\u00ebsit n\u00eb Shqip\u00ebri, sot edhe mbasi kan kaluar 22 vjet nga kjo histori e pap\u00ebrs\u00ebritshme tragjike, Shqiptare. Edhe pse vet\u00eb disa regjisor\u00eb pranojn\u00eb se n\u00eb Shqip\u00ebri, ka \u201cbrum\u00eb\u201d p\u00ebr skenar\u00eb e filma q\u00eb trajtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, mir\u00ebpo, projektet e tilla filmike nuk jan\u00eb t\u00eb shumta.<\/p>\n<p>Burgu i Spa\u00e7it, u mbyll n\u00eb vitin 1990 me nj\u00eb vendim t\u00eb posaq\u00ebm t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave, at\u00ebhere mbas lirimit t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb burgosurve politik. Burgu i Spa\u00e7it, \u00ebsht\u00eb i braktisur t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb vitin 1991. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb ai ka mbetur i braktisur dhe i shkat\u00ebrruar si nga erozioni, por dhe nga banor\u00ebt e zonave p\u00ebrrreth, t\u00eb cil\u00ebt duke shfryt\u00ebzuar mos kujdesin e shtetit, e kan\u00eb&#8221;zhavtur&#8221; p\u00ebr materiale inerte, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb si nj\u00eb vend &#8220;ku duket se i ka r\u00ebn\u00eb bomba&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb pyetje shtruan gjat\u00eb&#8221;forumit&#8221; t\u00eb pas-shfaqjes, t\u00eb &#8220;habitur&#8221; t\u00eb gjith\u00eb pjesmarr\u00ebsit,:shkrimtari Hasan Kostreci dhe e bija e tij, studente, aktoria dhe producentia nga Kosova Diana Cena, veprimtari Uka Gjonbalaj, Sk\u00ebnder Dika dhe Agim T\u00ebrnova, Pse?<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-287\" title=\"spaci 3\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-3.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"533\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-3.jpg 800w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-3-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>P\u00ebrgjegjja, sepse : &#8220;Ashtu si rregjimi i Titos dhe Millosheviqit, edhe ai diktatorit Enver Hoxh\u00ebs , vrau e pushkatoi pa gjyq, burgosi e internoi Shqiptar\u00ebt, vetem e vetem sepse e kund\u00ebrshtuan komunizmin, dhe ideologjin\u00eb komuniste, dhe pse ata luftuan e u p\u00ebrpoq\u00ebn, gjith\u00eb jet\u00ebn p\u00ebr bashkimin komb\u00ebtar. Dhe ishin Shqiptar\u00ebt, patriot e atdhetar, anti komunist\u00eb, deri n\u00eb vdekje n\u00eb at\u00eb q\u00eb quhej dikur &#8220;Shqip\u00ebria Kop\u00ebsht me Lule&#8221;. Pas shfaqjes, premier\u00ebs s\u00eb filmit &#8211; dokumentar &#8220;Spa\u00e7i- Simboli i Qendres\u00ebs Antikomuniste &#8220;, me skenar dhe regji t\u00eb P\u00ebllumb Lamaj , n\u00eb sken\u00eb u ftua vet\u00eb zoti P\u00ebllumb Lamaj, e cili, foli n\u00eb forumin e pas shfaqjes.<\/p>\n<p>Ish kongresmeni republikan i New Yorkut, Joseph DioGuardi,Presidenti Vullnetar i Lidhjes Qytetare Shqiptaro Amerikane, i cili ndoqi s\u00eb bashku me gruan e tij K\u00ebshilltare e \u00c7\u00ebshtjeve Ballkanike znj. Shirli Cloyes &#8211; DioGuardi, shkrimtare, publiciste dhe analiste amerikane, tha se: &#8220;Jam i prekur kur pash\u00eb se \u00e7far\u00eb krimesh ka b\u00ebr\u00eb regjimi i Enver Hoxh\u00ebs, kundra popullit shqiptar\u00eb. Pik\u00ebrisht\u00eb tha ai kur sheh me syt e tu k\u00ebt\u00eb dhimbje t\u00eb madhe, menj\u00ebher\u00eb, e kupton se ai regjim ka shkat\u00ebrruar nj\u00eb kauz\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb &#8211; mbasi ai shkat\u00ebrroi jet\u00ebn e popullit Shqiptar\u00eb. Dhe, m\u00eb vjen\u00eb mir\u00eb, se ju keni b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb film, i cili \u00ebsht\u00eb fillimi i asaj \u00e7far\u00eb ju tani duhet t&#8217;i tregoni edhe popullit amerikan, q\u00eb nuk e di se \u00e7far\u00eb ka kaluar populli shqiptar\u00eb, ashtu si edhe un\u00eb po t\u00eb mos e kisha par\u00eb k\u00ebt\u00eb film sot, nuk e dija t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e k\u00ebsaj historie, q\u00eb ju b\u00ebri komunizmi n\u00eb Shqip\u00ebri&#8221;.<\/p>\n<p>M\u00eb pas\u00eb ai sugjeroi se kishte d\u00ebgjuar p\u00ebr Spa\u00e7in &#8211; por, jo konkretisht si e pa n\u00eb k\u00ebt\u00eb film p\u00ebr t\u00eb cilin mendon\u00eb, ai shqiptar\u00ebt n\u00eb Amerik\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn duhet t\u00eb ken\u00eb m\u00eb shum\u00eb obligim dhe t\u00eb kuptojn\u00eb se \u00e7far\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb treguar k\u00ebt\u00eb histori t\u00eb v\u00ebrtet me shqiptar\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri. Un\u00eb me Shirlin, dhe bordin e Lig\u00ebs Qytetare, u shpreh DioGuardi, jemi duke punuar shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, t\u00eb b\u00ebjm\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shtres\u00eb&#8221; konkludoi ai..<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Shirli Klojes DioGuardi, e cila \u00ebsht\u00eb njoh\u00ebse e mir\u00eb e k\u00ebtyre \u00e7\u00ebshtjeve , kujtoj\u00eb koh\u00ebn kur ajo ka qen\u00eb 10 vje\u00e7e, koh\u00eb kur ka d\u00ebgjuar p\u00ebr kampin e internimit Auschwitz \u2013 Poloni, \u00e7ka p\u00ebr zonj\u00ebn DioGuardin ka ngjashm\u00ebri me burgjet e kampet e internimit pas LDB, n\u00eb Shqip\u00ebri. Ajo mendon se &#8220;nuk duhet t\u00eb flitet vet\u00ebm p\u00ebr socialist\u00ebt dhe demokrat\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri, se asnj\u00ebra dhe as tjetra, nuk ka b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem, por duhet folur p\u00ebr nj\u00eb er\u00eb t\u00eb re, dhe pik\u00ebs\u00ebpari tha Kloyes-DioGuardi , ky problem duhet t\u00eb filloj\u00eb domosdoshm\u00ebrisht nga hapja e arkivave &#8211; hapja e dosjeve t\u00eb komunizmit si nj\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb par\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn&#8221;.Varrosja e s\u00eb kaluar\u00ebs komuniste shqiptare tha ajo nuk ka sjell\u00eb as drejt\u00ebsi e as sh\u00ebrim te ata q\u00eb p\u00ebsuan.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shkrim p\u00ebr Burgun e Spa\u00e7it, zonja Diguardi shkruan se: &#8220;Nj\u00eb nga k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e madhe t\u00eb jet\u00ebs sime ndodhi k\u00ebt\u00eb vit, kur kam marr\u00eb informacion n\u00eb lidhje me nj\u00eb nga burgjet m\u00eb fam\u00ebkeqe t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, burgu n\u00eb Spa\u00e7. Kjo m\u00eb solli thot\u00eb ajo p\u00ebrs\u00ebri aty ku un\u00eb fillova n\u00eb vitin 1996, por me vet\u00ebdije t\u00eb rip\u00ebrs\u00ebris se llogaridh\u00ebnia ndaj nj\u00eb vendi t\u00eb shkat\u00ebrruar n\u00eb fund duhet t\u00eb b\u00ebhet. N\u00eb proces, un\u00eb u njoftova me Pellumb Lamaj, i cili mbijetoi torturat,pun\u00ebn e v\u00ebshtir\u00eb, dhe burgosjen n\u00eb Spa\u00e7 p\u00ebr nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet. Q\u00eb kur zoti Lamaj erdhi n\u00eb Shtetet e Bashkuara, ai \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb k\u00ebt\u00eb burg n\u00eb v\u00ebmendjen e bot\u00ebs n\u00eb t\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme. &#8220;, ka shkruar n\u00eb nj\u00eb shkrim analitik koh\u00eb m\u00eb par\u00eb K\u00ebshilltaria e \u00c7\u00ebshtjeve Ballkanike, znj. Shirli Cloyes DioGuardi, shkrimtare,publiciste dhe analiste amerikane,<\/p>\n<p><strong>Filmi dokumentar \u201cSpa\u00e7i simboli i Q\u00ebndres\u00ebs Komuniste&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Filmi dokumentar\u00eb &#8220;Spa\u00e7i: Simboli iQ\u00ebndres\u00ebs Antikomuniste&#8221; i P\u00ebllumb Lamajt, realizuesi i k\u00ebtij dokumentaritregon se , \u00ebsht\u00eb nj\u00eb film dokumentar i metrazhit t\u00eb mes\u00ebm, 30 minuta, q\u00eb sipas tij nj\u00eb dokumentar, q\u00eb n\u00eb 30 minuta ka mundur t\u00eb kap n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb simbolike,pothuajse \u00e7do simbol t\u00eb k\u00ebsaj periudh\u00eb t\u00eb tmerrshme q\u00eb kaluan k\u00ebta nj\u00ebr\u00ebz dhe p\u00ebrs\u00eb !? Duke folur p\u00ebr filmin &#8220;Spa\u00e7i simboli i Q\u00ebndres\u00ebs Komuniste&#8221;,Lamaj tha n\u00eb k\u00ebt\u00eb film &#8221; flasin disa prej atyre q\u00eb e jetuan Spa\u00e7in, dhe u b\u00ebn\u00eb simbol i v\u00ebrtet e q\u00ebndres\u00ebs atni-komuniste.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ai tha se &#8220;Dokumentari fillon me nj\u00eb shkreptim\u00eb, mes nj\u00eb terri dhe&#8221;nate t\u00eb stuhishme&#8221;, ku d\u00ebgjohen edhe shkrepma automatik\u00ebsh. M\u00eb pas\u00eb n\u00eb sfond del nd\u00ebrtesa Burgu i Spa\u00e7it. Autori i k\u00ebtij dokumentari e ka filluar k\u00ebt\u00eb shfaqje prej aty ku thot\u00eb ai fillon edhe rruga p\u00ebr t\u00eb par\u00eb Spa\u00e7in, e tmerrsh\u00ebm &#8211; Q\u00eb nga Miloti. Ku familjar\u00ebt, e t\u00eb d\u00ebnurave merrnin rrug\u00ebn e st\u00ebrmundim\u00ebshme, p\u00ebr t\u00eb takuar nj\u00ebr\u00ebzit \u00eb tyre, kur ndonj\u00eb her\u00eb q\u00eb megjiths\u00eb ata kishin b\u00ebr\u00eb kilometra t\u00eb t\u00ebra me thas\u00eb me ushqime n\u00eb kurriz, do t\u00eb ktheheshin t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar, p\u00ebrlotur dhe t\u00eb rraskapitur, se rojet kishin marr\u00eb urdh\u00ebr t\u00eb mosi lejonin n\u00eb takim me t\u00eb dashurit e tyre . M\u00eb pas\u00eb del n\u00eb ekran , Rubiku, dhe Kurb\u00ebneshi, Ura e Fanit dhe e p\u00ebrpjeta e &#8220;vdekjes&#8221;, kthesat e Qaf\u00ebss\u00eb Barit e Spa\u00e7it.<\/p>\n<p>M\u00eb n\u00eb fund duket autori, i cili mb\u00ebrrin n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn e burgut, ku ka mbetur edhe nj\u00eb paroll\u00eb kush shkruhet &#8220;Rroft\u00eb Enver Hoxha! &#8211; Lavdi Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb&#8221;. Lamaj n\u00eb rolin e &#8220;fol\u00ebsit&#8221;, m\u00eb pas\u00eb tregon nj\u00eb e nga nj\u00eb birucat e shkat\u00ebrruara, ku n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ende ka mbeturedhe ndonj\u00eb gjurm\u00eb e masakr\u00ebs.Tregon p\u00ebr ato ngjarje q\u00eb jan\u00eb sot simbol iq\u00ebndres\u00ebs dhe heroizmit dhe trim\u00ebris\u00eb t\u00eb atyre t\u00eb burgosurve politik, gjat\u00eb regjimit komunist n\u00eb Shqip\u00ebri. Ish i burgosuri politik P\u00ebllumb Lamaj thot\u00eb se politikan\u00ebt e sot\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri, ende nuk i kan\u00eb d\u00ebnuar krimet e komunizmit.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-288\" title=\"spaci 4\" src=\"http:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-4.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"533\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-4.jpg 800w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spaci-4-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zoti Lamaj, i cili jeton n\u00eb shtetin Nju Xhersi- SHBA, ka vuajtur vet\u00eb 11 vjet n\u00eb burgun e tmerrsh\u00ebm t\u00eb Spa\u00e7it. Ai tani kujton me dhimbje edhe 39 vjetorit t\u00eb revolt\u00ebs s\u00eb Spa\u00e7it n\u00eb maj 1973, kur p\u00ebr tre dit\u00eb me radh\u00eb, t\u00eb burgosurit mor\u00ebn n\u00ebn kontroll kampin. Pas shtypjes s\u00eb revolt\u00ebs, 4 t\u00eb burgosur u pushkatuan nd\u00ebrsa dhjetra t\u00eb tjer\u00eb u d\u00ebnuan me nga 25 vjet burg. D\u00ebshmor\u00ebt e Spa\u00e7it, ata martir\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt pas Revolt\u00ebs s\u00eb Spa\u00e7it, u pushkatuan me gjyq\u00eb special, brenda 24 or\u00ebve mbasi ndodhi ngjarja q\u00eb tronditi thell\u00eb regjimin komunist\u00eb, thot\u00eb ai duke kujtuar : Sk\u00ebnder Daja, Pal Zefi, Dervish Bejko, dhe Hajri Pashaj. Duke sjellur kujtimet rreth k\u00ebsaj ngjarje P\u00ebllumb Lamaj, tha se prej k\u00ebsaj dite, pra dit\u00ebve t\u00eb Revolt\u00ebs s\u00eb t\u00eb burgosurve, burgu i Spa\u00e7it, u konsiderua si burgu m\u00eb i tmerrsh\u00ebm, n\u00eb Shqip\u00ebri. Aty, u fut fryma e eg\u00ebr e terrorit, frik\u00ebs dh\u00eb e shtypjes, tha ai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U shfaq n\u00eb New York, filmi dokumentar &#8220;Spa\u00e7i &#8211; Simboli i Qendres\u00ebs Antikomuniste &#8220; BEQIR SINA, New York Ish i burgosuri politik P\u00ebllumb Lamaj thot\u00eb se politikan\u00ebt e sot\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri, ende nuk i kan\u00eb d\u00ebnuar krimet e komunizmit MANHATTAN NYC : N\u00eb kineman \u2018The Producers Club\u2019 t\u00eb Manhatanit, t\u00eb premten n\u00eb Nju Jork, nj\u00eb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=284"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":290,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions\/290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}