{"id":2742,"date":"2013-04-24T13:25:22","date_gmt":"2013-04-24T13:25:22","guid":{"rendered":"http:\/\/revistakuvendi.org\/?p=2742"},"modified":"2013-04-24T13:25:22","modified_gmt":"2013-04-24T13:25:22","slug":"dom-ndre-mjeda-dhe-at-gjergj-fishta-per-fe-atdhe-e-perparim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=2742","title":{"rendered":"Dom Ndre Mjeda dhe At Gjergj Fishta p\u00ebr Fe, Atdhe e P\u00ebrparim"},"content":{"rendered":"<div><strong>Shkruan : Leonora La\u00e7i<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: medium;\"> \u201cNata sa do e gjat\u00eb nuk mund ta ndaloj agimin p\u00ebr t\u00eb dale\u201d<\/span><br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sphotos-a.xx.fbcdn.net\/hphotos-frc1\/423588_186208924823590_607607279_n.jpg\" alt=\"\" width=\"274\" height=\"430\" \/><\/div>\n<div><strong>Luigj Gurakuqi, At Gjergj Fishta, Dom Ndre Mjeda<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>SHKODER:<\/strong> Gjysma e dyt\u00eb e shek XIX do t\u00eb jet\u00eb e mbushur me ngjarje, episode, zgjime nga gjumi letargjik shum\u00eb shekullor\u00eb, levizje t\u00eb cilat do jen\u00eb t\u00eb nxitura n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare Shqiptare e pararoj\u00eb e Lidhjes mbar shqiptare t\u00eb mbajur n\u00eb qytetin historik t\u00eb Prizrenit n\u00eb vitin 1878 .<!--more--><\/div>\n<div>\nE p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb vitet 1866-1871 do t\u00eb lindin dy bij t\u00eb shqipes Ndre Mjeda e Gjergj Fishta ku ngjarje historike do sh\u00ebnohen e do skaliten m\u00eb shkronja t\u00eb arta n\u00eb historin\u00eb e kombit Shqiptar\u00eb. Mjeda \u2013Fishta dy bashk\u00ebudh\u00ebtar\u00eb n\u00eb kalvarin e mundimsh\u00ebm t\u00eb vuajtjeve, mjerimit, mosp\u00ebrfilljes n\u00ebn thundr\u00ebn e nj\u00eb<br \/>\nPerandori obskurantiste, s\u00ebbashku \u00e7an mes p\u00ebrmes erresir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ndriquar mendjen e kombit ton\u00eb, si dy pishtar t\u00eb dituris\u00eb t\u00eb pajisur me vizion, moral, guxim, virtyte e tradita t\u00eb trash\u00ebguara q\u00eb nga kanuni.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ndre Mjeda lindi n\u00eb Shkod\u00ebr nd\u00ebrsa Fishta n\u00eb Fisht\u00eb t\u00eb Zadrim\u00ebs, t\u00eb par\u00ebt e tyre ishin shp\u00ebrngulur nga bjeshk\u00ebt kreshnike t\u00eb maleve t\u00eb Puk\u00ebs e Mirdit\u00ebs q\u00eb jan\u00eb t\u00eb mbushura me b\u00ebma heronj\u00ebsh. Prejardhja pati ndikim p\u00ebr t\u00eb dy poet\u00ebt Rilindas q\u00eb nuk e mbrojt\u00ebn atdhuen vet\u00ebm me pen\u00eb por dhe me arm\u00eb, oratori, zgjuarsi e duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb kombit gjith\u00eb bagazhin intelektual q\u00eb p\u00ebr\u00ebvetsuan n\u00eb shkolla t\u00eb ndryshme europiane. Mjeda \u2013Fishta vepruan aktivisht\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuara shk\u00ebputjen e Shqip\u00ebris nga<br \/>\nqerrja Osmane. T\u00eb paralelizosh dy kolos\u00eb t\u00eb letrave shqipe arrin\u00eb t\u00eb kuptosh madh\u00ebshtin e secilit<br \/>\nq\u00eb p\u00ebr nga vepra q\u00ebndrojn\u00eb denj\u00ebsisht p\u00ebrkrah nj\u00ebri -tjetrit t\u00eb pap\u00ebrkulur p\u00ebrballe sfidave t\u00eb koh\u00ebs.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ishin themelues t\u00eb shoq\u00ebrive t\u00eb para letrare \u201cBashkimi\u201de \u201cAgimi\u201d, delegat n\u00eb Komisionin e Alfabetit n\u00eb Manastir madje Fishta ishte Kryetar i Kngresit t\u00eb Manastirit (1908)ose siq njihet ndryshe Kongresi i Abes\u00eb q\u00eb do hartonte Alfabetin, Dy vizionar\u00ebt Mjeda \u2013Fishta ishin t\u00eb vetdijsh\u00ebm se nj\u00eb nga element\u00ebt q\u00eb e b\u00ebnte t\u00eb qen\u00ebsish\u00ebm nj\u00eb komb \u00ebsht\u00eb dhe gjuha prandaj i dhan\u00eb r\u00ebndesi k\u00ebtij elementi ky\u00e7 p\u00ebr qen\u00ebsin\u00eb e ruajtjen e identitetit komb\u00ebtar, kjo p\u00ebr arsye sepse t\u00eb huajt i jepnin r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebrkatsis fatare duke nj\u00ebsuar fen\u00eb me komb\u00ebsin e duke quajtur shqiptar\u00ebt mysliman turq e ato ortodoks grek dhe katolik\u00ebt latin. \u00cbsht\u00eb<br \/>\nmerit\u00eb e Rilindasv\u00eb si Mjeda e Fishta q\u00eb me intelektin e tyre, arsimimin n\u00eb shkolla t\u00eb perendimit nuk e harruan prejardhjen e gjakun arb\u00ebror q\u00eb i rridhte n\u00eb vena por vepruan n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb kombit Shqiptare aty ku kerkohej e pik\u00ebrisht n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e letrave shqipe e n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet politike ku hallka e zinxhirit ishte m\u00eb e dob\u00ebta.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\nMjeda \u2013Fishta k\u00ebta dy patriot t\u00eb zjarrt\u00eb, gjuhetar, poet, albanolog, meshtar, politikan, vizionar, orator\u00eb, bashk\u00ebkoh\u00ebs q\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin dy figuar shum\u00ebplan\u00ebshe, p\u00ebrsonalitete me diapazon t\u00eb<br \/>\ngjer\u00eb e temperament t\u00eb zjarrt ku gjen\u00eb t\u00eb meshiruar n\u00eb kompleks t\u00eb gjitha vetit q\u00eb i karakterizojn\u00eb burrat mal\u00ebsor veriore, trim\u00ebrin, guximin, patriotizmin e bes\u00ebn. T\u00eb dy i bashkonte pasioni, ndjenja atdhetare me t\u00eb cil\u00ebn ishin brumosur ,i bashkonte ideali komb\u00ebtar p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb pavarur si dhe rruga q\u00eb zgjodh\u00ebn p\u00ebr ti<br \/>\nsh\u00ebrby\u00ebr atdheut letrat shqipe. S\u00eb bashku, ndikuan fuqimisht n\u00eb jet\u00ebn politike t\u00eb vendit tone si z\u00eb opozitar e pro perendimor megjith\u00ebse idet\u00eb e tyre nuk gjet\u00ebn zbatim n\u00eb nj\u00eb vend te varf\u00ebr e prapanik si Shqip\u00ebria ku sapo kishte dal nga luftrat e po konsolidohej, dhe kjo p\u00ebr shkak t\u00eb rrethanave e fanatizmit t\u00eb bejler\u00ebve q\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb vet\u00ebsundonin.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\nAngazhimi n\u00eb jet\u00ebn politike -parlamentare i dy patriot\u00ebve n\u00eb periudh\u00ebn e hovit t\u00eb l\u00ebvizjeve demokrative t\u00eb viteve 1920-1924 na bind se Mjeda dhe Fishta vepruan p\u00ebr interesa komb\u00ebtare p\u00ebr nj\u00eb ideal q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb shqitej nga orientalizmi duke drejtur syt\u00eb nga oksidentalizmi. Autoriteti, kredibiliteti i beri k\u00ebta dy figura te shquara qe te shihen si t\u00eb p\u00ebrshtatshmit q\u00eb mund t\u00eb plot\u00ebsonin nje opozit\u00eb te fort\u00eb q\u00eb dhe n\u00eb ket\u00eb pozicion do t\u00eb mund t\u00eb veprojn\u00eb e ndikojn\u00eb n\u00eb rrjedh\u00ebn e ngjarjeve politike q\u00eb pasuan gjate viteve 1921-1924. Vet Luigj Gurakuqi n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr derguar Imzot Bum\u00e7it shprehet per<br \/>\nFishten&#8230;<\/div>\n<div><strong>\u201dPader Gjergji asht shum ma i mir\u00eb se Vin\u00e7enci p\u00ebr deputet , mbassi asht i zoti i fjal\u00ebs, njeh vendin e ka autoritet edhe mbi deputetet e krahinave te tjera&#8230;\u201d[1]<\/strong><\/div>\n<div>Reaguan ashp\u00ebr dhe n\u00eb parlamentin shqiptare t\u00eb dal nga Kongresi i Lushnj\u00ebs 1920-\u00ebs ku ishin pjes\u00eb e deputet\u00ebve katolik t\u00eb Shkodr\u00ebs siq e p\u00ebrshkruan revista \u201cAgimi\u201d&#8230;\u201cIntiligjenca e jone ma n\u00eb fund del fituse tue zgjedhun njer\u00ebz t\u00eb kultur\u00ebs e t\u00eb njoftun n\u00eb lam\u00eb t\u00eb leteratyr\u00ebs e t\u00eb komtarizmit. Deputete q\u00eb u zgjodh\u00ebn kjen k\u00ebta zotnij:Z.Hile Mosi, Z.At Gjergj Fishta , Z. Luigj Gurakuqi, Z. Dom Ndre Mjeda.[2]. Nd\u00ebrsa organi shqiptar n\u00eb Turqi \u201cE V\u00ebrteta\u201d i konsideron deputet\u00ebt e Shkodr\u00ebs si ajk e Shqip\u00ebrise, nd\u00ebrsa Fishten e quan si poet t\u00eb rrall\u00eb e t\u00eb madh q\u00eb nes\u00ebr do t\u00eb mburohet Kombi yn\u00eb me shkrimet e tij.<\/div>\n<div>Deputetet e Shkodr\u00ebs e konkretisht Mjeda e Fishta vepruan e bashker\u00ebnduan veprimet e tyre<br \/>\np\u00ebr ti b\u00ebre fakt t\u00eb kryer me ane t\u00eb lobing-ut duke i paraqitur shume her\u00eb para Kuvendit Komb\u00ebtar problemet siq ishte ai i komunikacionit mes Shkodr\u00ebs, Tiran\u00ebs e Durr\u00ebsit, meremetimin e urave, konfiskimin e pasurive t\u00eb bejlerit Esat Toptanit. Si dhe jan\u00eb inisiator\u00ebt e nxit\u00ebsit e parlamentit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur projekt-ligje p\u00ebr lehtesimin nga taksat doganore t\u00eb mallrave t\u00eb importit p\u00ebr Prefektur\u00ebn e Shkodr\u00ebs e p\u00ebr p\u00ebrmirsimin e<br \/>\ngj\u00ebndjes ekonomike t\u00eb k\u00ebsaj prefekture.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Interesat komb\u00ebtare q\u00ebndronin mbi ato vetjake Mjeda thoshte \u201cMa mir\u00eb me kene se mu duk\u00eb\u201d. Madje Mjeda ishte hartues i Statutit t\u00eb Zgjeruar t\u00eb Lushnjes n\u00eb gusht t\u00eb 1921 q\u00eb ishte plotesim i m\u00ebtejsh\u00ebm i v\u00ebndimeve t\u00eb Kongresit t\u00eb Lushnj\u00ebs, duke q\u00ebn\u00eb njoh\u00ebs i politik\u00ebs europiane e ligjeve dhe poliglot mundi t\u00eb shfrytzonte p\u00ebrvojen e shteteve demokratike p\u00ebr ta p\u00ebrdorur n\u00eb Shqip\u00ebri. Mjeda ishte dhe njoh\u00ebs i thell\u00eb, studiues e kodifikues i kanunit ku p\u00ebrpiloi nje statut sa me te pranuesh\u00ebm dhe per traditen e popullit e sa me af\u00ebr realitetit shqiptare.<\/div>\n<div>Dom Ndre Mjeda e At Gjergj Fishta q\u00ebndruan te pal\u00ebkundsh\u00ebm n\u00eb bindjet e tyre ku perkrah inteligjenc\u00ebs shqiptare u shquan n\u00eb drejtimin politik. Krijuan grupin e fletor\u00ebn \u201cOra e Maleve \u201cku drejtues nderi i grupit u caktua Emzot Laz\u00ebr Mjeda, ku bashk\u00ebpunuan Luigj Gurakuqi, At Gjergj Fishta , Dom Ndre Mjeda , Dom Loro Caka, Ernest Koliqi etj ky grup i krijuar n\u00eb 1923 u formua si grup katolik\u00ebsh opozitar p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb kontribut n\u00eb zhvillimet demokratike t\u00eb vendit.<\/div>\n<div>Ajo qe i karakterizon keta dy figura te shquara eshte fryma bashk\u00ebpunuese duke gjet\u00eb tek nj\u00ebri -tjetri mbeshtetje dhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje fetare si ne rastin e dialogut me deputetet ortodokse pra KOMBI q\u00ebndronte mbi besimet fetare duke ndjekur vijen e Lidhjes Shqiptare t\u00eb Prizrenit t\u00eb atyre Rilindasve q\u00eb u b\u00ebn\u00eb mbrojt\u00ebs t\u00eb motos \u201cFeja e shqiptarit asht shqiptaria \u201c ku bashkimin e popullit e shihnin si objektiv par\u00ebsore pa ber\u00eb<br \/>\ndallime fetare e krahinore t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb bashkuar rreth\u00eb nje flamuri. .<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ajo q\u00eb i dallon Mjed\u00ebn e Fisht\u00ebn \u00ebsht\u00eb se fakti se Mjeda nuk ishte nj\u00eb poet i ndaluar n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste 1944-1990 ndryshe nga Fishta q\u00eb veprat e tij u dogj\u00ebn dhe eshtnat ju tret\u00ebn sikur donin t\u00eb fusnin minar\u00ebn n\u00eb thes por a \u00ebsht\u00eb e mundur kjo?!<\/div>\n<div>Mjeda \u2013Fishta ikona t\u00eb let\u00ebrsis, mbrojt\u00ebs t\u00eb identitetit komb\u00ebtar Shqiptar, veprimtar\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar e t\u00eb palodhur p\u00ebr fe e atdhe e p\u00ebrparim, q\u00eb nuk u ndalen para asgj\u00ebje, shembuj unikal, prototipa t\u00eb paz\u00ebvendesush\u00ebm e t\u00eb pavdeksh\u00ebm.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>________________________________<\/p>\n<p><strong>[1] Quku Mentor-Mjeda Vepra 4(Identiteti)fq 366.<br \/>\n[2]Quku Mentor-Mjeda Vepra 4(Identiteti)fq 381.<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Shkoder Prill 2013<\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan : Leonora La\u00e7i \u201cNata sa do e gjat\u00eb nuk mund ta ndaloj agimin p\u00ebr t\u00eb dale\u201d Luigj Gurakuqi, At Gjergj Fishta, Dom Ndre Mjeda SHKODER: Gjysma e dyt\u00eb e shek XIX do t\u00eb jet\u00eb e mbushur me ngjarje, episode, zgjime nga gjumi letargjik shum\u00eb shekullor\u00eb, levizje t\u00eb cilat do jen\u00eb t\u00eb nxitura n\u00eb kuad\u00ebr&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-2742","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-letersi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2742"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2744,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2742\/revisions\/2744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}