{"id":10134,"date":"2024-04-02T21:31:50","date_gmt":"2024-04-02T21:31:50","guid":{"rendered":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=10134"},"modified":"2024-04-02T21:31:50","modified_gmt":"2024-04-02T21:31:50","slug":"fan-s-noli-patrioti-i-madh-demokrat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/revistakuvendi.org\/?p=10134","title":{"rendered":"FAN S. NOLI\u00a0 PATRIOTI I MADH\u00a0\u00a0DEMOKRAT!"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli-KOPERTINE.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"180\" height=\"222\" src=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli-KOPERTINE.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10135\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Flamur bujar p\u00ebr Njer\u00ebzi\u201d- Fan S. Noli<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>UN<\/strong><strong>\u00cb<\/strong><strong> JAM KUND<\/strong><strong>\u00cb<\/strong><strong>R \u00c7DO DIKTATURE- Noli 1961<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Agim Xh. D\u00ebshnica<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/agimxh-deshnica.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"374\" height=\"240\" src=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/agimxh-deshnica.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10136\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/agimxh-deshnica.jpg 374w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/agimxh-deshnica-300x193.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 374px) 100vw, 374px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>N\u00eb vitin 1982 me rastin e 100 vjetorit t\u00eb lindjes&nbsp; s\u00eb Nolit,&nbsp; Vatra&nbsp; dhe UNESKO, n\u00eb konferenca&nbsp; t\u00eb posa\u00e7me shkencore p\u00ebrkujtuan&nbsp; me nderim, ashtu si\u00e7 i takonte birit t\u00eb Kombit Shqiptar, Theofan Stilian Nolit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb gazet\u00ebn Bashkimi n\u00eb Tiran\u00eb, u botua nj\u00eb shkrim kritik ndaj Fan Nolit, p\u00ebrgatitur nga kalemxhijt\u00eb&nbsp; \u201cnolist\u00eb\u201d, n\u00ebnshkruar nga E. Hoxha. P\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e partis\u00eb ky shkrim qe urdh\u00ebr, t\u00eb mos merrnin pjes\u00eb n\u00eb Konferenc\u00ebn p\u00ebrkujtimore! Shum\u00eb ftesa u anulluan. Salla e Kuvendit e caktuar m\u00eb par\u00eb, u zevend\u00ebsua&nbsp; me sall\u00ebn e vog\u00ebl t\u00eb Institutit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Arteve. N\u00eb <\/strong>mes t\u00eb presidiumit, i ndri\u00e7uar nga prozhektor\u00ebt, q\u00ebndronte drejt busti i<strong> diktatorit. Lart n\u00eb k\u00ebndin e djath\u00eb, fotografia&nbsp; e vog\u00ebl e Nolit, kishte humbur&nbsp; n\u00eb muzg. P\u00ebr cilin b\u00ebhej mbledhja p\u00ebrkujtimore, p\u00ebr Fan Nolin apo Enver Hoxh\u00ebn? Ata q\u00eb ishin ulur lart, u njoftuan t\u00eb zbrisnin posht\u00eb, dhe s\u00eb bashku me d\u00ebgjuesit n\u00eb fund t\u00eb sall\u00ebs t\u00eb afroheshin n\u00eb radh\u00ebt e para. N\u00eb ato \u00e7aste kur ndonj\u00eb hidhte syt\u00eb drejt fotografis\u00eb n\u00eb k\u00ebnd&nbsp; kishte p\u00ebrshtypjen se Noli n\u00eb sh\u00ebnj\u00eb proteste ishte larguar nga salla.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Reporter\u00ebt e kameraman\u00ebt , sipas udh\u00ebzimeve,&nbsp; n\u00eb TV dhe n\u00eb gazet\u00ebn Bashkimi paraqit\u00ebn vet\u00ebm ata q\u00eb ishin ulur n\u00eb presidium dhe n\u00eb tri rradh\u00ebt e para.&nbsp; Pra&nbsp; si zakonisht krijuan pamje&nbsp; se&nbsp; salla ishe mbushur&nbsp; p\u00ebrplot.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>JETA E NOLIT- PARA E GJATE LUFTES SE PARE BOTERORE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Brenda hap\u00ebsir\u00ebs e k\u00ebtij shkrimi p\u00ebrkujtimor \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb tregohet jeta dh e veprimtaria e gjithan\u00ebshme&nbsp; e Nolit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse Autobiografia e tij,&nbsp; lexohet pa hyrje e parath\u00ebnie, Noli merr pamjen e nj\u00eb mali t\u00eb lart\u00eb, t\u00eb cilin \u201eprofesor\u00ebt nolist\u00eb\u201c jan\u00eb orvatur m\u00eb kot ta vendosin n\u00eb krahun p\u00ebr t\u00eb cilin nuk pat \u00ebnd\u00ebrruakurr\u00eb.<br>Fan S. Noli lindi m\u00eb 6 janar 1882 n\u00eb nj\u00eb familje shqiptare, n\u00eb qytez\u00ebn Ibrik Tepe, pran\u00eb Edrenes\u00eb, n\u00eb Turqi. M\u00ebsimet e para i mori n\u00eb vendlindje, n\u00eb shkoll\u00ebn gjasht\u00ebvje\u00e7are p\u00ebr kat\u00ebr vjet. M\u00ebsimet e mesme i kreu n\u00eb gjimnazin grek t\u00eb Edrenes\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb bashk\u00ebpunon me shoq\u00ebri t\u00eb ndryshme artistike. M\u00eb 1900 p\u00ebr pak koh\u00eb punon n\u00eb Stamboll. Me shpres\u00eb p\u00ebr t\u2019u regjistruar n\u00eb universitet, niset p\u00ebr n\u00eb Athin\u00eb. Gjen pun\u00eb vet\u00ebm si sekretar pran\u00eb nj\u00eb m\u00ebsuesi grek. Me rekomandimin e tij, pranohet n\u00eb nj\u00eb kompani artistike. Askush nuk e beson&nbsp; se Noli i ri qenka \u201carratisur nat\u00ebn p\u00ebr borxhe\u201d, si\u00e7 nxihet n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb sajuar. nga dora&nbsp; e nj\u00eb shkrimtari q\u00eb merrej me tregime&nbsp; fantastike venturash..N\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e aktor\u00ebve Noli u shqua p\u00ebr mir\u00ebsjellje dhe p\u00ebr talent n\u00eb artin dramatik. Punon me ta rreth tre vjet. Viziton shum\u00eb vende t\u00eb Perandoris\u00eb Turke, Ballkanin, Turqin\u00eb dhe Afrik\u00ebn, t\u00eb cilat i lan\u00eb mbresa t\u00eb pashlyeshme. N\u00eb k\u00ebto koh\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb lidhet me l\u00ebvizjen patriotike shqiptare, me Nikolla Na\u00e7on n\u00eb Bukuresht dhe Faik Konic\u00ebn n\u00eb Belgjik\u00eb,<\/p>\n\n\n\n<p>Me kompanin\u00eb artiste\u00ebve u nda miq\u00ebsisht n\u00eb Egjypt..<br>M\u00eb 1902 nis veprimtaria e tij atdhetare, e lidhur ngusht\u00eb me krijimtarin\u00eb artistike. Boton n\u00eb gazet\u00ebn Drita, t\u00eb Shahin Kolonj\u00ebs. Si\u00e7 del nga letrat d\u00ebrguar\u00a0 atdhetar\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Egjypt, u njoh e bashk\u00ebpunon me Jani Vruhon, Thanas Tashkon, Spiro Dinen.\u201c Me ndihm\u00ebn e tyre financiare, p\u00ebrkthen e boton n\u00eb greqisht vepr\u00ebn e njohur t\u00eb Sami Frash\u00ebrit, \u201cShqip\u00ebria, \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb, \u00e7\u2019ka qen\u00eb, e \u00e7\u2019do t\u00eb b\u00ebhet\u00eb.\u201d Sipas k\u00ebshillave dhe ndihm\u00ebs s\u00eb tyre bujare, n\u00eb mosh\u00ebn 24 vje\u00e7, m\u00eb 10 maj 1906 mb\u00ebrrin n\u00eb Nju Jork. Po at\u00eb dit\u00eb niset p\u00ebr n\u00eb Bafallo, ku ndodhej shoq\u00ebria \u201cMall\u2019i M\u00ebm\u00ebdheut\u201c, themeluar nga Petro Nini Luarasi. Pas tre muajsh, me ftes\u00eb t\u00eb Sotir Pecit, vjen n\u00eb Boston dhe bashk\u00ebpunon n\u00eb gazet\u00ebn Kombi. M\u00eb 8 janar 1907, themelon shoq\u00ebrin\u00eb patriotike Besa-Bes\u00ebn dhe m\u00eb 15 shkurt 1909, gazet\u00ebn Dielli. Kjo gazet\u00eb historike i sh\u00ebrbeu \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb madhe, liris\u00eb dhe pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Atdheut. Aty lexuesit shqiptar\u00eb njoh\u00ebn pen\u00ebn\u00a0\u00a0 e tij te arte. .Theofan Stilian Noli njihet si themeluesi dhe drejtues i Kish\u00ebs Ortodokse Shqiptare t\u00eb pavarur n\u00eb Amerik\u00eb.Esht\u00eb koha, kur m\u00eb 1908 dor\u00ebzohet prift n\u00eb Kish\u00ebn e Sh\u00ebn Kollit, n\u00eb Nju Jork.Mesh\u00ebn e par\u00eb e jep n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, n\u00eb Boston.Nd\u00ebrkoh\u00eb studion p\u00ebr kat\u00ebr vjet n\u00eb Universitetin Harvard dhe m\u00eb 1912 diplomohet me sukses p\u00ebr let\u00ebrsi. T\u00eb k\u00ebsaj kohe jan\u00eb krijimet n\u00eb revist\u00ebn Albania, n\u00eb gazetat Dielli, Drita etj.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"748\" height=\"677\" src=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10137\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli1.jpg 748w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli1-300x272.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 748px) 100vw, 748px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitet 1910 e 1911, p\u00ebrpara shoq\u00ebris\u00eb Besa-Bes\u00ebn, mban fjalime t\u00eb zjarrta n\u00eb p\u00ebrkrahje t\u00eb kryengrit\u00ebsve shqiptare n\u00eb Kosov\u00eb, duke ngritur lart luft\u00ebn e trim\u00ebrin\u00eb e tyre, me Isa Boletinin e Idris Seferin n\u00eb krye, n\u00eb betejat e Cernalev\u00ebs e n\u00eb Gryk\u00ebn e Ka\u00e7anikut.<br>M\u00eb 1911, i ngarkuar me mision fetar e atdhetar, viziton kolonit\u00eb shqiptare n\u00eb Bukuresht, Sofje e gjetk\u00eb, i pritur me dashuri nga shum\u00eb bashkatdhetar\u00eb.N\u00eb pranin\u00eb e tyre meshon me gjuh\u00ebn e bukur shqipe. Pas nj\u00eb largimi t\u00eb gjat\u00eb, n\u00eb Sofje pati nj\u00eb takim t\u00eb mall\u00ebngjyer me prind\u00ebt e t\u00eb af\u00ebrmit e vet, mandej nj\u00eb ndarje tep\u00ebr t\u00eb hidhur.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"882\" height=\"454\" src=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10138\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli2.jpg 882w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli2-300x154.jpg 300w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli2-768x395.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 882px) 100vw, 882px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur Perandoria Turke po humbiste Ballkanin, me nism\u00ebn e Nolit e Konic\u00ebs, shoq\u00ebrit\u00eb shqiptare Besa\u2013Bes\u00ebn, Ar\u00ebsimi, Malli i M\u00ebm\u00ebdheut, Hylli i Af\u00ebrdit\u00ebs etj. u bashkuan n\u00eb Federat\u00ebn Panshqiptare Vatra, me seli n\u00eb Boston, m\u00eb 28 prill 1912. Sekretar i Komisionit<\/p>\n\n\n\n<p>Qendror u zgjodh Fan Noli, kurse Faik Konica me Kristo Floqin u caktuan organizator\u00eb t\u00eb deg\u00ebve. Noli zgjidhet kryetar i Vatr\u00ebs m\u00eb 17 korrik 1915 dhe m\u00eb 1 korrik t\u00eb vitit 1917. Krahas Diellit botohet n\u00eb anglisht, Revista Adriatike.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Federata Panshqiptare Vatra n\u00eb ato vite, mori pamjen e nj\u00eb qeverie n\u00eb m\u00ebrgim. Drejtuesit e saj u mir\u00ebprit\u00ebn\u00a0 nga institucionet zyrtare, si p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Me ligj\u00ebratat e tyre t\u00eb shk\u00eblqyera, mbrojt\u00ebn \u00e7\u00ebshtjen shqiptare. Fan Noli shpesh largohej i ngarkuar me detyra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. N\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1912, kur Atdheu ndodhej para rrezikut t\u00eb cop\u00ebtimit, i d\u00ebrguar nga Vatra ndodhet n\u00eb Lond\u00ebr.Nga kryeqyteti britanik, p\u00ebrsh\u00ebndet Ismail Qemalin p\u00ebr shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb.<br>M\u00eb 1913 Federata Vatra, me udh\u00ebhq\u00ebs si Noli dhe Konica, me an\u00ebn e gazet\u00ebs Dielli, mitingjeve t\u00eb fuqishme, momerandumeve dhe telegrameve, t\u00eb shumta, protestoi me vendosm\u00ebri, kund\u00ebr vendimeve t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Ambasador\u00ebve n\u00eb Lond\u00ebr, t\u00eb ci\u00ebtt p\u00ebrgjysmonin teritoret e Shqip\u00ebris\u00eb.<br>N\u00eb mars t\u00eb atij viti Noli s\u00eb bashku me veprimtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, merr pjes\u00eb e flet n\u00eb Kongresin e Triestes, t\u00eb organizuar nga Faik Konica, p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e t\u00ebr\u00ebsis\u00eb tok\u00ebsore t\u00eb shqiptar\u00ebve. N\u00eb korrik viziton p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb tok\u00ebn amtare. M\u00eb 1914 ndodhet p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb sh\u00ebrbesat e Kish\u00ebs Ortodokse Shqiptare.<br>Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore 1914-1918, Shqip\u00ebria u kthye s\u00ebrish n\u00eb nj\u00eb aren\u00eb t\u00eb rrezik\u00ebshme p\u00ebr t\u00eb ardhmen. N\u00eb em\u00ebr t\u00eb Vatr\u00ebs, vatran\u00ebt me Nolin n\u00eb krye, vepruan gjall\u00ebrisht me nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb zgjuar, kund\u00ebr q\u00ebllimeve grabitqare t\u00eb shteteve nd\u00ebrluftuese.<br>N\u00eb momerandumin e dates 28 n\u00ebntor 1918, d\u00ebrguar Preidentit Uillson, ku firmatari kyesor \u00ebsht\u00eb Fan Noli, pasi parashtroi historn\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb jugore, kaloi\u00a0 n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs. Nd\u00ebr t\u00eb tjera shkruan\u201cArsyet etnografike nuk jan\u00eb t\u00eb vetmet ato, t\u00eb cilat k\u00ebrkojn\u00eb korigjimin e kufijve n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.. Humbja p\u00ebrfundimtare e krahinave pjellore t\u00eb Kosov\u00ebs dhe \u00c7am\u00ebris\u00eb, apo Epirit t\u00eb Jugut, do t\u00eb gjymtoj\u00eb jet\u00ebn ekonomike t\u00eb shtetit shqiptar. Qytetet e Pej\u00ebs, Prizrenit, Gjakov\u00ebs , Strug\u00ebs e Dibr\u00ebs q\u00eb iu dhan\u00eb S\u00ebrbis\u00eb e Malit t\u00eb Zi jan\u00eb tregje t\u00eb krahinave q\u00eb iu hoq\u00ebn Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb krejt\u00ebsisht absurde dhe t\u00eb padrejt\u00eb nga Konferenca e Londr\u00ebs.\u201d<br>Lidhjet e fuqishme me veprimtar\u00ebt n\u00eb Atdhe, ndihmat dhe nxitja e luft\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebr \u00e7lirimin e mbrojtjen e tij, u kuror\u00ebzuan me Kongresin e Lushnj\u00ebs dhe formimin e Qeveris\u00eb s\u00eb Sulejman Delvin\u00ebs.<br>M\u00eb 1920, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Qeveris\u00eb Shqiptare, Noli merr pjes\u00eb n\u00eb bisedimet e Lidhjes s\u00eb Kombeve, n\u00eb Gjenev\u00eb. N\u00eb debatet p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e kufijve, si nj\u00eb diplomat i madh, hedh posht\u00eb argumentet e delegat\u00ebve fqinj\u00eb, me lig\u00ebratat e njohura n\u00eb histori. fal\u00eb zot\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij, Shqip\u00ebria u pranua n\u00eb Lidhjen e Kombeve. <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"307\" height=\"219\" src=\"\" alt=\"Description: F:\\dokumente shkrime e letra\\letra dokumente foto\\New folder\\noli-gjeneve.jpg\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"520\" height=\"632\" src=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10139\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli3.jpg 520w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli3-247x300.jpg 247w\" sizes=\"auto, (max-width: 520px) 100vw, 520px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"665\" height=\"319\" src=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10140\" srcset=\"https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli5.jpg 665w, https:\/\/revistakuvendi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/fanoli5-300x144.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 665px) 100vw, 665px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;M\u00eb 1921 kthehet n\u00eb Atdhe. E shohim Peshkop n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, Metropolit n\u00eb Durr\u00ebs. Si i d\u00ebrguar i Vatr\u00ebs merr pjes\u00eb n\u00eb jet\u00ebn politike dhe zgjidhet deputet. Gjat\u00eb seancave parlamentare Noli ngrihet e flet p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb pazgjidhura komb\u00ebtare, p\u00ebr probleme t\u00eb ndryshme ekonomike e shoq\u00ebrore.Ligjerata e njohur e Nolit n\u00eb nderim t\u00eb presidentit amerikan Udrou Uillson, shpreh respektin e thell\u00eb t\u00eb popullit shqiptar ndaj SHBA, si e vetmja shp\u00ebtimtare e Shqip\u00ebris\u00eb.<br>Vrasja e Avni Rustemit, m\u00eb 20 prill 1924, shkaktoi papritur z\u00ebm\u00ebrimin e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Bashkimi dhe deputet\u00ebve t\u00eb opozit\u00ebs. Kjo ngjarje n\u00eb histori njihet me disa emra. Analist\u00ebt e historis\u00eb e quajn\u00eb, disa \u201cKryengritje, disa \u201cRevolt\u00eb\u201d, disa \u201cGrusht Shteti\u201d dhe \u201ci ashtuquajtur Revolucion\u201d, por zakonisht n\u00eb tekstet e historiografis\u00eb s\u00eb majt\u00eb, em\u00ebrtohejme buj\u00eb \u201eRevolucioni Demokratik i Qershorit\u201c. Kjo l\u00ebvizje intelektual\u00ebsh, e p\u00ebrkrahur nga qytetet dhe zonat fshatare, u zhvillua pothuaj paq\u00ebsore, her\u00eb si marshim me arm\u00eb n\u00eb sup, her\u00eb si procesion fetar me qirij nd\u00ebr duar, ku fryma gandiste e Peshkopit Theofan, ishte e pranishme kudo. N\u00eb gjendjen e krijuar, Noli gjykoi drejt, ku mori p\u00ebrsip\u00ebr me short drejtimin e Qeveris\u00eb e re,<br>M\u00eb 10 e 12 qershor 1924, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Vatr\u00ebs Konica p\u00ebrsh\u00ebndeste:\u201cLutemi b\u00ebni t\u00eb njohur usht\u00ebrin\u00eb komb\u00ebtare simpatit\u00eb tona prej zemre p\u00ebr veprimin patriotik t\u00eb saj\u2026Vatra uron usht\u00ebrin\u00eb komb\u00ebtare dhe udh\u00ebheq\u00ebsit civil\u00eb e ushtariak\u00eb t\u00eb revolucijes shp\u00ebtimtare p\u00ebr suksesin e shk\u00eblqyer.\u201d<br>Sipas Qerim Panaritit, \u201cMe bekimet e Konitz\u00ebs dhe t\u00eb Vatr\u00ebs Noli m\u00eb 17 qershor 1924 formoi Kabinetin si pason: Noli, Kryeminist\u00ebr; Sulejman Delvina, Minist\u00ebr i Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme, Kolonel Kas\u00ebm Qaf\u00ebzezi, Minist\u00ebr i Luft\u00ebs; Luigj Gurakuqi, Minist\u00ebr i Financave; Qazim Koculi, Minist\u00ebr i Pun\u00ebve Publike; Stavro Vinjau, Minist\u00ebr i Drejt\u00ebsis\u00eb.\u201d<br>Programi i Qeveris\u00eb me tipare amerikane, n\u00eb fakt ishte nj\u00eb hap p\u00ebrpara n\u00eb zhvillimin demokratik t\u00eb viteve 20, por si\u00e7 dihet p\u00ebr munges\u00eb koh\u00eb nuk mundi t\u00eb zbatohej t\u00ebr\u00ebsisht.. M\u00eb 24 dhjetor 1924, kur Qeveria Demokratike ra pas k\u00ebrc\u00ebnimit&nbsp; me arm\u00eb t\u00eb Zogut.&nbsp;&nbsp; Noli me&nbsp; qeverin\u00eb u detyrua t\u00eb largohej nga Atdheu, duke shmangur luft\u00ebn v\u00ebllavras\u00ebse.<br>Panariti sqaron se \u201cViti 1924 i dha funt karier\u00ebs politike t\u00eb Nolit dhe filloi kariera letrare. N\u00eb shum\u00eb bisedime me Nolin gjat\u00eb tridhjet\u00eb vjet\u00ebve t\u00eb funtme, shpesh her\u00eb bisedonim p\u00ebr vendin e tij n\u00eb historin\u2019 e Shqip\u00ebris\u00eb, i cili thosh\u00eb: n\u00ebqoft\u00ebse em\u00ebr-i im do t\u00eb mbahet m\u00ebnt n\u00eb t\u00eb ardhmen, munt t\u00eb rronj\u00eb, vet\u00ebm n\u00eb fush\u00ebn e letrave.\u201dI vendosur n\u00eb Gjermani, krijon poezi t\u00eb fuqishme dhe shqip\u00ebron kryevepra nga let\u00ebrsia bot\u00ebrore. .Nj\u00eb pjes\u00eb e tyre u botua n\u00eb gazetat Republika, Imigranti, Liria Komb\u00ebtare etj. N\u00eb mbarim t\u00eb vitit 1932, vendoset p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb SHBA. Republika, Imigranti, etj. u mbyll\u00ebn, kurse Vatra dhe Dielli vijuan m\u00eb tej, veprojn\u00eb gjall\u00ebrisht edhe sot.<br>Sipas Faik Konic\u00ebs, qysh n\u00eb vitin 1921, Fan Noli e Ahmet Zogu u njoh\u00ebn e bashk\u00ebpunuan n\u00eb nj\u00eb parti.Pas qendrimeve t\u00eb kund\u00ebrta p\u00ebr zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjeve komb\u00ebtare q\u00eb shtronte koha, m\u00eb 1933 u miq\u00ebsuan s\u00ebrish dhe pat\u00ebn marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb qendrueshme. Kjo u duk n\u00eb kursin e ri t\u00eb shtetit shqiptar, nga viti 1933 deri m\u00eb 1939. N\u00eb gazet\u00ebn Republika t\u00eb dat\u00ebs 12 mars 1931, Noli boton shkrimin \u201eAtentati kund\u00ebr Ahmetit.\u201c Pasi parashtron disa nga idet\u00eb e veta demokratike, mban nj\u00eb qendrim t\u00eb vendosur kund\u00ebr p\u00ebrdorimit t\u00eb dhun\u00ebs: <sup>\u201eAtentati i vajtur mbar\u00eb munt t\u2019i b\u00ebnte d\u00ebm ca m\u00eb t\u00eb math Shqip\u00ebris\u00eb dhe nj\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb pa\u00e7muar Musolinit dhe fashizm\u00ebs italiane.\u201c<\/sup><br>Gjestet bujare t\u00eb Ahmet Zogut flasin qart\u00eb. I pari m\u00eb 1933, financimi p\u00ebr sh\u00ebrimin e Fan Noli. I dyti m\u00eb 1938, p\u00ebr diplomimin n\u00eb Konsevatorin e Nju Englandit n\u00eb Boston.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>JETA E NOLIT<br>GJATE DHE PAS LUFTES SE DYTE BOTERORE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jo v\u00ebt\u00ebm m\u00eb 1932, por as n\u00eb vitet q\u00eb do t\u00eb vinin, Noli nuk e nd\u00ebrpreu kurr\u00eb veprimtarin\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Kombit t\u00eb vet. M\u00eb 1937, me rastin e festimeve t\u00eb 25 Vjetorit t\u00eb Pavarsis\u00eb Komb\u00ebtare, n\u00eb botimet zyrtare t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb Mbretit Zog, shkruhej: \u201eme alfabetin e Manastirit merrte nj\u00eb her\u00eb e mir\u00eb fund \u00e7\u00ebshtja e shkrimt t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, historia e t\u00eb cilit ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb posa\u00e7me p\u00ebr historin\u00eb e kultur\u00ebs e t\u00eb letratyr\u00ebs s\u2019on\u00eb, pse me t\u00eb jan\u00eb lidhur emnat m\u00eb t\u00eb bukur e m\u00eb t\u00eb mall\u00ebngjyer\u00eb t\u00eb shkrimtar\u00ebve t\u2019on\u00eb t\u00eb kaluar. \u00c7do alfabet pati nj\u00eb s\u00ebr\u00eb shkrimtar\u00ebsh, po mbi t\u00eb gjith\u00eb vet\u00ebm kat\u00ebr shk\u00eblqejn\u00eb si yje t\u00eb pa shoq\u00eb: Naimi, Fishta, Konica e Noli.\u201d N\u00eb Albumet e p\u00ebrkryera me fotografi pa retush, krahas figurave t\u00eb shquara t\u00eb kombit, shk\u00eblqente dhe portreti i hijsh\u00ebm i Fan S Nolit.<br>Po at\u00eb vit Faik Konica do t\u00eb thoshte: \u201dAt Noli do t\u00eb mbetet n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb si burri q\u00eb arriu i pari me hir t\u00eb vullnetit dhe holl\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij, t\u00eb kllasi gjuh\u00ebn shqip n\u00eb mesh\u00eb. Dita q\u00eb meshoi p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb, \u00ebsht\u00eb ogur i bardh\u00eb n\u2019udh\u00eb t\u00eb p\u00ebrparimit t\u2019on\u00eb. Dhe as e harrojm\u00eb, as mund t\u00eb l\u00ebm\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt t\u00eb harrojn\u00eb.\u201d<br>Kur Atdheu u rrezikua p\u00ebrs\u00ebri m\u00eb 1939, Fan Noli, Ahmet Zogu, Faik Konica, Mit\u2019hat Frash\u00ebri etj. jan\u00eb n\u00eb krye t\u00eb detyr\u00ebs. N\u00eb gusht t\u00eb vitit 1942, Konica i d\u00ebrgon mbretit Zog nj\u00eb let\u00ebr mjaft me r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr tem\u00ebn q\u00eb trajtohet. Letr\u00ebn e gjet\u00ebm n\u00eb anglisht n\u00eb librin \u201cFaik Konitza- Selected Correspondence.\u201d, botuar n\u00eb vitin 2000, me hyrje nga Robert Elsie. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, shkruhet: \u201eOpinioni i popullit shqiptar tashti\u00ebsht\u00eb n\u00eb favorin Tuaj Madh\u00ebri. Dhe ky kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb goj\u00ebtaris\u00eb dhe influenc\u00ebs s\u00eb Imzot Nolit. Un\u00eb mendoj se Imzot Noli, do t\u00eb ishte njeriu ideal p\u00ebr kryeminist\u00ebr, por p\u00ebr fat t\u00eb keq fakti q\u00eb tani ai \u00ebsht\u00eb qytetar i Shteteve t\u00eb Bashkura nj\u00eb zgjidhje e till\u00eb paraqet v\u00ebshtir\u00ebsi\u2026\u201cM\u00eb 27 maj 1943, Noli i shkruan ministrit t\u00eb oborrit, Sotir Martinit: \u201cJam gati t\u00eb jap gjith\u00e7ka p\u00ebr Frontin e BashkuarShqiptar.\u201dN\u00eb letr\u00ebn p\u00ebr Anton Logorecin, gazetar i BBC m\u00eb 1943, shkruan: \u201cNjohja e mbretit Zog, \u00ebsht\u00eb po aq e domosdoshme si prove e pa ekivoke.\u201dNj\u00ebkoh\u00ebsisht interesohet t\u00eb njihet me grupimet nacionalist\u00eb q\u00eb luftonin kund\u00ebr fashizmit.Miraton marr\u00ebveshjen e Mukjes. P\u00ebrsh\u00ebndet rinin\u00eb trime e cila pat dal\u00eb malit kund\u00ebr pushtuesve fashist\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb lir\u00eb dhe demokratike. Situat\u00ebn e luft\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri e njihte pak a shum\u00eb mir\u00eb. N\u00eb raste t\u00eb ve\u00e7anta shprehej optimist, p\u00ebr sigurin\u00eb e t\u00ebr\u00ebsis\u00eb tok\u00ebsore, me ndihm\u00ebn e SHBA.Historiani Beqir Meta shkruan:\u201cNuk \u00ebsht\u00eb aspak ekzagjerim, po t\u00eb nxjerrim p\u00ebrfundimin se gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u201cVatra\u201d qe e vetmja organizat\u00eb shqiptare, i vetmi grupim shqiptar q\u00eb u orientua drejt politikisht\u201d. Merita u takon, sigurisht, Fan Nolit, Faik Konic\u00ebs dhe miq\u00ebve amerikan\u00eb.<br>Pas luft\u00ebs, Noli u ftua t\u00eb kthehej n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar me \u201cGuvern\u00ebn Demokratke\u201d.P\u00ebrgjigjet vet\u00ebm me nj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje diplomatike.Mosardhja n\u00eb Atdhe fliste qart\u00eb, se ai nuk mund t\u00eb miratonte nj\u00eb qeveri, e cila drejtohej nga nj\u00eb parti, sado e fshehur n\u00eb mask\u00ebn e Frontit Demokratik apo Republik\u00ebs.Megjithat\u00eb punoi energjikisht p\u00ebr njohjen dhe pranimin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Kombet e Bashkuara, vet\u00ebm p\u00ebr popullin dhe vendin e tij. Me autoritetin e nj\u00eb personaliteti t\u00eb njohur n\u00eb SHBA, k\u00ebtij misioni patriotik, ashtu si dikur, ia doli mban\u00eb.<br>M\u00eb 1945, n\u00eb mosh\u00ebn 63 vje\u00e7are, n\u00eb Universitetin e Bostonit, mbron dizertacionin, Gjegj Kastrioti Sk\u00ebnderbe, dhe nderohet me titullin doktor n\u00eb filozofi. Si kryetar nderi, merr pjes\u00eb rregullisht n\u00eb mbledhjet e Vatr\u00ebs.Nd\u00ebrkoh\u00eb, me aft\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb peshkopi t\u00eb nderuar, drejton Kish\u00ebn Ortodokse Shqiptare.<br>Nga letrat e Nolit d\u00ebrguar diktatorit E. Hoxha, merret vesh se viti 1946 sh\u00ebnon fundin e marrr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb Vatr\u00ebs me \u201eGuvern\u00ebn Komuniste t\u00eb Tiran\u00ebs\u201c. Shkaqet qen\u00eb t\u00eb shumta q\u00eb nga mosvarveshjet p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje komb\u00ebtare, politike dhe p\u00ebr nd\u00ebrhyrjet n\u00eb pun\u00ebt e brend\u00ebshme t\u00eb Vatr\u00ebs nga nj\u00ebr\u00ebz t\u00eb d\u00ebrguar nga diktatori. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb bisedon me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Shqip\u00ebris\u00eb dhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e varrimit t\u00eb Faik Konic\u00ebs n\u00eb Atdhe. Ata u p\u00ebrgjigjen: \u201eShum\u00eb mir\u00eb munt ta varrosim Konic\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri, por m\u00eb par\u00eb duhet ta sjellim para gjyqit t\u00eb popullit\u201c. Noli tha: \u201ePo d\u00ebgjojm\u00eb dita dit\u00ebs se jeni duke gjykuar kund\u00ebrshtar\u00ebt tuaj t\u00eb gjall\u00eb! Por kurr\u00eb nuk na kishte shkuar mendja se jeni aq trima sa t\u00eb hithni n\u00eb gjyq dhe t\u00eb vdekurit!\u201c<br>M\u00eb 1947 boton dy vepra n\u00eb anglisht, \u201cHistoria e Gjergj Kastriotit Sk\u00ebnderbe\u201d e \u201cBethoveni dhe Revolucioni Francez\u201d, m\u00eb 1948, \u201cAlbumin\u201d me shkrime letrare, m\u00eb 1950, \u201eHistoria e Skenderbeut\u201c n\u00eb shqip, nj\u00eb version i ri dhe m\u00eb i plot\u00eb shkencor Fan Noli ishte i lidhur shpirt\u00ebrisht me popullin e vet, i cili vuante n\u00ebn sundimin e nj\u00eb diktature t\u00eb papar\u00eb n\u00eb histori. Sipas shkrimtarit Petro Marko, n\u00eb librin \u201cRet\u00eb dhe Gur\u00ebt,, me rastin 28 N\u00ebntorit m\u00eb 1952, do t\u00eb fliste n\u00eb Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs me k\u00ebto fjal\u00eb: \u201eO ti q\u00eb je n\u00eb fuqi me hanxhar n\u00eb dor\u00eb p\u00ebr t\u00eb prer\u00eb kokat e patriot\u00ebve, thuam \u00e7\u2019po b\u00ebn\u2026 Shqip\u00ebria pret nj\u00eb Sh\u00ebn Kostandin p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar nga kjo kasapan\u00eb.\u201d<br>N\u00eb takimin e 50-vjetorit t\u00eb Diellit m\u00eb 1958, me nj\u00eb z\u00eb djaloshar tha: :\u201cKishim n\u00eb program nj\u00eb Shqip\u00ebri indipendente, e b\u00ebm\u00eb; t\u00eb mir\u00eb a t\u00eb keqe, e b\u00ebm\u00eb. Kishim n\u00eb program nj\u00eb Kish\u00eb Autoqefale, e b\u00ebm\u00eb; t\u00eb mir\u00eb a t\u00eb keqe, e b\u00ebm\u00eb.U a l\u00ebm\u00eb si barr\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve ta mir\u00ebsojn\u00eb, po ne e b\u00ebm\u00eb.\u201dKjo ligj\u00ebrat\u00eb e bukur e in\u00e7izuar dhe n\u00eb nj\u00eb disk, fillon me p\u00ebrshendetjen drejtuar Baba Rexhepit dhe Imam Vehbiut. N\u00eb ligj\u00ebrimet e botuara nga Profesor Jorgaqi, n\u00eb sh\u00ebnimet e veta k\u00ebto dy emra kuptimplot\u00eb, nuk shpjegohen as m\u00eb 2002. Por fotografia n\u00eb gazet\u00ebn Dielli me de\u00e7itur\u00ebn \u201cBesnik\u00ebt e Nolit\u201d, tregon n\u00eb heshtje se si Noli buz\u00ebqesh n\u00eb mes t\u00eb Baba Rexhepit, Imam Vehbiut dhe demokrat\u00ebve Anton Athanasit e Kristo Thanasit.<br><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"290\" height=\"139\" src=\"\" alt=\"Description: https:\/\/www.illyria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Noli-Boston1.jpg\"><\/p>\n\n\n\n<p>Petro Marko p\u00ebrmend dhe nj\u00eb ndodhi t\u00eb vitit 1960.Mehmet.Shehu vjen n\u00eb Nju Jork p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb mbledhje t\u00eb hapur n\u00eb OKB.Pas d\u00ebrgimit t\u00eb tri letrave, p\u00ebr nj\u00eb takim me Nolin, nuk mundi t\u00eb merrte asnj\u00eb p\u00ebrgjigje. Duke k\u00ebrkuar n\u00eb arkiva, p\u00ebrgjigjen e gjet\u00ebm n\u00eb gazet\u00ebn Dielli, 28 shtator 1960: \u201eLet\u00ebr e hapur Mehmet Shehut.\u201c Nga mbarimi i k\u00ebsaj letre t\u00eb gjat\u00eb noliane, lexohet: \u201cNga sa mund t\u00eb kuptojm\u00eb neve s\u00eb largu, sistemi juaj, sistem fashist, nuk vepron n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kanunit, shvillohet n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kobures dhe t\u00eb burgut\u2026\u201c<br>E k\u00ebsaj kohe \u00ebsht\u00eb deklarata tjet\u00ebr.: \u201eShteti shqiptar nuk mund t\u00eb mbahet m\u00eb k\u00ebmb\u00eb dyke vrar\u00eb, persekutuar dhe dyke burgosur kund\u00ebrshtar\u00ebt q\u00eb s\u2019bashkohen me politik\u00eb me mejtimet tuaja.\u201d<br>M\u00eb 1961, Fan S Noli, krijon kryevepr\u00ebn \u201cSulltani dhe Kabineti\u201d. M\u00eb 1963 merr pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme,n\u00eb Parlamentin e Masa\u00e7usetsit n\u00eb Boston, kurse m\u00eb 1964 n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, n\u00eb Uashington. Nga fundi i vitit 1964, i s\u00ebmur\u00eb r\u00ebnd\u00eb, shkruan poezin\u00eb e fundme \u201cVdekja e Sulltanit.\u201d<br>Dit\u00ebt e fundit t\u00eb jet\u00ebs, i kalon n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e bukur, t\u00eb dhuruar nga Vatra qysh m\u00eb 1953, n\u00eb Fort Lauderdale, Florida.M\u00eb 13 mars 1965, pasi u ndie m\u00eb mir\u00eb, doli t\u00eb shetiste n\u00ebp\u00ebr bregun e oqeanit. Befas pran\u00eb val\u00ebve t\u00eb zhurm\u00ebshme, shpirti i tij fluturoi si nj\u00eb sht\u00ebrg paq\u00ebsor i liris\u00eb.<br>N\u00eb gazet\u00ebn Dielli t\u00eb dat\u00ebs 24 mars, shkruhej: \u201eAti yn\u00eb kaloi ngakjo jet\u00eb, si dita q\u00eb i zen vendin nat\u00ebs.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NOLI DHE POEZITE E FUNDIT<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lexuesit t\u00eb njohur tashm\u00eb me Fan S Nolin e v\u00ebrtet\u00eb, p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet e tij me Ahmet Zogun dhe me Qeverin\u00eb komuniste t\u00eb Tiran\u00ebs, e kuptojn\u00eb leht\u00ebsisht Albumin-1948, me poezi n\u00eb dukje t\u00eb \u201cmajta\u201d, \u201cantifetare\u201d, \u201cleniniste\u201d dhe \u201cantizogiste\u201d. N\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs komuniste ato merrnin nj\u00eb kuptim krejt t\u00eb ri, nd\u00ebr to, edhe \u201cSulltani dhe Kabineti\u201c-1961, ku personazhet kryesor\u00eb t\u00eb udh\u00ebheqjes komuniste, mbulohen me ofiqe zyrtar\u00ebsh osman\u00eb dhe tituj fetar\u00eb, t\u00eb pajisur me Bib\u00ebll e Kuran. Si diell i ndritur, aty shfaqet gjenialiteti i Nolit t\u00eb Madh. Edhe krijimi i tij i fundit \u201cVdekja e Sulltanit\u201d- 1964, i komentuar keq nga profesor\u00ebt, nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb aspak me mbretin Zog, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poezi intime e Nolit! Ashtu si veprat e Shekspirit, edhe veprat e Nolit, jetojn\u00eb n\u00eb koh\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsisht.<br>P\u00ebr poezine Kabineti dhe Sulltani,&nbsp; nuk \u00ebsht\u00eb e nevoj\u00ebshme&nbsp; t\u00eb jepen&nbsp; sqarime t\u00eb tjera&nbsp; e l\u00ebm\u00eb lexuesin t\u00eb nxjerr p\u00ebrfundimet nga vet\u00eb poezia e Nolit m\u00eb 1961, nga shkrimi&nbsp; i&nbsp;&nbsp; plot\u00eb i Qerim Panarit dhe jo i cunguar nga \u201cnolist\u00ebt\u201d, n\u00eb Albumin II, Boston 1966.<br>N\u00eb origjinalin Albumi- 2, kuptohet menj\u00ebher\u00eb se p\u00ebr cilin ishte shkruar poezia kryevep\u00ebr noliane: Kjo vlen edhe p\u00ebr disa historian\u00eb t\u00eb rinj te cil\u00ebt shqyrtojn\u00eb holl\u00eb me paan\u00ebsi dokumentet arkivore.<\/p>\n\n\n\n<p>FAN S NOLI<\/p>\n\n\n\n<p>SULLTANI DHE KABINET<br>Fragment- botuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb gazet\u00ebn Dielli- 1961 -skica nga Xhafo<\/p>\n\n\n\n<p>Shok\u00eb, sot kam panair<br>Shok\u00eb, b\u00ebm\u00ebni sehir;<br>Sillni kupat e gostis\u00eb,<br>Sillni shishet e rakis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Kup\u00eb e par\u00eb, jam aga,<br>Kup\u2019 e dyt\u00eb, jam Pasha,<br>Kup\u2019 e tret\u00eb, shpall ferman,<br>Ngjesh nj\u00eb pall\u2019 e jam Sulltan.<\/p>\n\n\n\n<p>Jam Ali Qopeku i Par\u00eb,<br>Qen si un\u00eb s\u2019keni par\u00eb;<br>Pra kur leh duartrokitni,<br>Zbrasni topat brohoritni!<\/p>\n\n\n\n<p>Jam imami e jam dovleti,<br>Padishahu e Muhameti,<br>Jam Xhenemi e Xheneti ,<br>Kijameti e selameti.<\/p>\n\n\n\n<p>Jam xhamia e jam namazi<br>Jam zinxhiri e jam kafazi,<br>Jam budrumi e jam zullumi<br>Kush ngre kok\u00ebn e merr lumi,<\/p>\n\n\n\n<p>Kush do ligj\u2019 e republik\u00eb<br>Me statut e me logjik\u00eb,<br>E ka pisk e ngordh si hor<br>N\u00eb konop si tradh\u00ebtor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju a nisa historin\u00eb,<br>Dhe ju solla prokopin\u00eb;<br>L\u00eb pas meje dinasti<br>P\u00ebr vazhdim e p\u00ebr lavdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk\u00eb pata par\u00ebardh\u00ebs,<br>ju l\u00eb nj\u00eb bir pasardh\u00ebs<br>Gjurm\u00ebn time t\u00eb pasonj<br>Dhe vatanin ta sundoj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Shkruaj ti o Bash \u2013Qatip<br>Shkruaj mpreht\u00eb\u2019 e me tertip,<br>Lidhi llomotit\u2019 e mia,<br>Shkrepi nes\u00ebr te xhamia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ty Abdull- Jezid Sersem,<br>Ty t\u00eb b\u00ebra Sadrezem;<br>Merr nga burgu \u00e7do rezil,<br>\u00c7do kusar dhe \u00e7do katil.<\/p>\n\n\n\n<p>Ty Abdull- Xhahil Nefer<br>Ty t\u00eb b\u00ebra Serasqer;<br>Bjeru armiqve, shuaji,<br>Thyeji e bluaji.<\/p>\n\n\n\n<p>Ty Halim q\u00eb s\u2019di k\u00ebndim<br>Je vezir p\u00ebr arsim.<br>Mbylli shkollat se na nxin\u00eb,<br>Me kallamn\u2019 e tradh\u00ebtis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Leri hapur medreset\u00eb<br>Seminaret e teqet\u00eb<br>Po me gjuh\u00ebt arabishte,<br>Hebraishte dhe turqishte.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebt\u00eb urdh\u00ebr \u00e7palle vrap;<br>Lib\u00ebr ti laik, mos hap;<br>Me Ungjillin e Kuaranin<br>Merret Prifti me Imamin.<\/p>\n\n\n\n<p>Ty Haxhi Domuz evlat<br>Ty t\u00eb b\u00ebnj Vezir Xhelat<br>Lidh litar dhe mbreh s\u00ebpat\u00eb<br>Var e ther po pa shamat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Vraji , preji kund\u00ebrshtar\u00ebt<br>Si t\u00eb funtm\u00ebt dhe t\u00eb par\u00ebt<br>Se ma prish\u00ebn qet\u00ebsin\u00eb<\/p>\n\n\n\n<p>Ma \u00e7kallmuan mbret\u00ebtin\u00eb\u2026.&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;**<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ***<\/p>\n\n\n\n<p>U desh nj\u00eb&nbsp; koh\u00eb e&nbsp; gjat\u00eb n\u00ebn sundim,e&nbsp; pa liri&nbsp; deri sa m\u00eb n\u00eb fund student\u00ebt e dhjetorit&nbsp; e shkallmuan mbret\u00ebrin\u00eb&nbsp;&nbsp; e sulltan diktatorit. U kthye demokracia me Partin\u00eb Demokratike n\u00eb krye&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; e cila vazhdon&nbsp; t\u00eb ndeshet m pasardh\u00ebsit e&nbsp; koruptuar&nbsp; t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste., p\u00ebr t\u00eb rivendosur&nbsp; institucionet e drejt\u00ebsis\u00eb, t\u00eb&nbsp; ligjeve demokratike&nbsp; dhe t\u00eb kushtetut\u00ebs, ashtu si \u00ebnd\u00ebrronte Noli n\u00eb Amerik\u00ebn e Kushtetut\u00ebs m\u00eb demokratike n\u00eb bot\u00eb..<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Fan Noli nuk la asnj\u00eb pasuri,. Pasuri a e&nbsp; tij&nbsp; e vetme ,&nbsp; jan\u00eb veprat letrare dhe historike, q\u00eb lexohen me \u00ebndje n\u00eb cdo vend, ku flitet shqip.<\/p>\n\n\n\n<p>Dikush q\u00eb fshihet pas dy firmave n\u00eb Bronx New Yrk k\u00ebrkon zhvarrosjen&nbsp; e eshtrave te Nolit n\u00eb Boston p\u00ebr t\u2019i&nbsp; d\u00ebrguar&nbsp; n\u00eb Shqiperi&nbsp; Por Noli nuk ka l\u00ebn\u00eb asnj\u00eb testament p\u00ebr vendosjen&nbsp; pran\u00eb varrit t\u00eb dhunuar t\u00eb Konic\u00ebs nga duar&nbsp; bandit\u00ebsh t\u00eb paguar..<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr Fan Nolin n\u00eb Boston&nbsp; vendosin&nbsp; vet\u00ebm&nbsp; adhuruesit&nbsp; e poetit&nbsp; historianit, ,muzikantit, dhe shqip\u00ebruesit&nbsp; t\u00eb&nbsp; Rubairave t\u00eb Omar Khajamit&nbsp; e tragjedive t\u00eb&nbsp; Uliam Shekspirit,&nbsp; dhe poezive&nbsp; t\u00eb Edgar Alen Po, \u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Fan Noli sot prehet&nbsp; n\u00eb tok\u00ebn&nbsp; e liris\u00eb, Amerik\u00ebn,&nbsp;&nbsp; ku&nbsp; s\u00eb bashku&nbsp; me patriot\u00ebt e tjer\u00eb me aftesit\u00eb e tyre publicistike&nbsp; e diplomatike arrit\u00ebn t\u00eb shp\u00ebtonin Shqip\u00ebrin\u00eb nga cop\u00ebtimi&nbsp; dhe ndihmuan&nbsp; p\u00ebr&nbsp; pavar\u00ebsin\u00eb e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Atje, ku sot prehet Noli,&nbsp; shqiptar\u00ebt atdhetar\u00eb&nbsp; n\u00eb shenj\u00eb nderimi hedhin lule..<\/p>\n\n\n\n<p>.<strong>Noli ky patriot i madh demokrat la mesazhin e ndritur :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Un<\/strong>\u00eb jam kund\u00ebr cdo diktature!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Flamur bujar p\u00ebr Njer\u00ebzi\u201d- Fan S. Noli UN\u00cb JAM KUND\u00cbR \u00c7DO DIKTATURE- Noli 1961 Agim Xh. D\u00ebshnica N\u00eb vitin 1982 me rastin e 100 vjetorit t\u00eb lindjes&nbsp; s\u00eb Nolit,&nbsp; Vatra&nbsp; dhe UNESKO, n\u00eb konferenca&nbsp; t\u00eb posa\u00e7me shkencore p\u00ebrkujtuan&nbsp; me nderim, ashtu si\u00e7 i takonte birit t\u00eb Kombit Shqiptar, Theofan Stilian Nolit Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb gazet\u00ebn Bashkimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10135,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-10134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10141,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10134\/revisions\/10141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/revistakuvendi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}